Sukta 80
Sukta 9.80
Traditionally attributed to seers of the Soma Pavamāna corpus.
Likely Triṣṭubh (common in RV 9; requires full metrical count confirmation).
ఈ సోమ పవమాన సూక్తం, పిండబడుతూ విడుదలై శుద్ధి చెంది, వెయ్యి ధారలతో ప్రకాశించే ప్రవాహంగా మారే సోముని స్తుతిస్తుంది—ప్రత్యేకంగా ఇంద్రుని ఉల్లాసపరచి దైవ ఋతాన్ని నిలుపుటకు. సోముడు ఆనందోన్మాదపు వృషభుడిగా, ప్రాణహానికర శక్తులను తరిమివేసి, కీర్తి బలాలను ప్రసాదించి, జలములలో నదీ తరంగంలా దేవతల వైపు ప్రవహిస్తాడని కీర్తించబడుతున్నాడు.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 2
यं त्वा वाजिन्नघ्न्या अभ्यनूषतायोहतं योनिमा रोहसि द्युमान् । मघोनामायुः प्रतिरन्महि श्रव इन्द्राय सोम पवसे वृषा मदः ॥
హే వాజిన్ సోమా, ‘అఘ్న్యా’ (అహింసనీయ) దీప్త గోవులు నిన్ను అభ్యనూషత (స్తుతిస్తాయి); నీవు ‘ఆయోహత’ (ఇనుముతో దృఢమైన/ఆఘాతిత) యోనిలో ఆరోహిస్తావు, ‘ద్యుమాన్’ (దీప్తిమంతుడు)గా. దాతల (మఘోనాం) ఆయుష్షును తగ్గించేదాన్ని ప్రతిరోధించి/దూరం చేసి, నీవు ఇంద్రునికి మహత్ ‘శ్రవః’ (మహా కీర్తి)గా పవసే; హే వృషా, నీవే ‘మద’ (ఉత్సాహ-ఆనందోన్మాదం)।
Mantra 3
एन्द्रस्य कुक्षा पवते मदिन्तम ऊर्जं वसानः श्रवसे सुमङ्गलः । प्रत्यङ्स विश्वा भुवनाभि पप्रथे क्रीळन्हरिरत्यः स्यन्दते वृषा ॥
ఇంద్రుని కుక్షిలో ఈ పరమ మదింపజేసే సోమం ప్రవహిస్తుంది—ఊర్జాన్ని ధరించి, శ్రవస్సు (కీర్తి) కొరకు సుమంగళంగా. అంతర్ముఖమై మన సమస్త భువనాలలో వ్యాపిస్తుంది; క్రీడిస్తూ హరి అశ్వం వేగంగా దూసుకుపోతుంది—ఈ వృషభ-ధార పొంగి ప్రవహిస్తుంది.
Mantra 4
तं त्वा देवेभ्यो मधुमत्तमं नरः सहस्रधारं दुहते दश क्षिपः । नृभिः सोम प्रच्युतो ग्रावभिः सुतो विश्वान्देवाँ आ पवस्वा सहस्रजित् ॥
హే సోమా, దేవులకు అత్యంత మధురమైన నిన్ను, బలవంతులైన నరులు పది వేళ్లతో—సహస్ర-ధారగా—దోహుతారు. మనుష్యులు గ్రావాలతో పీడించి, ప్రవాహంలో విడుదల చేసిన నీవు, సమస్త దేవుల వైపు పవిత్రమవు; హే సహస్రజిత్, పవమానుడై ప్రవహించు.
Mantra 5
तं त्वा हस्तिनो मधुमन्तमद्रिभिर्दुहन्त्यप्सु वृषभं दश क्षिपः । इन्द्रं सोम मादयन्दैव्यं जनं सिन्धोरिवोर्मिः पवमानो अर्षसि ॥
హే సోమా, మధురతతో నిండిన నిన్ను నిపుణ హస్తాలు గ్రావాలతో—జలములలోనే—పది వేళ్లతో వృషభాన్ని దోహుతాయి. ఇంద్రుని మదింపజేస్తూ, మనలోని దైవ జనాన్ని ఆనందింపజేస్తూ, నీవు పవమానుడై నదీ ఊర్మిలా వేగంగా ఉప్పొంగి ప్రవహిస్తావు.
Inside Sukta 80
How it unfolds
- Where it opens
Soma is hailed in the very act of purification—called forth by luminous powers and guided into the prepared ‘womb’ (yoni), shining with radiance.
- Development
The hymn amplifies Soma’s ritual mechanics (pressed by stones, drawn by fingers) and his qualities (sweetness, thousand-streamed flow), linking the physical process to divine empowerment.
- Climax
Soma’s purified rushing becomes the decisive force: he repels what diminishes the patrons’ life and becomes great fame and strength for Indra—bull of ecstasy in full surge.
- Where it settles
The hymn broadens the offering: Soma is urged to purify himself toward all the gods, completing the circuit from human pressing to universal divine nourishment and victory.
The deity: Soma Pavamāna
- Cosmic functionHe mediates between human rite and divine power: the purified essence that strengthens Indra for heroic action, nourishes the gods, and renews vitality and auspicious order through flowing, cleansing potency.
- Inner significanceThe clarified, uplifted mind-energy: purified delight (ānanda/mada) that repels diminution, restores courage and clarity, and turns inner ‘streams’ toward the divine faculties (devas) with focused intensity (especially Indra as awakened force).
The seer
- Pavamāna Soma seers (Anukramaṇī: Soma Pavamāna corpus; specific r̥ṣi not securely identifiable for this excerpt)Custodians of the ninth maṇḍala’s specialized liturgy: hymns that accompany Soma’s pressing and purification, blending ritual precision with luminous, visionary imagery (cows of light, streams, waves, radiance).
Famous verses
इन्द्राय सोम पवसे वृषा मदःसहस्रधारं दुहते दश क्षिपःसिन्धोरिवोर्मिः पवमानो अर्षसिAttributes of the deity
- pavamāna (self-purifying flow)
- madhu/madhumat (sweet, honeyed)
- vṛṣan/vṛṣabha (bull-like potency)
- sahasradhāra (thousand-streamed)
- pressed by adri (stones) and guided by daśa kṣipaḥ (ten fingers)
- radiant (dyumān)
- Indra-gladdening (indrāya, mādayan indram)
- life-protecting and obstacle-repelling
Also by this seer
- Soma Pavamāna hymns across Rig Veda Maṇḍala 9 (collective priestly/seerly transmission)
- Development of core Soma-pressing diction: adri (pressing stones), daśa kṣipaḥ (ten fingers), sahasradhāra (thousand-streamed), pavasva (purify thyself)
The rite, step by step
- Soma stalks are brought and prepared; pressing stones (grāvan/adri) are readied.
- Soma is pressed by officiants; the expressed juice is ‘milked’ out by the ten fingers (daśa kṣipaḥ).
- The juice is mixed with water and guided through purification (pavana), traditionally via filter/strainer (pavitra).
- Purified Soma is collected, made ‘honeyed’ by admixtures as per rite, and offered in libations (āhuti) to Indra and the gods.
- Recitation/chant accompanies the flow, inviting Soma to purify himself and to exhilarate Indra and the divine powers.
Offerings
- Purified Soma juice (pavamāna soma)
- Waters used in purification (āpaḥ)
- Optional ritual admixtures per Soma rite (e.g., milk/curds per tradition)
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma in his purified, flowing form (Soma Pavamāna), with a clear intention that his clarified power especially exhilarates Indra while also reaching all the gods.
It describes the Soma juice as it pours in many rivulets during pressing and purification—an image of abundant, unstoppable flow and overflowing potency in the ritual.
They point to the concrete Soma-pressing: stones press out the juice, and the officiants’ hands (ten fingers) draw and guide it into purification, showing how the rite produces the divine drink.
Ask anything about Sukta 80 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
