Rig Veda 1.113.8 — Mandala 1, Sukta 113, Mantra 8
Sukta 1.113
Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditionally for RV 1.113)
Devata: Uṣas (Dawn)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
परायतीनामन्वेति पाथ आयतीनां प्रथमा शश्वतीनाम् । व्युच्छन्ती जीवमुदीरयन्त्युषा मृतं कं चन बोधयन्ती ॥
Transliteration
parāyatī́nām ánv eti pā́tha āyatī́nām prathamā́ śáśvatīnām | vyucchántī jīváṁ udīráyanty uṣā́ mṛtáṁ káṁ caná bodháyantī ||
Translation
परायतीनां पाथोऽन्वेति, आयतीनां प्रथमं गच्छति—शश्वती परम्परया। व्युछन्ती जीवम् उदीरयति; मृतं कञ्चन न बोधयति, प्राणमेवोत्थापयति।
Word by Word
परायतिनाम्of those who go away / of the departing (nights)
परायतिनाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun (participle used substantively)
Rootपरायती (√या + परा, वर्तमान-कृदन्त/शतृ)
अन्वेतिfollows
अन्वेति:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√इ (अनु + √इ) अनु-एति
पाथःthe path
पाथः:
कर्म
TypeNoun
Rootपाथस् (प्रातिपदिक)
आयतीनाम्of those who come / of the approaching (dawns)
आयतीनाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun (participle used substantively)
Rootआयती (आ + √या, वर्तमान-कृदन्त/शतृ)
प्रथमाthe first
प्रथमा:
कर्तृ (उषसः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
शश्वतीनाम्of the ever-recurring / perpetual (ones)
शश्वतीनाम्:
सम्बन्ध
TypeAdjective (used substantively)
Rootशश्वत् (प्रातिपदिक)
व्युच्छन्तीshining forth; dawning
व्युच्छन्ती:
कर्तृ (उषा)
TypeVerb (participle)
Root√उच्छ् (वि + √उच्छ्) वर्तमान-कृदन्त (शतृ)
जीवम्the living (one); life
जीवम्:
कर्म
TypeAdjective (substantivized)
Rootजीव (प्रातिपदिक)
उदीरयन्तीraising up; arousing
उदीरयन्ती:
कर्तृ (उषा)
TypeVerb (participle)
Root√ईर्/√ईरय् (उद् + √ईरय्) वर्तमान-कृदन्त (शतृ)
उषाःUṣas (Dawn)
उषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
मृतम्the dead (one)
मृतम्:
कर्म
TypeAdjective (substantivized)
Rootमृत (√मृ + क्त) / मृत (प्रातिपदिक)
कम्any (one)
कम्:
कर्म (मृतम् विशेषण-रूपेण: ‘any’)
TypePronoun
Rootक (प्रश्न/अनिर्दिष्ट सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चनeven; at all
चन:
समुच्चय/निपात (emphatic/indefinite with ka-)
TypeIndeclinable
Rootचन (निपात)
बोधयन्तीawakening
बोधयन्ती:
कर्तृ (उषा)
TypeVerb (participle)
Root√बुध् (चुरादि, बोधयति) वर्तमान-कृदन्त (शतृ)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.