Anuvaka 1
মূল বিষয়: যজ্ঞ, জল, অগ্নি আৰু শুভ শক্তি (যশ, আকূতি, নক্ষত্ৰ)ৰ দ্বাৰা শান্তি আৰু বিশ্ব-স্থিতি। উপ-বিষয়সমূহ: (১) যশ আৰু আকূতিৰ দ্বাৰা পুষ্টিক বৃদ্ধি, যজ্ঞসিদ্ধি আৰু আচার-সফলতা। (২) পুৰুষ/নাৰায়ণ আদৰ্শ অনুসৰি যজ্ঞক জগত-ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা (কসমোগনিক স্থাপন)। (৩) জল আৰু ঔষধ-বহনকাৰী জাতবেদস অগ্নিৰ দ্বাৰা শুদ্ধিকৰণ আৰু আৰোগ্য। (৪) অপশকুন, গ্ৰহ আৰু অশুভ শব্দ/চিহ্নৰ শমন। (৫) শুভ সময় আৰু দৈনন্দিন মঙ্গলৰ বাবে নক্ষত্ৰ প্ৰসাদন। (৬) সাৰ্বজনীন কল্যাণ আৰু ৰক্ষা।
Suktas in Anuvaka 1
Sukta 1
এই সংক্ষিপ্ত পৌষ্টিক সূক্তত যশস (গৌৰৱ/খ্যাতি)ক আহ্বান কৰা হৈছে; নদী, বতাহ, পাখিধাৰী সত্তা আৰু চাৰি দিশ—বিশ্বৰ মহান “সংগ্ৰাহক”সকলক একেলগে আহি যজ্ঞক বিস্তাৰিত কৰিবলৈ মাত দিয়া হৈছে। হৱিস (আহুতি), গিৰঃ (পবিত্ৰ বাক্য) আৰু সংস্ৰাৱণ (সঙ্গম-শক্তি)ক একত্ৰ সমন্বয় কৰি, এই ক্ৰিয়াক জনসমক্ষে ফলপ্ৰসূ কৰিবলৈ লক্ষ্য কৰে: শক্তিশালী যজ্ঞে যজমানৰ বাবে সংহত সমৃদ্ধি, পূৰ্ণতা আৰু সামাজিক খ্যাতি নিশ্চিত কৰে।
Sukta 2
AV 19.2 এটা চিকিৎসা–শুদ্ধিকৰণমূলক সূক্ত, য’ত “জল”ক তেঁওলোকৰ সকলো প্ৰাকৃতিক ৰূপত—বৰফে পোহৰোৱা, ঝৰ্ণাজাত, স্থিৰ/থিয়, বৰষুণজাত আৰু প্ৰবাহমান—শম্ (কল্যাণ) আৰু ভৈষজ্য (ঔষধ/প্ৰতিকাৰ)ৰ সাৰ্বজনীন বাহক হিচাপে অভিষিক্ত কৰা হয়। তেঁওলোকৰ গভীৰতা, স্বচ্ছতা আৰু দ্ৰুত স্ৰোতক প্ৰশংসা কৰি, স্নান আৰু ধোৱাক এক শক্তিসঞ্চাৰিত চিকিৎসামূলক কৰ্মত পৰিণত কৰে, যিয়ে অশুচিতা, দুৰ্বলতা আৰু ৰোগ দূৰ কৰি বল/উদ্যম (ৱাজ) পুনঃস্থাপন কৰে। এই সূক্তৰ শক্তি এইটোৱেই—জলক নিজেই সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ চিকিৎসক বুলি ধৰি, বাক্য/বাণীৰে আহ্বান কৰি আৰু আচারগত ধোৱাই-স্নানেৰে সক্ৰিয় কৰা।
Sukta 3
AV 19.3 হৈছে অথৰ্বণীয় পৰম্পৰাত জাতবেদা অগ্নিৰ আহ্বান—স্বৰ্গ, পৃথিৱী আৰু মধ্যাকাশত, আৰু বিশেষকৈ গছ-গছনি আৰু ঔষধি বনস্পতিত ব্যাপ্ত সৰ্বজ্ঞ অগ্নি। সেই সৰ্বব্যাপী অগ্নিক যজ্ঞস্থানলৈ আহ্বান কৰি এই সূক্তে ঔষধীয় শক্তি (ভৈষজ্য) জাগ্ৰত কৰে, পুষ্টি আৰু ধন-সম্পদ (পুষ্টি/ৰয়ি) স্থাপন কৰে, আৰু ভয় তথা দেৱ-অপ্ৰসন্নতাক সুৰক্ষা আৰু কল্যাণত ৰূপান্তৰিত কৰে।
Sukta 4
AV 19.4-এ আকূতি—কেন্দ্ৰিত যজ্ঞ-সংকল্প—ক গোপন শক্তি হিচাপে দীক্ষিত কৰা হৈছে, যি আহুতিক “সফলভাৱে পাৰ কৰায়”; সংকল্প (আকূতি), উচ্চাৰিত মন্ত্র/বাণী (বাচ্) আৰু অগ্নিবাহক জাতবেদসৰ সমন্বয়ৰ জৰিয়তে। এই সূক্তত উদ্দেশ্যক নিজেই প্ৰথম আহুতি বুলি ধৰা হৈছে: সঠিকভাৱে আহ্বান কৰি স্বাহাৰে সীল-মৰা হ’লে, অগ্নিয়ে হৱিষ বহন কৰে আৰু বৃহস্পতিয়ে বাণীক অনুমোদন/অধিকাৰ দিয়ে, ফলত সমৃদ্ধি (ভগ) আৰু পূৰ্ণ ইচ্ছা (কাম) নিৰ্ভৰযোগ্যভাৱে অনুসৰণ কৰে।
Sukta 5
এই এক-মন্ত্ৰীয়া ইন্দ্ৰ-স্তুতিত ইন্দ্ৰক চলমান জগত, পৃথিৱী আৰু মানৱ গোষ্ঠীসমূহৰ ওপৰত সাৰ্বভৌম অধিপতি বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে; নানাৰূপে প্ৰকাশ পোৱা সকলো বস্তুৰ ওপৰত তেওঁ শাসন কৰে। তেওঁক বিশ্বজনীন ৰজা বুলি প্ৰশংসা কৰি এই সূক্তে যজমানৰ ওচৰলৈ তেওঁৰ ‘ৰাধস’ (দান-অনুগ্ৰহ/বাউণ্টি) আকৰ্ষণ কৰে—বিশেষকৈ ধন, মূল্যৱান সম্পদ আৰু উদাৰ পৃষ্ঠপোষকক দিয়া সমৃদ্ধি।
Sukta 6
AV 19.6-এ ঋগ্বেদ 10.90-ৰ পুৰুষ/নাৰায়ণ সৃষ্টিতত্ত্বৰ ছাঁচ পুনৰ-গঠন কৰি যজ্ঞক আদিম ক্ৰিয়া হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছে—যাৰ দ্বাৰা বিশ্ব, বাক্ (বাণী), আৰু সামাজিক বৰ্ণ-ব্যৱস্থা উচ্চাৰিত আৰু স্থিতিশীল হয়। ইয়াৰ শক্তি এই যে ই জাগতিক শৃঙ্খলা (বৰ্ণ, দিশ, জ্যোতিষ্ক, সোম, আৰু বৈদিক শব্দ-ৰূপসমূহ) ক একেটা পবিত্ৰ আদৰ্শ-প্ৰতিমাৰ ওপৰত মানচিত্ৰিত কৰে; ফলত স্তৰবিন্যাস, যজ্ঞীয় ভূমিকা, আৰু ‘যজ্ঞ-জন্মা’ মন্ত্ৰৰ অধিকাৰ/প্ৰামাণ্যতা বৈধতা লাভ কৰে।
Sukta 7
এই সূক্তটি নক্ষত্ৰ-প্ৰসাদনৰ এক লিতুৰ্জি; ইয়াত চন্দ্ৰ-নিবাসসমূহক জীৱন্ত, দ্ৰুতগামী, দিৱ্য শক্তি হিচাপে ধৰা হৈছে, যাৰ অনুগ্ৰহে মানুহৰ দিনবোৰৰ গুণ নিৰ্ধাৰণ কৰে। আষাঢ়া, উত্তৰা, অভিজিত, শ্ৰৱণ, শ্ৰৱিষ্ঠা আদি নক্ষত্ৰসমূহক ক্ৰমে নাম ধৰি আহ্বান কৰি অন্ন, ঊৰ্জ (জীৱন-ৰস), পুণ্য, সহজতা আৰু নিৰাপত্তা প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়; লক্ষ্য হৈছে সমৃদ্ধি নিশ্চিত কৰা আৰু সময়ৰ অশুভ ঘূৰণিৰ পৰা অহা অনিষ্ট আঁতৰোৱা। ইয়াৰ শক্তি পঞ্জিকা-সমন্বয়ত নিহিত—বাক্ (গীৰ) ব্যৱহাৰ কৰি দিনবোৰক উপকাৰী নক্ষত্ৰীয় তত্ত্বাৱধানৰ তলত ‘এস্কৰ্ট’ কৰা হয়।
Sukta 8
অথৰ্ববেদ ১৯.৮ এটা পৰৱৰ্তী অথৰ্বণীয় শান্তি-সূক্ত, যিয়ে অশুভ লক্ষণসমূহ—বিশেষকৈ অশুভ শব্দ, নিন্দা/অপবাদ, বাৰে বাৰে হাঁচি, আৰু “খালী পাত্ৰ” নামৰ অমঙ্গল চিন—দূৰ কৰি পঠায়। বিশৃঙ্খলাক বাহিৰলৈ ঠেলি দিব পৰা দিৱ্য প্ৰেৰক হিচাপে সবিতাৰক আহ্বান কৰি, আৰু স্বস্তি/অভয় সূত্রসমূহেৰে লগতে দিন-ৰাতিলৈ নমস্কাৰ জনাই আচাৰখন সীলমোহৰ কৰি, ই সম্পূৰ্ণ দৈনিক চক্ৰজুৰি মঙ্গলতা পুনঃস্থাপন কৰাই লক্ষ্য কৰে।
Sukta 9
অথৰ্ববেদ ১৯.৯ এটা শান্তি-সূক্ত, যাৰ লক্ষ্য হৈছে পৃথিৱী, অন্তৰীক্ষ আৰু স্বৰ্গলোকত বিচৰণ কৰা অশুভ অমঙ্গল-লক্ষণ (উৎপাত) আৰু ক্ষতিকাৰক “গ্ৰাহ” (ধৰি লোৱা/আক্ৰমণকাৰী শক্তি)সমূহক প্ৰশমিত কৰা। পৃথিৱী, বায়ুমণ্ডল, আকাশ, জল, ঔষধি আৰু বৃক্ষত পুনঃপুনঃ শান্তি স্থাপন কৰি, ই ভয়ংকৰ, নিষ্ঠুৰ বা অশুভ বিষয়ক সমাজৰ বাবে শান্ত আৰু মঙ্গলময় ৰূপলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে।
Sukta 10
AV 19.10 এটা ‘শং নঃ’ (“আমালৈ মঙ্গল/শান্তি”) বাক্যৰ পুনৰাবৃত্তিৰ ওপৰত গঢ়া এক শাঁতি-লিটানি; ইয়াত যুগল আৰু গোটবদ্ধ দেৱতাসকলক আহ্বান কৰি বিপদ-আপদ শান্ত কৰা হয় আৰু জীৱনৰ সকলো ক্ষেত্ৰত শুভতা নিশ্চিত কৰা হয়। ইন্দ্ৰক অগ্নি, বৰুণ, সোম, পূষণ, বসুসকল আদি সহায়ক শক্তিৰ সৈতে একেলগে মাতি, শেষত সৱিতৃ, উষা, পৰ্জন্য, ক্ষেত্ৰস্য পতি আদি বিশ্ব-উপকাৰী দেৱতাসকলক স্মৰণ কৰি, এই সূক্তই নিৰাপদ অগ্ৰগতি, স্বাস্থ্য, সামাজিক শৃঙ্খলা, উৰ্বৰতা আৰু ভূমি-জীৱিকাত ভিত্তি কৰা সমৃদ্ধি লাভক লক্ষ্য কৰে।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.