HomeRig VedaMandala 1Sukta 113Mantra 17
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 17

Sukta 1.113

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional)
Devata: Uṣas (with Agni/vahni as inner instrument)
Chandas: Triṣṭubh

स्यूमना वाच उदियर्ति वह्निः स्तवानो रेभ उषसो विभातीः । अद्या तदुच्छ गृणते मघोन्यस्मे आयुर्नि दिदीहि प्रजावत् ॥

स्यूम॑ना वा॒च उदि॑यर्ति॒ वह्नि॒: स्तवा॑नो रे॒भ उ॒षसो॑ विभा॒तीः । अ॒द्या तदु॑च्छ गृण॒ते म॑घोन्य॒स्मे आयु॒र्नि दि॑दीहि प्र॒जाव॑त् ॥

syū́manā vā́ca úd iyarti váhniḥ stávāno rebhá uṣáso vibhātī́ḥ | adyā́ tád uccha gṛṇaté maghoni asmḗ ā́yur ní didīhi prajā́vat ||

With a fullness of inspired speech the flame of will rises upward, praising the shining Dawns with the chant. Today too, O bounteous one, shine forth for the singer; set firm in us a life that is rich with progeny of the soul.

स्यूम॑ना । वा॒चः । उत् । इ॒य॒र्ति॒ । वह्निः॑ । स्तवा॑नः । रे॒भः । उ॒षसः॑ । वि॒ऽभा॒तीः । अ॒द्य । तत् । उ॒च्छ॒ । गृ॒ण॒ते । म॒घो॒नि॒ । अ॒स्मे इति॑ । आयुः॑ । नि । दि॒दी॒हि॒ । प्र॒जाऽव॑त् ॥स्यूमना । वाचः । उत् । इयर्ति । वह्निः । स्तवानः । रेभः । उषसः । विभातीः । अद्य । तत् । उच्छ । गृणते । मघोनि । अस्मे इति । आयुः । नि । दिदीहि । प्रजावत् ॥syūmanā | vācaḥ | ut | iyarti | vahniḥ | stavānaḥ | rebhaḥ | uṣasaḥ | vi-bhātīḥ | adya | tat | uccha | gṛṇate | maghoni | asme iti | āyuḥ | ni | didīhi | prajāvat

स्यूमनाkindly-minded, benevolent
स्यूमना:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootस्यूमन् (प्रातिपदिक) < सु-मनस् (सु + मनस्)
वाचःvoices, hymns
वाचः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
उद्up, forth
उद्:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग)
ईयर्तिsets in motion, raises
ईयर्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootईर् (धातु) [ईर्/ईरय्]
वह्निःthe bearer/impeller; (here) the singer-priest, fire-like carrier
वह्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
स्तवानःpraising
स्तवानः:
कर्तृविशेषणम्
TypeParticiple
Rootस्तु (धातु) → स्तव (कृदन्त-प्रातिपदिक)
रेभःthe singer, praiser
रेभः:
कर्तृ (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootरेभ (प्रातिपदिक)
उषसःof Dawn
उषसः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
विभातीःshining, radiant
विभातीः:
कर्तृविशेषणम्
TypeParticiple/Adjective
Rootवि-भा (धातु) → विभाति (कृदन्त/प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकारण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
तत्that (this hymn/utterance)
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उच्छutter!, speak out!
उच्छ:
क्रिया
TypeVerb
Rootवच् (धातु) — वैदिक आज्ञार्थे विशेषरूपम् (उच्छ < उच्/वच्-आदेश)
गृणतेto the one who praises (the singer)
गृणते:
सम्प्रदान
TypeVerb
Rootगृ (धातु) / गृण् (स्तुतौ)
मघोनिO bountiful one (Dawn)
मघोनि:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative) / Epithet
Rootमघोनी (प्रातिपदिक) < मघवन्-स्त्री
अस्मेfor us, to us
अस्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
कर्म
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
निdown, into; firmly
नि:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
दीदीहिset/establish; grant firmly (lit. make shine/strengthen)
दीदीहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (धातु) / दी (दीप्तौ) — वैदिके ‘दीदीहि’ (द्विरुक्त-आज्ञार्थः)
प्रजावत्with offspring, progeny-endowed
प्रजावत्:
कर्मविशेषणम्
TypeAdjective
Rootप्र-जा (प्रातिपदिक) → प्रजावत्