Anuvaka 1
యజ్ఞం, జలాలు, అగ్ని, అలాగే యశస్సు, ఆకూతి, నక్షత్రాది శుభశక్తుల ద్వారా శాంతి స్థాపన చేసి విశ్వస్థితిని స్థిరపరచడం ప్రధాన భావం. ఉపవిషయాలు: (1) యశస్సు–ఆకూతి ద్వారా పౌష్టిక వృద్ధి, కీర్తి మరియు కర్మసిద్ధి; (2) పురుష/నారాయణ నమూనాను ఆధారంగా యజ్ఞాన్ని జగత్తు-ధర్మానికి మూలాధారంగా స్థాపించడం; (3) జలాల ద్వారా శుద్ధి, జాతవేదసైన ఔషధధారిణి అగ్ని ద్వారా చికిత్స/ఆరోగ్యప్రాప్తి; (4) అపశకునాలు, గ్రహబాధలు, అశుభ శబ్దాలు/చిహ్నాల శమనము; (5) అనుకూల కాలం మరియు నిత్య క్షేమార్థం నక్షత్రారాధన; (6) సమస్త క్షేమం, రక్షణ, శాంతి సాధన.
Suktas in Anuvaka 1
Sukta 1
ఈ సంక్షిప్త పౌష్టిక సూక్తం యశస్సు (కీర్తి/ప్రఖ్యాతి)ని ఆహ్వానిస్తూ, విశ్వంలోని మహా “సంగ్రాహకులు”—నదులు, వాయువులు, పక్షిస్వరూపులు, నాలుగు దిక్కులు—యజ్ఞంపై సమాగమించి దానిని విస్తరింపజేయమని పిలుస్తుంది. హవిస్‌ (ఆహుతి), గిరః (పవిత్ర వాక్కు), మరియు సంస్రావణ (సంగమ-శక్తి)లను సమన్వయపరచి, ఈ కర్మ ప్రజాసాక్షిగా ఫలప్రదమయ్యేలా చేయడమే లక్ష్యం: బలపడిన యజ్ఞం యజమానునికి ఏకీకృత సంపద, సంపూర్ణత, మరియు సామాజిక కీర్తిని ప్రసాదిస్తుంది.
Sukta 2
AV 19.2 ఒక చికిత్సా–శుద్ధి సూక్తం. ఇది మంచు కరిగి వచ్చే, ఊటలలో పుట్టే, నిలిచే, వర్షజలంగా పడే, ప్రవహించే—అన్ని సహజ రూపాలలోని “జలాలను” శమం (క్షేమం) మరియు భైషజ్యం (ఔషధం) మోసుకొచ్చే సర్వవ్యాప్త వాహకాలుగా అభిషేకించి పవిత్రం చేస్తుంది. వాటి లోతు, స్వచ్ఛత, వేగవంతమైన ప్రవాహాన్ని స్తుతిస్తూ, స్నానం–ప్రక్షాళనను మలినం, దౌర్బల్యం, రోగాన్ని తొలగించి వాజం (వీర్యం/బలం) పునరుద్ధరించే శక్తిమంతమైన చికిత్సా కర్మగా మారుస్తుంది. ఈ సూక్తంలోని బలం—జలాన్నే పరమ వైద్యుడిగా భావించి, వాక్కుతో ఆహ్వానించి, కర్మస్నానంతో దాని శక్తిని కార్యరూపం దాల్చించడంలో ఉంది.
Sukta 3
AV 19.3 అథర్వణ సంప్రదాయంలో జాతవేదసుడైన అగ్నిని ఆహ్వానించే స్తోత్రం—సర్వజ్ఞుడైన ఆ అగ్ని స్వర్గం, భూమి, అంతరిక్షంలోనే కాక, ముఖ్యంగా వృక్షాలు మరియు ఔషధి/చికిత్సా మూలికలలో అంతర్లీనంగా ఉన్నవాడిగా వర్ణించబడుతుంది. ఆ వ్యాపక అగ్నిని యజ్ఞస్థలంలోకి ఆహ్వానించడం ద్వారా స్తోత్రం ఔషధశక్తిని (భైషజ్య) ప్రబోధింపజేసి, పుష్టి మరియు రయి (పోషణ, సంపద) స్థాపించి, భయం మరియు దేవకోపాన్ని రక్షణగా, క్షేమంగా పరివర్తితం చేస్తుంది.
Sukta 4
AV 19.4లో ఆహుతి ‘సఫలమై ముందుకు సాగేందుకు’ దాగి ఉన్న శక్తిగా—కేంద్రీకృత యజ్ఞసంకల్పమైన ఆకూతిని—ప్రతిష్ఠిస్తుంది. సంకల్పం (ఆకూతి), ఉచ్చరిత మంత్రవాక్యం (వాక్), మరియు హవిస్సును మోసే జాతవేద అగ్ని—ఈ మూడింటి సమన్వయంతో ఆహుతి సిద్ధి చెందుతుందని ఈ సూక్తం చూపిస్తుంది. ఉద్దేశమే మొదటి ఆహుతిగా చిత్రితమవుతుంది: దాన్ని సరిగా ఆహ్వానించి ‘స్వాహా’తో ముద్రించిన వెంటనే అగ్ని హవిస్సును మోసుకెళ్తాడు; బృహస్పతి వాక్కుకు అధికారాన్ని ప్రసాదిస్తాడు; ఫలితంగా భాగ్యసంపద (భగ) మరియు నెరవేరిన కోరిక (కామ) నిశ్చయంగా అనుసరిస్తాయి.
Sukta 5
ఈ ఒక్క మంత్రంతో కూడిన ఇంద్రస్తుతి, చరాచర జగత్తుపై, భూమిపై, మానవ కులాలపై ఇంద్రుడు సార్వభౌమాధిపతిగా ఉన్నాడని, అనేక రూపాలలో కనిపించే సమస్తంపై అతడు పరిపాలిస్తున్నాడని ప్రకటిస్తుంది. అతడిని విశ్వరాజుగా స్తుతించడం ద్వారా యజమానుని వైపు ఇంద్రుని “రాధస్” (అనుగ్రహదానం/బౌంటీ) ఆకర్షింపబడుతుంది—ప్రత్యేకంగా ధనం, విలువైన వస్తువులు, మరియు దాతృపోషకునికి ప్రసాదించే సమృద్ధి.
Sukta 6
అథర్వవేదం 19.6, ఋగ్వేదం 10.90లోని పురుష/నారాయణ సృష్టి-మాదిరిని పునర్నిర్మించి, యజ్ఞాన్నే ఆద్యక్రియగా ప్రతిపాదిస్తుంది—దాని ద్వారానే బ్రహ్మాండం, వాక్కు, సామాజిక వర్గాలు (వర్ణాలు) వ్యక్తమై స్థిరపడతాయని చెబుతుంది. ఈ సూక్తి శక్తి ఏమిటంటే, లోకవ్యవస్థను (వర్ణాలు, దిక్కులు, జ్యోతిష్కాలు/దీప్తిమంతాలు, సోమం, వేదీయ పదరూపాలు) ఒకే పవిత్ర ఆదర్శ-ప్రతిరూపంపై ఆరూపించి, శ్రేణీకరణను, కర్మకాండ పాత్రలను, అలాగే మంత్రాధికారాన్ని—యజ్ఞజన్యమైనదిగా—న్యాయబద్ధం చేయడం.
Sukta 7
ఈ సూక్తం నక్షత్రాలను ప్రసన్నం చేసుకునే విధివిధానంగా ఉంది. ఇందులో చంద్ర మాన్షన్లు జీవించి ఉన్న, వేగవంతమైన, దివ్య శక్తులుగా వర్ణించబడి, వాటి అనుగ్రహమే మన దినాల గుణాన్ని నియంత్రిస్తుందని చెప్పబడుతుంది. వరుసగా నక్షత్రాల పేర్లను ఉచ్చరిస్తూ, అన్నం (అన్న), ప్రాణశక్తి/పోషకసారం (ఊర్జ్), పుణ్యం, సౌలభ్యం, భద్రతలను ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది; అలాగే కాలంలోని అమంగళ మలుపుల వల్ల కలిగే హానిని దూరం చేసి సంపదను స్థిరపరచడం దీని లక్ష్యం. దీని ప్రభావం పంచాంగ-సమన్వయంలో ఉంది: వాక్కు (గీర్) ద్వారా దినాలను శుభకరమైన నక్షత్రాధీనంలో ‘సహచరింపజేసి’ నడిపిస్తారు.
Sukta 8
అథర్వవేదం 19.8 ఆలస్య అథర్వణిక శాంతి-సూక్తం. ఇది అపశకునాలను—ప్రత్యేకంగా భయంకర శబ్దాలు, అపవాదం, పునఃపునః తుమ్ములు, అలాగే ‘ఖాళీ పాత్రలు’ అనే అశుభ సూచనను—దూరం చేస్తుంది. అవ్యవస్థను బయటకు తోసివేయగల దివ్య ప్రేరకుడిగా సవితృదేవుని ఆహ్వానించి, స్వస్తి/అభయ మంత్రాలతో కర్మను ముద్రించి, దిన-రాత్రులకు నమస్కారం అర్పించడం ద్వారా, సంపూర్ణ దినచక్రం అంతటా శుభత్వాన్ని పునఃస్థాపించడమే దీని లక్ష్యం.
Sukta 9
అథర్వవేదం 19.9 ఒక శాంతి-సూక్తం. భూమి, అంతరిక్షం, ద్యౌలోకంలో సంచరించే అపశకున సూచక ఉత్పాతాలను, హానికరమైన ‘గ్రహ’ బంధనాలను శమింపజేయడం దీని లక్ష్యం. భూమి, వాయుమండలం, ఆకాశం, జలాలు, ఔషధులు, వృక్షాలు వంటి సమస్త లోకాలలో పదేపదే శాంతిని స్థాపించడం ద్వారా, భయంకరమైనది, క్రూరమైనది, దుష్టమైనది అన్నిటినీ సమాజానికి శుభప్రదమైన, ప్రశాంతమైన మంగళంగా పరివర్తితం చేస్తుంది.
Sukta 10
అవ 19.10 ‘శం నః’ (“మాకు క్షేమం/శాంతి కలుగుగాక”) అనే పునరుక్త సూత్రంపై నిర్మితమైన శాంతి-లితనీ. ఇందులో జంటలుగా, సమూహాలుగా దేవతలను ఆహ్వానించి ప్రమాదాలను శమింపజేసి, జీవనంలోని ప్రతి రంగంలో శుభాన్ని స్థిరపరచాలని కోరుతుంది. ఇంద్రుని సహాయక శక్తులతో (అగ్ని, వరుణుడు, సోముడు, పూషన్, వసువులు) కలిసి పిలిచి, చివరికి సావితృ, ఉషస్సు, పర్జన్యుడు, క్షేత్రస్య పతి వంటి విశ్వోపకారకులతో ముగిస్తూ—సురక్షిత గమనం, ఆరోగ్యం, సామాజిక క్రమం, సంతాన-సస్యసంపద, భూమి మరియు జీవికపై ఆధారిత ఐశ్వర్యం సాధించడమే ఈ సూక్త లక్ష్యం.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
