HomeRig VedaMandala 3Sukta 52Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 3.52.5: Mandala 3, Sukta 52, Mantra 5

Sukta 3.52

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable, due to longer multi-word pādas)

माध्यंदिनस्य सवनस्य धानाः पुरोळाशमिन्द्र कृष्वेह चारुम् । प्र यत्स्तोता जरिता तूर्ण्यर्थो वृषायमाण उप गीर्भिरीट्टे ॥

mā́dhyandinasya sávanaśya dhānā́ḥ puroḷā́śam indra kṛṣvehá cā́rum | prá yát stotā́ jaritā́ tūrṇyàrtho vṛṣāyámāṇa úpa gīrbhír ī́ṭṭe ||

เพื่อพิธีคั้นยามเที่ยง (mādhyandina-savana) โอ้อินทระ จงทำให้เมล็ดธัญพืชและปุโรḷāśa ณ ที่นี้งดงามและทรงฤทธิ์; เพราะเมื่อผู้สรรเสริญ ผู้ขับสดุดี ผู้มุ่งหมายฉับไว ก้าวรุดหน้า ดุจพลังวัวผู้ฮึกหาญ เขาย่อมเข้าใกล้และบูชาท่านด้วยถ้อยคำที่บรรจุทัศนะ.

माध्यंदिनस्यof the midday
माध्यंदिनस्य:
सम्बन्ध (genitive; सवनस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective (tatpuruṣa) प्रयुक्तः विशेषणवत्
Rootमाध्यंदिन (प्रातिपदिक; मध्यं-दिन)
सवनस्यof the Soma-pressing (libation)
सवनस्य:
सम्बन्ध (genitive; धानाः/पुरोळाशम् इत्यस्य सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootसवन (प्रातिपदिक; √सु ‘to press (Soma)’)
धानाःgrains; offerings (of grain)
धानाः:
कर्तृ/विषय (स्तुत्य-उपहाराः; ‘offerings’ as subject)
TypeNoun
Rootधान (प्रातिपदिक)
पुरोळाशम्the puroḍāśa cake
पुरोळाशम्:
कर्म (कृष्व इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपुरोळाश (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
कृष्वmake! prepare!
कृष्व:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करोति)
इहhere
इह:
अधिकारण (देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
चारुम्beautiful; pleasing
चारुम्:
विशेषण (कर्मणः)
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक)
प्रforth; forward
प्र:
क्रियाविशेषण (गीर्भिः/ईट्टे इत्यस्य)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
यत्that which
यत्:
कर्म (ईट्टे इत्यस्य; ‘what he praises’)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तोताthe praiser
स्तोता:
कर्ता (ईट्टे इत्यस्य)
TypeNoun (agent)
Rootस्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’)
जरिताthe singer; the laudator
जरिता:
कर्ता (स्तोता इत्यस्य समन्वयः)
TypeNoun (agent)
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; √गॄ/गिर् ‘to sing/praise’ in RV usage; ‘singer’)
तूर्ण्यर्थःswift-purposed; quick in aim
तूर्ण्यर्थः:
विशेषण (कर्तुः)
TypeAdjective (compound)
Rootतूर्णि (प्रातिपदिक ‘swiftly’) + अर्थ (प्रातिपदिक) (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास; ‘having swift aim/purpose’)
वृषायमाणःacting like a bull; growing vigorous
वृषायमाणः:
कर्ता (ईट्टे इत्यस्य; ‘being vigorous’)
TypeParticiple
Root√वृष्/वृषा- (denom./intensive sense ‘to act as a bull; be vigorous’) → वृषायमाण (वर्तमान कृदन्त)
उपtowards; near
उप:
क्रियाविशेषण (ईट्टे)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
गीर्भिःwith hymns; with songs
गीर्भिः:
करण (ईट्टे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
ईट्टेpraises; invokes
ईट्टे:
क्रिया
TypeVerb
Root√ईड् (ईळते/ईट्टे ‘to praise, invoke’)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App