Adhyaya 45
Kashi KhandaPurva ArdhaAdhyaya 45

Adhyaya 45

บทนี้เป็นหน่วยคำสอนเชิงเทววิทยาและพิธีกรรมที่กระชับ เริ่มด้วยสกันทกล่าวถึงหมู่โยคินีที่เข้าสู่กาศีอย่างลับเร้นด้วยมายา แปลงกายรับบทบาททางสังคมหลากหลายและความชำนาญเฉพาะ เพื่อเคลื่อนไหวในเรือนและที่สาธารณะโดยไม่ถูกจับได้ แสดงนัยถึงความจำเป็นแห่งความระวังและพลวัตแห่งพลังละเอียดของนครศักดิ์สิทธิ์นั้น พวกนางปรึกษากันว่าแม้เจ้านายจะกริ้วก็ไม่อาจละทิ้งกาศี เพราะกาศีเป็นที่เกื้อหนุนเป้าหมายมนุษย์ทั้งสี่ (ปุรุษารถะ) และเป็นสนามศักติอันเอกของศัมภู ต่อมาเป็นบทสนทนาแบบถามตอบ เมื่อวยาสะถามถึงนามของโยคินี ผลแห่งภชนในกาศี กาลเทศะของเทศกาล และวิธีบูชาที่ถูกต้อง สกันทตอบด้วยบัญชีนามโยคินีเป็นบทสวดคุ้มครอง พร้อมผลश्रุติว่า การสาธยายวันละสามเวลา ช่วยระงับอุปัทวะและลบล้างความทุกข์ที่โยงกับภูตผีหรือผู้มุ่งร้าย ตอนท้ายแจกแจงระเบียบพิธี—เครื่องสักการะ ธูปและประทีป มหาบูชาในฤดูสารท ลำดับเน้นนวมีเริ่มจากอาศวินศุกลประติปทา พิธีกลางคืนในกฤษณปักษะ จำนวนโหมะพร้อมวัตถุที่กำหนด และยาตราประจำปีในจิตรากฤษณประติปทาเพื่อสงบอุปสรรคแห่งเขตศักดิ์สิทธิ์—ลงท้ายว่าการนอบน้อมที่มณิกรณิกาช่วยคุ้มครองจากอุปสรรคทั้งปวง.

Shlokas

Verse 1

स्कंद उवाच । अथ तद्योगिनीवृंदं दूराद्दृष्टिं प्रसार्य च । स्वनेत्रदैर्घ्यनिर्माणं प्रशशंस फलान्वितम्

สกันทะกล่าวว่า ครั้นแล้วหมู่โยคินีนั้นทอดสายตาไปไกล และสรรเสริญความสำเร็จอันให้ผล คือการทำให้ระยะสายตาของตนยาวไกลขึ้น

Verse 2

दिव्यप्रासादमालानां पताकाश्चलपल्लवाः । सादरं दूरमार्गस्थान्पांथानाह्वयतीरिव

ธงทิวที่พลิ้วไหวบนแนวปราสาททิพย์—ดุจใบไม้ไหว—ประหนึ่งเชื้อเชิญผู้เดินทางที่ยังอยู่ไกลบนหนทางด้วยความเคารพ

Verse 3

चंचत्प्रासादमाणिक्यैर्विजृंभितमरीचिभिः । सुनीलमपि च व्योमवीक्ष्यमाणं सुनिर्मलम्

ด้วยรัศมีที่แผ่ขยายจากรัตนะบนปราสาทอันส่องประกาย แม้ท้องฟ้าสีน้ำเงินเข้มเมื่อมองดูก็ปรากฏใสสะอาดหมดจดอย่างยิ่ง

Verse 4

देवत्वं माययाच्छाद्य वेषं कार्पटिकोचितम् । विधाय काशीमविशद्योगिनीचक्रमक्रमम्

เหล่าโยคินีปกปิดความเป็นทิพย์ด้วยมายา สวมอาภรณ์ปลอมตนดังนักบวชจาริก แล้วเข้าสู่กาศีอย่างแนบเนียน มิให้ผู้ใดสังเกต

Verse 5

काचिच्चयोगिनी भूता काचिज्जाता तपस्विनी । काचिद्बभूव सैरंध्री काचिन्मासोपवासिनी

องค์หนึ่งยังเป็นโยคินีดังเดิม องค์หนึ่งปรากฏเป็นสตรีนักตบะ องค์หนึ่งเป็นนางรับใช้ และอีกองค์หนึ่งแปลงเป็นสตรีผู้ถืออุโบสถอดอาหารตลอดหนึ่งเดือน

Verse 6

मालाकारवधूः काचित्काचिन्नापितसुंदरी । सूतिकर्मविचारज्ञा ऽपरा भैषज्यकोविदा

องค์หนึ่งเป็นภรรยาช่างร้อยมาลัย องค์หนึ่งปรากฏเป็นช่างตัดผมหญิงผู้เลอโฉม องค์หนึ่งชำนาญการดูแลการคลอด และอีกองค์หนึ่งเชี่ยวชาญด้านโอสถยา

Verse 7

वैश्या च काचिदभवत्क्रयविक्रयचंचुरा । व्यालग्राहिण्यभूत्काचिद्दासीधात्री च काचन

สตรีผู้หนึ่งได้เกิดเป็นไวศยะ ชำนาญในการซื้อขาย อีกผู้หนึ่งเป็นผู้จับสัตว์ดุร้าย และอีกผู้หนึ่งดำรงตนเป็นทาสีและแม่นม คอยปรนนิบัติรับใช้ในนครนั้น

Verse 8

एका च नृत्यकुशला त्वन्या गानविशारदा । अपरा वेणुवादज्ञा परा वीणाधराभवत्

ผู้หนึ่งชำนาญในนาฏศิลป์ อีกผู้หนึ่งเชี่ยวชาญการขับร้อง ผู้หนึ่งรู้การเป่าขลุ่ย ส่วนอีกผู้หนึ่งได้เป็นผู้ถือและบรรเลงวีณา

Verse 9

मृदंगवादनज्ञान्या काचित्ताल कलावती । काचित्कार्मणतत्त्वज्ञा काचिन्मौक्तिकगुंफिका

ผู้หนึ่งชำนาญการบรรเลงมฤทังคะ อีกผู้หนึ่งเชี่ยวชาญศิลป์แห่งตาละ จังหวะและการนับเวลา ผู้หนึ่งรู้หลักแห่งกรรมณะ คือพิธีกรรมเชิงปฏิบัติ และอีกผู้หนึ่งเป็นผู้ร้อยมุกดา

Verse 10

गंधभागविधिज्ञान्या काचिदक्षकलालया । आलापोल्लासकुशला काचिच्चत्वरचारिणी

ผู้หนึ่งรู้ส่วนผสมและวิธีการแห่งเครื่องหอม อีกผู้หนึ่งเพลิดเพลินในศิลป์แห่งลูกเต๋า ผู้หนึ่งชำนาญวาจาไพเราะและความรื่นเริงแห่งงานฉลอง อีกผู้หนึ่งเที่ยวไปตามลานสาธารณะและสี่แยก

Verse 11

वंशाधिरोहणे दक्षा रज्जुमार्गेण चेतरा । काचिद्वातुलचेष्टाऽभूत्पथि चीवरवेष्टना

ผู้หนึ่งชำนาญการไต่เสาไม้ไผ่ อีกผู้หนึ่งเดินไปตามทางเชือก ผู้หนึ่งแสดงกิริยาเยี่ยงคนวิกลจริต ส่วนอีกผู้หนึ่งเที่ยวไปตามทางโดยห่มพันด้วยผ้าขี้ริ้ว

Verse 12

अपत्यदाऽनपत्यानां परा तत्रपुरेऽवसत् । काचित्करांघ्रिरेखाणां लक्षणानि चिकेति च

ในนครนั้นมีสตรีอีกผู้หนึ่งพำนักอยู่ในฐานะผู้ประทานบุตรแก่ผู้ไร้บุตร และอีกผู้หนึ่งตรวจดูแล้วตีความลักษณะมงคลที่ปรากฏในเส้นลายมือและลายเท้า

Verse 13

चित्रलेखन नैपुण्यात्काचिज्जनमनोहरा । वशीकरणमंत्रज्ञा काचित्तत्र चचार ह

ด้วยความชำนาญในการวาดภาพและเขียนลายเส้น สตรีผู้หนึ่งทำให้จิตใจผู้คนรื่นรมย์ อีกผู้หนึ่งรู้มนตร์แห่งการดึงดูดและครอบงำ จึงเที่ยวไปมาอยู่ที่นั่น

Verse 14

गुटिकासिद्धिदा काचित्काचिदंजनसिद्धिदा । धातुवादविदग्धान्या पादुकासिद्धिदा परा

สตรีผู้หนึ่งประทานความสำเร็จแห่งคุฏิกา-สิทธิ อีกผู้หนึ่งประทานอัญชนะ-สิทธิ อีกผู้หนึ่งชำนาญในธาตุวาทะ (วิชาเล่นแร่แปรธาตุ) และอีกผู้หนึ่งประทานปาทุกา-สิทธิ

Verse 15

अग्निस्तंभ जलस्तंभ वाक्स्तंभं चाप्यशिक्षयत् । खेचरीत्वं ददौ काचिददृश्यत्वं परा ददौ

นางยังสอนวิชาอัคนิสตัมภะ ชลสตัมภะ และวากสตัมภะ คือการหยุดยั้งไฟ น้ำ และวาจา อีกผู้หนึ่งประทานฤทธิ์เขจรีตวะ และอีกผู้หนึ่งประทานความล่องหน

Verse 16

काचिदाकर्पणीं सिद्धिं ददावुच्चाटनं परा । काचिन्निजांगसौंदर्य युवचित्तविमोहिनी

สตรีผู้หนึ่งประทานสิทธิแห่งการดึงดูด อีกผู้หนึ่งประทานพิธีอุจจาฏนะคือการขับไล่ และอีกผู้หนึ่งด้วยความงามแห่งอวัยวะของตนเอง ทำให้จิตใจชายหนุ่มหลงใหล

Verse 17

चिंतितार्थप्रदा काचित्काचिज्ज्योतिः कलावती । इत्यादि वेषभाषाभिरनुकृत्य समंततः

โยคินีบางนางปรากฏเป็น “ผู้ประทานสิ่งที่ปรารถนา” บางนางเป็น “รัศมีแห่งแสง” และบางนางเป็น “กาลาวตี ผู้เปี่ยมศิลป์และงามสง่า” ดังนี้พวกนางเลียนแบบเครื่องแต่งกายและถ้อยคำหลากหลาย แล้วเที่ยววนไปทั่วทุกทิศในนคร

Verse 18

प्रत्यंगणं प्रतिगृहं प्राविशद्योगिनीगणः । इत्थमब्दंचरंत्यस्ता योगिन्योऽहर्निशं पुरि

หมู่โยคินีเข้าไปในทุกลานบ้านและทุกเรือน ในทำนองนั้นเอง โยคินีเหล่านั้นเที่ยวเร่ร่อนอยู่ในนครทั้งกลางวันและกลางคืนตลอดหนึ่งปีเต็ม

Verse 19

न च्छिद्रं लेभिरे क्वापि नृपविघ्नचिकीर्षवः । ततः समेत्य ताः सर्वा योगिन्यो वंध्यवांछिताः । तस्थुः संमंत्र्य तत्रैव न गता मंदरं पुनः

พวกนางมุ่งจะก่ออุปสรรคแก่พระราชา แต่หา “ช่องโหว่” ที่ใดมิได้เลย ครั้นแล้วโยคินีทั้งปวง—เมื่อความปรารถนาถูกขัดขวาง—จึงมาชุมนุมกัน ปรึกษากัน ณ ที่นั้นเอง และมิได้กลับไปยังมันทราอีก

Verse 20

प्रभुकार्यमनिष्पाद्य सदः संभावनैधितः । कः पुरः शक्नुयात्स्थातुं स्वामिनो क्षतविग्रहः

เมื่อทำกิจของนายมิสำเร็จ แต่กลับพองโตด้วยความสำคัญตนอยู่เนืองนิตย์—บ่าวผู้ใดเล่า ที่กายตนถูกความอัปยศทำให้บอบช้ำ จะยืนอยู่ต่อหน้าผู้เป็นนายได้?

Verse 21

अन्यच्च चिंतितं ताभिर्योगिनीभिरिदं मुने । प्रभुं विनापि जीवामो न तु काशीं विना पुनः

ดูก่อนมุนี โยคินีเหล่านั้นยังใคร่ครวญอีกว่า “แม้ไร้เจ้านายเรายังดำรงอยู่ได้ แต่หากไร้กาศีแล้ว เราจะอยู่มิได้เป็นแน่”

Verse 22

प्रभूरुष्टोपि सद्भृत्ये जीविकामात्रहारकः । काशीहरेत्कराद्भ्रष्टा पुरुषार्थचतुष्टयम्

แม้นายจะกริ้วต่อข้ารับใช้ผู้ซื่อสัตย์ ก็พรากไปเพียงปัจจัยเลี้ยงชีพเท่านั้น; แต่ผู้ใดคลาดจากกาศี กาศีเองย่อมฉวยจากมือเขาซึ่งจตุรปุรุษารถะ—ธรรมะ อรรถะ กามะ และโมกษะ

Verse 23

नाद्यापि काशीं संत्यज्य तदारभ्य महामुने । योगिन्योन्यत्र तिष्ठंति चरंत्योपि जगत्त्रयम्

แม้ถึงกาลบัดนี้ นับแต่ครั้งนั้นมา โอ้มหามุนี เหล่าโยคินีมิได้ละทิ้งกาศี; แม้จะท่องไปในไตรโลก ก็พำนักที่อื่นเพียงชั่วคราวเท่านั้น

Verse 24

प्राप्यापि श्रीमतीं काशीं यस्तितिक्षति दुर्मतिः । स एव प्रत्युत त्यक्तो धर्मकामार्थमुक्तिभिः

แม้ได้ถึงกาศีอันรุ่งเรืองแล้ว ผู้มีใจชั่วที่เพียง ‘ทนอยู่’ โดยไร้ความเคารพ แท้จริงย่อมถูกธรรมะ กามะ อรรถะ และมุกติทอดทิ้งเสีย

Verse 25

कः काशीं प्राप्य दुर्बुद्धिरपरत्र यियासति । मोक्षनिक्षेप कलशीं तुच्छश्रीकृतमानसः

ครั้นได้ถึงกาศีแล้ว คนเขลาผู้ใดเล่าจะใคร่ไปที่อื่น ใจถูกทำให้ต่ำด้วยศรีอันจ้อย; เพราะกาศีนั้นแลคือหม้อกัลศีอันรองรับการฝากไว้แห่งโมกษะ

Verse 26

विमुखोपीश्वरोस्माकं काशीसेवनपुण्यतः । संमुखो भविता पुण्यं कृतकृत्याः स्म तद्वयम्

แม้พระเป็นเจ้าจะทรงเมินจากเรา ด้วยบุญแห่งการปรนนิบัติกาศี พระองค์จักหันพระพักตร์เมตตาต่อเราได้ แน่แท้เราช่างเป็นผู้มีบุญ—ด้วยบุญนั้นเองเราจักเป็นผู้สำเร็จกิจ สมดังมุ่งหมาย

Verse 27

दिनैः कतिपयैरेव सर्वज्ञोपि समेष्यति । विना काशीं न रमते यतोऽन्यत्र त्रिलोचनः

เพียงไม่กี่วัน แม้ผู้รอบรู้ทั้งปวงก็ลงข้อสรุปว่า หากปราศจากกาศีแล้ว ย่อมไม่รื่นรมย์ เพราะพระศิวะผู้มีสามเนตรไม่ทรงยินดี ณ ที่อื่น

Verse 28

शंभोः शक्तिरियं काशी काचित्सर्वैरगोचरा । शंभुरेव हि जानीयादेतस्याः परमं सुखम्

กาศีนี้แท้จริงคือศักติของพระศัมภู เป็นสิ่งที่เกินเอื้อมแก่คนทั้งปวง และความสุขสูงสุดของนางนั้น มีเพียงพระศัมภูเองเท่านั้นที่ทรงรู้โดยครบถ้วน

Verse 29

इति निश्चित्य मनसि शंभोरानंदकानने । अतिष्ठद्योगिनीवृंदं कयाचिन्माययावृतम्

ครั้นตัดสินในใจดังนั้นแล้ว ณ ‘พนานันท์’ ของพระศัมภู หมู่โยคินีก็ยืนอยู่ ถูกคลุมด้วยมายาอันลี้ลับบางประการ

Verse 30

व्यास उवाच । इत्थं समाकर्ण्य मुनिः पुनः पप्रच्छ षण्मुखम् । कानि कानि च नामानि तासां तानि वदेश्वर

วยาสกล่าวว่า ครั้นได้ฟังดังนี้แล้ว ฤๅษีก็ทูลถามพระษัณมุขอีกครั้งว่า “ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า นามของพวกนางมีอะไรบ้าง? ขอพระอีศวรโปรดตรัสบอกนามเหล่านั้น”

Verse 31

भजनाद्योगिनीनां च काश्यां किं जायते फलम् । कस्मिन्पर्वणि ताः पूज्याः कथं पूज्याश्च तद्वद

“และการบูชาโยคินีในกาศีให้ผลอันใดบังเกิด? ในวาระศักดิ์สิทธิ์ใดพวกนางควรได้รับการสักการะ และควรบูชาอย่างไร โปรดตรัสบอกด้วย”

Verse 32

श्रुत्वेतिप्रश्नमौमेयो योगिनीसंश्रयं ततः । प्रत्युवाच मुने वच्मि शृणोत्ववहितो भवान्

ครั้นได้สดับคำถามนั้น โอรสแห่งอุมา ผู้เป็นที่พึ่งของเหล่าโยคินี จึงตอบว่า “ดูก่อนมุนี เราจักกล่าว ขอท่านจงฟังด้วยความตั้งใจยิ่ง”

Verse 33

स्कंद उवाच । नामधेयानि वक्ष्यामि योगिनीनां घटोद्भव । आकर्ण्य यानि पापानि क्षयंति भविनां क्षणात्

สกันทะตรัสว่า “โอ้ ฆโฏทภวะ (วยาสะ) เราจักประกาศพระนามของเหล่าโยคินี; เพียงได้ยินแล้ว บาปของสรรพสัตว์ย่อมสิ้นไปในฉับพลัน”

Verse 34

गजानना सिंहमुखी गृध्रास्या काकतुंडिका । उष्ट्रग्रीवा हयग्रीवा वाराही शरभानना

คชานนา สิงหมุขี คฤธราสยา กากตุณฑิกา; อุษฏรครีวา หยครีวา วาราหี และศรภานนา—เหล่านี้คือพระนามของโยคินี

Verse 35

उलूकिका शिवारावा मयूरी विकटानना । अष्टवक्त्रा कोटराक्षी कुब्जा विकटलोचना

อุลูกิกา ศิวาราวา มยุรี วิกฏานนา; อัษฏวักตรา โกฏรากษี กุบชา และวิกฏโลจนา—เหล่านี้ก็เป็นพระนามของโยคินี

Verse 36

शुष्कोदरी ललज्जिह्वा श्वदंष्ट्रा वानरानना । ऋक्षाक्षी केकराक्षी च बृहत्तुंडा सुराप्रिया

ศุษโกทรี ลลัชฌิวหา ศวทํษฏรา วานรานนา; ฤกษากษี เกกรากษี พฤหัตตุณฑา และสุราปริยา—เหล่านี้เป็นพระนามโยคินีเพิ่มเติม

Verse 37

कपालहस्ता रक्ताक्षी शुकी श्येनी कपोतिका । पाशहस्ता दंडहस्ता प्रचंडा चंडविक्रमा

นางผู้ถือกะโหลกไว้ในหัตถ์ ผู้มีเนตรแดง; ศุกี ศเยนี กโปติกา; ผู้ถือบ่วง ผู้ถือทัณฑ์; ผู้ดุเดือดเกรียงไกร และผู้มีฝีก้าวน่าสะพรึงในศึกสงคราม

Verse 38

शिशुघ्नी पापहंत्री च काली रुधिरपायिनी । वसाधया गर्भभक्षा शवहस्तांत्रमालिनी

นางคือ ศิศุฆนี ผู้ทำลายบาป; กาลี ผู้ดื่มโลหิต; วสาธยา ครรภภักษา; และนางผู้ถือศพไว้ในมือ สวมพวงมาลัยแห่งไส้พุง

Verse 39

स्थूलकेशी बृहत्कुक्षिः सर्पास्या प्रेतवाहना । दंदशूककरा क्रौंची मृगशीर्षा वृषानना

นางคือ สถูลเกศี ผู้มีผมหนาหยาบ; ผู้มีครรภ์ใหญ่; ผู้มีปากดุจงู; ผู้ขี่เปรต; ผู้มีมือดั่งงู; เครางจี; ผู้มีเศียรกวาง; และผู้มีพักตร์ดุจโคพฤษภ

Verse 40

व्यात्तास्या धूमनिःश्वासा व्योमैकचरणोर्ध्वदृक् । तापनी शोषणीदृष्टिः कोटरी स्थूलनासिका

นางคือ วยัตตาสยา ผู้มีปากอ้ากว้าง; ธูมนิศวาสา ผู้มีลมหายใจเป็นควัน; ผู้ก้าวไปในนภาด้วยเท้าเดียวแลมองขึ้นเบื้องบน; ตาปนี ผู้เผาผลาญ; ผู้มีสายตาทำให้เหี่ยวแห้ง; โกฏรี; และผู้มีจมูกกว้าง

Verse 41

विद्युत्प्रभा बलाकास्या मार्जारी कटपूतना । अट्टाट्टहासा कामाक्षी मृगाक्षी मृगलोचना

นางคือ วิทยุตประภา ผู้รุ่งเรืองดุจสายฟ้า; พลากาสยา; มารชาริ; กฏปูตนา; อัฏฏาฏฏหาสา ผู้หัวเราะกึกก้อง; กามाक्षี; มฤคाक्षี; และมฤคโลจนา ผู้มีนัยน์ตาดุจเนตรกวาง

Verse 42

नामानीमानि यो मर्त्यश्चतुःषष्टिं दिनेदिने । जपेत्त्रिसंध्यं तस्येह दुष्टबाधा प्रशाम्यति

ผู้ใดเป็นมนุษย์สวดนามทั้งหกสิบสี่นี้ทุกวัน ในสามสันธยา (เช้า เที่ยง เย็น) ผู้นั้นในชาตินี้เอง อุปัทวะจากอำนาจอันชั่วร้ายย่อมสงบลง

Verse 43

न डाकिन्यो न शाकिन्यो न कूष्मांडा न राक्षसाः । तस्य पीडां प्रकुर्वंति नामानीमानि यः पठेत्

ผู้ใดสวดนามเหล่านี้ ดากินี ศากินี กูษมาณฑะ หรือรากษสะ ย่อมไม่อาจก่อความทุกข์ทรมานแก่ผู้นั้นได้

Verse 44

शिशूनां शांतिकारीणि गर्भशांतिकराणि च । रणे राजकुले वापि विवादे जयदान्यपि

นามเหล่านี้บันดาลสันติแก่ทารก และยังคุ้มครองให้ครรภ์สงบผาสุก; ในสนามรบ ในราชสำนัก และในข้อพิพาท ก็ประทานชัยชนะด้วย

Verse 45

लभेदभीप्सितां सिद्धिं योगिनीपीठसेवकः । मंत्रांतराण्यपि जपंस्तत्पीठे सिद्धिभाग्भवेत्

ผู้บำเพ็ญรับใช้โยคินี-ปีฐะ ย่อมได้สิดธิที่ปรารถนา; แม้สวดมนตร์อื่น ๆ ก็ยังเป็นผู้มีส่วนแห่งสิดธิ ณ ปีฐะนั้นเอง

Verse 46

बलिपूजोपहारैश्च धूपदीपसमर्पणैः । क्षिप्रं प्रसन्ना योगिन्यः प्रयच्छेयुर्मनोरथान्

ด้วยการถวายบลี การบูชาและเครื่องสักการะ พร้อมการถวายธูปและประทีป เหล่าโยคินีย่อมปลื้มปีติอย่างรวดเร็ว และประทานสิ่งที่ใจปรารถนา

Verse 47

शरत्काले महापूजां तत्र कृत्वा विधानतः । हवींषि हुत्वा मंत्रज्ञो महतीं सिद्धिमाप्नुयात्

ในกาลสารท (ฤดูใบไม้ร่วง) ผู้ใดประกอบมหาบูชาที่นั่นตามพิธีวินัย และเป็นผู้ชำนาญมนตร์ถวายเครื่องบูชาเป็นอาหุติลงในไฟศักดิ์สิทธิ์ ย่อมบรรลุสิทธิอันยิ่งใหญ่

Verse 48

आरभ्याश्वयुजःशुक्लां तिथिं प्रतिपदं शुभाम् । पूजयेन्नवमीयावन्नरश्चिंतितमाप्नुयात्

เริ่มตั้งแต่วันปฤติปทาอันเป็นมงคลในปักษ์สว่างแห่งเดือนอาศวายุชะ หากบุรุษบูชาสืบต่อไปจนถึงวันนวมี เขาย่อมได้สิ่งที่ปรารถนาในใจ

Verse 49

कृष्णपक्षस्य भूतायामुपवासी नरोत्तमः । तत्र जागरणं कृत्वा महतीं सिद्धिमाप्नुयात्

ในติติภูตาแห่งปักษ์มืด บุรุษผู้ประเสริฐพึงถืออุโบสถและทำการตื่นเฝ้า (ชาครณ) ณ ที่นั้น; ด้วยเหตุนี้ย่อมบรรลุสิทธิอันยิ่งใหญ่

Verse 50

प्रणवादिचतुर्थ्यन्तैर्नामभिर्भक्तिमान्नरः । प्रत्येकं हवनं कृत्वा शतमष्टोत्तरं निशि

บุรุษผู้มีภักติ ใช้นาม/มนตร์ที่เริ่มด้วยปรณวะ (โอม) จนถึงบทที่สี่ แล้วในยามราตรีพึงทำโหมะถวายอาหุติทีละบทให้ครบหนึ่งร้อยแปดครั้ง

Verse 51

ससर्पिषा गुग्गुलुना लघुकोलि प्रमाणतः । यां यां सिद्धिमभीप्सेत तांतां प्राप्नोति मानवः

ด้วยเนยใสและกุคคุลุ ในปริมาณเท่าผลพุทราน้อย ไม่ว่ามนุษย์ปรารถนาสิทธิใด ๆ เขาย่อมได้สิทธินั้นตามประสงค์

Verse 52

चैत्रकृष्णप्रतिपदि तत्र यात्रा प्रयत्नतः । क्षेत्रविघ्नशांत्यर्थं कर्तव्या पुण्यकृज्जनैः

ในวันปฏิปทาแห่งปักษ์มืดเดือนจัยตระ เหล่าผู้ทำบุญผู้ทรงศีลพึงเพียรประกอบยาตราเวียนประทักษิณ ณ ที่นั้น เพื่อระงับอุปสรรคอันเกี่ยวเนื่องกับเขตศักดิ์สิทธิ์ (กเษตร)

Verse 53

यात्रा च सांवत्सरिकीं यो न कुर्यादवज्ञया । तस्य विघ्नं प्रयच्छंति योगिन्यः काशिवासिनः

ผู้ใดด้วยความดูหมิ่นไม่ประกอบยาตราประจำปี เหล่าโยคินีผู้สถิตในกาศีจักประทานอุปสรรคแก่ผู้นั้น

Verse 54

अग्रे कृत्वा स्थिताः सर्वास्ताः काश्यां मणिकर्णिकाम् । तन्नमस्कारमात्रेण नरो विघ्नैर्न बाध्यते

โยคินีทั้งปวงนั้นยกมณิกรรณิกาไว้เป็นประธาน แล้วสถิตอยู่ในกาศี; เพียงน้อมนมัสการแด่นาง มนุษย์ย่อมไม่ถูกรบกวนด้วยอุปสรรคทั้งหลาย