Adhyaya 203: Enumeration and Description of Classes of Sins and Their Consequences
Pāpasamūhānukrama-varṇanam
Ethical-Discourse (Karmic Retribution and Social Harm)
ఈ అధ్యాయంలో వరాహస్వామి భూమిదేవికి పురాణోపదేశంగా, ముందున్న జాబితాల కొనసాగింపుగా పాపాల వర్గీకరణను మరియు వాటి ఫలితాలను క్రమంగా వివరిస్తాడు. చిత్రగుప్తుని నివేదికగా చెప్పి, ఆత్మనియంత్రణలేమి, హింస, అసత్యవాక్యం, దొంగతనం, మోసం‑కపటము, దండగతనం, బలవంతపు లైంగిక దురాచారం వంటి పాపసమూహాలను పేర్కొంటాడు. ప్రతి పాపానికి నరకయాతనలు, తరువాత పునర్జన్మలక్షణాలు—రోగాలు, వైకల్యాలు, సామాజిక అవమానం/బహిష్కారం, అసురక్ష, నిరంతర భయం—అని పునఃపునః చెబుతాడు. అడవులకు నిప్పుపెట్టడం, జంతుహత్య వంటి పర్యావరణ‑సమాజవిరోధి కర్మలకు దీర్ఘకాల దుష్ఫలితాలు ఉంటాయని ప్రత్యేకంగా సూచిస్తాడు।
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 203
Verse 1
अथ पापसमूहानुक्रमवर्णनम् ॥ ऋषिपुत्र उवाच ॥ अन्यान्यपि च पापानि चित्रगुप्तो दिदेश ह ॥ व्यामिश्रान्कथ्यमानांश्च शृणुध्वं तान्महौजसः
ఇప్పుడు పాపసమూహాల క్రమానుక్రమ వర్ణనం ప్రారంభమవుతుంది. ఋషిపుత్రుడు అన్నాడు—చిత్రగుప్తుడు ఇతర పాపాలనూ సూచించాడు; మరియు మిశ్ర స్వభావముగల పాపాలు చెప్పబడుతున్నప్పుడు, ఓ మహాబలవంతులారా, వాటిని వినండి.
Verse 2
शीलसंयमहीनानां कृष्णपक्षानुगामिनाम् ॥ महापापैरुपेतानां कथ्यतां तत्पराभवम्
శీలసంయమాలు లేనివారు, కృష్ణపక్షం (అధర్మపక్షం) అనుసరించువారు, మహాపాపాలతో నిండినవారు—వారి పతనం వర్ణించబడుగాక.
Verse 3
राजद्विष्टा गुरुद्विष्टाः सर्वे ते वै विगर्हिताः ॥ अविश्वास्या ह्यसम्भाष्याः कुक्षिमात्रपरायणाः
రాజును ద్వేషించువారు, గురువును ద్వేషించువారు—వారందరూ నిందితులే; విశ్వసనీయులు కారు, సంభాషణకు అర్హులు కారు, కేవలం కడుపు తృప్తికే పరాయణులు.
Verse 4
हिंसाविहारिणः क्रूराः सूचकाः कार्यदूषकाः ॥ गवेडकस्य वधकाः महिषाजादिकस्य च
హింసలో విహరించువారు, క్రూరులు; చాడీలు చెప్పువారు/సూచకులు; ఇతరుల కార్యాలను చెడగొట్టువారు; గోపాలకుని (గవేడకుని) హతమార్చువారు, అలాగే మహిషం, మేక మొదలైనవాటిని చంపువారు.
Verse 5
दावाग्निं ये च मुञ्चन्ति ये च सौकरिकास्तथा ॥ तत्र कालमसंख्येयं पच्यन्ते पापकािरिणः ॥
దావాగ్ని (అడవిలో అగ్ని) పెట్టువారు, అలాగే సౌకరికులు (వేట/పంది వధతో జీవించువారు)—అటువంటి పాపకర్ములు అక్కడ నరకంలో అసంఖ్యేయ కాలం వరకు దహింపబడుతారు.
Verse 6
कर्मक्षयाद्यदा भूयो मानुष्यं प्राप्नुवन्ति ते ॥ अल्पायुषो भवन्तीह व्याधिग्रस्ताश्च नित्यशः ॥
వారి కర్మక్షయం జరిగినప్పుడు వారు మళ్లీ మానవజన్మను పొందుతారు; అప్పుడు ఇక్కడ వారు అల్పాయుష్కులై నిత్యం వ్యాధులతో బాధపడుతారు।
Verse 7
गर्भ एव विपद्यन्ते म्रियन्ते बालकास्तथा ॥ परिरिङ्गरताः केचिन्म्रियन्ते पुरुषाधमाः ॥
కొంతమంది గర్భంలోనే నశిస్తారు; అలాగే కొంతమంది శిశువులుగా మరణిస్తారు; కొందరు నీచులు పాకుతూ ఉండగానే మరణిస్తారు।
Verse 8
काष्ठवंशे च शस्त्रे च वायुनाज्वलनेन च ॥ तोयेन वा पाशबन्धैः पतनेन विषेण वा ॥
కట్టెల దండాలతో, ఆయుధాలతో, గాలివల్ల, అగ్నివల్ల; లేదా నీటివల్ల, పాశబంధాలతో, పడిపోవడం వల్ల, విషం వల్ల—ఇలా అనేక విధాలుగా వారు నశిస్తారు।
Verse 9
मातापितृवधं कष्टं मित्रसम्बन्धिबन्धुजम् ॥ बहुशः प्राप्नुवन्त्येते विद्रवं चाप्यभीक्ष्णशः ॥
వారు మళ్లీ మళ్లీ తల్లి-తండ్రుల ఘోర వధను, అలాగే మిత్రులు, బంధువులు, సంబంధుల వధను ఎదుర్కొంటారు; ఇంకా పునఃపునః పారిపోవడం మరియు బాధను అనుభవిస్తారు।
Verse 10
मूलकर्मकरा ये च गरदाः पुरदाहकाः ॥ ये च पञ्जरकर्त्तारो ये च शूलोपघातकाः ॥
నీచమైన హింసాత్మక వృత్తులు చేసేవారు, విషం పెట్టేవారు, పట్టణాలను దహనం చేసేవారు; బంధించేందుకు పంజరాలు తయారు చేసేవారు, శూలం/ఖూటితో దాడి చేసేవారు—ఇవే పాపులు అని చెప్పబడింది।
Verse 11
पिशुनाः कलहाश्चैव ये च मिथ्याविदूषकाः ॥ गोकुञ्जरखरोष्ट्राणां चर्मका मांसभेदकाः ॥
పరనిందకులు, కలహం రేపువారు, అబద్ధంతో దూషించువారు; అలాగే గో, కుంజర, ఖర, ఉష్ట్రముల చర్మకారులు మరియు మాంసం కోయువారు।
Verse 12
उद्वेजनकराश्चण्डाः पच्यन्ते नरकेषु ते ॥ तत्र कालं तु सम्प्राप्य यातनाश्च सुदुःसहाः ॥
భయోత్పాదకులైన క్రూరులు నరకాలలో పాకుతారు; అక్కడ తమకు నియతమైన కాలాన్ని పొందిన తరువాత, అత్యంత అసహ్యమైన యాతనలను అనుభవిస్తారు।
Verse 13
कर्मक्षयो यदा भूयो मानुष्यं प्राप्नुवन्ति ते ॥ हीनाङ्गाः सुदरिद्राश्च भवन्ति पुरुषाधमाः ॥
కర్మక్షయం అయినప్పుడు వారు మళ్లీ మానవ జన్మను పొందుతారు; అప్పుడు ఆ అధములు అవయవహీనులుగా, అత్యంత దరిద్రులుగా మారుతారు।
Verse 14
श्रवणच्छेदनं चैव नासाच्छेदनमेव च ॥ छेदनं हस्तपादानां प्राप्नुवन्ति स्वकर्मणा ॥
తమ స్వకర్మఫలంగా వారు చెవులు కోయబడటం, ముక్కు కోయబడటం, అలాగే చేతులు-కాళ్లు కోయబడటం పొందుతారు।
Verse 15
शारीरं मानसिकं दुःखं प्राप्नुवन्ति पुनःपुनः ॥ गलवेदनास्तथोग्राश्च तथा मस्तकवेदनाः
వారు మళ్లీ మళ్లీ శారీరక, మానసిక దుఃఖాలను పొందుతారు—గొంతులో తీవ్రమైన నొప్పులు, అలాగే తల నొప్పులు।
Verse 16
कुक्ष्यामयं तथा तीव्रं प्राप्नुवन्ति नराधमाः ॥ जडान्ध बधिरा मूका पङ्गवः पादसर्पिणः
అదేవిధంగా నరాధములు తీవ్రమైన కుక్షిరోగాన్ని పొందుదురు. వారు జడులు, అంధులు, బధిరులు, మూకులు, పంగులు, పాదాలతో రాకుతూ కదిలేవారుగా మారుదురు.
Verse 17
एकपक्षहताः काणाः कुनखाश्चामयाविनः ॥ कुब्जाः खञ्जास्तथा हीना विकलाश्च घटोदराः
వారు ఒక వైపు/ఒక అవయవం కోల్పోయినవారుగా, కాణులుగా, వికృత నఖములతో రోగగ్రస్తులుగా మారుదురు. కుబ్జులు, ఖంజులు, హీనులు, వికలులు, ఘటోదరులు కూడా అవుదురు.
Verse 18
गलत्कुष्ठाः श्वित्रकुष्ठा भवन्ति स्वैश्च कर्मभिः ॥ वाताण्डाश्चाण्डहीनाश्च प्रमेहमधुमेहिनः
తమ తమ కర్మఫలముచేత వారు గలత్-కుష్ఠము మరియు శ్విత్ర-కుష్ఠముతో బాధపడుదురు. అలాగే అండవ్యాధిగ్రస్తులు, అండహీనులు, ప్రమేహం మరియు మధుమేహం కలవారుగా మారుదురు.
Verse 19
बहुभिर्दारुणैर्घोरैर्व्याधिभिः समनुद्गताः ॥ इत्येतान्हिंसकान्क्रूरान्घातयन्तु सुदारुणान्
వారు అనేక దారుణమైన, ఘోరమైన వ్యాధులతో బాధపడుదురు. అందువల్ల అటువంటి హింసకులు, క్రూరులు, అత్యంత దారుణులైన వారిని శిక్షించవలెనని గ్రంథం చెప్పుచున్నది.
Verse 20
मिथ्याप्रलापिनो दूतान्पाचयन्तु यथाक्रमम् ॥ कर्कशाः पुरुषाः सत्याः ये च योषानिरर्थकाः
మిథ్యా ప్రలాపం చేసే దూతలను యథాక్రమంగా ‘పాచింపవలెను’ (అంటే శిక్షించవలెను). అలాగే కర్కశ స్వభావమున్న పురుషులు, స్త్రీలతో నిరర్థక/అనుచిత మాటలు చెప్పువారును కూడా.
Verse 21
एषां चतुर्विधा भाषा या मिथ्याप्यभिधीयते ॥ हास्यरूपेण या भाषा चित्ररूपेण वा पुनः
వారి వాక్కు నాలుగు విధాలది; అది ‘మిథ్యా’ అని కూడా చెప్పబడుతుంది—హాస్యరూపమైన మాట, మరల చిత్రరూపంగా (కపట అలంకారంతో) చెప్పే మాట।
Verse 22
अरहस्यं रहस्यं वा पैशुन्येन तु निन्दनात् ॥ उद्वेगजनना वापि कटुका लोकगर्हिताः
రహస్యముకాని రహస్యమైనా—పైశున్యము/చాడీచెప్పుట వల్ల అది నిందనీయం అవుతుంది; లేదా కలవరాన్ని పుట్టించే మాట—కఠినమైనది, ప్రజలచే గర్హితమైనది।
Verse 23
स्नेहक्षयकरां रूक्षां भिन्नवृत्तविभूषिताम् ॥ कदलीगर्भनिस्सारां मर्मस्पृक्कटुकाक्षराम्
స్నేహాన్ని క్షీణింపజేసే, రూక్షంగా కఠినంగా ఉండే, విరిగిన శైలితో అలంకరించబడిన వాక్కు; అరటితొడలోని సారంలేని గర్భంలా ఖాళీగా, మర్మస్థానాలను తాకేలా గుచ్చేలా, కఠిన అక్షరాలతో కూడినది।
Verse 24
स्वरहीनामसंख्येयां भाषन्ते च निरर्थकम् ॥ अयन्त्रितमुखा ये च ये निबद्धाः प्रलापिनः
వారు అర్థంలేని మాటలు మాట్లాడుతారు—స్వరలయము లేని, లెక్కలేనన్ని; నోరు అదుపులో లేనివారు, అలాగే అలవాటుగా ప్రలాపించే వారు।
Verse 25
दूषयन्ति हि जल्पन्तोऽनृजवो निष्ठुराः शठाः ॥ निर्दया गतलज्जाश्च मूर्खा मर्मविभेदिनः
ఎడతెగకుండా మాట్లాడేవారు—కుటిలులు, కఠినులు, శఠులు—(సమాజాన్ని) కలుషితం చేస్తారు; వారు నిర్దయులు, లజ్జలేనివారు, మూర్ఖులు, మర్మస్థానాలను చీల్చి బాధించే వారు।
Verse 26
न मर्षयन्ति येऽन्येषां कीर्त्यमानाञ्छुभान्गुणान् ॥ दुर्वाचः परुषांश्चण्डान्बन्धयध्वं नराधमान्
ఇతరుల కీర్తింపబడే శుభగుణాలను సహించలేని వారు—దుర్వాక్యులు, కఠినులు, ఉగ్రులు—అటువంటి నరాధములను బంధించండి (నిగ్రహించండి)।
Verse 27
ततस्तिर्यक्प्रजायन्ते बहुधा कीटपक्षिणः ॥ लोके दोषकराश्चैव लोकद्विष्टास्तथा परे ॥
అనంతరం వారు తిర్యక్-యోనిలో అనేక విధాలుగా జన్మిస్తారు—కీటకాలు, పక్షులు అవుతారు; లోకంలో దోషకారులు, లోకద్వేష్యులు అవుతారు, అలాగే ఇతరులూ।
Verse 28
परिभूताऽविज्ञाता नष्टचित्ता अकीर्त्तयः ॥ अनर्च्याश्चाप्यनर्हाश्च स्वपक्षे ह्यवमानिताः
వారు అవమానింపబడి గుర్తింపబడక, చిత్తం నశించి కీర్తిలేని వారవుతారు; పూజార్హులు కాని, అనర్హులు, తమ పక్షంలోనూ అవమానితులవుతారు।
Verse 29
त्यक्त्वा मित्राणि मित्रेषु ज्ञातिभिश्च निराकृताः ॥ लोकदोषकराश्चैव लोकद्वेष्याश्च ये नराः
మిత్రులను—మిత్రుల మధ్యలోనూ—వదలి, బంధువులచే తిరస్కరింపబడి, ఆ పురుషులు లోకదోషకారులుగా మరియు లోకద్వేష్యులుగా మారుతారు।
Verse 30
अन्यैरपि कृतं पापं तेषां पतति मस्तके ॥ वज्रं शस्त्रं विषं वापि देहाद्देहनिपातनम्
ఇతరులు చేసిన పాపమూ వారి తలపై పడుతుంది; వజ్రం, శస్త్రం లేదా విషం వల్ల—దేహం దేహం నుండి పడిపోవడం, అనగా హింసాత్మక మరణం కలుగుతుంది।
Verse 31
मिथ्याप्रलापिनामेषामुक्ता क्लेशपरम्परा ॥ स्तेयहारं प्रहारं च नीतिहारं तथैव च
ఈ అసత్యప్రలాపులకై క్లేశాల పరంపర ప్రకటించబడింది—చోరీ మరియు నష్టం, దాడి, అలాగే నీతి (సదాచారం) హరణం।
Verse 32
स्तेयकर्माणि कुर्वन्ति प्रसह्य हरणानि च ॥ करचण्डाशिनो ये च राजशब्दोपजीविनः
వారు దొంగతన కార్యాలు చేస్తారు, బలవంతపు హరణాలు కూడా—కఠిన పన్ను వసూళ్లతో జీవించే వారు, అలాగే ‘రాజశబ్దం’ (దర్బారీ ప్రభావం) మీద బతికేవారు।
Verse 33
पीडयन्ति जनान्सर्वान्कृपणान्ग्रामकूटकान् ॥ सुवर्णमणिमुक्तानां कूटकर्मानुकारकाः
వారు సమస్త జనులను, ముఖ్యంగా దరిద్రులను, పీడిస్తారు—గ్రామ కూటకులై; బంగారం, మణులు, ముత్యాల నకిలీ పనిని అనుకరిస్తారు।
Verse 34
समये कृतहर्त्तारो लोकपीडाकरा नराः ॥ अनादिबुद्धयश्चान्ये स्वार्थातिशयकारिणः
సమయాన (సంకటక్షణంలో) దొంగతనం చేసే వారు ప్రజలను పీడించే మనుషులు; మరికొందరు ఆధారరహిత బుద్ధిగలవారు, అతిశయ స్వార్థంతో ప్రవర్తించేవారు।
Verse 35
भूतनिष्ठाभियोगज्ञा व्यवहारेष्वनर्थकाः ॥ भेदकाराश्च धातूनां रजतस्य च कारकाः
వారు జీవుల విషయమై అభియోగాలు పెట్టడంలో నిపుణులు, వ్యవహారాల్లో అనర్థం కలిగించేవారు; లోహాలను భేదించి (కల్తీ/వికృతి) చేసే వారు, అలాగే రజతం (వెండి) నకిలీ తయారుచేసేవారు।
Verse 36
न्यासार्थहारका ये च सम्मोहनकराश्च ये ॥ ये तथोपाधिकाः क्षुद्राः पच्यन्ते तेषु तेष्वथ
న్యాసధనాన్ని అపహరించువారు, మోహం కలిగించువారు, అలాగే కపటమైన ఉపాధి-నెపాలతో ప్రవర్తించే క్షుద్రులు—వారు అనంతరం తమ తమ కర్మఫలాలలో పక్వమై (ఫలితాన్ని అనుభవించి) శిక్షను పొందుతారు।
Verse 37
कर्मक्षयो यदा तेषां मानुष्यं प्राप्नुवन्ति ते ॥ तत्र तत्रोपपद्यन्ते यत्र यत्र महद्भयम्
వారి (పూర్వ) కర్మ క్షయమై వారు మానవ జన్మను పొందినప్పుడు, వారు మళ్లీ మళ్లీ అక్కడక్కడే జన్మిస్తారు—ఎక్కడెక్కడ మహాభయం ఉంటుందో అక్కడే।
Verse 38
यस्मिंश्चौरभयं देशे क्षुद्भयं राजतो भयम् ॥ आपद्भ्योऽपि भयं यत्र व्याधिमृत्युभयं तथा
ఏ దేశంలో దొంగల భయం, ఆకలి భయం, రాజుని (రాజ్యాధికారాన్ని) బట్టి భయం, ఆపదల నుండికూడా భయం, అలాగే వ్యాధి మరియు మరణ భయం ఉంటాయో—
Verse 39
इतयो यत्र देशेषु लुब्धेषु नगरेषु च ॥ क्षयाः कालोपसर्गा वा जायन्ते तत्र ते नराः
‘ఇతయః’ (ఉపద్రవాలు/పీడలు) ఉన్న దేశాలలోను, లోభంతో నిండిన నగరాలలోను వినాశములు లేదా కాలసంబంధ ఉపసర్గాలు కలుగుతాయి; అక్కడే వారు జన్మిస్తారు।
Verse 40
बहुदुःखपरिक्लिष्टा गर्भवासेन पीडिताः ॥ एकहस्ता द्विहस्ता वा कूटाश्च विकृतोदराः
అనేక దుఃఖాలతో క్షోభితులై, గర్భవాస బాధతో పీడితులై, వారు ఒకచేతి గానీ రెండుచేతుల గానీ (అవయవ వైకల్యంతో), అలాగే కుబ్జులుగా మరియు వికృత ఉదరంతో జన్మిస్తారు।
Verse 41
तेषामपत्यं न भवेत् तद्रूपं च सुलक्षणम् ॥ अतिह्रस्वं विवर्णं च विकृतं भ्रान्तलोचनम्
వారి సంతానం అదే రూపంతో సులక్షణంగా ఉండదు; అది అతి కురచగా, వర్ణహీనంగా, వికృతంగా, చంచల/భ్రాంత నేత్రాలతో ఉంటుంది।
Verse 42
संसारे च यथा पक्वं कृपणं भैरवस्वनम् ॥ महतः परिवारस्य तुष्टश्चोच्छिष्टभोजकः
సంసారంలో వారి స్థితి పక్వమయ్యే కొద్దీ వారు దయనీయులై భయంకర స్వరంతో ఉంటారు; అయినా మహానుభావుల పరివారంపై ఆధారపడి, ఉచ్ఛిష్టం తినేవాడిలా తృప్తిగా ఉంటారు।
Verse 43
रूपतो गुणतो हीनो बलतः शीलतस्तथा ॥ राजभृत्या भवन्त्येते पृथिवीपरिचारकाः
రూపం, గుణం, బలం, శీలం—ఇవన్నీ లోపించి వీరు రాజభృత్యులై, భూమిపై శ్రమించే పరిచారకులుగా ఉంటారు।
Verse 44
शिराविवृतगात्राश्च हीनाङ्गा वातरोगिणः ॥ अश्रुपातितनेत्राश्च भार्या न प्राप्नुवन्ति ते
శిరలు బయటపడిన దేహంతో, అవయవ లోపంతో, వాతరోగంతో బాధపడుతూ, కన్నీళ్ల వల్ల క్షీణించిన/వాలిన నేత్రాలతో—వారు భార్యను పొందరు।
Verse 45
अनालयाः निरामर्षाः वेदनाभिः सुसंवृताः ॥ समकार्यसजात्यानां मित्रसम्बन्धिनां तथा
వారు ఆశ్రయంలేని (గృహహీన), అసహనశీలులు, బాధలతో పూర్తిగా కప్పబడి ఉంటారు; సమకార్యులు, సమజాతివారితోనూ, అలాగే మిత్రులు బంధువులతోనూ (వేరుపడతారు).
Verse 46
कर्मकल्याणकृच्छ्रेषु भृशं चापि विमुह्यति ॥ कर्षकाः पशुपालाश्च वाणिज्यस्योपजीवकाः
శుభకార్యాల సిద్ధికి అడ్డుగా నిలిచే కష్టకాలాలలో రైతులు, పశుపాలకులు మరియు వ్యాపారజీవులు అత్యంతంగా మోహగ్రస్తులై అయోమయపడతారు।
Verse 47
यद्यत्कुर्वन्ति ते कर्म सर्वत्र क्षयभागिनः ॥ सत्यमन्विष्यमाणाश्च नैव ते कीर्त्तिभागिनः
వారు ఏ కార్యం చేసినా అది ఎక్కడైనా నష్టానికి లోనవుతుంది; సత్యాన్ని అన్వేషించినా వారికి చిరస్థాయి కీర్తి భాగ్యం కలగదు।
Verse 48
यत्किञ्चिदशुभं कर्म तस्मिन्देशे समुच्छ्रितम् ॥ तस्य देशस्य नैवास्ति वर्जयित्वातुरान्नरान्
ఆ ప్రాంతంలో ఏదైనా అశుభకర్మ ఉద్భవిస్తే, ఆ దేశానికి క్షేమం ఉండదు—కేవలం బాధితులైన మనుష్యులను తప్పించి (వారిని నిందించక).
Verse 49
सुवृष्ट्यामपि तेषां वै क्षेत्रं तं तु विवर्जयेत् ॥ अशनिर्वा पतत्तत्र क्षेत्रं वापि विनश्यति
మంచి వర్షం పడినా వారి ఆ పొలాన్ని వదిలివేయాలి; అక్కడ పిడుగు పడుతుంది లేదా ఆ పొలమే నశిస్తుంది।
Verse 50
न सुखं नापि निर्वाणं तेषां मानुषता भवेत् ॥ उत्पद्यते नृशंसानां तीव्रः क्लेशः सुदारुणः
వారి మానవస్థితిలో సుఖమూ లేదు, మోక్షమూ లేదు; ఎందుకంటే క్రూరులలో తీవ్రమైన, అత్యంత దారుణమైన క్లేశం ఉద్భవిస్తుంది।
Verse 51
स्तेयकर्मप्रयुक्तानां मुक्त्वा क्लेशपरम्पराम् ॥ परदारप्रसक्तानामिमां शृणुत यातनाम्
చోర్యకర్మలో నిమగ్నులైనవారి దుఃఖపరంపరను విడిచి, పరస్త్రీాసక్తులైనవారి ఈ యాతనను వినుడి।
Verse 52
तिर्यङ्मानुषदेहेषु यान्ति विक्षिप्तमानसाः ॥ विहरन्ति ह्यधर्मेषु धर्मचारित्रदूषकाः
చిత్తం విక్షిప్తమైన వారు పశు మరియు మానవ దేహాలలో జన్మిస్తారు; అధర్మమార్గాలలో తిరుగుతారు—ధర్మం, సదాచారాన్ని దూషించేవారు।
Verse 53
तांस्तेनैव प्रदानेंन संग्रहेत्तु ग्रहेण वा ॥ मूलकर्मप्रयोगेण राष्ट्रस्यातिक्रमेन वा
వాటిని అదే ‘దానం’ అనే ముసుగుతో, లేదా బలవంతంగా స్వాధీనం చేసుకొని; లేదా మూలోపాయాల/బలప్రయోగంతో, లేక రాజ్యవ్యవస్థను అతిక్రమించి (దోచుకుంటారు)।
Verse 54
प्रसह्य वा प्रकृत्या वै ये चरन्ति कुलाङ्गनाः ॥ वर्णसङ्करकर्त्तारः कुलधर्मादिदूषकाः
బలవంతంగా గానీ స్వభావవశంగా గానీ ఇలా ప్రవర్తించే కులస్త్రీలు—వర్ణసంకరాన్ని కలిగించేవారు, కులధర్మాదులను దూషించేవారు।
Verse 55
निरयं पापभूयिष्ठा अनुभूय महाभयम् ॥ बहुवर्षसहस्राणि कर्मणा तेन दुष्कृताः
పాపం అధికమైన ఆ దుష్కృతులు మహాభయంతో నరకాన్ని అనుభవించి, అదే కర్మఫలంగా అక్కడ అనేక వేల సంవత్సరాలు ఉంటారు।
Verse 56
कर्मक्षये यदा भूयो मानुष्यं यान्ति दारुणम् ॥ सङ्कीर्णयोनिजाः क्षुद्रा भवन्ति पुरुषाधमाः
ఆ కర్మ క్షయమైనప్పుడు వారు మళ్లీ కఠినమైన మానవస్థితిని పొందుతారు; అప్పుడు వారు మిశ్రయోనిజులు, నీచులు, క్షుద్రులు—పురుషాధములు అవుతారు।
Verse 57
वेश्यालङ्घककूटानां शौण्डिकानां तथैव च ॥ दुष्टपाषण्डनारीणां नैकमैथुनगामिनाम्
ఈ ఫలితాలు వేశ్యావర్గ స్త్రీలను లంఘించే వారికీ, మోసగాళ్లకీ, మద్యపానాసక్తులకీ; అలాగే పాషండసంఘాలతో కలిసిన దుష్ట స్త్రీలకు—పునఃపునః మైథునంలో లీనమయ్యేవారికీ—వర్ణించబడినవి।
Verse 58
निर्लज्जपुण्ड्रकाः केचिद्बद्धपौरुषगण्डकाः ॥ स्त्रीबन्धकाः स्त्रीविनाशाः स्त्रीवेषाः स्त्रीविहारिणः
కొంతమంది నిర్లజ్జులై మతచిహ్నాలు ధరించేవారవుతారు; కొంతమందికి పౌరుషం బంధింపబడి అడ్డుపడుతుంది; మరికొందరు స్త్రీలను బంధించేవారు, స్త్రీనాశకులు, స్త్రీవేషధారులు, స్త్రీల వెంబడి తిరుగువారు అవుతారు।
Verse 59
स्त्रीणां चानुप्रवृद्धा ये स्त्रीभोगपरिभोगिनः ॥ तद्दैवतास्तन्नियमास्तद्वेषास्तत्प्रभाषिताः
స్త్రీలతో మరింతగా చిక్కుకుంటూ—స్త్రీభోగంలో మునిగి దానిచేత గ్రసింపబడినవారు—ఆ స్త్రీనే తమ దేవతగా, తమ నియమంగా, తమ వేషంగా, తమ మాటతీరుగా భావిస్తారు।
Verse 60
तद्भावास्तत्कथालापास्तद्भोगाः परिभोगिनः ॥ विप्रलोभं च दानेषु प्राप्नुवन्ति नराधमाः
వారి భావాలు అదే విధంగా మారుతాయి, వారి సంభాషణలు అదే విషయంపై తిరుగుతాయి, వారు ఆ భోగాలను మళ్లీ మళ్లీ అనుభవిస్తారు; కాని దాన విషయాలలో ఆ నరాధములు మోసం, వంచనను పొందుతారు।
Verse 61
सौभाग्यपरमासक्ता नरा बीभत्सदर्शनाः ॥ अबुद्धैः सह संवासं प्रियं चाविप्रियं तथा
తమ సౌభాగ్యమునకు అత్యంత ఆసక్తులైన పురుషులు వికృత దర్శనముగలవారైపోతారు; మరియు వారు అవివేకులతో సహవాసం పొందుతారు—ప్రియమూ అప్రియమూ రెండింటిలో సమభావంతోనే।
Verse 62
शारीरं मानसं दुःखं प्राप्नुवन्ति नराधमाः ॥ कृमिभिर्भक्षणं चैव तप्ततैलोपसेचनम्
ఆ నరాధములు శారీరకమూ మానసికమూ దుఃఖమును పొందుతారు—కృములచే భక్షింపబడుట, అలాగే వేడినూనెతో సించబడుట కూడా।
Verse 63
अग्निक्षारनदीभ्यां तु प्राप्नुवन्ति न संशयः ॥ परदारप्रसक्तानां भयं भवति निग्रहः
వారు అగ్ని మరియు క్షార నదులను పొందుతారు—ఇందులో సందేహం లేదు. పరస్త్రీలో ఆసక్తులైనవారికి భయం కలుగుతుంది, తరువాత నియంత్రణ/దండన జరుగుతుంది।
Verse 64
प्राणातिपातनं ते वै प्राप्नुवन्ति यथा तथा ॥ लोहकाः कारुकाश्चैव गर्भाणां विनिहिंसकाः
వారు నిజంగా ఏదో విధంగా ప్రాణహరణ ఫలితాన్ని పొందుతారు—లోహకారులు, శిల్పులు కూడా, గర్భాలను హింసించువారు।
Verse 65
योनिśūलाक्षिśūलाश्च श्वासहृद्गुह्यśūलिनः ॥ पिण्डकावर्त्तभेदैश्च प्लीहगुल्मादिरोगिणः ॥
అక్కడ పాపులు యోనిశూలం, నేత్రశూలంతో బాధపడతారు; శ్వాసరోగముతో, అలాగే హృదయములోను గుహ్యాంగములోను శూలంతో కూడ బాధపడతారు. గడ్డలు, ఆంత్రావర్తం/ముడుచుకుపోవడం, చీలికలు, అలాగే ప్లీహా వికారం, గుల్మం మొదలైన రోగాలు కలుగుతాయి।
Verse 66
तत्र कालं चिरं घोरं पच्यन्ते पापकािरणः ॥ कर्मक्षयो यदा भूयो मानुष्यं प्राप्नुवन्ति ते ॥
అక్కడ పాపకర్మచేసేవారు దీర్ఘమైన భయంకర కాలం యాతనలో ‘వండబడుతూ’ బాధపడతారు. వారి కర్మక్షయం అయినప్పుడు వారు మళ్లీ మానవజన్మను పొందుతారు.
Verse 67
निरयेष्वप्रतिष्ठेषु दारुणेषु ततस्ततः ॥ तत्र कालं तु सुचिरं पच्यन्तां पापकािरणः ॥
అస్థిరమైన, దారుణమైన నరకాల్లో—ఒకచోట నుంచి మరోచోట—అక్కడ పాపకర్మచేసేవారు అత్యంత దీర్ఘకాలం యాతనలో బాధపడతారు.
Verse 68
कर्मान्तकारका ह्येते तृणीभूता भवन्ति ते ॥ अनर्थो राजदण्डो वा नित्यमुत्पाद्यते वधः ॥
ఇవారు తమ కర్మలతో వినాశానికి కారణమవుతారు; వారు గడ్డిపరకలవలె తృణప్రాయులుగా భావింపబడతారు. దురదృష్టం గానీ రాజదండం గానీ నిత్యం ఉత్పన్నమై, చివరికి వధం (మరణం) కలుగుతుంది.
Verse 69
शीलशौचादिसम्पन्नं ये जनं धर्मलक्षणम् ॥ धर्षयन्ति च ये पापाः श्रूयतां तत्पराभवः ॥
శీలం, శౌచం మొదలైన గుణాలతో సంపన్నమైన—ధర్మలక్షణములు గల—జనులను అవమానించి హింసించే పాపుల పతనవృత్తాంతాన్ని ఇప్పుడు వినండి.
Verse 70
सर्वं च निखिलं कार्यं यन्मया समुदाहृतम् ।
నేను సముదాహరించిన సమస్త కర్తవ్యములు—అన్నిటినీ సంపూర్ణంగా—ప్రకటించాను.
Frequently Asked Questions
The text constructs an ethical taxonomy in which specific harms—violence toward beings, deceitful and injurious speech, theft and fraud, abuse of power, and sexual coercion—are presented as causal factors producing (a) prolonged punitive experiences (naraka-yātanā) and (b) observable rebirth consequences such as disease, disability, social dishonor, and persistent insecurity. The internal logic emphasizes that antisocial actions destabilize both the individual body and the social order across lifetimes.
No tithi, pakṣa, seasonal (ṛtu), or calendrical observances are prescribed. The only temporal motif is karmakṣaya—after an unspecified duration of suffering, beings return to human birth, often with shortened lifespan (alpāyu) and chronic illness.
While not a systematic ecological treatise, the chapter explicitly treats environmentally destructive acts—especially dāvāgni (setting a forest fire) and forms of animal-killing (e.g., hunters and slaughterers)—as serious moral disruptions with extended consequences. In a Pṛthivī-centered Purāṇic frame, these acts can be read as violations of terrestrial well-being: harm to habitats and non-human life is integrated into the same karmic accountability system that governs social violence and fraud.
The chapter does not cite dynasties or named royal lineages. The principal cultural figure invoked is Citragupta, presented as the recorder/administrator who ‘indicates’ or enumerates categories of wrongdoing. Social types are referenced (e.g., those living off royal authority, counterfeiters, informers, arsonists), but without specific historical personages.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.