Rig Veda 1.113.8: Mandala 1, Sukta 113, Mantra 8
Sukta 1.113
Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditionally for RV 1.113)
Devata: Uṣas (Dawn)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
परायतीनामन्वेति पाथ आयतीनां प्रथमा शश्वतीनाम् । व्युच्छन्ती जीवमुदीरयन्त्युषा मृतं कं चन बोधयन्ती ॥
Transliteration
parāyatī́nām ánv eti pā́tha āyatī́nām prathamā́ śáśvatīnām | vyucchántī jīváṁ udīráyanty uṣā́ mṛtáṁ káṁ caná bodháyantī ||
Translation
જેનાં પ્રસ્થાન છે તેમનાં પથને તે અનુસરે; આવનારાઓમાં તે પ્રથમ, શાશ્વત ક્રમવાળી. વ્યૂચ્છતી તે જીવને ઉદિરિત કરે છે; કોઈ મૃતાંને કદી જગાડતી નથી—પ્રાણને જ ઊઠાવે છે.
Word by Word
परायतिनाम्of those who go away / of the departing (nights)
परायतिनाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun (participle used substantively)
Rootपरायती (√या + परा, वर्तमान-कृदन्त/शतृ)
अन्वेतिfollows
अन्वेति:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√इ (अनु + √इ) अनु-एति
पाथःthe path
पाथः:
कर्म
TypeNoun
Rootपाथस् (प्रातिपदिक)
आयतीनाम्of those who come / of the approaching (dawns)
आयतीनाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun (participle used substantively)
Rootआयती (आ + √या, वर्तमान-कृदन्त/शतृ)
प्रथमाthe first
प्रथमा:
कर्तृ (उषसः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
शश्वतीनाम्of the ever-recurring / perpetual (ones)
शश्वतीनाम्:
सम्बन्ध
TypeAdjective (used substantively)
Rootशश्वत् (प्रातिपदिक)
व्युच्छन्तीshining forth; dawning
व्युच्छन्ती:
कर्तृ (उषा)
TypeVerb (participle)
Root√उच्छ् (वि + √उच्छ्) वर्तमान-कृदन्त (शतृ)
जीवम्the living (one); life
जीवम्:
कर्म
TypeAdjective (substantivized)
Rootजीव (प्रातिपदिक)
उदीरयन्तीraising up; arousing
उदीरयन्ती:
कर्तृ (उषा)
TypeVerb (participle)
Root√ईर्/√ईरय् (उद् + √ईरय्) वर्तमान-कृदन्त (शतृ)
उषाःUṣas (Dawn)
उषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
मृतम्the dead (one)
मृतम्:
कर्म
TypeAdjective (substantivized)
Rootमृत (√मृ + क्त) / मृत (प्रातिपदिक)
कम्any (one)
कम्:
कर्म (मृतम् विशेषण-रूपेण: ‘any’)
TypePronoun
Rootक (प्रश्न/अनिर्दिष्ट सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चनeven; at all
चन:
समुच्चय/निपात (emphatic/indefinite with ka-)
TypeIndeclinable
Rootचन (निपात)
बोधयन्तीawakening
बोधयन्ती:
कर्तृ (उषा)
TypeVerb (participle)
Root√बुध् (चुरादि, बोधयति) वर्तमान-कृदन्त (शतृ)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.