Rig Veda 2.1.8: Mandala 2, Sukta 1, Mantra 8

Sukta 2.1

Rishi: Gṛtsamada (traditionally, Maṇḍala 2 attributed to Gṛtsamada Bhārgava)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 2.1; verse-length and cadence consistent)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वामग्ने दम आ विश्पतिं विशस्त्वां राजानं सुविदत्रमृञ्जते । त्वं विश्वानि स्वनीक पत्यसे त्वं सहस्राणि शता दश प्रति ॥

Recitation with translationRig Veda 2.1.8

Transliteration

tvām agne dame ā viśpátiṃ víśas tvā́ṃ rājā́naṃ suvidátram ṛñjate | tvaṃ víśvāni svanīka patyase tvaṃ sahásrāṇi śatá daśá práti ||

Translation

Agni, log tumhe ghar mein apne khaandan ka main banate hain. Tumhe raja maante hain jo sahi faisla karwata hai. Tum saari chamak aur taakat ka khayal rakhte ho. Tum hazaron, sau aur das ke aage khade ho. Sabko tum hi sambhalte ho.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वाम्: you (as object)
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• दमे: in the house/home
• दमे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: दम (प्रातिपदिक)

• आ: towards, hither
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• विश्पतिम्: lord of the clan/settlement
• विश्पतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: विश्पति (प्रातिपदिक; विश् + पति)

• विशः: the clans/peoples
• विशः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• राजानम्: king
• राजानम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• सुविदत्रम्: good giver/bestower
• सुविदत्रम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: सुविदत्र (प्रातिपदिक; सु- + विदत्र)

• ऋञ्जते: they arrange/prepare (for), they set up
• ऋञ्जते: —
• Type: Verb
• Root: ऋञ्ज् (धातु; ‘to set in order, to make ready, to adorn’)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• विश्वानि: all (things), everything
• विश्वानि: कर्म
• Type: Adjective/Substantive
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• स्वनीक: O fair-faced/bright-visaged one
• स्वनीक: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative)
• Root: स्वनीक (प्रातिपदिक; सु- + अनीक)

• पत्यसे: you rule/are lord over
• पत्यसे: —
• Type: Verb
• Root: पत्/पति (धातु-आधारित; denominative from पति ‘to be lord/master’)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• सहस्राणि: thousands
• सहस्राणि: कर्म
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• शता: hundreds
• शता: कर्म
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• दश: tens
• दश: कर्म
• Type: Numeral
• Root: दश (प्रातिपदिक/संख्या)

• प्रति: towards; in return; each
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)