Sukta 15
Rishi: Atharvanic tradition (exact r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī for this hymn)
Devata: Oṣadhi (personified Herb), with Ṛta as legitimating principle
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (refrain-driven Atharvanic style)
AV 5.15 ఒక చికిత్సా మరియు రక్షణాత్మక మంత్రం. ఇందులో ఔషధి (ఓషధి) అనే ఔషధ మొక్కను చైతన్యమున్న మిత్రసహాయకురాలిగా జీవింపజేసి, వ్యాధి, శత్రుత్వ శక్తులు, అపశకునం మరియు దురదృష్టాన్ని తరిమివేయమని నియోగిస్తుంది. పునరుక్తి-ఆధారిత సంఖ్యా వృద్ధి (2/20, 4/40, 8/80 మొదలైనవి) మరియు “మధు” (తేనె వంటి మాధుర్యం) కోసం పదేపదే చేసే అభ్యర్థన ద్వారా, రోగిని సుఖదాయకమైన, జీవనాధార స్థితికి తిరిగి చేర్చడం ఈ సూక్త లక్ష్యం. ఇక్కడ ఋతం (Ṛta) ప్రమాణాధారంగా నిలుస్తుంది: ఆ ఔషధి “ఋతం నుండి జన్మించింది” అని ప్రకటించబడుతుంది; అందువల్ల అది నమ్మదగిన ఫలప్రదత కలదిగా భావించబడుతుంది.
Mantras
Mantra 1
रोगोपशमनम्। एका॑ च मे॒ दश॑ च मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
రోగోపశమనార్థం. ఓ ఓషధీ, ఒకటి మరియు పది—నావిగా ఉండి, అపవక్తారః (రోగనివారకులు) గా కావాలి. ఋతజాతా, ఋతావరీ (ఋతముచే రక్షింపబడినదానివి)—నాకు మధు (తేనె) చేయి, మధురత చేయి.
Mantra 2
द्वे च॑ मे विंश॒तिश्च॑ मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
ఓ ఓషధీ, రెండు మరియు ఇరవై—నావిగా ఉండి, అపవక్తారః (రోగనివారకులు) గా కావాలి. ఋతజాతా, ఋతావరీ—నాకు మధు (తేనె) చేయి, మధురత చేయి.
Mantra 3
ति॒स्रश्च॑ मे त्रिं॒शच्च॑ मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
హే ఓషధీ! నాకు మూడు, నాకు ముప్పై—అపవక్తార (దోష-నివారక, అడ్డంకి-తొలగించువారు)గా ఉండు. ఋతజాతా, హే ఋతరక్షకీ! నాకు మధు (తేనె) కలుగజేయి; నన్ను మధులా (తేనె-తీపిగా) చేయి.
Mantra 4
चत॑स्रश्च मे चत्वारिं॒शच्च॑ मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
హే ఓషధీ! నాకు నాలుగు, నాకు నలభై—అపవక్తార (దోష-నివారక, అడ్డంకి-తొలగించువారు)గా ఉండు. ఋతజాతా, హే ఋతరక్షకీ! నాకు మధు (తేనె) కలుగజేయి; నన్ను మధులా (తేనె-తీపిగా) చేయి.
Mantra 5
प॒ञ्च च॑ मे पञ्चा॒शच्च॑ मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
హే ఓషధీ! నాకు ఐదు, నాకు యాభై—అపవక్తార (దోష-నివారక, అడ్డంకి-తొలగించువారు)గా ఉండు. ఋతజాతా, హే ఋతరక్షకీ! నాకు మధు (తేనె) కలుగజేయి; నన్ను మధులా (తేనె-తీపిగా) చేయి.
Mantra 6
षट् च॑ मे ष॒ष्टिश्च॑ मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
ఓ ఓషధీ! నాకు ఆరు, నాకు అరవై—అపవక్తారులు (దోష/అపాయం తొలగించువారు) కావు. ఋతజాతా, ఓ ఋతావరీ (ఋత రక్షకీ)! నాకు మధువు కలుగజేయి; నన్ను మధువులా మధురంగా చేయి.
Mantra 7
स॒प्त च॑ मे सप्त॒तिश्च॑ मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
ఓ ఓషధీ! నాకు ఏడు, నాకు డెబ్బై—అపవక్తారులు (దోష/అపాయం తొలగించువారు) కావు. ఋతజాతా, ఓ ఋతావరీ (ఋత రక్షకీ)! నాకు మధువు కలుగజేయి; నన్ను మధువులా మధురంగా చేయి.
Mantra 8
अ॒ष्ट च॑ मेऽशी॒तिश्च॑ मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
ఓ ఓషధీ! నాకు ఎనిమిదీ, నాకు ఎనభైయూ—(నీవు) అపవక్తార్ (దూరం చేసే/నివారించే శక్తి)గా ఉండుగాక. ఋతజాతా, ఓ ఋతావరి (ఋతాన్ని ఆవరించి/రక్షించేది)! నాకు మధురతను కలిగించు; అన్నిటినీ తేనెమయంగా చేయి।
Mantra 9
नव॑ च मे नव॒तिश्च॑ मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
నాకు తొమ్మిది, నాకు తొంభై—ఓ ఓషధి—(నీవు) అపవక్తార (దోష-నివారిణి/దూరం చేయునది) అవు. ఋతజాతే, ఓ ఋతావరి (ఋతాన్ని ఆవరించునది): నాకు మధు (మాధుర్యం) చేయి; (అన్నిటినీ) మధుమయంగా చేయి.
Mantra 10
दश॑ च मे श॒तं च मे॑ ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
నాకు పది, నాకు వంద—ఓ ఓషధి—(నీవు) అపవక్తార (దోష-నివారిణి/దూరం చేయునది) అవు. ఋతజాతే, ఓ ఋతావరి: నాకు మధు (మాధుర్యం) చేయి; (అన్నిటినీ) మధుమయంగా చేయి.
Mantra 11
श॒तं च॑ मे स॒हस्रं॑ चापव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
నాకు వంద, నాకు వెయ్యి—ఓ ఓషధి—(నీవు) అపవక్తార (దోష-నివారిణి/దూరం చేయునది) అవు. ఋతజాతే, ఓ ఋతావరి: నాకు మధు (మాధుర్యం) చేయి; (అన్నిటినీ) మధుమయంగా చేయి.
Frequently Asked Questions
The hymn addresses Oṣadhi, the medicinal herb, as a personified power. Its authority is grounded in Ṛta, meaning the cure is framed as truth-aligned and therefore dependable.
The numbers function as ritual intensifiers: they multiply the herb’s ‘repelling’ capacities (apavaktāraḥ). The repeated pattern builds a sense of layered, overwhelming protection against illness and harm.
Both. Madhu can be literal honey used as an auspicious carrier, and it also signifies the desired result: a ‘sweetened’ condition—pleasantness, nourishment, and restored vitality replacing the bitterness of disease.
Ask anything about Sukta 15 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.