Deity · Ramcharitmanas
Hanuman in the Ramcharitmanas
हनुमान्Named in 135 verses
Speaks in 45 verses
In this book
Key chapters
The chapters where Hanuman matters most.
यह सोपान ‘एकाग्र-भक्ति’ का द्वार है: साधक-चित्त (हनुमान) को ‘राम-काज’ में स्थिर कर, अविद्या/विघ्न (सुरसा, सिंहिका, लंकिनी) लाँघकर ‘सीता-दर्शन’ (आत्म-शुद्धि व परम-लक्ष्य की स्मृति) तक पहुँचाना। सुंदरता
This sopāna is the discipline of right alliance and right effort: the seeker’s scattered energies (vānar-sena) are organized under dharma for a single-pointed quest (Sītā-sudhī). Spiritually, it marks
यह सोपान 'भक्ति की सिद्धि' का द्वार है, जहाँ साधक की साधना (हनुमान-चरित) से कृपा का प्रत्यक्ष फल निकलता है: दर्शन, चिन्ह (चूड़ामणि), और राम-कार्य की सिद्धि। सुंदरकाण्ड में भक्ति कर्म-रूप से प्रकट होती
This Sopāna is the staircase-step of ‘Dharma-in-Combat’: the sādhaka’s inner war against māyā, moha, and ahaṅkāra reaches its fiercest pitch. Lanka is not merely a city; it is the fortified psyche whe
यह सोपान ‘धर्म-विजय’ का नहीं, ‘अहं-क्षय’ का द्वार है। लंका काण्ड में बाह्य युद्ध के साथ अंतर्युद्ध चलता है: भय, करुणा, क्रोध, दर्प, इन सबका शोधन होकर ‘राम-शरणागति’ स्थिर होती है। प्रस्तुत अंश में (दोहा
The Sopāna’s final ascent: not merely ‘after the war’ but the re-installation of Rāma as dharma’s living form, where personal grief (viraha) is transmuted into communal auspiciousness (maṅgal) and the
यह सोपान ‘अहंकार-निवृत्ति और धर्म-प्रतिष्ठा’ का द्वार है। साधक-चित्त के भीतर ‘लंका’ रज-तम से घिरी दुर्ग-मानसिकता है; यहाँ राम-प्रताप का अर्थ बाह्य विजय नहीं, वरन् अधर्म (रावण-भाव) के गढ़ में विवेक (अं
यह सोपान ‘धर्म-विजय’ का द्वार है: साधक के भीतर ‘अहं-लंका’ (अभिमान, भय, काम-क्रोध) पर सेतु-बंध के द्वारा विवेक-मार्ग बनता है। यहाँ भक्ति केवल भाव नहीं रहती, वह संगठन, अनुशासन, और ‘नाम-सेतु’ बनकर जीव को
धर्म-विजय की सीढ़ी: अहंकार-रावण का क्षय और भक्ति-आधारित राज्यधर्म की प्रतिष्ठा। इस सोपान में 'जय' केवल युद्ध-फल नहीं, अपितु तीर्थ-दर्शन, ऋषि-संतोष, दान, स्नान, प्रनाम, इनसे शुद्ध हुई चेतना का 'घर-लौटना
सोपान-समापन: ‘लीला-समाधि’ से ‘श्रवण-निष्ठा’ तक। उत्तरकाण्ड में रामराज्य-स्थापन के बाद रस का केंद्र बाह्य विजय नहीं, अंतःशुद्धि है, रामगुण-कीर्तन, साधु-संग, और मायाविमोह का खंडन। यह चरण साधक को ‘कथा-श्र
Every verse that names Hanuman
135 verses
- 1.1.15
Gdy Stwórca udziela takiego rozeznania, wówczas umysł porzuca wady i oddaje się cnocie. Jednakże z mocy czasu, usposobienia i karmy nawet dobrzy, pod wpływem Prakryti, czasem ulegają i nie dochowują dobroci. Tak jak to naprawiają…
- 1.2.35
Kłaniam się Widezie (królowi Dżanace) z całym jego domem, w którego sercu leży głęboka, ukryta miłość do stóp Ramy. Pośród jogi i królewskiej rozkoszy trzymał ją ukrytą; ale na sam widok Ramy ona lśniła objawiona. Najpierw pozdrawiam stopy…
- 1.2.36
Kłaniam się Hanumanowi, synowi Wiatru, który jest ogniem dla lasu przewrotnych i skarbnicą prawdziwej mądrości; w pałacu którego serca mieszka Śri Rama, Niosący łuk i strzały.
- 1.3.53
Z łaski Imienia Shambhu jest niezniszczalny; choć jego ozdoby są niepomyślne, on sam jest kopalnią pomyślności. Shuka, Sanaka i inni synowie Brahmy, Siddhowie, mędrcy i jogini dzięki łasce Imienia rozkoszują błogością Brahmana. Narada…
- 1.3.55
We wszystkich czterech wiekach, w trzech czasach i w trzech światach istoty żywe wyzwoliły się z cierpienia, powtarzając Imię. To jest zdanie Wed, Puran i świętych: że miłość do Ramy jest owocem wszystkich dobrych uczynków. W pierwszym…
- 4.1.1
Pan Raghuwów poszedł dalej i zbliżył się do góry Rishyamuka. Tam przebywał Sugriva ze swymi doradcami. Widząc zbliżających się dwóch, którzy byli samym przejawem niezrównanej siły, bardzo się zaniepokoił. W wielkim strachu rzekł…
- 4.1.2
Czy jesteś przyczyną świata, tym, który przewozi przez ocean istnienia i niszczy ciężar ziemi? Czy też jesteś Panem wszystkich światów, który przyjął narodziny jako człowiek?
- 4.1.3
Jesteśmy synami Dasharathy, pana Kosali, i posłuszni słowu ojca przybyliśmy do lasu. Jesteśmy dwoma braćmi o imionach Rama i Lakshmana, a z nami była delikatna i piękna kobieta. Tu demon porwał Sitę, księżniczkę z Videhy. O braminie…
- 4.1.4
Przede wszystkim jestem tępoumysłowy, złudzony, o krzywym sercu i niewiedzący; a potem, o Panie, przyjacielu pokornych, ty, któryś jest Błogosławionym, także mnie zapomniałeś.
- 4.1.5
Chociaż, Panie mój, jest we mnie wiele wad, niech sługa nigdy nie wymknie się z pamięci Pana przez zapomnienie. Panie, dusza jest omamiona twoją Mają, i przekracza na drugą stronę tylko dzięki twojej łasce. Dlatego wzywam cię, o Raghubir…
- 4.1.6
On jedynie jest prawdziwie o niezpodzielonym sercu, o Hanumanie, którego przekonanie nigdy się nie zachwiewa: «Ja jestem sługą, a Pan, Błogosławiony, jest panem, który przybiera postać wszystkich rzeczy, ruchomych i nieruchomych».
- 4.1.7
Gdy syn Wiatru ujrzał, że jego pan jest przychylny, radość napełniła jego serce i wszystkie jego cierpienia minęły. "Panie, król małp mieszka na tej górze; on jest Sugriva, twój sługa." "Panie, zawrzyj z nim przyjaźń; uznając go za…
- 4.1.8
Wtedy Hanuman opowiedział całą historię obu stron. Uczyniwszy ogień świadkiem, połączył ich i umocnił ich przyjaźń.
- 4.2.38
Tu Hanuman, syn Wiatru, rozważył w sercu, że Sugriva zapomniał o zadaniu Ramy. Zbliżył się i skłonił głową do stóp Sugrivy, i wyjaśnił mu sprawę, mówiąc o wszystkich czterech środkach. Słysząc to, Sugriva bardzo się zaniepokoił i rzekł…
- 4.3.40
Angada skłonił głowę do stóp Lakshmany i złożył pokorną prośbę, a Lakshmana dał mu zapewnienie, że nie musi się lękać. Gdy król małp usłyszał na własne uszy, że Lakshmana był pełen gniewu, został wielce zaniepokojony i, ogarnięty strachem…
- 4.3.46
Po odprawieniu obrzędów pogrzebowych dla młodszego brata na brzegu morza, rzekł: Słuchajcie mojej historii, o bohaterskie małpy. My, dwaj bracia, byliśmy kiedyś w kwiecie młodości; wznieśliśmy się w niebo i polecieliśmy blisko słońca. On…
- 4.3.47
Mogę ją dostrzec, choć ty nie możesz, bo wzrok sępa jest nieograniczony. Stałem się stary; inaczej udzieliłbym ci jakiejś pomocy.
- 4.3.53
Skłoniwszy głowę u stóp Pana, ze złożonymi rękami, Sugriwa rzekł: «Panie, nie mam żadnej winy.» «Twoja iluzja, o Panie, jest niezwykle potężna; zrzucana jest jedynie, gdy Ty, o Rama, okażesz miłosierdzie.» «Bogowie, ludzie i mędrcy, nawet…
- 4.3.56
Słysząc rozkaz, wszystkie małpy natychmiast wyruszyły, każda do swojej strony. Wtedy Sugriwa wezwał Angadę, Nala i Hanumana.
- 4.3.57
Słuchajcie, Nila, Angada i Hanumanie, a ty, Dżambawanie, niezłomny umysłem i mądry: wszyscy dzielni wojownicy, udajcie się razem na południe i wypytujcie każdego o wieści dotyczące Sity. Myślą, czynem i słowem rozważcie środki i…