Anuvaka 10
ସୋମ-ପୀଡନ ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ସୁରକ୍ଷା, ବିଜୟ ଓ କଲ୍ୟାଣ ପ୍ରାର୍ଥନା; ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞର ଦୀପ୍ତ ଦୂତ/ହୋତା ଭାବେ ସ୍ଥାପନ। ସୋମ-ଶକ୍ତିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧୀୟ ପ୍ରବଳତା (ବଜ୍ର, ବିଜୟ-ଚିହ୍ନ) ବଢ଼ାଇବା; ନିପୁଣ ସ୍ତୋତ୍ର (ସ୍ତୋମ) ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରି ‘ନିକଟକୁ ଆଣିବା’; ଶତ୍ରୁ, ବାଧାଦାୟକ ଓ ସାମାଜିକ ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ ବିରୋଧୀ (ଯଥା ବ୍ରହ୍ମ-ଦ୍ୱିଷ) ଠାରୁ ରକ୍ଷା; ଶ୍ରୌତ ପାଠର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ଓ ଶୁଦ୍ଧତା (AV 20ରେ RV ପୁନରୁକ୍ତି); ଅଗ୍ନି ଦୂତ/ହୋତୃ ଭାବେ ଯଜ୍ଞକୁ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି।
Suktas in Anuvaka 10
Sukta 91
AV 20.91 ଏକ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ଛନ୍ଦର ଇନ୍ଦ୍ର-ସୂକ୍ତ (ଋଗ୍ବେଦୀୟ ଶୈଳୀର ପାଠ) ଯାହା ବୃତ୍ର/ବଳ ବିଜୟକୁ ସୁରକ୍ଷାମନ୍ତ୍ର ଭାବେ ପୁନଃ ସକ୍ରିୟ କରେ। ଇନ୍ଦ୍ର ବାଧାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦିଅନ୍ତି, ଆକ୍ରମଣକୁ ପଛେଇଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ଅଟକାଇ ରଖାଯାଇଥିବା ଧନ-ସମ୍ପଦ ଓ ପ୍ରାଣଧାରାକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ସପ୍ତ ନଦୀର ମୁକ୍ତି ଓ ଗୋଧନ ପୁନରୁଦ୍ଧାରର କଥା କହି, ସୂକ୍ତଟି କୋସ୍ମିକ ବିଜୟକୁ ଯଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତତ୍କାଳ ଅପୋତ୍ରୋପାୟିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପରିଣତ କରେ; ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ଥିରକାରୀ ସାକ୍ଷୀ ଏବଂ ନିରାପଦ ଗମନର ଭାରବାହକ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି।
Sukta 92
AV 20.92 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦୀୟ ସଂଗ୍ରହରୁ ଗୃହୀତ ଏକ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୋତ୍ର; ଏହା ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୁରକ୍ଷାର ଗୀତ ଭାବେ ଗଢ଼ା, ଯାହା ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଲକ୍ଷ୍ୟିତ ପ୍ରଶଂସା ଦ୍ୱାରା “ଗୋପତି” (ଗୋଧନର ପ୍ରଭୁ) କୁ ଜିତେ। ଏଥିରେ ଗୋ-ଧନ, ସୁସଂଗଠିତ ଲାଭ ଓ ଦାନ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ-ଜୟୀ ବଳ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଳନ-ପୋଷଣ ଓ ଆଶ୍ରୟ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି; ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା ଓ ବିଶ୍ୱ-ସମ୍ମତି ପରି ପ୍ରଚୁରତାକୁ ତାଙ୍କ କୃପାର ଦୃଶ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଭାବେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରେ।
Sukta 93
AV 20.93 ହେଉଛି ଏକ ଋଗ୍ବେଦୀୟ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହାକୁ ଅଥର୍ବବେଦର ବିଶତମ କାଣ୍ଡରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକ୍ଷା-ମନ୍ତ୍ର ଭାବେ ପୁନଃବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ସ୍ତୁତିକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉଦ୍ବୁଦ୍ଧ କରିବା, ଦାନ-ଲାଭ ହାସଲ କରିବା, ଏବଂ ‘ବ୍ରହ୍ମ-ଦ୍ୱିଷ’ (ପବିତ୍ର ଶକ୍ତି/ବ୍ରହ୍ମକୁ ଦ୍ୱେଷ କରୁଥିବା) ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ ଇନ୍ଧନ ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଆକ୍ରାମକ ରକ୍ଷା-ଧାରା ସହିତ, ଏହି ସୂକ୍ତ ସୋମ-ଅର୍ପଣର ତର୍କକୁ ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କରେ—ସୋମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ପୋଷଣ କର, ଏବଂ ତାହା ଦ୍ୱାରା ଯଜମାନଙ୍କର ଗୋ-ଧନ, ଘେରା/ବାଡ଼, ଓ ବିରୋଧୀ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ଥିତିକୁ ସ୍ଥିର କର।
Sukta 94
AV 20.94 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦୀୟ ଶୈଳୀର ଏକ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହା ସୋମ-ପୀଡନ ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରି ଯଜ୍ଞକର୍ମୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ହିସ୍ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ। ସୋମପ୍ରିୟ ବିଜୟ-ନାଥଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ସମୃଦ୍ଧି—ଗୋଧନ, ଧାନ୍ୟ, ମିତ୍ର-ସହାୟତା ଓ ବିଜୟ—ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ; ସହିତେ ଯଜ୍ଞର କ୍ରିୟାକୁ (ପାତ୍ର/କଳଶ ଓ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ପାଳନ) ବିଫଳତା, ବିରୋଧ ଓ କ୍ଷୁଧାରୁ ରକ୍ଷା କରେ।
Sukta 95
AV 20.95 ହେଉଛି ଇନ୍ଦ୍ର–ସୋମଙ୍କ ଏକ ସାମ୍ଗ୍ରାମିକ ଶକ୍ତିବର୍ଦ୍ଧକ ସୂକ୍ତ; ଯେଉଁଥିରେ ଯବ (ବାର୍ଲି) ସହ ମିଶିଥିବା ସୋମ (ଇନ୍ଦୁ) ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ “ମହା କାର୍ଯ୍ୟ” ସାଧନ ପାଇଁ ଉଦ୍ବୁଦ୍ଧ କରେ ଏବଂ ବିଶାଳ ସେନାସହ ଅଗ୍ରସର କରାଏ। ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୌରାଣିକ ବିଜୟ (ନଦୀମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା, ଅହିଙ୍କୁ ବଧ କରିବା) ସ୍ମରଣ କରାଇ, ସେହି କୋସ୍ମିକ ଜୟକୁ ତତ୍କାଳ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷାରେ ପରିଣତ କରେ—ବିଶେଷକରି ଧନୁଷ୍ୟର ଡୋରି ଛିଣ୍ଡାଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିବାରେ।
Sukta 96
AV 20.96 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦ-ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଥର୍ବଣ ପାଠ-ସ୍ତରରେ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି, ଯାହାକୁ ଚିକିତ୍ସାମୂଳକ (ଭୈଷଜ୍ୟ) ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପୁନଃବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ଏହା ‘କୁଶଳ’, ବଳ ଏବଂ କ୍ଷୟକାରୀ ରୋଗ-ପୀଡାକୁ ପଛେଇଦେବା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ। ସମୃଦ୍ଧି-କାମୀ ପ୍ରାର୍ଥନା (ଘୋଡ଼ା, ଗୋଧନ, ବିଜୟ) ସହିତ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଚିକିତ୍ସାମୟ ଭାଷା ଶରୀରର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଆଧାରରୁ ଯକ୍ଷ୍ମକୁ ବଳପୂର୍ବକ ‘ଛିଣ୍ଡି ନେବା’ରେ ଶେଷ ହୁଏ; ଏଥିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଏକାଧାରେ ଉପକାରୀ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଆହୁତିକୁ ଅବହେଳା କରିଲେ ଦଣ୍ଡଦାୟକ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି।
Sukta 97
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହା ଅଥର୍ବବେଦ ୨୦ରେ ଋଗ୍ବେଦୀୟ ପୁନରୁକ୍ତି ଭାବେ ସଂରକ୍ଷିତ, ବଜ୍ରୀନ୍କୁ ସୋମ-ପୀଡନ କର୍ମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୋମ (ସ୍ତୁତି) “ଶୁଣି” ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରେ। ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ରକ୍ଷାକାରୀ, ଆପଦ-ନିବାରକ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାଭାବିକ ବୃତ୍ର-ବଧକ ପୌଂସ୍ୟ (ପୁରୁଷତ୍ୱ/ବୀର୍ୟ)କୁ ପ୍ରବଳ କରେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବୀରଶକ୍ତି ଯଜମାନ ପାଇଁ ଯାଗିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ।
Sukta 98
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୋତ୍ର, ଋଗ୍ବେଦୀୟ ସୋମ-ସୂକ୍ତ ସାମଗ୍ରୀରୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଅଥର୍ବବେଦ ୨୦ରେ ସମ୍ମିଳିତ, ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମ-ପୀଡନ (ପ୍ରେସିଂ) ଯଜ୍ଞକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ ଏବଂ ସମୁଦାୟର ସ୍ତୋମ (ସ୍ତୁତି) ଶୁଣି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରେ। ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିର୍ଦୋଷ, ସଦା-ସାଧନଶୀଳ ପୁରୁଷବଳ (ପୌଂସ୍ୟ) ଓ ବୃତ୍ରହନ୍ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଯଶକୁ ବଢ଼ାଇ ଦେଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବାଧାବିଘ୍ନ ଦୂର ହୁଏ ଏବଂ କ୍ରିୟାକର୍ମ ଶକ୍ତି, ସୁରକ୍ଷା ଓ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରେ।
Sukta 99
ଋଗ୍ବେଦୀୟ ସ୍ତୁତିକବିତାରୁ ଗୃହୀତ ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତିରେ କର୍ତ୍ତା ନିଜକୁ ପ୍ରାଚୀନ ଆଦର୍ଶ ଉପାସକମାନଙ୍କ (ଆୟବ, ଋଭୁ, ରୁଦ୍ର) ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ କରେ, ଯେମାନେ “ଯଥାକ୍ରମେ” ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମହିମାନ୍ୱିତ କରନ୍ତି। ଚାପା ସୋମର ଉଲ୍ଲାସ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି-ବୃଦ୍ଧିକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଏହି ସୂକ୍ତ ରିତୁଆଲ ଭାବେ ତାଙ୍କର ବୃଷ୍ଣ୍ୟ-ଶବସ୍ (ବୃଷଭ-ସଦୃଶ ପରାକ୍ରମ) କୁ “ପୋଷଣ” କରେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ପୌଷ୍ଟିକ–ଶାନ୍ତି ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରେ ଯଜମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା, ବିଜୟ ଓ ସ୍ଥିରତା ଲାଭ ହୁଏ।
Sukta 100
AV 20.100 ଅଥର୍ବବେଦ ସଂହିତାରେ ରକ୍ଷିତ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି, ଯାହା ଋଗ୍ବେଦୀୟ ପୁନଃପାଠ ଭାବେ ଶ୍ରୌତ-ଲିଟର୍ଜିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରେ ନିହିତ। ତିନିଟି ମନ୍ତ୍ରରେ (୧) ଯଜମାନଙ୍କ “ମହା ଆକାଙ୍କ୍ଷା/ଇଚ୍ଛା”କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦିଗକୁ ପ୍ରେରଣ କରାଯାଏ, (୨) ବ୍ରହ୍ମନ୍ (ପବିତ୍ର ବାକ୍/ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ଦିନକୁ ଦିନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସବଳ କରାଯାଏ, ଏବଂ (୩) ଯୁଗଳ ଗାନ/ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହରି ଅଶ୍ୱ ଓ ପ୍ରଶସ୍ତ-ଯୁଗ ରଥକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ “ଯୋଗ” କରାଯାଏ—ମନ୍ତ୍ରକୁ ହିଁ ସେଇ ବନ୍ଧନଶକ୍ତି ଭାବେ ଦେଖାଇ, ଯାହା ଦେବତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣେ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକର କରେ।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.