Sarga 118

Verse 1

तांतुपाश्वस्थितांप्रह्वांरामस्सम्प्रेक्ष्यमैथिलीम् ।हृदयान्तर्गतंक्रोधव्याहर्तुमुपचक्रमे ।।6.118.1।।

เมื่อพระรามทอดพระเนตรนางไมถิลีที่ยืนอยู่ข้างพระองค์อย่างนอบน้อมก้มหน้า ก็ทรงเริ่มเปล่งถ้อยคำแห่งความกริ้วที่ซ่อนอยู่ลึกในพระหทัย

Verse 2

एषासिनिर्जिताभद्रेशत्रुंजित्वारणाजिरे ।पौरुषाद्यदनुष्ठेयंमयैतदुपपादितम् ।।6.118.2।।

เจ้าเคยถูกบีบคั้นในอ้อมกอดของราวณะ และถูกจ้องมองด้วยดวงตาอันชั่วร้าย; แล้วเราจะรับเจ้ากลับคืนได้อย่างไร ในเมื่อยังอ้างเกียรติแห่งวงศ์ตระกูลอันยิ่งใหญ่?

Verse 3

गतोऽस्म्यन्तममर्षस्यधर्षणासम्प्रमार्जिता ।अवमानश्चशत्रुश्चयुगपन्निहतौमया ।।6.118.3।।

ความเดือดดาลที่อัดแน่นของเราถึงที่สุดแล้ว; มลทินแห่งการล่วงเกินได้ถูกชำระสิ้น ในคราวเดียว ทั้งความอัปยศและศัตรูผู้ก่อมัน ถูกเราทำลายลง

Verse 4

अद्यमेपौरुषंदृष्टमद्यमेसफल्श्रमः ।अद्यतीर्णप्रतिज्ञोऽत्वाप्रभवाम्यद्यचात्मनः ।।6.118.4।।

วันนี้ความกล้าหาญของเราปรากฏชัด วันนี้ความเพียรของเราสำเร็จผล วันนี้เราข้ามพ้นคำปฏิญาณแล้ว และวันนี้เรายืนเป็นนายเหนือใจตนเอง—และเหนือเจตนาที่มีต่อเจ้า

Verse 5

यात्वंविरहितानीताचलचित्तेनरक्षसा ।दैवसम्पादितोदोषोमानुषेणमयाजितः ।।6.118.5।।

เมื่อเจ้าอยู่เดียวดายและถูกรากษสผู้ใจแปรปรวนพาตัวไป โทษภัยที่โชคชะตาก่อขึ้น บัดนี้เราผู้เป็นมนุษย์เพียงผู้เดียวได้พิชิตแล้ว

Verse 6

सम्प्राप्तमवमानंयस्तेजसा न प्रमार्जति ।कस्तस्यपुरुषार्थोमहताप्यल्पचेतसः ।।6.118.6।।

ผู้ใดถูกดูหมิ่นแล้วไม่ชำระลบล้างด้วยเดชกำลังของตนเอง ความกล้าหาญยิ่งใหญ่จะมีประโยชน์อันใดแก่ผู้มีจิตใจคับแคบเล่า?

Verse 7

लङ्घनं च समुद्रस्यलङ्कायाश्चापिमर्धनम् ।सफलंतस्य च श्लाघ्यमद्यकर्महनूमतः ।।6.118.7।।

การเหินข้ามมหาสมุทรของหนุมาน และการบดขยี้ลงกา บัดนี้ได้บังเกิดผลสำเร็จแล้ว—กรรมอันนั้นของท่านควรแก่การสรรเสริญยิ่งนัก

Verse 8

युद्धेविक्रमतश्चैवहितंमन्त्रयतस्तथा ।सुग्रीवस्यससैन्यस्यसफलोऽद्यपरिश्रमः ।।6.118.8।।

ในสงคราม ด้วยความองอาจ และด้วยคำปรึกษาอันเป็นประโยชน์ สุครีวะพร้อมกองทัพของตน วันนี้ได้เห็นความเพียรพยายามบรรลุผลสำเร็จแล้ว

Verse 9

विभीषणस्य च तथासफलोऽद्यपरिश्रमः ।विगुणंभ्रातरंत्यक्त्वायोमांस्वयमुपस्थितः ।।6.118.9।।

ฉันนั้นเอง ความเพียรของวิภีษณะก็ได้บังเกิดผลในวันนี้—ผู้ซึ่งละทิ้งพี่น้องผู้ไร้คุณธรรม แล้วมาหาเราด้วยตนเองเพื่อพึ่งพา

Verse 10

इत्येवंवदत्श्रुत्वासीतारामस्यतद्वचः ।मृगीवोत्फुल्लनयनाबभूवाश्रुपरिप्लुता ।।6.118.10।।

ครั้นได้สดับถ้อยคำที่พระรามตรัสดังนั้น ดวงตาของนางสีดาซึ่งเบิกกว้างดุจตากวาง ก็เอ่อล้นด้วยน้ำตาไหลริน

Verse 11

पश्यतस्तांतुरामस्यसमीपेहृदयप्रियाम् ।जनवादभयाद्राज्ञोबभूवहृदयंद्विधा ।।6.118.11।।

แม้พระรามจะทอดพระเนตรนางผู้เป็นที่รักยิ่งแห่งพระหทัยยืนอยู่ใกล้ แต่ด้วยความหวั่นเกรงคำครหาของผู้คน พระทัยของพระราชาก็แตกเป็นสองทาง

Verse 12

सीतामुत्पलपत्राक्षींनीलकुञ्चितमूर्थजाम् ।अवदद्वैवरारोहंमध्येवानररक्षसाम् ।।6.118.12।।

ท่ามกลางหมู่วานรและรากษส พระรามตรัสกับนางสีดา ผู้มีดวงตาดุจกลีบบัว ผมดำหยิกงาม และรูปโฉมอรชรอ้อนแอ้น

Verse 13

यत्कर्तव्यंमनुष्येणधर्षणांप्रतिमार्जता ।तत्कृतंरावणंहत्वामयेदंमानकाङ्क्षिणा ।।6.118.13।।

สิ่งใดที่มนุษย์พึงกระทำเพื่อชำระมลทินแห่งความอัปยศ สิ่งนั้นเรากระทำแล้ว; ด้วยความปรารถนาจะกู้เกียรติ เราได้สังหารราวณะแล้ว

Verse 14

निर्जिताजीवलोकस्यतपसाभावितात्मना ।अगस्त्येनदुराधर्षामुनिनादक्षिणेवधिक् ।।6.118.14।।

สำหรับโลกมนุษย์ ทิศใต้ยากจะพิชิต; แต่ฤๅษีอคัสตยะ ผู้ข่มจิตด้วยตบะและฝึกตนจนมั่นคง ผู้ยากจะต้านทาน ได้พิชิตทิศนั้นแล้ว; ฉันใด เราก็ได้มีชัยฉันนั้น

Verse 15

विदितश्चास्तुभत्रंतेयोऽयंरणपरिश्रमः ।सुतीर्णःसुहृदांवीर्यान्नत्वदर्थंमयाकृतः ।।6.118.15।।रक्षतातुमयावृत्तपमवादं च सर्वतः ।प्रख्यातस्यात्मवंशस्यव्यङ्ग्यं च परिमार्जता ।।6.118.16।।

โอ้สีดา ขอให้เจ้าจงทราบ และขอความสวัสดีจงมีแก่เจ้า: ความเหน็ดเหนื่อยแห่งสงครามนี้ ซึ่งสำเร็จลุล่วงด้วยวีรภาพของมิตรผู้ภักดีของเรา มิได้กระทำโดยเราเพื่อเจ้า

Verse 16

विदितश्चास्तुभत्रंतेयोऽयंरणपरिश्रमः ।सुतीर्णःसुहृदांवीर्यान्नत्वदर्थंमयाकृतः ।।6.118.15।।रक्षतातुमयावृत्तपमवादं च सर्वतः ।प्रख्यातस्यात्मवंशस्यव्यङ्ग्यं च परिमार्जता ।।6.118.16।।

แต่เรากระทำเพื่อพิทักษ์ธรรมจารีต และปัดเป่าคำครหาจากทุกทิศทุกทาง เพื่อชำระมลทินที่อาจพาดพิงถึงวงศ์ตระกูลอันเลื่องชื่อของเรา

Verse 17

प्राप्तचारित्रसन्देहाममप्रतिमुखेस्थिता ।दीपोनेत्रातुरस्येवप्रतिकूलासिमेदृढम् ।।6.118.17।।

เมื่อความสงสัยในความบริสุทธิ์แห่งพรหมจรรย์ของเจ้าได้บังเกิด และเจ้ามายืนอยู่ต่อหน้าเรา บัดนี้เจ้าดูประหนึ่งประทีปสว่างต่อผู้มีโรคตา—แสบเจ็บ และแท้จริงแล้วเป็นสิ่งที่เราทนมิได้

Verse 18

तद्गच्छत्वानुजानेऽद्ययथेष्टंजनकात्मजे ।एतादशदिशोभद्रेकार्यमस्ति न मेत्वया ।।6.118.18।।

เพราะฉะนั้น จงไปเถิด โอธิดาแห่งชนก วันนี้เราขออนุญาตแก่เจ้า จะไปทางใดตามปรารถนา. โอผู้เป็นมงคล เรามิได้มีธุระอันใดกับเจ้าอีกแล้ว.

Verse 19

कःपुमांस्तुकुलेजातस्स्त्रयंपरगृहाषिताम् ।तेजस्वीपुनरादद्यात्सुहृल्लेख्येनचेतसा ।।6.118.19।।

ชายผู้รุ่งเรืองผู้ใดเล่า เกิดในตระกูลสูง จะยอมรับหญิงที่เคยพำนักในเรือนผู้อื่นกลับคืน โดยรู้เห็นอยู่แก่ใจ—ยิ่งเมื่อมิตรสหายยังพากันติเตียนในดวงจิต?

Verse 20

रावणाङ्कपरिक्लिष्टांदृष्टांदुष्टेनचक्षुषा ।कथंत्वापुनरादद्यांकुलंव्यपदिशन् महत् ।।6.118.20।।

เจ้าเคยถูกบีบคั้นในอ้อมกอดของราวณะ และถูกจ้องมองด้วยดวงตาอันชั่วร้าย; แล้วเราจะรับเจ้ากลับคืนได้อย่างไร ในเมื่อยังอ้างเกียรติแห่งวงศ์ตระกูลอันยิ่งใหญ่?

Verse 21

तदर्थंनिर्जितामेत्वंयशःप्रत्याहृतंमया ।नास्तिमेत्यय्यभिष्वङ्गोयथेष्टंगम्यतामितः ।।6.118.21।।

ด้วยเหตุนี้เท่านั้น เราจึงชนะเจ้าให้กลับคืนมา และกู้เกียรติยศของเราคืน. บัดนี้เราไม่มีความผูกพันต่อเจ้าแล้ว; จงไปจากที่นี่ตามปรารถนาเถิด.

Verse 22

तदद्यव्याहृतंभद्रेमयैतत् कृतबुधदिना ।लक्ष्मणेनाथभरतेकुरुबुधदिंयथासुखम् ।।6.118.22।।

โอผู้เป็นมงคล วันนี้เรากล่าวถ้อยคำนี้ด้วยจิตที่ไตร่ตรองแล้ว. จงตั้งใจตามสบาย—จะไปหาลักษมณะ หรือไปหาภรตะ—ที่ใดเจ้าคิดว่าจะมีความผาสุก.

Verse 23

शत्रुघ्नेवाथसुग्रीवेराक्षसेवाविभीषणे ।निवेशयमनस्सीतेयथावासुखमात्मनः ।।6.118.23।।

โอ สีตา จงตั้งจิตของเจ้าไว้ที่จะพำนักกับศัตรุฆนะ หรือกับสุครีวะ หรือแม้ท่ามกลางเหล่ารากษสกับวิภีษณะ—ที่ใดก็ตามซึ่งดวงใจของเจ้าจะเป็นสุขสงบ

Verse 24

न हित्वांरावणोदृष्टवादिव्यरूपांमनोरमाम् ।मर्षयेतचिरंसीतेस्वगृहेपर्यवस्थिताम् ।।6.118.24।।

แน่แท้แล้ว โอ้สีดา ครั้นราวณะได้เห็นเธอผู้มีรูปโฉมทิพย์ผุดผ่องน่ารื่นรมย์ เขาย่อมไม่อาจอดทนเก็บเธอไว้เนิ่นนานในเรือนของตนได้

Verse 25

ครั้นได้สดับถ้อยคำจากผู้เป็นที่รัก ซึ่งเจ็บแสบยากจะทนได้ ไมถิลีร่ำไห้อยู่เนิ่นนาน กายสั่นสะท้านและหลั่งน้ำตาไหลพราก ดุจเถาวัลย์ถูกงวงอันทรงพลังของช้างมหึมาฟาดต้อง