Rig Veda 1.113.17: Mandala 1, Sukta 113, Mantra 17
Sukta 1.113
Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional)
Devata: Uṣas (with Agni/vahni as inner instrument)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
स्यूमना वाच उदियर्ति वह्निः स्तवानो रेभ उषसो विभातीः । अद्या तदुच्छ गृणते मघोन्यस्मे आयुर्नि दिदीहि प्रजावत् ॥
Transliteration
syū́manā vā́ca úd iyarti váhniḥ stávāno rebhá uṣáso vibhātī́ḥ | adyā́ tád uccha gṛṇaté maghoni asmḗ ā́yur ní didīhi prajā́vat ||
Translation
प्रेरित वाणीच्या परिपूर्णतेने वह्नि वर उगवतो, स्तोत्रगानाने दीप्त उषांचा स्तव करीत. आजही, हे मघोनी, गायकासाठी उदय पाव; आमच्यात प्रजायुक्त आयुष्य दृढ करून ठेव.
Word by Word
स्यूमनाkindly-minded, benevolent
स्यूमना:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootस्यूमन् (प्रातिपदिक) < सु-मनस् (सु + मनस्)
वाचःvoices, hymns
वाचः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
उद्up, forth
उद्:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग)
ईयर्तिsets in motion, raises
ईयर्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootईर् (धातु) [ईर्/ईरय्]
वह्निःthe bearer/impeller; (here) the singer-priest, fire-like carrier
वह्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
स्तवानःpraising
स्तवानः:
कर्तृविशेषणम्
TypeParticiple
Rootस्तु (धातु) → स्तव (कृदन्त-प्रातिपदिक)
रेभःthe singer, praiser
रेभः:
कर्तृ (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootरेभ (प्रातिपदिक)
उषसःof Dawn
उषसः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
विभातीःshining, radiant
विभातीः:
कर्तृविशेषणम्
TypeParticiple/Adjective
Rootवि-भा (धातु) → विभाति (कृदन्त/प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकारण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
तत्that (this hymn/utterance)
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उच्छutter!, speak out!
उच्छ:
क्रिया
TypeVerb
Rootवच् (धातु) — वैदिक आज्ञार्थे विशेषरूपम् (उच्छ < उच्/वच्-आदेश)
गृणतेto the one who praises (the singer)
गृणते:
सम्प्रदान
TypeVerb
Rootगृ (धातु) / गृण् (स्तुतौ)
मघोनिO bountiful one (Dawn)
मघोनि:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative) / Epithet
Rootमघोनी (प्रातिपदिक) < मघवन्-स्त्री
अस्मेfor us, to us
अस्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
कर्म
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
निdown, into; firmly
नि:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
दीदीहिset/establish; grant firmly (lit. make shine/strengthen)
दीदीहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (धातु) / दी (दीप्तौ) — वैदिके ‘दीदीहि’ (द्विरुक्त-आज्ञार्थः)
प्रजावत्with offspring, progeny-endowed
प्रजावत्:
कर्मविशेषणम्
TypeAdjective
Rootप्र-जा (प्रातिपदिक) → प्रजावत्
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
