Rig Veda 2.23.8: Mandala 2, Sukta 23, Mantra 8

Sukta 2.23

Rishi: Gṛtsamada

Devata: Bṛhaspati

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्रातारं त्वा तनूनां हवामहेऽवस्पर्तरधिवक्तारमस्मयुम् । बृहस्पते देवनिदो नि बर्हय मा दुरेवा उत्तरं सुम्नमुन्नशन् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 2.23.8

Transliteration

trātā́raṃ tvā tanū́nāṃ havāmahe 'vá-spartar adhi-vaktā́ram asmayúm | bṛ́haspate deva-nído ní barhaya mā́ durévā́ út-taraṃ sumnám ún naśan ||

Translation

เราขอวิงวอนท่าน—ผู้คุ้มครองกายทั้งหลาย (tanū) ผู้กอบกู้ ผู้ขับไล่ ผู้กล่าวแทนและคุ้มครองเรา ผู้ไม่หลงผิด โอ พฤหสปติ (Bṛhaspati) ขอทรงโค่นผู้กล่าวร้ายต่อเหล่าเทพ; ขออย่าให้ผู้มุ่งร้ายเอื้อมถึงและแตะต้องความผาสุกอันสูงยิ่ง (sumná) ของเราเลย

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्रातारम्: protector (as the one invoked)
• त्रातारम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: त्रातृ (√त्रा ‘रक्षणे’)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• तनूनाम्: of bodies / of persons
• तनूनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तनू

• हवामहे: we invoke / call
• हवामहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ह्वा (ह्वाने/आह्वाने)

• अवस्पर्तर्: repeller / one who drives away
• अवस्पर्तर्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अवस्पर्तृ (अव-√स्पृ/√स्पर्द् ‘प्रतिस्पर्धा/प्रतिघात’—वेद. ‘अपसारक/निवारक’)

• अधिवक्तारम्: advocate / intercessor / authoritative speaker
• अधिवक्तारम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अधिवक्तृ (अधि-√वच् ‘वक्तृ/प्रवक्ता’)

• अस्मयुम्: not-mocking; non-derisive; kindly
• अस्मयुम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: अस्मयु (a- + स्मयु ‘हास/उपहास’)

• बृहस्पते: O Bṛhaspati
• बृहस्पते: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति

• देवनिदः: god-revilers / those who insult the gods
• देवनिदः: कर्म
• Type: Noun
• Root: देवनिद् (देव + निद् ‘निन्दक’)

• नि: down; away; completely
• नि: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: नि

• बर्हय: drive away / thrust down
• बर्हय: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √बर्ह् (बर्हणे ‘निवारणे/हिंसायाम्’—वेद. ‘दूरं नय’)

• मा: do not
• मा: क्रियानिषेध
• Type: Indeclinable
• Root: मा

• दुरेवाḥ: misfortunes / evil-goers
• दुरेवाḥ: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: दुरेव (दुर् + एव ‘मार्ग/गमन’ → ‘दुष्टगमन/दुर्भाग्य’)

• उत्तरम्: higher; further; subsequent
• उत्तरम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तर

• सुम्नम्: favor; grace; blessing
• सुम्नम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सुम्न

• उन्नशन्: may they attain / reach
• उन्नशन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: उद्-√नश् (नश् ‘प्रापणे/नाशे’—वेद. ‘प्राप्नुयात्’)