Adhyaya 25
Adhyāya 25 — Liṅga-māhātmya (The Chapter on the Liṅga): Hari’s Śiva-Worship and the Fiery Pillar Theophany
ఈ అధ్యాయంలో హరి–హర సమన్వయం స్పష్టంగా ప్రతిపాదించబడుతుంది. శ్రీకృష్ణుడు కైలాసంలో దివ్య విహారం చేసి, తన సౌందర్యం‑మాయతో దేవగణాలను, దేవాంగనలను మోహింపజేస్తాడు. ద్వారకలో విరహవేదన కలుగుతుంది; గరుడుడు దైత్య‑రాక్షసుల నుండి నగరాన్ని కాపాడుతాడు, నారదుని వార్తతో కృష్ణుడు తిరిగి వస్తాడు. ద్వారకలో ఆయన మధ్యాహ్న సూర్యారాధన, తర్పణం, లింగరూప భూతేశ (శివ) పూజ, ఋషులకు భోజనం చేయించి ధర్మాచరణలో పరతత్త్వాన్ని స్థాపిస్తాడు. మార్కండేయుడు—పరమ కృష్ణుడు ఎవరిని పూజిస్తాడు? అని అడుగగా, కృష్ణుడు ఆత్మస్వరూప ప్రకాశం కోసం, భయనాశక పుణ్యార్థం ఈశాన శివుని లింగపూజతో ఆరాధిస్తానని చెబుతాడు. లింగం అవ్యక్తం, అవినాశి జ్యోతి అని వివరిస్తూ, బ్రహ్మ‑విష్ణువుల ఆదివివాదం అనంత అగ్నిస్తంభ లింగంతో శమించి శివప్రకటన, వరప్రదానం, లింగపూజ ప్రతిష్ఠ ఎలా జరిగిందో చెబుతాడు. చివర ఫలశ్రుతి—పఠనం/శ్రవణం పాపక్షయం చేసి నిత్య జపాన్ని విధిస్తుంది।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीकूर्मपूराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे चतुर्विशो ऽध्यायः सूत उवाच प्रविश्य मेरुशिखरं कैलासं कनकप्रभम् / रराम भगवान् सोमः केशवेन महेश्वरः
ఇట్లు శ్రీకూర్మపురాణం షట్సాహస్రీ సంహిత పూర్వభాగంలోని పంచవింశోధ్యాయం. సూతుడు పలికెను—మేరు శిఖరంలోని కనకప్రభ కైలాసంలో ప్రవేశించి, భగవాన్ సోమస్వరూప మహేశ్వరుడు కేశవునితో కలిసి ఆనందించెను.
Verse 2
अपश्यंस्तं महात्मानं कैलासगिरिवासिनः / पूजयाञ्चक्रिरे कृष्णं देवदेवमथाच्युतम्
ఆ మహాత్ముని దర్శించి కైలాసగిరివాసులు వెంటనే కృష్ణుని—దేవదేవుడైన అచ్యుతుని—పూజించిరి.
Verse 3
चतुर्बाहुमुदाराङ्गं कालमेघसमप्रभम् / किरीटिनं शार्ङ्गपाणि श्रीवत्साङ्कितवक्षसम्
నాలుగు భుజములు గల, ఉదారాంగుడైన, కాలమేఘసమ ప్రభావంతుడైన—కిరీటధారి, శార్ఙ్గధనుస్సు చేతబట్టి, వక్షస్థలంపై శ్రీవత్సచిహ్నమున్న ప్రభువును ధ్యానించాలి.
Verse 4
दीर्घबाहुं विशालाक्षं पीतवाससमच्युतम् / दधानमुरसा मालां वैजयन्तीमनुत्तमाम्
దీర్ఘభుజుడైన, విశాలాక్షుడైన, పీతవస్త్రధారి అచ్యుతుడు—తన వక్షస్థలంపై అనుత్తమ వైజయంతీ మాలను ధరించెను.
Verse 5
भ्राजमानं श्रिया दिव्यं युवानमतिकोमलम् / पद्माङ्घ्रिनयनं चारु सुस्मितं सुगतिप्रदम्
దివ్యశ్రీతో ప్రకాశించే, అత్యంత కోమల యువుడు—పద్మపాదములు, పద్మనేత్రములు గలవాడు; మనోహరుడు, మృదుస్మితుడు, మరియు శ్రేష్ఠ సుగతిని ప్రసాదించువాడు.
Verse 6
कदाचित् तत्र लीलार्थं देवकीनन्दवर्धनः / भ्राजमानः श्रीया कृष्णश्चचार गिरिकन्दरे
ఒకసారి అక్కడ కేవలం లీలార్థంగా, దేవకీ ఆనందాన్ని వర్ధింపజేసే, శుభశ్రీతో ప్రకాశించే శ్రీకృష్ణుడు గిరికందరంలో విహరించాడు।
Verse 7
गन्धर्वाप्सरसां मुख्या नागकन्याश्च कृत्स्नशः / सिद्धा यक्षाश्च गन्धर्वास्तत्र तत्र जगन्मयम्
గంధర్వ-అప్సరసలలో ప్రధానులు, అలాగే సమస్త నాగకన్యలు; సిద్ధులు, యక్షులు, గంధర్వులు—ఎక్కడెక్కడ ఉన్నారో అక్కడక్కడ జగన్మయ స్వరూపంగా వ్యాపించి ఉన్నారు।
Verse 8
दृष्ट्वाश्चर्यं परं गत्वा हर्षादुत्फुल्लोचनाः / मुमुचुः पुष्पवर्षाणि तस्य मूर्ध्नि महात्मनः
ఆ పరమ ఆశ్చర్యాన్ని చూసి, హర్షంతో వికసించిన నేత్రాలతో వారు ఆ మహాత్ముని శిరస్సుపై పుష్పవర్షాన్ని కురిపించారు।
Verse 9
गन्धर्वकन्यका दिव्यास्तद्वदप्सरसां वराः / दृष्ट्वा चकमिरे कृष्णं स्त्रस्तवस्त्रविभूषणाः
దివ్య గంధర్వకన్యలు, అలాగే అప్సరసలలో శ్రేష్ఠులు—కృష్ణుణ్ని చూసి కామావేశంతో మోహితులయ్యారు; వారి వస్త్రాభరణాలు సడలిపోయాయి।
Verse 10
काश्चिद् गायन्ति विविधां गीतिं गीतविशारदाः / संप्रेक्ष्य देवकीसूनुं सुन्दर्यः काममोहिताः
కొంతమంది సుందరీమణులు—గీతంలో నిపుణులు—వివిధ రాగాలతో పాటలు పాడారు; దేవకీ సుతుణ్ని చూసి వారు కామమోహంలో పడిపోయారు।
Verse 11
काश्चिद्विलासबहुला नृत्यन्ति स्म तदग्रतः / संप्रेक्ष्य संस्थिताः काश्चित् पपुस्तद्वदनामृतम्
కొంతమంది సఖులు లలితవిలాసంతో ఆయన ముందర నర్తించిరి; మరికొందరు స్థిరంగా నిలిచి ఏకాగ్రంగా చూచి ఆయన ముఖామృతాన్ని పానముచేసిరి।
Verse 12
काश्चिद् भूषणवर्याणि स्वाङ्गादादाय सादरम् / भूषयाञ्चक्रिरे कृष्णं कामिन्यो लोकभूषणम्
కొంతమంది కామినులు తమ శరీరమునుండి శ్రేష్ఠాభరణములను సాదరంగా తీసి, లోకభూషణుడైన కృష్ణుని అలంకరించిరి।
Verse 13
काश्चिद् भूषणवर्याणि समादाय तदङ्गतः / स्वात्मानं बूषयामासुः स्वात्मगैरपि माधवम्
కొంతమంది ఆయన దేహమునుండి శ్రేష్ఠాభరణములను తీసుకొని తమను తాము అలంకరించిరి; అలాగే తమ స్వాభరణములతో మాధవునికీ అలంకారం చేసిరి।
Verse 14
काश्चिदागत्य कृष्णस्य समीपं काममोहिताः / चुचुम्बुर्वदनाम्भोजं हरेर्मुग्धमृगेक्षणाः
కొంతమంది స్త్రీలు కామమోహితులై కృష్ణుని సమీపమునకు వచ్చి, మృగనయనులైన మুগ్ధులు హరియొక్క కమలముఖమును చుంబించిరి।
Verse 15
प्रगृह्य काश्चिद् गोविन्दं करेण भवनं स्वकम् / प्रापयामासुर्लोकादिं मायया तस्य मोहिताः
కొంతమంది గోవిందుని చేత పట్టుకొని తమ ఇంటికి తీసికొనిపోయిరి; ఆయన మాయచేత మోహితులై, లోకాదిపతిని తమలో ఒకడివలె భావించిరి।
Verse 16
तासां स भगवान् कृष्णः कामान् कमललोचनः / बहूनि कृत्वा रूपाणि पूरयामास लीलया
కమలనేత్రుడైన భగవాన్ శ్రీకృష్ణుడు అనేక రూపాలు ధరించి లీలగా వారి కోరికలను నెరవేర్చెను।
Verse 17
एवं वै सुचिरं कालं देवदेवपुरे हरिः / रेमे नारायणः श्रीमान् मायया मोहयञ्जगत्
ఇలా ఎంతో దీర్ఘకాలం దేవదేవపురంలో శ్రీమాన్ నారాయణుడైన హరి, మాయచే జగత్తును మోహింపజేస్తూ లీలగా విహరించెను।
Verse 18
गते बहुतिथे काले द्वारवत्यां निवासिनः / बभूवुर्विह्वला भीता गोविन्दविरहे जनाः
ఎంతో కాలం గడిచిన తరువాత ద్వారవతీ నివాసులు గోవింద వియోగంతో వ్యాకులులై భయపడిరి।
Verse 19
ततः सुपर्णो बलवान् पूर्वमेव विसजितः / कृष्णेन मार्गमाणस्तं हिमवन्तं ययौ गिरिम्
అప్పుడు ముందే పంపబడిన బలవంతుడైన సుపర్ణుడు (గరుడుడు) హిమవంత పర్వతానికి వెళ్లెను; కృష్ణుడు అతనిని వెదుకుతూ అనుసరించెను।
Verse 20
अदृष्ट्वा तत्र गोविन्दं प्रणम्य शिरसा मुनिम् / आजगामोपमन्युं तं पुरीं द्वारवतीं पुनः
అక్కడ గోవిందుని చూడక, ఉపమన్యువు మునికి శిరసా నమస్కరించి, మళ్లీ ద్వారవతీ నగరానికి వచ్చెను।
Verse 21
तदन्तरे महादैत्या राक्षसाश्चातिभीषणाः / आजग्मुर्द्वारकां शुभ्रां भीषयन्तः सहस्त्रशः
అంతలో మహాబలవంతులైన దైత్యులు, అత్యంత భయంకర రాక్షసులు వేల సంఖ్యలో ప్రకాశమయమైన ద్వారకకు వచ్చి నగరాన్ని భయపెట్టసాగారు।
Verse 22
स तान् सुपर्णो बलवान् कृष्णतुल्यपराक्रमः / हत्वा युद्धेन महता रक्षति स्म पुरीं शुभाम्
అప్పుడు బలవంతుడైన సుపర్ణుడు—కృష్ణునితో సమానమైన పరాక్రమం కలవాడు—మహాయుద్ధంలో వారిని సంహరించి ఆ శుభనగరాన్ని రక్షించాడు।
Verse 23
एतस्मिन्नेव काले तु नारदो भगवानृषिः / दृष्ट्वा कैलासशिखरे कृष्णं द्वारवतीं गतः
అదే సమయంలో దివ్య ఋషి నారదుడు—కైలాస శిఖరంపై కృష్ణుని దర్శించి—ద్వారవతి (ద్వారక) వైపు బయలుదేరాడు।
Verse 24
तं दृष्ट्वा नारदमृषिं सर्वे तत्र निवासिनः / प्रोचुर्नारायणो नाथः कुत्रास्ते भगवान् हरिः
నారద ఋషిని చూసి అక్కడ నివసించే వారందరూ అన్నారు: “హే నారాయణ, మా నాథా! భగవాన్ హరి ఇప్పుడు ఎక్కడ విరాజిల్లుచున్నాడు?”
Verse 25
स तानुवाच भगवान् कैलसशिखरे हरिः / रमते ऽद्य महायोगीं तं दृष्ट्वाहमिहागतः
అప్పుడు భగవాన్ హరి ఇలా అన్నాడు: “కైలాస శిఖరంపై నేడు మహాయోగి ఆనందంలో విహరిస్తున్నాడు; ఆయనను దర్శించి నేను ఇక్కడికి వచ్చాను।”
Verse 26
तस्योपश्रुत्य वचनं सुपर्णः पततां वरः / जगामाकाशगो विप्राः कैलासं गिरिमुत्तमम्
ఆ మాటలను వినిన సుపర్ణుడు గరుడుడు—ఎగిరేవారిలో శ్రేష్ఠుడు—ఆకాశమార్గమున, ఓ విప్రులారా, ఉత్తమమైన కైలాస పర్వతమునకు వెళ్లెను।
Verse 27
ददर्श देवकीसूनुं भवने रत्नमण्डिते / वरासनस्थं गोविन्दं देवदेवान्तिके हरिम्
అతడు దేవకీ సుతుని దర్శించెను—రత్నమండిత భవనమున ఉత్తమ సింహాసనముపై ఆసీనుడైన గోవింద హరిని, దేవులూ దేవాధిదేవుని సన్నిధిలో।
Verse 28
उपास्यमानममरैर्दिव्यस्त्रीभिः समन्ततः / महादेवगणैः सिद्धैर्योगिभिः परिवारितम्
ఆయన అమరులచే ఉపాసింపబడుచుండెను; చుట్టూరా దివ్యస్త్రీలచే పరివేష్టితుడై, మహాదేవ గణములు—సిద్ధులు, యోగులు—చే వలయింపబడెను।
Verse 29
प्रणम्य दण्डवद् भूमौ सुपर्णः शङ्करं शिवम् / निवेदयामास हरेः प्रवृत्तिं द्वारके पुरे
భూమిపై దండవత్ ప్రణామము చేసి సుపర్ణ గరుడుడు శంకర శివుని సమీపమునకు వెళ్లి ద్వారకా పురిలో హరి చేసిన కార్యప్రవృత్తిని నివేదించెను।
Verse 30
ततः प्रणम्य शिरसा शङ्करं नीललोहितम् / आजगाम पुरीं कृष्णः सो ऽनुज्ञातो हरेण तु
అనంతరం నీలలోహితుడైన శంకరునకు శిరసా ప్రణామము చేసి కృష్ణుడు నగరమునకు తిరిగి వచ్చెను; హరియే అనుమతి ఇచ్చినందున అతడు వచ్చెను।
Verse 31
आरुह्य कश्यपसुतं स्त्रीगणैरभिपूजितः / वचोभिरमृतास्वादैर्मानितो मधुसूदनः
కశ్యపసుతుని అధిరోహించిన మధుసూదనుని దేవాంగనల సమూహం భక్తితో పూజించింది; అమృతస్వాదమయమైన మధుర వాక్యాలతో ఆయనను గౌరవించింది।
Verse 32
वीक्ष्य यान्तममित्रघ्नं गन्धर्वाप्सरसां वराः / अन्वगच्छन् महोयोगं शङ्खचक्रगदाधरम्
శత్రుహంతుడు బయలుదేరుటను చూచి గంధర్వ-అప్సరల్లో శ్రేష్ఠులు ఆయనను అనుసరించారు—ఆయన మహాయోగి, శంఖ-చక్ర-గదాధారి।
Verse 33
विसर्जयित्वा विश्वात्मा सर्वा एवाङ्गना हरिः / ययौ स तूर्णं गोविन्दो दिव्यां द्वारवतीं पुरीम्
అన్ని స్త్రీలను గౌరవంతో వీడ్కోలు చెప్పి, విశ్వాత్ముడైన హరి—గోవిందుడు—త్వరగా దివ్య ద్వారవతీ పురికి వెళ్లెను।
Verse 34
गते मुररिपौ नैव कामिन्यो मुनिपुङ्गवाः / निशेव चन्द्ररहिता विना तेन चकाशिरे
మురారిపుడు వెళ్లిన తరువాత కామినులు గానీ మునిపుంగవులు గానీ ప్రకాశించలేదు; చంద్రరహిత రాత్రిలా, ఆయన లేక వెలుగు కనబడలేదు।
Verse 35
श्रुत्वा पौरजनास्तूर्णं कृष्णागमनमुत्तमम् / मण्डयाञ्चक्रिरे दिव्यां पुरीं द्वारवतीं शुभाम्
కృష్ణుని పరమ మంగళకరమైన आगమన వార్త విని పట్టణవాసులు వెంటనే శుభ్రమైన దివ్య ద్వారవతీ పురిని అలంకరించారు।
Verse 36
पताकाभिर्विशालाभिर्ध्वजै रत्नपरिष्कृतैः / लाजादिभिः पुरीं रम्यां भूषयाञ्चक्रिरे तदा
అప్పుడు వారు విశాలమైన పతాకాలు, రత్నాలతో అలంకరించిన ధ్వజాలు, అలాగే లాజా మొదలైన మంగళద్రవ్యాలతో ఆ रम్యమైన పురిని సుసజ్జితం చేశారు।
Verse 37
अवादयन्त विविधान् वादित्रान् मधुरस्वनान् / शङ्खान् सहस्त्रशो दध्मुर्वोणावादान् वितेनिरे
వారు మధుర స్వరాలతో అనేక రకాల వాద్యాలను మోగించారు; వేలాది శంఖాలు ఊదబడ్డాయి, వీణావాద్య ప్రదర్శనలూ సంపూర్ణంగా నిర్వహించబడ్డాయి।
Verse 38
प्रविष्टमात्रे गोविन्दे पुरीं द्वारवतीं शुभाम् / अगायन् मधुरं गानं स्त्रियो यौवनशालिनः
గోవిందుడు శుభమైన ద్వారవతీ పురిలో ప్రవేశించిన వెంటనే, యౌవనశోభిత స్త్రీలు మధుర గీతాలు పాడసాగారు।
Verse 39
दृष्ट्वा ननृतुरीशानं स्थिताः प्रासादमूर्धसु / मुमुचुः पुष्पवर्षाणि वसुदेवसुतोपरि
ఈశానుని దర్శించి, ప్రాసాదాల మేడలపై ఉన్నవారు నర్తించారు; వసుదేవసుతునిపై పుష్పవర్షాన్ని కురిపించారు।
Verse 40
प्रविश्य भवनं कृष्ण आशीर्वादाभिवर्धितः / वरासने महायोगी भाति देवीभिरन्वितः
భవనంలో ప్రవేశించి ఆశీర్వాదాలతో అభివృద్ధి పొందిన కృష్ణుడు, దేవీగణాలతో అన్వితుడై, మహాయోగిగా శ్రేష్ఠాసనంపై విరాజిల్లి ప్రకాశించాడు।
Verse 41
सुरम्ये मण्डपे शुभ्रे शङ्खाद्यैः परिवारितः / आत्मजैरभितो मुख्यैः स्त्रीसहस्त्रैश्च संवृतः
సురమ్యమైన, శుభ్రమైన మంటపంలో శంఖాది ప్రధాన పరిషదులతో చుట్టుముట్టబడి, తన ప్రధాన కుమారులతో అన్ని వైపులా ఆవరించబడి, వేలాది స్త్రీలతో కూడి ఉన్నాడు।
Verse 42
तत्रासनवरे रम्ये जाम्बवत्या सहाच्युतः / भ्राजते मालया देवो यथा देव्या समन्वितः
అక్కడ రమ్యమైన ఉత్తమ ఆసనంపై జాంబవతితో కలిసి అచ్యుతుడు ఆసీనుడయ్యాడు; మాలధారిగా ఉన్న ప్రభువు, దేవితో కూడిన దేవునిలా ప్రకాశించాడు।
Verse 43
आजग्मुर्देवगन्धर्वा द्रष्टुं लोकादिमव्ययम् / महर्षयः पूर्वजाता मार्कण्डेयादयो द्विजाः
లోకాల ఆదిస్రోతసైన అవ్యయ పరమేశ్వరుణ్ని దర్శించుటకు దేవగంధర్వులు వచ్చారు; అలాగే పూర్వజన్మ మహర్షులు—మార్కండేయాది ద్విజులు—కూడా చేరారు।
Verse 44
ततः स भगवान् कृष्णो मार्कण्डेयं समागतम् / ननामोत्थाय शिरसा स्वासनं च ददौ हरिः
అప్పుడు భగవాన్ కృష్ణుడు మార్కండేయుడు వచ్చినట్లు చూసి లేచి శిరస్సుతో నమస్కరించాడు; హరి తన స్వాసనాన్ని కూడా ఆయనకు ఇచ్చాడు।
Verse 45
संपूज्य तानृषिगणान् प्रणामेन महाभुजः / विसर्जयामास हरिर्दत्त्वा तदभिवाञ्छितान्
మహాబాహు హరి ఆ ఋషిగణాలను నమస్కారంతో సమ్యకంగా పూజించి, వారు కోరిన వరాలను ఇచ్చి వారిని పంపివేశాడు।
Verse 46
तदा मध्याह्नसमये देवदेवः स्वयं हरिः / स्नात्वा शुक्लाम्बरो भानुमुपतिष्ठत् कृताञ्जलिः
అప్పుడు మధ్యాహ్న సమయమున దేవదేవుడైన స్వయంహరి స్నానము చేసి శ్వేతవస్త్రధారిగా, కృతాంజలిగా సూర్యదేవుని ఎదుట భక్తితో నిలిచెను।
Verse 47
जजाप जाप्यं विधिवत् प्रेक्षमाणो दिवाकरम् / तर्पयामास देवेशो देवेशो देवान् मुनिगणान् पितॄन्
దివాకరుని దర్శిస్తూ ఆయన విధివిధానంగా నియత జపాన్ని జపించెను; అనంతరం దేవేశుడు దేవతలను, మునిగణాలను, పితృదేవతలను తర్పణముచేసి తృప్తిపరచెను।
Verse 48
प्रविश्य देवभवनं मार्कण्डेयेन चैव हि / पूजयामास लिङ्गस्थं भूतेशं भूतिभूषणम्
దేవాలయములో ప్రవేశించి, మార్కండేయునితో కూడి, లింగస్థుడైన భూతేశుని—భూతియే భూషణమైన ప్రభువును—ఆరాధించెను।
Verse 49
समाप्य नियमं सर्वं नियन्तासौ नृणां स्वयम् / भोजयित्वा मुनिवरं ब्राह्मणानभिपूज्य च
సర్వ నియమాచారములను సమాప్తి చేసి, ఆ సంయమి నరాధిపుడు స్వయంగా మునివరునికి భోజనం పెట్టి, బ్రాహ్మణులను కూడా యథావిధిగా సత్కరించెను।
Verse 50
कृत्वात्मयोगं विप्रेन्द्रा मार्कण्डेयेन चाच्युतः / कथाः पौराणिकीः पुण्याश्चक्रे पुत्रादिभिर्वृतः
ఓ విప్రేంద్రులారా, మార్కండేయునితో కలిసి ఆత్మయోగాన్ని స్థాపించి, అచ్యుత ప్రభువు పుత్రాదులతో పరివృతుడై పుణ్యమైన పౌరాణిక కథలను ఉపదేశించెను।
Verse 51
अथैतत् सर्वमखिलं दृष्ट्वा कर्म महामुनिः / मार्कण्डेयो हसन् कृष्णं बभाषे मधुरं वचः
అప్పుడు ఆ సమస్త కార్యాన్ని సంపూర్ణంగా చూచి మహాముని మార్కండేయుడు చిరునవ్వుతో శ్రీకృష్ణునితో మధుర వచనములు పలికెను।
Verse 52
मार्कण्डेय उवाच कः समाराध्यते देवो भवता कर्मभिः शुभैः / ब्रूहि त्वं कर्मभिः पूज्यो योगिनां ध्येय एव च
మార్కండేయుడు పలికెను—మీ శుభకర్మలచే ఏ దేవుడు సమ్యకంగా ఆరాధింపబడుచున్నాడు? చెప్పుము; కర్మలచే పూజ్యుడు ఎవడు, యోగుల ధ్యేయమూ ఎవడు?
Verse 53
त्वं हि तत् परमं ब्रह्म निर्वाणममलं पदम् / भारावतरणार्थाय जातो वृष्णिकुले प्रभुः
నీవే ఆ పరబ్రహ్మము—నిర్వాణస్వరూపమైన నిర్మల పరమపదము. ఓ ప్రభూ, భూమి భారాన్ని దించుటకై నీవు వృష్ణికులమున జన్మించితివి।
Verse 54
तमब्रवीन्महाबाहुः कृष्णो ब्रह्मविदां वरः / शृण्वतामेव पुत्राणां सर्वेषां प्रहसन्निव
అప్పుడు మహాబాహువు, బ్రహ్మవిద్యావేత్తలలో శ్రేష్ఠుడైన శ్రీకృష్ణుడు అతనితో పలికెను; అతని కుమారులందరూ వినుచుండగా, ఆయన చిరునవ్వుతోనివలె ఉన్నాడు।
Verse 55
श्रीभगवानुवाच भवता कथितं सर्वं तथ्यमेव न संशयः / तथापि देवमीशानं पूजयामि सनातनम्
శ్రీభగవానుడు పలికెను—మీరు చెప్పినదంతా నిస్సందేహంగా సత్యమే. అయినను నేను సనాతనుడైన ఈశాన దేవుని పూజించుచున్నాను।
Verse 56
न मे विप्रास्ति कर्तव्यं नानवाप्तं कथञ्चन / पूजयामि तथापीशं जानन्नैतत् परं शिवम्
హే విప్రా! నాకు చేయవలసినది ఏమియు మిగలలేదు, పొందనిది కూడా ఏదీ లేదు; అయినా నేను ఆ ప్రభువును పూజిస్తాను—ఆయనే పరమ శివుడని తెలిసికొని।
Verse 57
न वै पश्यन्ति तं देवं मायया मोहिता जनाः / ततो ऽहं स्वात्मनो मूलं ज्ञापयन् पूजयामि तम्
మాయచే మోహితులైన జనులు ఆ దేవుని నిజంగా దర్శించరు; అందుకే నా స్వాత్మ యొక్క మూలాన్ని తెలియజేయుటకు నేను ఆయనను పూజిస్తాను।
Verse 58
न च लिङ्गार्चनात् पुण्यं लोकेस्मिन् भीतिनाशनम् / तथा लिङ्गे हितायैषां लोकानां पूजयेच्छिवम्
ఈ లోకంలో శివలింగార్చన వల్ల కలిగే పుణ్యం భయనాశనం చేయకుండా ఉండదు; కాబట్టి ఈ లోకాల హితార్థం లింగంలో శివుని పూజించాలి।
Verse 59
यो ऽहं तल्लिङ्गमित्याहुर्वेदवादविदो जनाः / ततो ऽहमात्ममीशानं पूजयाम्यात्मनैव तु
వేదవాదవిదులు ‘నేనే ఆ లింగం’ అని ప్రకటిస్తారు; అందువల్ల నేను ఈశానుని నా స్వాత్మరూపంగా, ఆత్మ ద్వారానే పూజిస్తాను।
Verse 60
तस्यैव परमा मूर्तिस्तन्मयो ऽहं न संशयः / नावयोर्द्यिते भेदो वेदेष्वेवं विनिश्चयः
నేను ఆయనకే పరమ మూర్తిని, ఆయన తత్త్వమయుడనే—ఇందులో సందేహం లేదు; మన ఇద్దరి తేజస్సులో ఏ భేదమూ లేదు—వేదాలలో ఇదే నిర్ణయం।
Verse 61
एष देवो महादेवः सदा संसारभीरुभिः / ध्येयः पूज्यश्च वन्द्यश्च ज्ञेयो लिङ्गे महेश्वरः
ఈ దేవుడే మహాదేవుడు; సంసారబంధ భయంతో ఉన్నవారు ఆయనను నిత్యం ధ్యానించవలెను, పూజించవలెను, వందించవలెను. లింగములోనే మహేశ్వరుని తెలుసుకొని సాక్షాత్కరించవలెను.
Verse 62
मार्कण्डेय उवाच किं तल्लिङ्गं सुरश्रेष्ठ लिङ्गे संपूज्यते च कः / ब्रूहि कृष्ण विशालाक्ष गहनं ह्येतदुत्तमम्
మార్కండేయుడు అన్నాడు—ఓ దేవశ్రేష్ఠా! ఆ లింగము ఏమిటి? లింగములో సంపూర్ణ భక్తితో ఎవరి పూజ జరుగుతుంది? ఓ విశాలాక్ష కృష్ణా, చెప్పుము; ఇది పరమమైన గూఢ విషయము.
Verse 63
अव्यक्तं लिङ्गमित्याहुरानन्दं ज्योतिरक्षरम् / वेदा महेस्वरं देवमाहुर्लिङ्गिनमव्ययम्
లింగము అవ్యక్తమని అంటారు—ఆనందస్వరూపమైన అక్షయ జ్యోతి. వేదములు మహేశ్వర దేవుని లింగి, అవ్యయ ప్రభువుగా ప్రకటిస్తాయి.
Verse 64
पुरा चैकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे / प्रबोधार्थं ब्रह्मणो मे प्रादुर्भूतः स्वयं शिवः
పూర్వకాలంలో భయంకరమైన ఏకార్ణవమే మిగిలి, స్థావరజంగమములు అన్నీ నశించినప్పుడు, బ్రహ్మను ప్రబోధించుటకై స్వయంగా శివుడు నా ఎదుట ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
Verse 65
तस्मात् कालात् समारभ्य ब्रह्मा चाहं सदैव हि / पूजयावो महादेवं लोकानां हितकाम्यया
ఆ కాలం నుండి బ్రహ్మా మరియు నేను నిత్యము లోకాల హితాన్ని కోరుతూ మహాదేవుని పూజిస్తున్నాము.
Verse 66
मार्कण्डेय उवाच कथं लिङ्गमभूत् पूर्वमैश्वरं परमं पदम् / प्रबोधार्थं स्वयं कृष्ण वक्तुमर्हसि सांप्रतम्
మార్కండేయుడు పలికెను—హే కృష్ణా! ఆదిలో ఆ లింగం ఎలా ఉద్భవించింది, అది ఈశ్వరచిహ్నమూ పరమపదమూ? మా బోధార్థం నీవే ఇప్పుడు వివరించవలెను।
Verse 67
श्रीभगवानुवाच आसोदेकार्णवं घोरमविभागं तमोमयम् / मध्ये चैकार्णवे तस्मिन् शङ्खचक्रगदाधरः
శ్రీభగవానుడు పలికెను—అప్పుడు ఒకే భయంకర ఏకార్ణవం ఉండెను, విభాగరహితమై తమోమయమై. ఆ ఏక సముద్ర మధ్యలో శంఖచక్రగదాధారి (భగవంతుడు) నిలిచియుండెను।
Verse 68
सहस्त्रशीर्षा भूत्वाहं सहस्त्राक्षः सहस्त्रपात् सहस्त्रबाहुर्युक्तात्मा शयितो ऽहं सनातनः
నేను సహస్రశిరస్సుతో, సహస్రనేత్రాలతో, సహస్రపాదాలతో, సహస్రబాహువులతో రూపం ధరించి—యోగసంయుక్తుడై, ఆత్మనిగ్రహంతో—నేను సనాతనుడను, సర్వాధారంగా శయనించియుండెను।
Verse 69
एतस्मिन्नन्तरे दूरता पश्यमि ह्यमितप्रभम् / कोटिसूर्यप्रतीकाशं भ्राजमानं श्रियावृतम्
అంతలోనే నేను దూరం నుండి ఆ అమితప్రభుడిని దర్శించితిని—కోటిసూర్యుల వలె ప్రకాశించువాడిని—దీప్తిమంతుడై, శ్రీ (దివ్య వైభవం) చేత ఆవరించబడినవాడిని।
Verse 70
चतुर्वरक्त्रं महायोगं पुरुषं काञ्चनप्रभम् / कृष्णाजिरधरं देवमृग्यजुः सामभिः स्तुतम्
నేను ఆ దివ్య పురుషుని ధ్యానించుచున్నాను—నాలుగు ప్రకాశమయ ముఖములు గల మహాయోగి, కాంచనప్రభతో దీప్తుడు—కృష్ణాజినధారి, ఋగ్-యజుః-సామ వేద స్తోత్రములతో స్తుతింపబడినవాడు।
Verse 71
निमेषमात्रेण स मां प्राप्तो योगविदां वरः / व्याजहार स्वयं ब्रह्मा स्मयमानो महाद्युतिः
నిమేషమాత్రంలోనే యోగవిద్యలో శ్రేష్ఠుడు నా సమీపానికి వచ్చెను. అప్పుడు మహాతేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, స్మితంతో స్వయంగా బ్రహ్మదేవుడు పలికెను.
Verse 72
कस्त्वं कुतो वा किं चेह तिष्ठसे वह मे प्रभो / अहं कर्ता हि लोकानां स्वयंभूः प्रपितामहः
‘నీవెవరు? ఎక్కడి నుండి వచ్చితివి, ఇక్కడ ఎందుకు నిలిచితివి? ఓ ప్రభూ, నన్ను వహించుము. నేను లోకాల కర్తను—స్వయంభూ, ప్రపితామహుడను.’
Verse 73
एवमुक्तस्तदा तेन ब्रह्मणाहमुवाच ह / अहं कर्तास्मि लोकानां संहर्ता च पुनः पुनः
అప్పుడు బ్రహ్ముడు ఇలా పలికినపుడు నేను ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చెను—‘నేను లోకాల కర్తను, అలాగే పునఃపునః సంహర్తను కూడా.’
Verse 74
एवं विवादे वितते मायया परमेष्ठिनः / प्रबोधार्थं परं लिङ्गं प्रादुर्भूतं शिवात्मकम्
ఇలా పరమేశ్ఠి మాయవలన వివాదం విస్తరించెను. వారిని బోధించుటకై శివాత్మకమైన పరమ లింగం ప్రాదుర్భవించెను.
Verse 75
कालानलसमप्रख्यं ज्वालामालासमाकुलम् / क्षयवृद्धिविनिर्मुक्तमादिमध्यान्तवर्जितम्
అది కాలాగ్నివలె ఉగ్రప్రకాశముగా, జ్వాలామాలలతో ఆవరించబడినది; క్షయవృద్ధులకు అతీతమై, ఆది-మధ్య-అంతములేని దివ్యరూపము.
Verse 76
ततो मामाह भगवानधो गच्छ त्वमाशु वै / अन्तमस्य विजानीम ऊर्ध्वं गच्छे ऽहमित्यजः
అప్పుడు భగవంతుడు నాతో అన్నాడు— “నీవు త్వరగా క్రిందికి వెళ్లు; దీని అంతాన్ని తెలుసుకో. నేను—అజ బ్రహ్మ—పైకి వెళ్తాను.”
Verse 77
तदाशु समयं कृत्वा गतावूर्ध्वमधश्च द्वौ / पितामहो ऽप्यहं नान्तं ज्ञातवन्तौ समाः शतम्
అప్పుడు వెంటనే సమయాన్ని నిర్ణయించుకొని ఇద్దరూ బయలుదేరారు—ఒకడు పైకి, ఒకడు క్రిందికి. అయినా నేను మరియు పితామహుడు, వంద సంవత్సరాలకైనా దాని అంతాన్ని తెలుసుకోలేకపోయాము.
Verse 78
ततो विस्मयमापन्नौ भीतौ देवस्य शूलिनः / मायया मोहितौ तस्य ध्यायन्तौ विश्वमीश्वरम्
అప్పుడు త్రిశూలధారి దేవుని ఆ ఇద్దరు ఆశ్చర్యభీతులతో నిండిపోయారు. ఆయన మాయచేత మోహితులై, విశ్వరూపుడైన ఈశ్వరుని ధ్యానించసాగారు.
Verse 79
प्रोच्चारन्तौ महानादमोङ्कारं परमं पदम् / प्रह्वाञ्जलिपुटोपेतौ शंभुं तुष्टुवतुः परम्
వారు మహానాదంతో ప్రతిధ్వనించే ‘ఓం’—పరమపదం—ను గట్టిగా ఉచ్చరించారు. శిరస్సు వంచి, అంజలి జోడించి, పరమ శంభువును స్తుతించారు.
Verse 80
ब्रह्मविष्णू ऊचतुः / अनादिमलसंसाररोगवैद्याय शंभवे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये
బ్రహ్మా, విష్ణువు అన్నారు— “ఆదిరహిత మలదోషంతో కలుషితమైన సంసారరోగానికి వైద్యుడైన శంభువుకు నమస్కారం. శాంతుడైన శివునికి నమస్కారం; లింగమూర్తిగా ఉన్న బ్రహ్మస్వరూపునికి నమస్కారం.”
Verse 81
प्रलयार्णवसंस्थाय प्रलयोद्भूतिहेतवे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये
ప్రళయార్ణవంలో నివసించి, ప్రళయానంతర సృష్టి-ఉద్భవానికి కారణమైన శాంత శివునికి నమస్కారం; బ్రహ్మస్వరూప లింగమూర్తికి నమః।
Verse 82
ज्वालामालावृताङ्गाय ज्वलनस्तम्भरूपिणे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये
జ్వాలామాలలతో ఆవరితమైన అంగాలు కలవాడు, అగ్నిస్తంభరూపుడు—శాంత శివునికి నమస్కారం; బ్రహ్మస్వరూప లింగమూర్తికి నమః।
Verse 83
आदिमध्यान्तहीनाय स्वबावामलदीप्तये / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये
ఆది-మధ్య-అంతము లేని, స్వభావమనే నిర్మల దీప్తితో ప్రకాశించే శాంత శివునికి నమస్కారం; బ్రహ్మస్వరూప లింగమూర్తికి నమః।
Verse 84
महादेवाय महते ज्योतिषे ऽनन्ततेजसे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये
మహాదేవుడైన మహత్తర పరమజ్యోతికి, అనంత తేజస్సు కలవాడికి నమస్కారం; శాంత శివునికి, బ్రహ్మస్వరూప లింగమూర్తికి నమః।
Verse 85
प्रधानपुरुषेशाय व्योमरूपाय वेधसे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये
ప్రధాన-పురుషులకు ఈశ్వరుడైన, వ్యోమస్వరూప సృష్టికర్తకు నమస్కారం; శాంత శివునికి, బ్రహ్మస్వరూప లింగమూర్తికి నమః।
Verse 86
निर्विकाराय सत्याय नित्यायामलतेजसे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये
వికారరహితుడైన, సత్యస్వరూపుడైన, నిత్యుడైన, నిర్మల తేజస్సుగల పరమాత్మకు నమస్కారం; శాంతస్వరూప శివునికి, లింగమూర్తి బ్రహ్మకు నమః।
Verse 87
वेदान्तसाररूपाय कालरूपाय धीमते / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये
వేదాంతసారస్వరూపుడైన, కాలస్వరూపుడైన, ధీమంతుడైన తేజోమయ శివునికి నమః; శాంతస్వరూపుడైన, లింగమూర్తి బ్రహ్మకు నమస్కారం।
Verse 88
एवं संस्तूयमानस्तु व्यक्तो भूत्वा महेश्वरः / भाति देवो महायोगी सूर्यकोटिसमप्रभः
ఇలా స్తుతింపబడుతుండగా మహేశ్వరుడు వ్యక్తమయ్యాడు; దేవ మహాయోగి కోటి సూర్యుల సమాన ప్రభతో ప్రకాశించాడు।
Verse 89
वक्त्रकोटिसहस्त्रेण ग्रसमान इवाम्बरम् / सहस्त्रहस्तचरणः सूर्यसोमाग्निलोचनः
కోట్ల ముఖాలతో ఆకాశాన్ని మింగుతున్నట్లుగా; సహస్ర హస్తచరణుడై, సూర్య-సోమ-అగ్ని నేత్రాలతో ఉన్నాడు।
Verse 90
पिनाकपाणिर्भगवान् कृत्तिवासास्त्रिशूलभृत् / व्यालयज्ञोपवीतश्च मेघदुन्दुभिनिः स्वनः
భగవాన్ పినాకాన్ని చేతబట్టి, కృత్తివాసుడై త్రిశూలధారిగా ఉన్నాడు; సర్పయజ్ఞోపవీతధారిగా, ఆయన నాదం మేఘదుందుభిలా గర్జిస్తుంది।
Verse 91
अथोवाच महादेवः प्रीतो ऽहं सुरसत्तमौ / पश्येतं मां महादेवं भयं सर्वं प्रमुच्यताम्
అప్పుడు మహాదేవుడు పలికెను—హే దేవశ్రేష్ఠులారా, నేను ప్రసన్నుడను. నన్ను, మహాదేవుని, దర్శించండి; మీ సమస్త భయం పూర్తిగా తొలగిపోవుగాక।
Verse 92
युवां प्रसूतौ गात्रेभ्यो मम पूर्वं सनातनौ / अयं मे दक्षिणे पार्श्वे ब्रह्मा लोकपितामहः / वामपार्श्वे च मे विष्णुः पालको हृदये हरः
మీ ఇద్దరూ నా అవయవాల నుండి అన్నిటికన్నా ముందుగా జన్మించారు, స్వభావతః సనాతనులు. నా కుడి పార్శ్వంలో బ్రహ్మ—లోకపితామహుడు; ఎడమ పార్శ్వంలో విష్ణువు—పాలకుడు; నా హృదయంలో హరుడు (శివుడు) నివసించుచున్నాడు।
Verse 93
प्रीतो ऽहं युवयोः सम्यक् वरं दद्मि यथेप्सितम् / एवमुक्त्वाथ मां देवो महादेवः स्वयं शिवः / आलिङ्ग्य देवं ब्रह्माणं प्रसादाभिमुखो ऽभवत्
నేను మీ ఇద్దరిపై నిజంగా ప్రసన్నుడను; మీకు ఇష్టమైన వరాన్ని ఇస్తాను. ఇలా చెప్పి దేవుడు—స్వయంగా శివుడైన మహాదేవుడు—బ్రహ్మదేవుని ఆలింగనం చేసి కృపాప్రసాదానికి అభిముఖుడయ్యెను।
Verse 94
ततः प्रहृष्टमनसौ प्रणिपत्य महेश्वरम् / ऊचतुः प्रेक्ष्य तद्वक्त्रं नारायणपितामहौ
అప్పుడు హర్షభరిత మనస్సులతో నారాయణుడు మరియు పితామహుడు (బ్రహ్మ) మహేశ్వరునికి ప్రణామం చేసిరి. ఆయన ముఖాన్ని దర్శించి వారు ఇద్దరూ పలికిరి।
Verse 95
यदि प्रीतिः समुत्पन्ना यदि देयो वरश्च नौ / भक्तिर्भवतु नौ नित्यं त्वयि देव महेश्वरे
మీ ప్రసన్నత నిజంగా ఉద్భవించి, మాకు వరం ఇవ్వవలెననుకుంటే, హే దేవ మహేశ్వరా, మీయందు మా భక్తి నిత్యంగా నిలిచియుండుగాక।
Verse 96
ततः स भगवानीशः प्रहसन् परमेश्वरः / उवाच मां महादेवः प्रीतः प्रीतेन चेतसा
అప్పుడు ఆ భగవాన్ ఈశుడు, పరమేశ్వరుడు, చిరునవ్వుతో నన్ను ఉద్దేశించి పలికెను; ప్రీతుడైన మహాదేవుడు ఆనందభరిత చిత్తంతో నన్ను సంభోదించాడు।
Verse 97
देव उवाच प्रलयस्थितिसर्गाणां कर्ता त्वं धरणीपते / वत्स वत्स हरे विश्वं पालयैतच्चराचरम्
దేవుడు పలికెను—హే ధరణీపతీ, ప్రళయము, స్థితి, సృష్టి వీటికి కర్త నీవే. వత్సా వత్సా, హే హరి—ఈ చరాచర జగత్తును పరిరక్షించు।
Verse 98
त्रिधा भिन्नो ऽस्म्यहं विष्णो ब्रह्मविष्णुहराख्यया / सर्गरक्षालयगुणैर्निर्गुणो ऽपि निरञ्जनः
హే విష్ణో, సృష్టి-రక్షణ-లయ గుణకార్యాలవలన నేను బ్రహ్మ, విష్ణు, హర అనే మూడు నామాలతో త్రిధా చెప్పబడుతున్నాను; కానీ నిజంగా నేను నిర్గుణుడైనప్పటికీ నిరంజనుడను।
Verse 99
संमोहं त्यज भो विष्णो पालयैनं पितामहम् / भविष्यत्येष भगवांस्तव पुत्रः सनातनः
హే విష్ణో, ఈ మోహాన్ని విడిచి ఈ పితామహుడు (బ్రహ్మ)ను రక్షించు. ఈ భగవంతుడు భవిష్యత్తులో నీ సనాతన పుత్రుడగును।
Verse 100
अहं च भवतो वक्त्रात् कल्पादौ घोररूपधृक् / शूलपाणिर्भविष्यामि क्रोधजस्तव पुत्रकः
మరియు నేనూ కల్పారంభంలో నీ ముఖమునుండి ఘోరరూపం ధరించి ఉద్భవించెదను; శూలపాణిగా మారి నీ క్రోధజ పుత్రుడనై నిలిచెదను।
Verse 101
एवमुक्त्वा महादेवो ब्रह्माणं मुनिसत्तम / अनुगृह्य च मां देवस्तत्रैवान्तरधीयत
ఇట్లు పలికి మహాదేవుడు, ఓ మునిశ్రేష్ఠా, బ్రహ్మను సంబోధించాడు; నాపై కూడా అనుగ్రహించి ఆ దేవుడు అక్కడికక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు।
Verse 102
ततः प्रभृति लोकेषु लिङ्गार्चा सुप्रतिष्ठिता / लिङ्ग तल्लयनाद् ब्रह्मन् ब्रह्मणः परमं वपुः
అప్పటినుంచి లోకాలన్నిటిలో లింగార్చన సుప్రతిష్ఠితమైంది. ఓ బ్రహ్మన్, లింగం—సర్వరూపాలను పరమంలో లయింపజేసే సూచకస్వరూపం—బ్రహ్మ యొక్క పరమ వపువుగా పూజింపబడింది।
Verse 103
एतल्लिङ्गस्य माहात्म्यं भाषितं ते मयानघ / एतद् बुध्यन्ति योगज्ञा न देवा न च दानवाः
ఓ అనఘా, ఈ లింగ మహాత్మ్యాన్ని నేను నీకు చెప్పాను. ఈ తత్త్వాన్ని యోగజ్ఞులే గ్రహిస్తారు; దేవులు కాదు, దానవులు కూడా కాదు।
Verse 104
एतद्धि परमं ज्ञानमव्यक्तं शिवसंज्ञितम् / येन सूक्ष्ममचिन्त्यं तत् पश्यन्ति ज्ञान वक्षुषः
ఇదే పరమ జ్ఞానం—అవ్యక్తం, ‘శివ’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధం. దీనివల్ల జ్ఞాననేత్రులు ఆ సూక్ష్మమైన, అచింత్యమైన తత్త్వాన్ని దర్శిస్తారు।
Verse 105
तस्मै भगवते नित्यं नमस्कारं प्रकुर्महे / महादेवाय रुद्राय देवदेवाय लिङ्गिने
ఆ భగవంతునికి మేము నిత్యం నమస్కరిస్తాము—మహాదేవుడికి, రుద్రుడికి, దేవదేవుడికి, లింగధారికి।
Verse 106
नमो वेदरहस्याय नीलकण्ठाय वै नमः / विभीषणाय शान्ताय स्थाणवे हेतवे नमः
వేదరహస్యస్వరూపుడైన నీలకంఠునికి నమస్కారం. విభీషణుడికి, శాంతుడికి, స్థాణువు (అచలుడు) మరియు పరమ కారణునికి నమస్కారం.
Verse 107
ब्रह्मणे वामदेवाय त्रिनेत्राय महीयसे / शङ्कराय महेशाय गिरीशाय शिवाय च
బ్రహ్మస్వరూపుడైన వామదేవునికి, త్రినేత్రునికి, మహిమావంతుడైన మహానుభావునికి నమస్కారం. శంకర, మహేశ, గిరీశ మరియు శివునికీ నమస్కారం.
Verse 108
नमः कुरुष्व सततं ध्यायस्व मनसा हरम् / संसारसागरादस्मादचिरादुत्तरिष्यसि
ఎల్లప్పుడూ నమస్కారం చేయి; మనసుతో హరుడు (శివుడు)ను ధ్యానించు. ఈ సంసారసాగరాన్ని నీవు త్వరలోనే దాటుతావు.
Verse 109
एवं स वासुदेवेन व्याहृतो मुनिपुङ्गवः / जगाम मनसा देवमीशानं विश्वतोमुखम्
ఇలా వాసుదేవుడు పలికినప్పుడు, మునుల్లో శ్రేష్ఠుడైన ఆ ఋషి మనోబలంతో సర్వతోముఖుడైన ఈశాన దేవుని చేరాడు.
Verse 110
प्रणम्य शिरसा कृष्णमनुज्ञातो महामुनिः / जगाम चेप्सितं देशं देवदेवस्य शूलिनः
కృష్ణునికి శిరసు వంచి ప్రణమించి, అనుమతి పొందిన మహాముని, దేవదేవుడైన త్రిశూలధారి ప్రభువు యొక్క ఇష్టమైన పుణ్యదేశానికి వెళ్లాడు.
Verse 111
य इमं श्रावयेन्नित्यं लिङ्गाध्यायमनुत्तमम् / शृणुयाद् वा पठेद् वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते
ఈ అనుత్తమ ‘లింగాధ్యాయం’ను నిత్యం శ్రావ్యంగా చేయించేవాడు, లేదా వినేవాడు, లేదా చదివేవాడైనా—అతడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడగును।
Verse 112
श्रुत्वा सकृदपि ह्येतत् तपश्चरणमुत्तमम् / वासुदेवस्य विप्रेन्द्राः पापं मुञ्चिति मानवः
హే విప్రేంద్రులారా! వాసుదేవునికి అర్పితమైన ఈ ఉత్తమ తపశ్చర్యను ఒక్కసారి వినినంత మాత్రాన మనిషి పాపం నుండి విముక్తుడగును।
Verse 113
जपेद् वाहरहर्नित्यं ब्रह्मलोके महीयते / एवमाह महायोगी कृष्णद्वैपायनः प्रभुः
ప్రాతః సాయంకాలములలో నిత్యం జపం చేయవలెను; అలా చేస్తే బ్రహ్మలోకంలో గౌరవింపబడును. ఇట్లు మహాయోగి ప్రభువు కృష్ణద్వైపాయనుడు (వ్యాసుడు) పలికెను।
Frequently Asked Questions
It defines the liṅga as unmanifest, imperishable light (prakāśa), bliss-nature, and the supreme mark of Brahman; Maheśvara is the Liṅgin—unchanging Lord who bears and transcends the liṅga.
The chapter asserts non-difference in essence: Kṛṣṇa declares himself constituted of Śiva’s essence, with no distinction between them, while also modeling Śiva-worship to reveal the supreme source to beings deluded by māyā.
Midday solar worship, prescribed japa, tarpaṇa to gods/sages/ancestors, temple worship of Bhūteśa in the liṅga, honoring and feeding sages and brāhmaṇas—integrating devotion with disciplined observance.
Regular recitation, hearing, or reading of the ‘Chapter on the Liṅga’ frees one from sins; even hearing once is said to release a person from sin, and daily morning-evening japa leads to honor in Brahmaloka.