Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

शुष्कोदरी ललज्जिह्वा श्वदंष्ट्रा वानरानना । ऋक्षाक्षी केकराक्षी च बृहत्तुंडा सुराप्रिया

śuṣkodarī lalajjihvā śvadaṃṣṭrā vānarānanā | ṛkṣākṣī kekarākṣī ca bṛhattuṃḍā surāpriyā

ศุษโกทรี ลลัชฌิวหา ศวทํษฏรา วานรานนา; ฤกษากษี เกกรากษี พฤหัตตุณฑา และสุราปริยา—เหล่านี้เป็นพระนามโยคินีเพิ่มเติม

शुष्क-उदरीdry-bellied
शुष्क-उदरी:
Karta (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशुष्क (प्रातिपदिक) + उदरिन्/उदर (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (‘शुष्क-उदरं यस्याः सा’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ललत्-जिह्वाlolling-tongued
ललत्-जिह्वा:
Karta (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootललत् (प्रातिपदिक) + जिह्वा (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (‘ललज्जिह्वा/ललत्-जिह्वा यस्याः सा’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
श्व-दम्‌ष्ट्राdog-fanged
श्व-दम्‌ष्ट्रा:
Karta (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्वन्/श्व (प्रातिपदिक) + दंष्ट्रा (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (‘श्व-दम्‌ष्ट्रा यस्याः सा’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वानर-आननाmonkey-faced
वानर-आनना:
Karta (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (‘वानर-आननं यस्याः सा’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ऋक्ष-अक्षीbear-eyed
ऋक्ष-अक्षी:
Karta (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋक्ष (प्रातिपदिक) + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (‘ऋक्ष-अक्षिणी यस्याः सा’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
केकर-अक्षीsquint-eyed
केकर-अक्षी:
Karta (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेकर (प्रातिपदिक) + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (‘केकर-अक्षिणी यस्याः सा’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; केकर = विकृत/तिर्यग्दृष्टि (squinting)
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
बृहत्-तुण्डाlarge-beaked
बृहत्-तुण्डा:
Karta (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहत् (प्रातिपदिक) + तुण्ड (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (‘बृहत्-तुण्डं यस्याः सा’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सुरा-प्रियाfond of liquor
सुरा-प्रिया:
Karta (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुरा (प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (‘सुरा प्रिया यस्याः सा’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Skanda

Listener: Vyāsa

Scene: The litany continues with stark, animal-featured Yoginīs: dry-bellied, long-tongued, dog-fanged, monkey-faced; bear-eyed, ‘kekara’-eyed, big-beaked, and wine-loving—evoking a fierce protective retinue.

Y
Yoginīs

FAQs

Even fierce or liminal divine forms are integrated into sacred dharma through nāma—invoked for protection and purification.

Kāśī is the overarching sacred context for the Yoginī-nāma tradition presented in this chapter.

Not detailed here; the practical takeaway remains nāma-śravaṇa/recitation, praised earlier as sin-destroying.