Rig Veda 1.116.3: Mandala 1, Sukta 116, Mantra 3

Sukta 1.116

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

तुग्रो ह भुज्युमश्विनोदमेघे रयिं न कश्चिन्ममृवाँ अवाहाः । तमूहथुर्नौभिरात्मन्वतीभिरन्तरिक्षप्रुद्भिरपोदकाभिः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.116.3

Transliteration

túgro ha bhujyúm aśvinodaméghe rayíṃ na káścin mamṛvā́ṃ avā́hāḥ | tám ūhathur naúbhir ātmanvátībhiḥ antarikṣaprúdbhir apóudakābhiḥ ||

Translation

Tugra, o Aśvinowie, porzucił Bhudżju w wzburzonym potopie, jakby ktoś utracił skarb bez ratownika blisko. Ale wy podnieśliście go na samo-kierujących się statkach, które przemierzają świat pośrodku, poruszając się po wodach nawet tam, gdzie nie ma wody. Tak podnieście i nas z zalewu zamętu, waszymi cudownymi środkami, które niosą świadomość przez pozornie niemożliwe przejścia.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तुग्रः: Tugra (a man, father of Bhujyu)
• तुग्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: तुग्र (प्रातिपदिक)

• ह: indeed, surely
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• भुज्युम्: Bhujyu
• भुज्युम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: भुज्यु (प्रातिपदिक)

• अश्विनौ: the Aśvins (twin gods)
• अश्विनौ: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• दमेघे: in the house-like cloud / in the cloud (as a dwelling)
• दमेघे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: द-मेघ (समास; प्रातिपदिक)

• रयिम्: wealth, treasure
• रयिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• कश्चित्: anyone, someone
• कश्चित्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित्

• ममृवाँ: having died; dead
• ममृवाँ: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: मृ (धातु) → ममृवस् (कृदन्त, परिपूर्ण/परिपक्व भूतार्थ)

• अव: down, away; (as preverb)
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/अव्यय)

• आहाः: you carried/bore (him)
• आहाः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु) + आ (उपसर्ग)

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• ऊहथुः: you two carried/transported
• ऊहथुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु) + उत्/ऊ (उपसर्ग; वैदिक रूप)

• नौभिः: with boats, by ships
• नौभिः: करण
• Type: Noun
• Root: नौ (प्रातिपदिक)

• आत्मन्वतीभिः: self-propelled / endowed with life-force
• आत्मन्वतीभिः: करण
• Type: Adjective
• Root: आत्मन्वत् (प्रातिपदिक; ‘having breath/life/own power’)

• अन्तरिक्षप्रुद्भिः: moving through the mid-air / sky-faring
• अन्तरिक्षप्रुद्भिः: करण
• Type: Adjective
• Root: अन्तरिक्ष-प्रुद् (समास; प्रातिपदिक)

• अपोदकाभिः: waterless (i.e., not needing water), dry-land (boats)
• अपोदकाभिः: करण
• Type: Adjective
• Root: अप-उदक (समास; प्रातिपदिक)