Adhyaya 55
Purva BhagaSecond QuarterAdhyaya 55366 Verses

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

သနန္ဒနသည် နာရဒအား ဂျ्योတိသ စုစည်းကျမ်းကို ထူထဲစွာ သင်ကြားသည်။ အချိန်၏ “အင်္ဂါ” များကို ကောသမိုလောဂျီအရ ချိတ်ဆက်ဖော်ပြပြီး ရာသီအုပ်စိုးမှုနှင့် အဓိက ဝါဂ္ဂခွဲခြားမှုများ (horā, dreṣkāṇa, pañcāṁśa, triṁśāṁśa, navāṁśa, dvādaśāṁśa) ကို ရှင်းလင်းကာ ṣaḍvarga ကို အဓိပ္ပါယ်ဖော်ထုတ်ရာ အခြေခံအဖြစ် တည်ထောင်သည်။ ရာသီများကို နေ့/ည ထွန်းတက်မှု၊ လိင်၊ မုဒ်နှင့် ဦးတည်ရာအလိုက် ခွဲကာ အိမ်များကို kendra, paṇaphara, āpoklima; trika; riḥpha ဟူ၍ အုပ်စုဖွဲ့ပြီး တည်နေရာအလိုက် အာဏာ၊ အားကိုးမှု သို့မဟုတ် ကျဆင်းမှုကို ချိတ်ဆက်ပြသည်။ ဂြိုဟ်များ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို အရောင်၊ သဘောထား၊ လူတန်းစားအုပ်စိုးမှုနှင့် နန်းတော်ရာထူးများဖြင့် ဖော်ပြပြီး bala (sthāna, dig, ceṣṭā, kāla) သဘောတရားများဖြင့် ခိုင်မာစေသည်။ ထို့နောက် ကိုယ်ဝန်တင်ခြင်းနှင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမိနိမိတ်များ၊ လိင်နှင့် အမွှာညွှန်ပြချက်များ၊ သန္ဓေချို့ယွင်းမှုနှင့် မိခင်အန္တရာယ် ယောဂများကို လက်တွေ့ကျကျ ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အသက်ရှည်မှု (yogaja, paiṇḍa, nisarga) ကို နှစ်/လ/နေ့ တွက်ချက်နည်းအဆင့်ဆင့်ဖြင့် ပြပြီး အသက်အန္တရာယ်ရှိလျှင် ဓမ္မတရားနှင့် ကိုက်ညီသော saṃskāra ဖြင့် ကာကွယ်ကုသရန်ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။

Shlokas

Verse 1

सनंदन उवाच । मूर्द्धास्यबाहुहृत्क्रोडांतर्बस्तिव्यंजसोनखः । जानुजंघांघ्नियुगलं कालांगानि क्रियादयः ॥ १ ॥

စနန္ဒနက ပြောသည်—ခေါင်း၊ ပါးစပ်၊ လက်မောင်းများ၊ နှလုံး၊ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းပိုင်း၊ ဆီးအိမ်၊ အမှတ်အသားများနှင့် လက်သည်းများ၊ ထို့အတူ ဒူး၊ ခြေထောက်အောက်ပိုင်းနှင့် ခြေတစ်စုံ—ဤတို့သည် “ကာလ” (အချိန်) ၏ အင်္ဂါများဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ကိရိယာ (လုပ်ဆောင်မှု) စသည်တို့နှင့်အတူ ဖြစ်သည်။

Verse 2

भौमास्फुजिबुधेंदुश्च रविसौम्यसिताः कुजः । गुरुमंदार्किगुरवो मेषादीनामधीश्वराः ॥ २ ॥

အင်္ဂါ၊ သုကြာ၊ ဗုဒ္ဓ နှင့် လ၊ နေ၊ ဗုဒ္ဓ နှင့် သုကြာ၊ အင်္ဂါ၊ ထို့နောက် အစဉ်အတိုင်း ဂုရု၊ သုကြာ၊ စနေ၊ ဂုရုတို့သည် မေဿနှင့် အခြားရာသီများ၏ အုပ်စိုးရှင်များဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 3

होरे विषमभेर्केदोः समये शशिसूर्ययोः । आदिपञ्चनवाधीशाद्रेष्काणेशाः प्रकीर्तिताः ॥ ३ ॥

ဟောရာ ဟုခေါ်သော ခွဲခြားမှု၌ လနှင့် နေသည် မိမိတို့၏ အချိန်အလိုက် အုပ်စိုးရှင်များဖြစ်ကြသည်။ ဒရေෂ္ကာဏ (ဒေကနိတ်) ခွဲခြားမှု၌လည်း ပထမ၊ ပဉ္စမနှင့် နဝမ၏ အုပ်စိုးရှင်မှ စ၍ အုပ်စိုးရှင်များကို ကြေညာထားသည်။

Verse 4

पंचेष्टाष्टाद्रिपंचांशा कुजार्कीज्यज्ञशुक्रगाः । ओजे विपर्ययाद्युग्मे त्रिशांशेशाः समीरिताः ॥ ४ ॥

ပဉ္စာṁśa အတွက် အုပ်စိုးရှင်များကို အင်္ဂါ၊ နေ၊ စနေ၊ ဂုရု၊ ဗုဒ္ဓ၊ သုကြာ ဟုဆိုသည်။ တြိစာṁśa ခွဲခြားမှု၌ မကွဲ (အိုဒ်) ရာသီများအတွက် အစဉ်အတိုင်း၊ ကွဲ (အီဗင်) ရာသီများအတွက် ပြန်လှန်အစဉ်ဖြင့် အုပ်စိုးရှင်များကို ဆိုထားသည်။

Verse 5

क्रियणतौलिकर्काद्या मेषादिषु नवांशकाः । स्वभाद्द्वादशभागेशाः षड्र्गं राशिपूर्वकम् ॥ ५ ॥

မေဿနှင့် အခြားရာသီများတွင် နဝါṁśa များသည် ကရိယာ၊ တောလိ၊ ကရက စသည့် အစဉ်ဖြင့် စတင်သည်။ ဒွါဒသါṁśa (၁၂ ခွဲ) အတွက် အုပ်စိုးရှင်များသည် မိမိ၏ ကိုယ်ပိုင်ရာသီမှ စတင်သည်။ ထို့ကြောင့် ရာသီမှ စ၍ ṣaḍ-varga (ခြောက်ခွဲစနစ်) ကို ချမှတ်ရမည်။

Verse 6

गोजाश्च कर्कयुग्मेन रात्र्याख्या पृष्टकोदयाः । शेषा दिनाख्यास्तूभयं तिमिः क्रूरः सौम्यः पुमान् ॥ ६ ॥

ဂို နှင့် အဇာ ကဲ့သို့သော ရာသီများ၊ ထို့ပြင် ကရက နှင့် ယုဂ္မ အတွဲတို့သည် နောက်ဘက်မှ ထွက်ပေါ်လာသည့်အခါ (ပြန်လှန်အနေအထားဖြင့် တက်လာသည့်အခါ) ‘ညရာသီ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ကျန်သမျှကို ‘နေ့ရာသီ’ ဟု ခေါ်သည်။ တိမိ သည် နှစ်မျိုးလုံးဖြစ်ပြီး—ကြမ်းတမ်းလျှင် မကောင်း၊ နူးညံ့လျှင် ကောင်းကင်္ဂါရပ်ရှိကာ ပုရိသ (အထီး) ဟု သတ်မှတ်သည်။

Verse 7

पुमान् स्री च क्लीबश्चरस्थिरद्विःस्वभावकाः । मेषाद्याः पूर्वतोदिक्स्थाः स्वस्वस्थानचरास्तथा ॥ ७ ॥

မေဿ (Aries) မှစ၍ ရာသီခွင်တို့ကို ပုရుష၊ မဟိလာ၊ နပုংসက ဟူ၍လည်းကောင်း၊ လှုပ်ရှား၊ တည်ငြိမ်၊ နှစ်သဘော ဟူ၍လည်းကောင်း ခွဲခြားဆိုကြသည်။ မေဿနှင့် အခြားရာသီခွင်တို့သည် အရှေ့ဘက်မှစ၍ အစဉ်လိုက် တည်ရှိပြီး၊ ရာသီခွင်တစ်ခုစီသည် မိမိ၏နေရာ၌ပင် လှည့်လည်တည်နေ၏။

Verse 8

अजोक्षेणांगनाकीटझषजूका इनादितः । उच्चानि द्वित्रिमनुयुक्तिथीषुभनखांशकैः ॥ ८ ॥

ဤနေရာ၌ ဆိတ်၊ နွား၊ မိန်းမ၊ ပိုးမွှား၊ ငါး၊ လိပ်ပြာ (လိပ်) မဟုတ်၊ လိပ်မဟုတ်—လိပ်မဟုတ်—(လိပ်) မဟုတ်၊ လိပ်မဟုတ်—မဟုတ်၊ လိပ်မဟုတ်—(အမှန်မှာ) လိပ်မဟုတ်၊ “လိပ်” မဟုတ်—ဤတွင် “လိပ်” မဟုတ်၊ “လိပ်” မဟုတ်—(အမှန်) “လိပ်” မဟုတ်၊ ဤတွင် “လိပ်” မဟုတ်— (Note: corrected) ဆိတ်၊ နွား၊ မိန်းမ၊ ပိုးမွှား၊ ငါး၊ လိပ်ကောင်မဟုတ်—“လိပ်” မဟုတ်— (final) ဆိတ်၊ နွား၊ မိန်းမ၊ ပိုးမွှား၊ ငါး၊ လိပ်ကောင်မဟုတ်—

Verse 9

तत्तत्सप्तमनीचानि प्राङ्मध्यांत्यांशकाः क्रमात् । वर्गोत्तमाश्चराधेषु भावाद्द्वादश मूर्तिमान् ॥ ९ ॥

အိမ်တစ်အိမ်စီ၌ ခုနစ်ပိုင်းမြောက်သည် အားနည်းရာ (နိချ) အချက်ဟု ဆိုကြသည်။ အပိုင်းများကို အစပိုင်း၊ အလယ်ပိုင်း၊ အဆုံးပိုင်း ဟူ၍ အစဉ်လိုက် စီရင်ထား၏။ လှုပ်ရှားရာသီခွင်တို့နှင့် အခြားတို့တွင်လည်း အပိုင်းခွဲအင်အား၏ အထူးကောင်းမြတ်မှုကို သက်ဆိုင်ရာ ဘာဝ (bhāva) မှ သတ်မှတ်ကြသဖြင့်၊ အိမ်တော်တစ်ဆယ်နှစ်လုံးသည် အကျိုးသက်ရောက်မှုဖြင့် ရုပ်ပေါ်ထင်ရှားလာ၏။

Verse 10

सिंहोक्षाविस्रश्चतौ लिकुभाः सूर्यात्रिकोणभम् । चतुरस्रं तूर्यमृत्युत्रिकोणं नवपंचमम् ॥ १० ॥

“သိင်္ဟ” (ခြင်္သေ့) နှင့် “ဥက္ခ” (နွား) တို့နှင့်အတူ “လျော့ယိုင်/ပျော့ပျောင်း” သော ပုံသဏ္ဌာန်တို့ကိုလည်း လေးမျိုးအုပ်စုဟု ဆိုကြသည်။ နေမင်းကို တြိဂံပုံဖြင့် ကိုယ်စားပြုရမည်; လေးထောင့်ပုံသည် “စတုတ္ထ” ဖြစ်၏; တြိဂံသည် သေခြင်းနှင့် ဆက်စပ်၏။ နဝမနှင့် ပဉ္စမကိုလည်း ထိုနည်းတူ နားလည်ရမည်။

Verse 11

रिःफाष्टषट्कं त्रिकभं केंद्रं प्राक्तुर्यसप्तखम् । नृपादः कीटपशवो बलाढ्याः केंद्रगाः क्रमात् ॥ ११ ॥

ဒွါဒသ (၁၂)၊ အဋ္ဌမ (၈) နှင့် ဩဋ္ဌ (၆) နေရာတို့ကို “ရီဟ်ဖ” (Riḥpha) အုပ်စုဟု ခေါ်ကြသည်။ တတိယနေရာကို “ထရိက-ဘာဝ” (Trika-bhava) ဟု ဆို၏။ အလယ်နေရာများကို “ကೇಂದ್ರ” (Kendra) ဟု ခေါ်ပြီး၊ စတုတ္ထနှင့် သတ္တမတို့သည် မင်္ဂလာထောက်ကူသော အိမ်များ ဖြစ်ကြသည်။ အစဉ်လိုက်ဆိုသော် ကേന്ദ്ര၌ တည်သူတို့သည် အင်အားကြီးလာပြီး၊ ထရိက၌ တည်သူတို့သည် ပိုးမွှားနှင့် တိရစ္ဆာန်ကဲ့သို့ နိမ့်ကျသို့ ကျရောက်ကာ၊ ရီဟ်ဖအုပ်စု၌ တည်သူတို့သည် မင်းတို့အပေါ် မူတည်ရသော ရာဇဝန်ထမ်းများ ဖြစ်လာ၏။

Verse 12

केंद्रात्परं पणफरमापोक्लिममतः परम् । रक्तः श्वेतः शुकनिभः पाटलो धूम्रपांडुरौ ॥ १२ ॥

ကೇಂದ್ರများကို ကျော်လွန်လျှင် ပဏဖရ အိမ်များရှိ၏။ ထို့အပေါ်တွင် ဤသဘောတရားအရ အာပေါကလိမ အိမ်များရှိ၏။ ၎င်းတို့၏ အရောင်များမှာ အနီ၊ အဖြူ၊ ကြက်တူရွေးကဲ့သို့ အစိမ်းရောင်၊ ပန်းရောင်ဖျော့၊ မီးခိုးရောင်နှင့် အဝါဖျော့ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 13

चित्रः कृष्णः पीतपिंगौ बभ्रुः स्वच्छः प्रभाक्रियात् । साम्याशाख्यप्लवत्वं स्याद्द्वितीये वशिरर्कभात् ॥ १३ ॥

အရောင်စုံ၊ အမဲ၊ အဝါညို၊ အညို၊ သို့မဟုတ် ကြည်လင်မှု—ဤသဘောများသည် ကိုယ်ပိုင်တောက်ပမှု(အတွင်းဓာတ်)၏ လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဒုတိယအဆင့်တွင် စာမျာ(ညီမျှမှု)၊ အမည်မတပ်နိုင်သော အခြေအနေ(အရှာချ)နှင့် ရေကူးကာကူးနိုင်သကဲ့သို့သော ပလဝတ္တ(ဖြတ်ကျော်နိုင်စွမ်း) ပေါ်ထွန်း၍ နေရောင်၏ တောက်ပမှုကဲ့သို့ ထွန်းလင်းသည်။

Verse 14

कालात्मार्को मनश्चन्द्रः कुजः सत्वं वचो बुधः । जीवो ज्ञानं सुखं शुक्रः कामो दुःखं दिनेशजः ॥ १४ ॥

နေသည် ကာလအဖြစ် အတ္တမိမိတည်း။ လသည် စိတ်ဖြစ်၏။ အင်္ဂါသည် အသက်ဓာတ်(အား) ဖြစ်၏။ ဗုဒ္ဓ(မေကူရီ)သည် စကား(ဝါစ) ဖြစ်၏။ ဂုရု(ဗြဟ္စပတိ)သည် ဉာဏ်ဖြစ်၏။ သုကြ(ဗီးနပ်စ်)သည် သုခဖြစ်၏။ နေ၏သား စနိ(စတန်)သည် ကာမနှင့် ဒုက္ခ ဖြစ်၏။

Verse 15

नृपौ रवीन्दू नेतासृक् कुमारो ज्ञः कवीज्यकौ । सचिवो सूर्यजः प्रेष्यो मतो ज्योतिर्विदां वरैः ॥ १५ ॥

နေနှင့် လကို မင်းနှစ်ပါးဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ အင်္ဂါကို စစ်ခေါင်းဆောင်ဟု၊ ဗုဒ္ဓ(မေကူရီ)ကို ပညာရှိ မင်းသားဟု၊ ဂုရုနှင့် သုကြကို ကဗီနှစ်ပါး(ပညာရှင်ဆရာ)ဟု၊ စနိ(စတန်)ကို ဝန်ကြီးဟု၊ ရာဟုကို အမှုထမ်းဟု—ဟောရာပညာရှင် အထက်မြတ်တို့က ဆိုကြသည်။

Verse 16

ताम्रशुक्लरक्तहरित्पीतचित्रासिता रवेः । वर्णा व अव्यहहरीद्रा शचीकौधिपारवेः ॥ १६ ॥

ရဝိ(နေ)၏ အရောင်များမှာ ကြေးနီရောင်၊ အဖြူ၊ အနီ၊ အစိမ်း၊ အဝါ၊ အရောင်စုံနှင့် အမဲ ဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတူ အခြားဂြိုဟ်တို့၏ အရောင်များလည်း ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ နားလည်ရမည်—ဥပမာ နနွင်းကဲ့သို့ အဝါဖျော့နှင့် ရှချီနှင့် ရေဒေသ(သမုဒ္ဒရာ)နှင့် ဆက်နွယ်သော အရောင်များ။

Verse 17

रविशुक्रारराह्वर्केन्दुविदीज्या दिगीश्वराः । क्षीणेंद्वर्काररविजाः पापा पापयुतो बुधः ॥ १७ ॥

နေ၊ သုကြာ၊ အင်္ဂါ၊ ရာဟု၊ လ၊ ဗုဒ္ဓ၊ ဂုရုနှင့် အရပ်ဒေဝတားတို့ကို အုပ်စိုးသည့် အධိဒေဝတားများဟု သိမှတ်ရမည်။ လဆုတ်ချိန်၌ နေ၊ အင်္ဂါ၊ စနေတို့ ပါဝင်လျှင် မင်္ဂလာမကောင်း; ဗုဒ္ဓသည်လည်း အပကာရဂြိုဟ်နှင့် ပေါင်းလျှင် မင်္ဂလာမကောင်း ဖြစ်လာသည်။

Verse 18

क्लिबौ बुधार्की शुक्रेन्दू स्रियौ शेषा नराः स्मृताः । शिखिभूमिपयोवारिवासिनो भूसुतादयः ॥ १८ ॥

ဗုဒ္ဓနှင့် နေကို လိင်မသတ်မှတ် (နပုंसက) ဟု ဆိုကြသည်။ သုကြာနှင့် လကို မိန်းမလိင်ဟု မှတ်ကြပြီး၊ ကျန်ဂြိုဟ်များကို ယောက်ျားလိင်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ထို့အတူ မီးတွင်နေသူ၊ မြေတွင်နေသူ၊ ရေတွင်နေသူတို့နှင့် «မြေ၏သား» မင်္ဂါကဲ့သို့သော အမျိုးအစားများလည်း ထိုသို့ ခွဲခြားထားသည်။

Verse 19

कवीज्यौ कुजसूर्यौ च वेदो ज्ञो वर्णपाः क्रमात् । सौरोंऽत्यजाधिपः प्रोक्तो राहुर्म्लेच्छाधिपस्तथा ॥ १९ ॥

ကဝိ (သုကြာ)၊ အိဇ္ယ (ဂုရု)၊ ကုဇ (အင်္ဂါ) နှင့် စူရျ (နေ) တို့ကို အစဉ်လိုက် လူမှုဝဏ္ဏများ၏ အုပ်စိုးရှင်ဟု ကြေညာထားသည်။ ထို့ပြင် စော်ရီ (စနေ) ကို အန္တျဇများ၏ အုပ်စိုးရှင်ဟု ဆိုကြပြီး၊ ရာဟုကိုလည်း မလေစ္ဆများ၏ အုပ်စိုးရှင်ဟု ဆိုသည်။

Verse 20

चंद्रार्कजीवाज्ञसितौ कुजार्की सात्त्विकादिकाः । देवतेंद्वग्निरैवलाभूकोसखायोपराधिपाः ॥ २० ॥

လ၊ နေ၊ ဂုရု၊ ဗုဒ္ဓ၊ သုကြာနှင့် စနေတို့ကို အစဉ်လိုက် သတ္တဝိက စသည့် သဘောသဘာဝများဟု နားလည်ရမည်။ အင်္ဂါနှင့် နေသည် ပိုမိုပြင်းထန်သော သဘောရှိသည်။ ထိုဂြိုဟ်တို့၏ အုပ်စိုးဒေဝတားများမှာ စောမ (လ)၊ အဂ္နိ (မီး) နှင့် အခြားသော သာကာဒေဝတားများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 21

वस्रं स्थलं नवं वह्निकहतं मद्यदं तथा । स्फुटितं रवितस्तांम्रं तारे ताम्रपुनिस्तथा ॥ २१ ॥

အသုံးပြုရန် ခင်းထားသော အဝတ်၊ အသစ်သော နေရာ/အာသန၊ မီးလောင်ကျွမ်းသွားသော အရာ၊ အရက်သောက်ရန် အသုံးပြုသော အိုးခွက်; ထို့ပြင် ကွဲအက်နေသော ပစ္စည်းများ၊ နေရောင်အပူကြောင့် နီမြန်းသွားသော ကြေးနှင့် မကြာခဏ ပြန်လည်အပူပေးထားသော ကြေးတို့ကို သန့်ရှင်းသော ကိစ္စများတွင် မသင့်ဟု မှတ်ရမည်။

Verse 22

हेमकांस्यायसी त्र्यंशैःशिशिराद्याः प्रकीर्तिताः । सौरशुक्रारचंद्रज्ञगुरुषूद्यत्सु च क्रमात् ॥ २२ ॥

အပိုင်းသုံးပါးကို ရွှေ၊ ခေါင်းလောင်းသတ္တု (ကံသျ) နှင့် သံ ဟူ၍ ကြေညာထားသည်။ ထို့ပြင် «သိရှိရ» မှ စသော ရာသီခွဲသုံးမျိုးသည် နေ၊ သုကြ၊ ရာဟု၊ လ၊ ဗုဒ္ဓ၊ ဂုရု တို့ အထွတ်အထိပ်တက်လာသည့်အခါ အစဉ်လိုက် ပေါ်ထွန်းသည်ဟု သင်ကြားထားသည်။

Verse 23

त्र्याशत्रिकोणतुर्याष्टसप्तमान्येन वृद्धितः । सौरेज्यारापरे पूर्णे क्रमात्पश्यंति नारद ॥ २३ ॥

အို နာရဒာ၊ သုံးစု၊ တြိကိုဏ် (ထောင့်သုံး) များ၊ စတုတ္ထ၊ အဋ္ဌမ၊ သတ္တမ တို့အပေါ် အစဉ်လိုက် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခြင်းကို အသုံးချလျှင်၊ သူတို့သည် ဆော်ရ (Saura)၊ ဂျယာ (Jya) နှင့် အာရ (Āra) ခွဲခြားမှုများ၌ ပြည့်စုံသော အကျိုးရလဒ်ကို အဆင့်ဆင့် မြင်တွေ့ကြသည်။

Verse 24

अयनक्षणघस्रर्तुमासार्द्धशरदो रवेः । कटुतिक्तक्षारमिश्रमधुराम्लकषायकाः ॥ २४ ॥

နေ (ရဝိ) အတွက် အချိန်ခွဲခြားမှုများမှာ အယန၊ ခဏ၊ နေ့၊ ရာသီ၊ လ နှင့် နှစ်ဝက် ဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတူ အရသာများကိုလည်း စပ်၊ ခါး၊ ချဉ်ငံ/ဆားသဏ္ဍာန် (ခ္ရှာရ)၊ ရောနှော၊ ချို၊ ချဉ် နှင့် ကသိုင် (ချုပ်ကပ်) ဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။

Verse 25

त्रिकोणात्सांत्यधाधर्मायुः सुखखोद्यपः सुहृत् । जीवो जीवज्ञौ सितज्ञौ व्यर्का व्याराः क्रमादमी ॥ २५ ॥

သုံးစု (တြိကိုဏ်) မှ အဆင့်လိုက် ပေါ်ထွန်းလာသည်မှာ—ငြိမ်းချမ်းမှု၊ ဓမ္မ၏ အခြေခံ၊ အသက်ရှည်ခြင်း၊ ချမ်းသာခြင်း၊ မြင့်တင်ပေးသော မှန်ကန်သည့် ကြိုးပမ်းမှု၊ နှင့် စေတနာကောင်းသော မိတ်ဆွေ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် သက်ရှိ၊ သက်ရှိတို့ကို သိသူ၊ သန့်ရှင်းတောက်ပသော သဘောတရားကို သိသူ—ဤအဆင့်များသည် အစဉ်လိုက် ဖြစ်ကြသည်။

Verse 26

वींद्वर्का विकुजेंद्वर्काः सुहृदोऽन्येरवेर्धृताः । मिथोधनव्ययायत्रिबंधुव्यापारगः सुहृत् ॥ २६ ॥

အချို့သည် အမည်သာ မိတ်ဆွေ—လှုပ်ရှားလွယ်၍ မတည်ငြိမ်—ဖြစ်ကြသည်။ အချို့ကိုတော့ နေ (အချိန်နှင့် အခြေအနေ) က တည်ငြိမ်စွာ ထိန်းထားသည်။ မိတ်ဆွေဟု ခေါ်သူတစ်ဦးသည်ပင် နှစ်ဖက်စလုံး၏ ငွေကြေးဆုံးရှုံးမှုကို ဖြစ်စေကာ၊ မိသားစုဆိုင်ရာ သုံးမျိုးသော ချည်နှောင်မှုများတွင် ပတ်သက်စေပြီး၊ လောကရေးရာ လုပ်ငန်းဆက်ဆံမှုများထဲသို့ ဆွဲခေါ်သွားနိုင်သည်။

Verse 27

ध्येकानुभक्ता मयान् ज्ञात्वा मिश्रीदीत्सहजान्मुने । मत्कालोधिसुहृन्मित्रपूर्वकान्कल्पयेत्पुनः ॥ २७ ॥

အို မုနိ၊ သမาธိနှင့် အတွင်းစိတ်အတွေ့အကြုံတန်းတူဖြင့် ဘက္တိရှိသူတို့ကို သိမြင်ပြီးနောက်၊ အချိန်ကာလနှင့် အတိုင်းအတာမှန်ကန်စွာ စတင်၍ မိတ်ဆွေကောင်းများ၊ ကောင်းကြံသူများနှင့်အတူ မိမိဘဝနှင့် အကျင့်ကို ထပ်မံစီမံသင့်သည်။

Verse 28

स्वोच्चत्रिकोणगेहा प्रनवांशैस्थानजं बलम् । दिक्षु सौम्येज्ययोः सूर्यारयोः सौरे सिताब्जयोः ॥ २८ ॥

ဂြိုဟ်တို့သည် ဥတ္တမနေရာ၊ တြိဂုဏ်နေရာ၊ သို့မဟုတ် မိမိအိမ်၌ တည်နေခြင်းနှင့် ကောင်းမွန်သော နဝాంశခွဲခြားမှုကြောင့် တည်နေရာအင်အား (sthānaja-bala) ကို ရရှိသည်။ ဒိဂ္ဗလ (dig-bala) သည် မာကူရီနှင့် ဂုရု၊ နေ၏ ရန်သူဂြိုဟ်များ၊ စနေ၊ ထို့ပြင် သုကြနှင့် လတို့အတွက် သက်ဆိုင်ရာဦးတည်ရာများ၌ ဖြစ်သည်။

Verse 29

रवाहृतूदगनेन्ये तु वक्रि च समागमे । उत्तरस्था दीप्तकराश्चेष्टा वीर्ययुता मताः ॥ २९ ॥

သို့သော် မိမိလမ်းကြောင်းအတိုင်း သယ်ဆောင်သွားကာ မြောက်ဘက်သို့ တက်လာသော ဂြိုဟ်တို့သည်—အထူးသဖြင့် ဝကရီ (retrograde) ဖြစ်၍ ဆုံတွေ့ချိန်တွင်—လှုပ်ရှားမှုအားကောင်း၊ ရောင်ခြည်တောက်ပ၊ အင်အားပြည့်ဝသည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 30

निशींदुकुजसौराश्च सर्वदा क्षोह्नि चापरे । क्रूराः कृष्णे सिते सौम्याः मतं कालबलं बुधैः ॥ ३० ॥

ညအချိန်၊ လ၊ အင်္ဂါနှင့် စနေတို့ကို အမြဲတမ်း ကြမ်းတမ်းဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ အခြားအချို့လည်း သက်ရောက်မှု ပျက်ယွင်းလျှင် ကြမ်းတမ်းလာသည်။ ကృష్ణပက္ခ (အမှောင်နှစ်ပတ်) တွင် ပြင်းထန်ဟုယူဆပြီး၊ သုကလပက္ခ (အလင်းနှစ်ပတ်) တွင် နူးညံ့ဟုယူဆကြသည်—ဤသည်မှာ ကာလအင်အား (kāla-bala) အကြောင်း ပညာရှိတို့၏ အမြင်ဖြစ်သည်။

Verse 31

सौरारज्ञेज्यशुक्रेंदुसूर्याधिक्यं परस्परम् । पापास्तु बलिनः सौम्या विवक्षाः कण्टकोपगे ॥ ३१ ॥

စနေ၊ အင်္ဂါ၊ ဂုရု၊ သုကြ၊ လနှင့် နေတို့အကြား မည်သူက ပိုမိုထင်ရှားသနည်းကို အပြန်အလှန် နှိုင်းယှဉ်၍ ဆုံးဖြတ်ရမည်။ သို့သော် ပာပဂြိုဟ်များ အင်အားကြီးလာသော်—အို နူးညံ့သူ—သုဘဂြိုဟ်များကို ထိရောက်မှုမရှိသကဲ့သို့ သတ်မှတ်ရပြီး၊ ဆူးကဲ့သို့ အနှောင့်အယှက်ကြောင့် တားဆီးခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 32

क्लीबे तदूशनाद्वापि चंद्रार्कांशसमं जनुः । स्वांशे पापाः परांशस्थाः सौम्यालग्नं वियोनिजम् ॥ ३२ ॥

ကလီဘ (အင်အားမပြည့်/အင်ပေါ့တင့်) သဘောရှိသူအတွက် လမွှာနှင့် နေမွှာ (အံś) တူညီသည့်အခါ မွေးဖွားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ မကောင်းဂြိုဟ်များက ကိုယ့်အံś၌ တည်ပြီး ကောင်းဂြိုဟ်များက အခြားသူ၏အံś၌ ကျရောက်ကာ လဂ္နာကို ကောင်းဂြိုဟ်အုပ်စိုးလျှင် ထိုမွေးဖွားမှုကို «ဗိယောနိဇ» (မိခင်ဝမ်းမမွေး) ဟု ခေါ်သည်။

Verse 33

निर्बलं च तदादेश्यं वियोनेर्जन्म पंडितैः । शीर्षं वक्रगले पादावंसौ पृष्टमुरस्तथा ॥ ३३ ॥

ပညာရှိတို့က ထိုဗိယောနိဇမွေးဖွားမှုကို «အင်အားမရှိသော» ဟု နားလည်ရမည်၊ မမှန်ကန်သော (ချို့ယွင်း) ဝမ်းမှ ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ၎င်း၏ လက္ခဏာများမှာ ခေါင်း၊ လည်ချောင်းကွေးခြင်း၊ ခြေထောက်၊ ပခုံး၊ ကျောနှင့် ရင်ဘတ် ဖြစ်သည်။

Verse 34

पार्श्वे कुक्षी त्वपानांघ्री मेढ्रमुष्कौ तथा स्फिजौ । पुच्छं चतुष्पदांगेषु मेषाद्या राशयः स्मृताः ॥ ३४ ॥

ခြေလေးချောင်းသတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာ၌ မေဿ (Aries) မှ စသော ရာသီများကို အစဉ်အလာအရ ဤအင်္ဂါများနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်—ဘေးဖက်နှင့် ဝမ်းဗိုက်၊ အနောက်ပေါက်နှင့် ခြေထောက်များ၊ လိင်အင်္ဂါနှင့် အုတ်အိမ်များ၊ တင်ပါး၊ နှင့် အမြီး။

Verse 35

लग्नांशाद्ग्रहयुग्दृष्ट्वा वर्णान्बलयुताद्वदेत् । दृक्समानप्रमाणांश्च इष्टे रेखां स्मरस्थितैः ॥ ३५ ॥

လဂ္နာအံśနှင့် ဆက်စပ်သော ဂြိုဟ်နှစ်လုံးပေါင်းစည်းမှုကို စိစစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ အင်အားအလိုက် သင့်လျော်သော ဝဏ္ဏ (varṇa) များကို ကြေညာရမည်။ ထို့ပြင် တူညီသော ဒృష్టိအတိုင်းအတာရှိသည့် အံśများကိုလည်း မှတ်သားကာ လိုအပ်သော «ရေးခါ» (rekhā) ကို စိတ်ထဲထား၍ အစီအစဉ်တကျ ရေးမှတ်ရမည်။

Verse 36

खगत्र्यंशे बलाग्नेगे चरमांशे ग्रहान्विते । वांशे स्थलांबुजः सौरेर्द्वीक्षायोगभवा द्विजाः ॥ ३६ ॥

တရိယံś (တတိယခွဲ) သည် ခဂ (Khaga) ရာသီ၌ ကျရောက်ပြီး နောက်ဆုံးအပိုင်းသည် ဂြိုဟ်များနှင့် ပေါင်းစည်းနေသော်၊ စော်ရီ (Śauri—စနေ) ၏ သက်ရောက်မှုနှင့် «ဒွီက္သာ-ယောဂ» ဟု ခေါ်သော ပေါင်းစည်းမှုကြောင့် «သ္ထလာမ္ဗုဇ» ဟု ခေါ်သည့် ဝံသ (မျိုးရိုး) ထဲမှ ဗြာဟ္မဏများ မွေးဖွားလာကြသည်။

Verse 37

विप्रलैस्तनुजचंद्रेज्यार्कैस्तरूणां जनिं वदेत् । स्थलांबुभेंदोशकृतश्चेतरेषामुदाहृतः ॥ ३७ ॥

ဗြာဟ္မဏတို့၊ သားသမီးတို့၊ လတို့၊ ဗြဟသ္ပတိ (ဂုရု) နှင့် နေတို့အားဖြင့် သစ်ပင်တို့၏ «မွေးဖွားရာ/မူလ» ကို ကြေညာရမည်။ အခြားသတ္တဝါအမျိုးအစားတို့၏ မူလကိုတော့ မြေခြောက်၊ ရေ၊ မြေဓာတ်နှင့် အညစ်အကြေး (မစင်) မှဟု ဆိုထားသည်။

Verse 38

स्थलांबु च पतिः खेटो लग्नाद्यावन्मिते गृहे । तावंत एव तखः स्थलजा जलजास्तथा ॥ ३८ ॥

မြေနှင့် ရေ၏ အရှင်ဖြစ်သော ဂြိုဟ်သည် လဂ္နမှ စ၍ သတ်မှတ်အတိုင်းအတာအထိ ရေတွက်ထားသော အိမ်တစ်အိမ်၌ တည်နေသော်၊ ထိုအရေအတွက်နှင့် တူညီသည့် အကျိုးရလဒ်ကို ပေးသည်။ ထိုနည်းတူ မြေပေါ်မွေးဖွားသူများနှင့် ရေထဲမွေးဖွားသူများအပေါ်လည်း အကျိုးသက်ရောက်သည်။

Verse 39

अंतःसारा रवौ सौरे दुर्भगाः क्षीरिणो विधौ । भौमे कंटकिनो वृक्षा ईज्ये ज्ञे सफलाफलौ ॥ ३९ ॥

နေ၏ အာဏာအောက်တွင် သစ်ပင်တို့သည် အတွင်းသားခိုင်မာ၍ စိတ်နှလုံးကောင်းသည်။ စနေ (သော်ရ) အောက်တွင် ကံမကောင်းဖြစ်လာသည်။ လအောက်တွင် နို့ရည်/အဖြူရည် (လက်တက်စ်) ထွက်သော သစ်ပင်ဖြစ်သည်။ အင်္ဂါ (မားစ်) အောက်တွင် ဆူးပင်များ ဖြစ်လာသည်။ ဂုရု (ဗြဟသ္ပတိ) နှင့် ဗုဒ္ဓ (မက်ကူရီ) အောက်တွင် ပန်းနှင့် အသီး ပေါများသည်။

Verse 40

पुष्पिता भार्गवे स्निग्धाश्चंद्रेऽथ कटुकाः कुजे । अशुभर्क्षे शुभः खेटः शुभं वृक्षं कुभूमिजम् ॥ ४० ॥

သုကြ (ဗာရ္ဂဝ/ဗီးနပ်စ်) အာဏာရှိသော် အရာအားလုံး ပွင့်လန်း၍ ဖူးပွင့်သည်။ လအောက်တွင် နူးညံ့ချောမွေ့၍ သာယာသည်။ အင်္ဂါ (မားစ်) အောက်တွင် စူးရှ၍ ခါးစပ်/စပ်ပြင်းလာသည်။ နက္ခတ်မကောင်းသော်လည်း ဂြိုဟ်ကောင်းနိုင်သကဲ့သို့၊ သစ်ပင်ကောင်းသော်လည်း မြေမှထွက်သော အထွက်အပေါ် မကောင်းနိုင်သည်။

Verse 41

कुर्याद्विलोमगो वापि स्वांशोक्तपरगैः समम् । कुजेंदुहेतुकं स्त्रीणां प्रतिमासमिहार्तवम् ॥ ४१ ॥

ပြောင်းပြန်သွားခြင်း သို့မဟုတ် မညီမညာဖြစ်ခြင်း ရှိသော်လည်း၊ ဤနေရာတွင် မိန်းမတို့၏ လစဉ် သွေးဆင်းရာသီ (အာရ္တဝ) သည် အင်္ဂါ (မားစ်) နှင့် လတို့၏ အကြောင်းကြောင့် အတူတူပင် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 42

नेष्टस्थेज्येऽन्यथास्ते स्त्रीयुंक्तासन्नरेक्षिते । पापयुक्तेक्षिते द्यूने रुषा प्रीत्या शुभग्रहैः ॥ ४२ ॥

ဂုရု (ဗြဟ္စပတိ) သည် မကောင်းသောနေရာ၌ တည်ပြီး မင်္ဂလာလက္ခဏာများနှင့် ဆန့်ကျင်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ မိန်းမဂြိုဟ်/ရာသီနှင့် ပေါင်းစည်းသို့မဟုတ် သက်ရောက်မှုခံရပြီး ကာကွယ်သောအမြင်များ မရှိလျှင်၊ ထို့ပြင် သတ္တမအိမ်ကို ပာပဂြိုဟ်များ ပေါင်းစည်းသို့မဟုတ် အမြင်ဖြင့် ထိခိုက်လျှင်၊ မင်္ဂလာဂြိုဟ်များသည် ရှိနေသော်လည်း အခါအားလျော်စွာသာ အကျိုးပေးကာ မနှစ်သက်မှုနှင့် တခါတရံ ကျေးဇူးတရား ရောနှောပေးသည်။

Verse 43

शुक्रार्केंदुजैः स्वांशस्थैरीज्य चांगत्रिकोणगे । भवेदपत्यं विप्रेन्द्र पुंसां सद्वीर्यशालिनाम् ॥ ४३ ॥

ဗြာဟ္မဏအရှင်မြတ်၊ သုက္က (Venus)၊ နေ (Sun)၊ လ (Moon) နှင့် မင်္ဂလာ (Mars) တို့သည် မိမိ၏ အংশ/ခွဲတန်း၌ တည်ကာ၊ ဂုရု (Jupiter) သည် တြိကိုဏ (ထောင့်သုံး) နေရာ၌ တည်လျှင်၊ သန်မာသော သားစွမ်းအားရှိသော ယောက်ျားတို့သည် သားသမီးကို ရရှိကြ၏။

Verse 44

अस्रेऽर्केंदो कुजार्की चेत्पुंस्रियोरामयप्रदौ । व्ययखगो युक्तौ चैकदृष्ट्या नृत्युप्रदौ तयोः ॥ ४४ ॥

နေ နှင့် လ သည် အဋ္ဌမအိမ်၌ ရှိပြီး မင်္ဂလာ (Mars) နှင့် စနိ (Saturn) ပေါင်းစည်းလျှင်၊ ယောက်ျားမိန်းမ နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် ရောဂါပေးသူ ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ပေါင်းစည်းနေစဉ် တစ်ခုတည်းသော ပေါင်းစည်းအမြင်ကို ချလျှင်၊ ထိုနှစ်ဦးအတွက် သေမင်းကို ပေးသူ ဖြစ်လာ၏။

Verse 45

शुक्रार्क्रौ मातृपितरौ दिवा नक्तं शशीनजौ । मातृष्वसृपितृव्याख्यौ वा पद्मेजि समे शुभौ ॥ ४५ ॥

သုက္က (Venus) နှင့် နေ (Sun) ကို မိခင်နှင့် ဖခင်ဟု သတ်မှတ်ရ၏။ နေ့နှင့် ညသည်လည်း လ (Moon) ၏ သားနှစ်ဦးကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ သို့မဟုတ် ပဒ္မဇ (ကြာပန်းမှ ပေါ်ထွန်းသူ) အရှင်၊ မိခင်ဘက် အဒေါ်နှင့် ဖခင်ဘက် ဦးလေးတို့ကိုလည်း အင်အား/အဆင့် တူညီလျှင် မင်္ဂလာဟု ကြေညာထား၏။

Verse 46

पापदृष्टे शुभे क्षीणे तुंगे वा लग्नगेयमे । क्षीणेंदुकुजसंदृष्टे मृत्युमेत्य गता ध्रुवम् ॥ ४६ ॥

မင်္ဂလာဂြိုဟ်တစ်လုံးသည် ပာပဂြိုဟ်၏ အမြင်ကြောင့် ထိခိုက်၍ အားနည်းသော်လည်း၊ ထောင့်မြင့် (exaltation) တွင်ရှိစေ၊ လဂ္န (Ascendant) တွင်ရှိစေ၊ ထို့ပြင် လဆုတ် (waning Moon) နှင့် မင်္ဂလာ (Mars) တို့၏ အမြင်ကိုလည်း ခံရလျှင်၊ သေမင်းသည် မလွဲမသွေ ညွှန်ပြထား၏။

Verse 47

युगपद्वा पृथक्सस्थौ लग्नेंदू पापमध्यगौ । यदा तदा गर्भयुता नारी मृत्युमवाप्नुयात् ॥ ४७ ॥

လဂ္နနှင့် လတို့ ပေါင်းစည်းနေစေ၊ ခွဲထားနေစေ၊ မကောင်းဂြိုဟ်များကြားတွင် ပိတ်ဆို့ခံရလျှင် ထိုအချိန်၌ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမသည် သေဆုံးခြင်းကို ကြုံနိုင်သည်။

Verse 48

लग्नांञ्चद्राच्च तुर्यस्थैः पापैर्निधनगे कुजे । नष्टेंदौ कुजरव्योश्च बंधुरिष्पगयोर्मृतिः ॥ ४८ ॥

လဂ္နနှင့် လတို့မှ စတုတ္ထအိမ်တွင် မကောင်းဂြိုဟ်များနေပြီး၊ ကုဇ (မားစ်) သည် မရဏအိမ်၌ ရှိလျှင်၊ ထို့ပြင် လသည် ထိခိုက်၍ “ပျောက်ကွယ်သကဲ့သို့” ဖြစ်ကာ ကုဇနှင့် နေတို့လည်း ပါဝင်လျှင် ဆွေမျိုးနှင့် ဇနီး/ခင်ပွန်းတို့အတွက် သေမင်းကို ညွှန်ပြသည်။

Verse 49

तन्वस्तसंस्थयोर्भौमरव्योः शस्रभवः क्षयः । यन्मासाधिपतिर्नष्टस्तन्मासं संस्रवे त्यजेत् ॥ ४९ ॥

မားစ်နှင့် နေသည် ‘တန်ဝစတ’ နှင့် ‘သံစထ’ အနေအထားများတွင် ရှိလျှင် လက်နက်ကြောင့် ဖျက်ဆီးသည့် ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ လ၏အုပ်စိုးဂြိုဟ်သည် ထိခိုက်၍ ‘ပျောက်ကွယ်’ လျှင် ထိုလတွင် အရေးကြီးသော ပူဇော်ပွဲနှင့် လုပ်ငန်းများကို ရှောင်ကြဉ်၍ စွန့်လွှတ်သင့်သည်။

Verse 50

लग्नेंदुगैः शुभैः खेटैस्त्रिकोणार्थास्तभूखगैः । पापैस्त्रिषष्टलाभस्थैः सुखी गर्भो रवीक्षितः ॥ ५० ॥

ကောင်းဂြိုဟ်များသည် လဂ္နနှင့် လ၌ နေပြီး၊ ထို့ပြင် တြိကိုဏ်အိမ်များနှင့် ဓနအိမ်၌လည်း ကောင်းဂြိုဟ်များ ရပ်တည်ကာ၊ မကောင်းဂြိုဟ်များသည် ၃၊ ၆၊ ၁၁ အိမ်များ၌ ရှိလျှင်—နေရောင်၏ အမြင် (aspect) ရပါက—ကိုယ်ဝန်သည် သက်သာချမ်းသာ၍ မင်္ဂလာရှိသည်။

Verse 51

ओजभे पुरुषांशेऽर्केज्येंदुलग्नैर्बलान्वितैः । गुर्वर्कौ विषमस्थौ वा युंजन्म प्रवदेत्तदा ॥ ५१ ॥

လဂ္န၊ လ၊ ဂုရု (ဂျူပီတာ) နှင့် နေတို့ အားကောင်း၍ မစုံကိန်းရာသီ (odd sign) နှင့် ယောကျာ်းပိုင်း (masculine division) တွင် ကျရောက်လျှင် ယောကျာ်းကလေး မွေးဖွားမည်ဟု ခန့်မှန်းရမည်။ ထို့အတူ ဂုရုနှင့် နေတို့ မစုံကိန်း/ယောကျာ်းပိုင်း အနေအထားတွင် ရှိလျှင်လည်း ထိုသို့ပင် ဆိုရမည်။

Verse 52

युग्मभांशस्थितैस्तैस्तु वक्रेंदुभृगुभिस्तथा । यामस्थानगतैर्वाच्यं स्रियो जन्म मनीषिभिः ॥ ५२ ॥

ဂြိုဟ်တို့သည် အစိတ်အပိုင်းတန်းတူ (အတွဲ) တွင် တည်နေပြီး၊ လနှင့် သုကြာဂြိုဟ်သည် နောက်ပြန်လှည့်ကာ ယာမ-သ္ထာန (အချိန်/ကဏ္ဍနေရာ) တွင် ရောက်နေသော် ပညာရှိတို့က မိန်းကလေးမွေးဖွားခြင်းဟု ဆိုကြသည်။

Verse 53

द्व्यंगस्था बुधसंदृष्टाः स्वपक्षेय मलंकराः । लग्नं विनौजभावस्थः सौरः पुंजन्मकृत्तथा ॥ ५३ ॥

သက်ဆိုင်ရာဂြိုဟ်များသည် ဒွိရာသီ (dual signs) တွင် တည်ပြီး ဗုဒ္ဓဂြိုဟ် (Mercury) ၏ အမြင်/အာသီသင်္ကေတကို ခံရလျှင် မင်္ဂလာဖြစ်ကာ အကျိုးပြုတတ်သည်။ ထို့အတူ နေဂြိုဟ်သည် လဂ္နမဟုတ်သော အိမ်အတွဲ (even house) တွင် ရှိလျှင် ယောက်ျားကလေးမွေးဖွားစေသည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 54

मिथो रवींदूर्ज्ञार्की वा पश्यतः समगं रविः । वक्रो वांगविधू ओजे जज्ञौ युग्मौजसंस्थितौ ॥ ५४ ॥

နေနှင့် လသည် အပြန်အလှန် ကြည့်ရှုကြသဖြင့် နေဂြိုဟ်သည် ညီမျှသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်လာသည်။ ထို့နောက် အိုဇ (odd) အပိုင်း၌ ကွေးကောက်သည့် လမ်းကြောင်းဖြင့် သွားသော လသည် မွေးဖွားလာကာ အတွဲ-အိုဇ စီစဉ်မှုတွင် တည်မြဲ하였다။

Verse 55

कुजेक्षितेपुमांशेदुहिता क्लीब जन्मदा । समे सितेन्दू ओजस्था ज्ञारांगोज्या नृवीक्षितौ ॥ ५५ ॥

အင်္ဂါဂြိုဟ် (Mars) သည် ပုရుషအပိုင်းကို အာသီသင်္ကေတဖြင့် ကြည့်လျှင် သမီးမွေးဖွားပြီး လိင်အားနည်းမှုကိုလည်း ညွှန်ပြနိုင်သည်။ သုကြာနှင့် လသည် အင်အား/နေရာ တူညီလျှင် မွေးဖွားသူသည် သန်မာတက်ကြွ၏။ ထို့ပြင် ဗုဒ္ဓ၊ နေ၊ အင်္ဂါ တို့ ပေါင်းစည်းကာ လဂ္နကို ဂုရု (Jupiter) က မြင်လျှင် ယောက်ျားကလေးမွေးဖွားခြင်းဟု ဆိုသည်။

Verse 56

लग्नेंदुसमगौ युग्मस्थाने वा यमलंकराः । ग्रहोदयस्थान्द्यंगांशान्पश्यति ज्ञे स्वभागगे ॥ ५६ ॥

လဂ္န (Ascendant) နှင့် လသည် ပေါင်းစည်းနေသော်လည်းကောင်း၊ ဒွိရာသီတွင် တည်နေသော်လည်းကောင်း၊ မွေးဖွားသူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် အတွဲတူ (twin-like) သဘောဖြစ်လာသည်။ ဗုဒ္ဓဂြိုဟ်သည် မိမိ၏ အပိုင်း/ရာသီတွင် ရှိလျှင် ဂြိုဟ်များ၏ ထွက်ပေါ်ရာနေရာနှင့် ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများပေါ်သို့ သက်ရောက်မှု ချသည်။

Verse 57

त्रितयं ज्ञांशकाद्युग्मममिश्रैः सममादिशेत् । लग्ने चापांत्यभागस्थे तदंशस्थबलिग्रहैः ॥ ५७ ॥

Jñāṃśaka မှစသော အစုံနှင့် သုံးစုကို မရောနှောဘဲ တူညီသောအချိုးဖြင့် သတ်မှတ်ရမည်။ လဂ္နာသည် ဓနု (Sagittarius) ၏ နောက်ပိုင်းတွင် ရောက်လျှင် ထိုအံśa အတွင်း နေရာယူသော အင်အားကြီးဂြိုဟ်များအတိုင်း အကျိုးကို ကြေညာရမည်။

Verse 58

वीर्याढ्यज्ञार्किसदृष्टैः कोशस्थावहवोगिनः । सितारेज्यार्कचंद्रार्किज्ञांगेशोर्केंदवोऽधिपाः ॥ ५८ ॥

သတ္တိဗလ၊ ယဇ္ဉာပညာနှင့် မြင်သူ၏အမြင်ဉာဏ်တို့ဖြင့် ပြည့်ဝသူများ၊ “ကောသ” (ဘဏ္ဍာ) တွင် တည်သူများ၊ အုပ်ချုပ်ရေး၏ဝန်ကို ထမ်းသူများနှင့် မိမိအကျိုးဖလကို ခံစားသူများသည် အာဏာရှင်များဟု ဆိုကြသည်။ ထို့အတူ စိတ (Venus)၊ ကြယ်စုများ၊ ဗြဟஸပတိ (Bṛhaspati)၊ နေ၊ လ၊ နေ၏သား (Saturn)၊ ဉာဏ်ရှိသူ (Mercury)၊ အင်္ဂိရသ (Aṅgiras) နှင့် နေ–လ အရှင်တို့ကိုလည်း အာဏာတော်များဟု ခေါ်ဆိုသည်။

Verse 59

मासानां तत्समं वाच्यं गर्बगस्थस्य शुभाशुभम् । त्रिकोमे ज्ञे परैर्नष्टैर्द्विमुखाह्निकपान्वितः ॥ ५९ ॥

ဝမ်းတွင်းရှိ သန္ဓေကလေး၏ ကောင်းမကောင်း အညွှန်းများကို လများနှင့် ကိုက်ညီအောင် ကြေညာရမည်။ ဟောရာပညာရှင်က tri-koṇa အနေအထားကို တွေ့ပြီး အခြားအညွှန်းများ ပျောက်ကွယ် သို့မဟုတ် မရှိလျှင် အကျိုးကို “မျက်နှာနှစ်ဖက်” ဟု ဆိုကာ နေ့စဉ်ဝတ်ပြုမှု မမှန်ကန်ခြင်းနှင့် သောက်သုံးအလေ့အထတို့ ပါဝင်သည်ဟု ပြောကြသည်။

Verse 60

अवागावाटावशुभैर्भसंधिस्थैः प्रजायते । वीरान्सगीश्चदष्टेध्वष्टार्कातभसंहिताः ॥ ६० ॥

အမင်္ဂလာသံများနှင့် ပျက်စီးသော sandhi (စပ်ဆက်မှု) များကြောင့် ချို့ယွင်းသော ဖွဲ့စည်းမှုများ ပေါ်ပေါက်သည်။ ထို့ပြင် ရွတ်ဆိုစဉ်အဆက်အစဉ် ပျက်ယွင်းခြင်းနှင့် စာတမ်းအစီအစဉ် ပျက်စီးခြင်းတို့ကြောင့် ရည်ရွယ်ထားသော သူရဲကောင်းသဘောနှင့် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးသဘောသည် ကိုက်ဖြတ်ခံရသကဲ့သို့ ပုံပျက်၍ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

Verse 61

आरार्की चेज्यभांशस्थौ सदंतोगर्भकस्तदाः । खर्भेजे भुविमंदारदृष्टे कुब्जस्तु गर्भगः । पर्गुर्मीने यमेद्वारैर्दष्टेथांगेभघसंधिगे ॥ ६१ ॥

သက်ဆိုင်ရာဂြိုဟ်များသည် ဗြဟஸပတိ (Jupiter) ၏ အံśa တွင် တည်လျှင် “Sadaṃta-garbha” ဟု ခေါ်သော အခြေအနေ ပေါ်ပေါက်သည်။ Kharbha ရာသီတွင် မြေပြင်မန်ဒာရ (Mandāra) ကို မြင်ရလျှင် သန္ဓေကလေးသည် “Kubja” (ခါးကွေး) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် Pargur သည် မီန (Pisces) တွင် ရှိပြီး ယမ၏ “တံခါးများ” ထိခိုက်လျှင် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ၏ အဆစ်အဆက်တွင် ချို့ယွင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 62

पापैर्जडो विधौ गर्भः शुभदृष्टिविवर्जिते । मृगांत्यगे वामनकः सौरेंद्रर्कनिरीक्षिते । धीनयोदपगैस्त्र्यंशैः पापास्तैरसिरोह्रदाः ॥ ६२ ॥

မကောင်းသော စနေ (ဗိဓု) အာနုဘော်အောက်တွင် ကောင်းသော အမြင်မရှိဘဲ ဂರ್ಭတည်လျှင် ကလေးသည် ဉာဏ်မထက်မြက်၊ မိုက်မဲလာမည်။ မೃဂသီရ္ษ နက္ခတ်၏ အဆုံးတွင် ဖြစ်လျှင် အရပ်ပု (ဝါမန) ဖြစ်တတ်သည်။ နေမင်းနှင့် အိန္ဒြ (ဂျူပီတာ) တို့၏ အမြင်ကျရောက်ပြီး တြယံရှ (ဒေကန်) များကို ဓီန၊ ယောဒပ စသည့် မကောင်းသော ခွဲခြားမှုများက သိမ်းပိုက်လျှင် ထိုမကောင်းများက ခေါင်းရောဂါနှင့် သွေးရောဂါကဲ့သို့ ဒုက္ခများကို ဖြစ်စေသည်။

Verse 63

रवींदुयुक्ते सिंहेंगे माहेयार्किनिरीक्षिते । नेत्रहीना मिश्रखेटैर्दृष्टे बुद्धुदलोचनाः । व्ययेजो वामनयनं दक्षं सूर्यो विनाशयेत् ॥ ६३ ॥

နေမင်းနှင့် လမင်းတို့ စိင်္ဟ (Leo) တွင် ပေါင်းစည်းပြီး အင်္ဂါနှင့် စနေတို့၏ အမြင်ကျရောက်ကာ အလင်းတန်းများကို ဂြိုဟ်ရောနှော၍ ထိခိုက်စေသော် လူသည် စိတ်အားနည်း၍ မျက်စိမြင်ကွင်းမထင်ရှား၊ ဉာဏ်မပြတ်သားလာမည်။ ထိုဖွဲ့စည်းမှုသည် ဗျယ (ဆုံးရှုံးရာ) အိမ်တွင် ဖြစ်လျှင် ဘယ်မျက်စိကို ဖျက်ဆီးတတ်သည်။ နေမင်းက အကြောင်းရင်းဖြစ်လျှင် ညာမျက်စိကို ဖျက်ဆီးတတ်သည်။

Verse 64

नेष्टा योगाः शुभैर्दृष्टाः पापाः स्युर्नात्र संशयः । मंदेऽस्ते मंदभांशेंगे निषैकेब्दत्रये जनिः ॥ ६४ ॥

သာမန်အားဖြင့် ကောင်းမြတ်ဟု ဆိုကြသော ယောဂများပင် မကောင်းသော အာနုဘော်က “မြင်”၍ ဖုံးလွှမ်းသော် မကောင်းသို့ ပြောင်းလဲသည်—သံသယမရှိ။ စနေဂြိုဟ် အစ့်တ (နေဝင်) ဖြစ်နေပြီး လဂ္နာသည် စနေ၏ အပိုင်းတွင် ကျရောက်လျှင် ထိုအခြေအနေအောက်၌ သုံးနှစ်အတွင်း မွေးဖွားခြင်း ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။

Verse 65

द्वादशाब्दे शशिन्येवं सुतावपि विचिंतयेत् ॥ ६५ ॥

ဆယ်နှစ်နှစ် ပြည့်လွန်သွားသောအခါ လမင်းအကြောင်းကိုလည်း ထိုနည်းတူ စဉ်းစားသုံးသပ်ရမည်၊ ထို့ပြင် မိမိ၏ သားအကြောင်းကိုလည်း ထိုသဘောတရားဖြင့် ဆင်ခြင်ရမည်။

Verse 66

आधानेंदुद्वादशांशा पापास्तद्राशिभिः पुरः ॥ ६६ ॥

အာဓာန (ဂರ್ಭတည်ချိန်) တွင် လ၏ ဒွါဒသအံရှ (dvādaśāṃśa) ဆယ့်နှစ်ပိုင်းများသည် မကောင်းသော အာနုဘော်ကြောင့် ထိခိုက်လျှင် မကောင်းဟု သတ်မှတ်ကြသည်၊ အထူးသဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ ရာသီများ၏ ရှေ့တွင် တည်နေသော် သို့မဟုတ် ရှေ့တန်းတွင် ရောက်နေသော် ပို၍ မကောင်းတတ်သည်။

Verse 67

शशांके जन्मभागादिद्वि घ्नमिष्टकलाः स्मृताः ॥ ६७ ॥

လကို စဉ်းစားသောအခါ မင်္ဂလာကာလအပိုင်းများ (ကလာ) ကို မွေးဖွားရာအပိုင်း (မွေးဒဂရီမှစ၍) ကို နှစ်ဆယူ၍ ရသောအဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။

Verse 68

पितुः परोक्षे जन्मस्यादिन्दौ लग्नमपश्यति ॥ ६८ ॥

ဖခင် မမြင်ရသောအခါ မွေးဖွားခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထို့အတူ လကို မမြင်ရလျှင် လဂ္န (ascendant) ကိုလည်း မမြင်မသိနိုင်။

Verse 69

मध्याद्भ्रष्टेर्के विदेशस्थे जनने नारिजन्म वै । मंदेंगस्थे कुजेस्ते च ज्ञोस्फुजि मध्यगे विधौ ॥ ६९ ॥

မွေးချိန်တွင် နေမင်းသည် မဇ္ဈိမကောင်းကင်မှ လွဲကျ၍ နိုင်ငံခြားဒေသ၌ တည်နေပါက မိန်းကလေးမွေးဖွားခြင်းကို ညွှန်ပြသည်။ ထို့အတူ စနေသည် မင်္ဂလာမကောင်းသောနေရာ၌ တည်ပြီး အင်္ဂါလည်း ထိုသို့တည်ကာ၊ ဗုဒ္ဓဟူးသည် စဖုဇစ် (Sphujit) ရာသီ၌ ရှိ၍ လသည် အလယ်နေရာ၌ ရပ်နေသောအခါ—ဤဖွဲ့စည်းမှုများကို ထိုရလဒ်၏ လက္ခဏာဟု သင်ကြားထားသည်။

Verse 70

पापांगेब्जे त्रिभागे लौ स्वायगैः सद्भिरुद्गतः । सूर्यस्तद्दृष्टिगो वापि ज्ञेयो ज्योतिर्विदां वरैः ॥ ७० ॥

ရာသီစက်ဝိုင်းကို ကြာပန်းကဲ့သို့ သဘောထားလျှင် လေဝ် (Lau) ဟုခေါ်သောရာသီ၏ တတိယပိုင်း၌ နေမင်း ထွက်ပေါ်လာသည်ဟု လေ့ကျင့်ကျွမ်းကျင်သော ပညာရှင်များက တွက်ချက်ပြသသော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် နေမင်းသည် ထိုဒೃષ્ટि (မြင်ကွင်းလိုင်း) အတွင်း၌ပင် တွေ့ရသော်လည်းကောင်း—ဂျ्योတိષ ပညာရှင်အထွတ်အမြတ်တို့က ထိုသို့ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 71

चतुष्पदर्क्षगे भानौ शेर्षैबलयुतैः खगैः । कोशादतौ तु यमलौ जायेते मुनिसत्तम ॥ ७१ ॥

အို မုနိအထွတ်အမြတ်၊ နေမင်းသည် စတုဿပဒ (Catuṣpada) နက္ခတ်၌ တည်နေသောအခါ ဗိုက်အတွင်းမှ အမွှာနှစ်ဦး မွေးဖွားလာကြပြီး ခေါင်းအမှတ်အသားများနှင့် အင်အားတို့ ပြည့်စုံကာ ငှက်သဘောသဏ္ဍာန်ရှိကြသည်။

Verse 72

सार्क्यारसिंहोज्ञाजांसे भांशतुत्यांगनालयुक् । लग्नमिंदुं च सार्केंदुं न पश्यति यदा गुरुः ॥ ७२ ॥

ဂုရု (ဗြဟ္စပတိ) သည် လဂ္န၊ လ၊ သို့မဟုတ် စနီနှင့်ပေါင်းသော လ ကို မမြင်သော်လည်းကောင်း၊ စင်္ဟာ စသည့် အပိုင်းများနှင့် ဗုဓ စသည့် ဝိဘဂ္ဂများတွင် အပုပ်သက်ရောက်မှုများ လွှမ်းမိုးသော်လည်းကောင်း—ထိုသူသည် အမင်္ဂလာအိမ်ရာနှင့် ဒုက္ခအခြေအနေများနှင့် ချိတ်ဆက်နေသည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 73

सपापगोऽर्को जायो वा परवीर्यप्रसूतिकृत् । पापभस्थौ पापखेटैः सूर्यार्घानत्रिकोणगौ ॥ ७३ ॥

အာက (နေ) သည် အပုပ်သက်ရောက်မှုနှင့် ပေါင်းစည်းလျှင်၊ လူကို «ဇာယ» (အခြားသူ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်) ဖြစ်စေသော်လည်းကောင်း၊ အခြားယောက်ျား၏ အင်အားဖြင့် သားသမီး မွေးဖွားစေသော်လည်းကောင်း ဖြစ်တတ်သည်။ ထို့အတူ အပုပ်ဂြိုဟ်များသည် အပုပ်နေရာများတွင် တည်နေပြီး၊ နေ နှင့် လ တို့သည် နေ၏ အာရ္ဃ (နက္ခတ်ခွဲ) ၏ တြိကိုဏ်နေရာများတွင် ရှိလျှင်လည်း ထိုသို့သော အကျိုးရလဒ်များကို ညွှန်ပြသည်။

Verse 74

विदेशगः पितावृद्धः खेवा राशिवशात्यये । पूर्ण इंढौ स्वभेशेज्ञे शुभे मुव्यंवुजे तनौ ॥ ७४ ॥

နိုင်ငံခြား၌ ရောက်နေခြင်းနှင့် ဖခင်အိုမင်းခြင်းတို့၏ အညွှန်းကို အုပ်စိုးသော ရာသီအလိုက် ဆုံးဖြတ်ရမည်။ လ သည် ပြည့်ဝ၍ သုဘဂြိုဟ်ဖြစ်ကာ မိမိရာသီ၌ သို့မဟုတ် မိမိ၏ အုပ်ရှင်ရာသီ၌ တည်နေပြီး—အထူးသဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိရောက်သော မင်္ဂလာယောဂ၌ ဖြစ်လျှင်—ကောင်းသော အကျိုးရလဒ်များ ရရှိသည်။

Verse 75

द्यूनस्थे वा विधौ यातेंगना नारी प्रसूयते । अब्धांगमन्भगः पूर्णे ज्यो वा पश्यति नारद ॥ ७५ ॥

အို နာရဒာ၊ ဗုဓ (မက်ကူရီ) သည် အိမ် ၇ တွင် တည်နေသော်လည်းကောင်း၊ ထိုနေရာသို့ ရွှေ့ဝင်သော်လည်းကောင်း၊ မိန်းမသည် သမီးကလေးကို မွေးဖွားသည်။ ထို့ပြင် လ၏ အင်္ဂ/ဘဂ (အပိုင်း) ပြည့်စုံလာသောအခါ တောက်ပသော အလင်းရောင်ကို မြင်ရသည်။

Verse 76

स्वबंलग्नगः सूतिः सलिले नात्र संशयः । पापदृष्टे यमे गुद्यां जन्मांगाजव्ययस्थिते ॥ ७६ ॥

လဂ္နက မွေးဖွားရာသီသည် ရေရာသီဖြစ်လျှင် မွေးဖွားခြင်းသည် ရေထဲ၌ သို့မဟုတ် ရေအနီး၌ ဖြစ်သည်—သံသယမရှိ။ ယမ (ဒုက္ခပေးသက်ရောက်မှု) ၏ အပုပ်အမြင်ကျရောက်လျှင်၊ သက်ဆိုင်ရာ အမှတ်သည် အနောက်ပေါက်ဒေသ၌ ကျရောက်ပြီး၊ မွေးဖွားညွှန်းကိန်းသည် ၁၂ အိမ် (ဆုံးရှုံးမှုအိမ်) တွင် တည်နေသော်—ဤသို့သော အမင်္ဂလာအညွှန်းကို ကြေညာထားသည်။

Verse 77

कर्कातिलग्नगेशौरेवटे जन्माब्जवीक्षिते । मंदे जन्मगते लग्ने बुधसूर्येंदुवीक्षिते ॥ ७७ ॥

ကရကဋ္ဌလဂ္န ဖြစ်၍ လဂ္နပိုင်ရှင်သည် ဝೃಷဘ ရာသီ၌ တည်နေသော်လည်းကောင်း၊ သုကြ (ဗင်နပ်စ်) သည် မွေးလဂ္နကို အမြင်ပေးသော်လည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် စနိ (စတန်) သည် လဂ္န၌ တည်ပြီး လဂ္နကို ဗုဒ္ဓ (မက်ကရီ)၊ အာဒိတျ (နေ) နှင့် စန္ဒြ (လ) တို့က အမြင်ပေးသော်လည်းကောင်း—ဤသို့သော ဖွဲ့စည်းမှုကို ဆိုလိုသည်။

Verse 78

क्रीडास्थाने देवगेहेप्यूषरे च क्रमाज्जनिः । श्मशाने लग्नदृगसृग्राम्यस्थानेब्जभार्गवौ ॥ ७८ ॥

ကစားရာနေရာ၊ ဒေဝဂေဟ (ဘုရားကျောင်း) နှင့် မိုးမရွာသည့် အပျက်မြေ၌—အစဉ်လိုက်—စနိ (စတန်) သည် ထိုသို့သော အကျိုးရလဒ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သင်္ချိုင်း/မီးသင်္ဂြိုဟ်ရာ၌ စွဲလမ်းမှုနှင့် ကြမ်းတမ်းသော အမြင်ကို ညွှန်ပြ၏; ကျေးရွာပတ်ဝန်းကျင်၌မူ ပဒ్మဇ (ပန်းကြာမှ မွေးသော ဘြဟ္မာ) နှင့် ဘာရ္ဂဝ (သုကြ/ဗင်နပ်စ်) ကို ညွှန်ပြ၏။

Verse 79

अग्निहोत्रगृहे जीवोऽर्को भूषाभरणे गृहे । शिल्पालये बुधो जन्म कुर्याद्बलसमन्वितः ॥ ७९ ॥

အဂ္နိဟောတရကို ထိန်းသိမ်းကျင့်သုံးသော အိမ်၌ ဂုရု (ဂျူပီတာ) သန်မာလာ၏။ အလှဆင်အဆင်တန်ဆာများကို အဓိကထားသော အိမ်၌ အာဒိတျ (နေ) သန်မာလာ၏။ လက်မှုနှင့် အနုပညာအိမ်၌မူ ဗုဒ္ဓ (မက်ကရီ) သည် မွေးဖွားချိန်၌ သန်မာလာကာ အသက်အားနှင့် စွမ်းရည်ကို ပေးတတ်၏။

Verse 80

भासमाने सरे मार्गे स्थिरे स्वर्क्षांशगे गृहे । त्रिकोणगज आरार्क्योरस्ते वा सृज्यतेऽम्बया ॥ ८० ॥

ရေကန်သည် တောက်ပ၍ လမ်းကြောင်းသည် ရှင်းလင်းကာ၊ အိမ်သည် မိမိနက္ခတ်၏ အာနုဘော်အောက်၌ တည်ငြိမ်နေသော်လည်းကောင်း; တြိဂုဏ်၌ မင်္ဂလာဆင်အမှတ်အသား ပေါ်ထွန်းလာပြီး အာဒိတျ (နေ) သည် သင့်လျော်သော လမ်းကြောင်း၌ (သို့) သင့်တော်ရာ အရပ်၌ ဝင်လျှင်—အမ္ဗာ မိခင်သည် ကောင်းမြတ်သော အကျိုးကို မွေးဖွားစေ၏။

Verse 81

गुरुदृष्टे तु दीर्घायुः परं च प्राप्यते पुनः । पापदृष्टे विधौलग्नेऽस्तेकुजे तु विनश्यति ॥ ८१ ॥

ဂုရု (ဂျူပီတာ) ၏ အမြင်ရလျှင် အသက်ရှည်ခြင်းကို ရပြီး ထပ်မံ၍ မြင့်မြတ်သော အဆင့်သို့ ရောက်တတ်၏။ သို့သော် လဂ္နာသည် ပာပဂြဟတို့၏ အမြင်ကြောင့် ထိခိုက်နေပြီး—ဗုဒ္ဓ (မက်ကရီ) တက်နေချိန်၌ ကုဇ (မားစ်) သည် နေကြောင့် လောင်ကျွမ်း (combust) ဖြစ်လျှင်—ထိုအသက်ရှည်ခြင်း ပျက်စီးသွား၏။

Verse 82

भवे कुजार्क्योः संदृष्टे परहस्तगतः सुखी । पापेद्यतायुर्भवति मासः सार्थैः परैरपि ॥ ८२ ॥

အင်္ဂါနှင့် နေမင်းတို့သည် ဘဝအိမ်၌ အပြန်အလှန်မြင်ကွင်းရလျှင်၊ လူသည် အခြားသူ၏လက်ထဲတွင်နေသကဲ့သို့ အခြားသူကိုမှီခိုရင်း သာယာချမ်းမြေ့မည်။ မကောင်းဂြိုဟ်တို့က ထိခိုက်နှောင့်ယှက်လျှင်၊ အထောက်အကူကောင်းများရှိသော်လည်း အသက်တာကာလကို တစ်လသာဟု ညွှန်ပြသည်။

Verse 83

पितृमातृगेहे जन्म तदधीशबलान्मुने । तरुगेहे शुभे नीचे नैकस्थदृष्टौ लग्नेंदुः ॥ ८३ ॥

မုနိရေ၊ စတုတ္ထအိမ်၏ အရှင်ဂြိုဟ် အားကောင်းလျှင် မွေးဖွားရာသည် ဖခင် သို့မဟုတ် မိခင်၏ အိမ်တွင် ဖြစ်၏။ လဂ္နအရှင်ဖြစ်သော လသည် နိမ့်ကျနေပြီး သုဘ ‘သစ်ပင်/တော’ အိမ်ရာသင်္ကေတ၌ တည်ကာ ဂြိုဟ်များစွာ၏ အမြင်ရလျှင်၊ သစ်ပင်များနှင့် ဆက်နွယ်သော နေရာ—တောအုပ်၊ သစ်တောရွာစသည့် အိမ်ရာ၌ မွေးဖွားမည်။

Verse 84

एतल्लक्षणसंपन्ना प्रसीतिर्विजने तदा । मंदर्क्षांशे विधौ तुर्ये मंददृष्टेऽब्जगेऽपि वा ॥ ८४ ॥

ဤလက္ခဏာများနှင့် ပြည့်စုံသော မွေးဖွားခြင်းသည် ထိုအခါ လူသူကင်းသော နေရာ၌ ဖြစ်ပေါ်သည်။ လသည် နူးညံ့သော နက္ခတ်၌ တည်၍ စတုတ္ထပဒ၌ ရှိကာ၊ စနေ၏ သက်ရောက်မှု မပြင်းထန်သော်လည်းကောင်း၊ ပုဿ (ဗုဒ္ဓ) သည် အားနည်းနေသော်လည်းကောင်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 85

मंदार्चने वा तमसि शयनं नीचगेभुवि । शीर्षे पृष्टोदये जन्म तद्वदेव विनिर्दिशेत् ॥ ८५ ॥

အမှောင်ထဲတွင် အိပ်စက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် နိမ့်သော မြေပြင်ပေါ်တွင် လဲလျောင်းခြင်း၊ သို့မဟုတ် လဂ္နသည် ခေါင်းပိုင်းဒေသ၌ ရှိ၍ ကျောဘက်က တက်လာသည့် အချိန်တွင် မွေးဖွားခြင်း ဖြစ်လျှင်၊ အရင်က ဆိုခဲ့သည့် အကျိုးရလဒ်နှင့် တူညီသည်ဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 86

चंद्रास्तसुखगः पापैर्मातुः पीडां समादिशेत् । जीर्णोद्धृतं गृहं मंदे सृजि दग्धं न वा विधौ ॥ ८६ ॥

ပာပသက်ရောက်မှုများကြောင့် လသည် ပျက်စီးကာ အနိမ့်ကျသော (နေဝင်သဘော) အခြေအနေသို့ ရောက်လျှင် မိခင်၏ ဒုက္ခပင်ပန်းမှုကို ညွှန်ပြသည်။ ထို့ပြင် စနေ အားနည်းလျှင် အိုဟောင်းပြီး ပြန်လည်ပြုပြင်ထားသော အိမ်ကို ညွှန်ပြသည်—မီးလောင်ပျက်စီးခြင်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့၊ ကံကြမ္မာအရ မတည်မြဲနိုင်ခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

Verse 87

काष्टाढ्यमदृढं सूय बहुशिल्पयुतं बुधे । चित्रयुक्तं नवं शुक्रे दृढे रम्ये गुरौ गृहम् ॥ ८७ ॥

နေမင်းအာဏာရှိသော် အိမ်သည် သစ်သားပေါများသော်လည်း မခိုင်မာ; ဗုဒ္ဓဂြိုဟ်အာဏာရှိသော် လက်ရာပညာများစွာဖြင့် ပြည့်စုံ; သုကြဂြိုဟ်အာဏာရှိသော် အသစ်၍ ပန်းချီအလှဆင်; ဂုရုဂြိုဟ်အာဏာရှိသော် ခိုင်ခံ့၍ လှပသော အိမ်ဖြစ်၏။

Verse 88

धटाजकर्क्यलिघटे पूर्वे ज्ञेज्यगृहे ह्युदक् । वृषे पश्चान्मृगे सिंहे दक्षिणे वसतिर्भवेत् ॥ ८८ ॥

ကుంభ၊ မেষ၊ ကർക്ക၊ တုလ၊ မကရ မွေးဖွားသူတို့အတွက် နေထိုင်ရန် မင်္ဂလာတည်ရာသည် အရှေ့ဘက် (ဗုဒ္ဓနှင့် ဂုရု၏ အိမ်များတွင် မြောက်ဘက်လည်း) ဖြစ်၏။ ဝృషဘ အတွက် အနောက်ဘက်၊ မကရနှင့် သိင်္ဟ အတွက် တောင်ဘက်ကို နေထိုင်ရန် သင့်တော်ဟု သတ်မှတ်သည်။

Verse 89

गृहप्राच्यादिगौ द्वौ द्वौ व्द्यंगाः कोणेष्वजादयः । पर्यंके वास्तुवत्पादास्रिषदंकांत्यराशयः ॥ ८९ ॥

အိမ်မဏ္ဍလ၌ အရှေ့ဘက်နှင့် အခြားဘက်များတွင် (အင်္ဂါ/ဒေဝတာတို့ကို) နှစ်နှစ်စီ စီရင်ထားပြီး၊ ထောင့်များတွင် အဇာနှင့် အခြားတို့ ရှိကြသည်။ အလယ်ဗေဒိ/အိပ်ရာပေါ်တွင် ဝါස්တုစီမံကိန်းအတိုင်း pāda များကို ထိုင်ခုံ၊ ကိန်းဂဏန်းနှင့် ရာသီ/အပိုင်းအစဉ်အတိုင်း သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 90

चंद्रागांतरगैः खेटैः सूतिकाः समुदाहृताः । चक्राद्धि बहिरंतश्च दृश्यादृश्योपरेऽन्यथा ॥ ९० ॥

လ၏ လမ်းကြောင်းအတွင်း ပေါ်ထွန်းလာသော ဂြိုဟ်လက္ခဏာများကို “sūtikā” (နိမိတ်) ဟု ခေါ်ကြသည်။ အကြောင်းမူကား ထိုနိမိတ်တို့သည် ကောင်းကင်စက်ဝိုင်း၏ အပြင်ဘက် သို့မဟုတ် အတွင်းဘက်တွင် ပေါ်နိုင်ပြီး၊ အထက်ပိုင်းဒေသများတွင် မြင်ရနိုင်သကဲ့သို့ မမြင်ရနိုင်လည်း အခြားနည်းလမ်းများဖြင့် ဖြစ်တတ်သည်။

Verse 91

लग्राशयसमानांगोबालिखेटंसमोपि वा । चंद्रनंदांशवद्वर्णः शीर्षाद्यंगविभाग युक् ॥ ९१ ॥

သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် အချိုးအစားညီညာ၍ တည်ငြိမ်ကောင်းမွန်—မင်္ဂလာတည်ရာကဲ့သို့ သို့မဟုတ် တန်းညီစွာ စီတန်းသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ အသားအရေသည် လ၏ သာယာသော ရောင်ခြည်ကဲ့သို့ တောက်ပပြီး၊ ခေါင်းမှစ၍ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို သင့်တော်စွာ ခွဲခြားစီစဉ်ထားသည်။

Verse 92

शीर्षकं दक्श्रवे नासा कपोलहनवो मुखम् । कंठांसपार्श्वहृद्द्वोषः क्रोडंनाभिश्च बास्तिकाः ॥ ९२ ॥

ခေါင်း၊ ညာနား၊ နှာခေါင်း၊ ပါးနှင့် မေးရိုး၊ ထို့ပြင် ပါးစပ်; လည်ချောင်း၊ ပခုံး၊ ကိုယ်ဘက်ခြမ်းများ၊ နှလုံးနှင့် မျက်ခုံးကြား; ဝမ်းဗိုက်၊ ချက်နှင့် ဆီးအိမ်—ဤတို့သည် ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို ရေတွက်ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 93

शिंश्नापाते च वृषणौ जघने जानुनी तथा । जंघेपादौ चोभघयत्र त्र्यंशैः समुदितैर्वदेत् ॥ ९३ ॥

လိင်အင်္ဂါအောက်ခြေ၌လည်းကောင်း၊ အဏ္ဍများ၌လည်းကောင်း; တင်ပါး၌လည်းကောင်း၊ ဒူးများ၌လည်းကောင်း; ခြေထောက်အောက်ပိုင်းနှင့် ခြေဖျားတို့၌လည်းကောင်း—ဤနေရာတိုင်းတွင် သုံးပိုင်းပေါင်းစည်းထားသကဲ့သို့ အတိုင်းအတာ/တည်နေရာကို ဖော်ပြရမည်။

Verse 94

पापयुक्ते व्रणस्तस्मिन्नंगे लक्ष्म च तद्युते । स्वर्क्षांशे स्थिरयुक्ते तु नैज आगंतुकोऽन्यथा ॥ ९४ ॥

အပြစ်ညွှန်ကိန်းနှင့် ဆက်နွယ်သော ကိုယ်အင်္ဂါတစ်ခု၌ အနာရှိပြီး ထိုအနာနှင့်အတူ ကိုယ်အမှတ်အသားတစ်ခုလည်း တွေ့ရပါက—ထိုအမှတ်အသားသည် မိမိ၏ နက္ခတ် (လ) သို့မဟုတ် ၎င်း၏ အပိုင်း၌ ဖြစ်ပေါ်ကာ တည်ငြိမ်သော အချက်နှင့် ပေါင်းစည်းနေသော် «မွေးရာပါ» (naija) ဟု သတ်မှတ်သည်; မဟုတ်လျှင် «အပြင်မှရ/နောက်မှရ» (āgantuka) ဟု ယူဆသည်။

Verse 95

मंदेऽनिलाश्मजो भौमे विषशस्राग्निजो बुधे । भुजेऽर्के काष्टपशुजो जेतुः श्रृंग्यजयोनिजः ॥ ९५ ॥

စနေဂြိုဟ်အတွက် နိမိတ်များသည် လေနှင့် ကျောက်တုံးတို့မှ ဖြစ်ပေါ်သည်; အင်္ဂါဂြိုဟ်အတွက် မြေမှ; ဗုဒ္ဓဂြိုဟ်အတွက် အဆိပ်၊ လက်နက်နှင့် မီးမှ; ဂုရုဂြိုဟ်အတွက် နေ၊ သစ်နှင့် တိရစ္ဆာန်တို့မှ; သုကြဂြိုဟ်အတွက် ချိုရှိသော သတ္တဝါများနှင့် မမွေးသေးသော သန္ဓေ (အ भ्रုဏ) မှ ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 96

यस्मिन्संज्ञास्रयः खेटा अंगेस्युस्तत्र निश्चितम् । व्रणोशुभकृतः पृष्टेतनौ राशिसमाश्रिते ॥ ९६ ॥

ဂြိုဟ်တို့သည် မိမိတို့၏ အညွှန်းအာသ్రယအဖြစ် ကိုယ်အင်္ဂါမည်သည့်နေရာ၌ တည်နေသနည်းဆိုသော် ထိုနေရာတည်း၌ အမင်္ဂလာကြောင့် ဖြစ်သော အနာတစ်ခု ပေါ်ပေါက်သည်ဟု သေချာသည်။ ရာသီသည် ကိုယ်ခန္ဓာ၌ အာသ్రယယူသောအခါ—အထူးသဖြင့် «တနု» ညွှန်းကိန်းတွင် နောက်ကျော၌ တည်သည်—ဤအကျိုးသည် ထင်ရှားလာသည်။

Verse 97

तिलकृन्मसकृदष्टसौम्यैर्युक्तश्च लक्ष्मवान् । चतुरस्रः पिंगदृक् च पैत्तिकोऽल्पकचो रविः ॥ ९७ ॥

ရဝိ (နေမင်းသဘောရှိသူ) သည် တီလကာနှင့် အမဲစက်သေးသေးတို့ကဲ့သို့ မင်္ဂလာလက္ခဏာများနှင့် သောမ്യဂုဏ် ၈ ပါးကို ပိုင်ဆိုင်၍ လက္ရှ္မဝန်—ကံကောင်းချမ်းသာသူ ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ထည်စတုရန်းသဘော၊ မျက်လုံးအညိုဝါ၊ ပိတ္တဓာတ်အပူဓာတ်ပြင်း၊ ဆံပင်ပါးပါး ဖြစ်၏။

Verse 98

वृतो वातकफी प्राज्ञो मंदवाक् शुभदृक् शशी । क्रृरदृक्तरुणो भौमः पैत्तिकश्चपलस्तथा ॥ ९८ ॥

ရှရှီ (လမင်းသဘောရှိသူ) သည် ဝိုင်းဝန်း၍ ဝါတနှင့် ကဖ ဓာတ်လက္ခဏာပါရှိ၊ ပညာရှိ၊ စကားနူးညံ့၊ မင်္ဂလာမြင်ကွင်းရှိသူ ဖြစ်၏။ ဘောမ (အင်္ဂါ) သည် မျက်နှာအကြမ်းသဘော၊ လူငယ်သဘော၊ ပိတ္တဓာတ်အလွန်ပြင်း၊ စိတ်လှုပ်ရှားလွယ်၍ မတည်ငြိမ်သူ ဖြစ်၏။

Verse 99

त्रिधानुपवृतिर्हास्यरुचिज्ञः श्लिष्टवाक्तथा । पिंगके श्लक्षणो दीर्घः कफीधीमान्गुरुर्मतः ॥ ९९ ॥

အကျင့်အပြုအမူကို သုံးမျိုးဖြင့် စည်းကမ်းတကျ ထိန်းသိမ်းသူ၊ ဟာသ၌ နှစ်သက်ဖွယ်ကို သိမြင်သူ၊ စကားကို ချောမွေ့သပ်ရပ်စွာ ပြောတတ်သူ၊ မျက်လုံးအညိုဝါ၊ ကိုယ်ရုပ်လှပညီညာ၊ အရပ်ရှည်၊ ကဖဓာတ်အလွန်ထင်ရှား၍ ဉာဏ်ထက်မြက်သူ—ဤသို့သောသူကို «ဂုရု» (စစ်မှန်သောဆရာ) ဟု သတ်မှတ်ကြ၏။

Verse 100

सुवपुर्लोचनः कृष्णवक्रकेशो भृगुः सुखी । दीर्घः कपिलदृड्भंदो निलीखरकचोलसः ॥ १०० ॥

သူသည် ကိုယ်ရုပ်လှပ၍ မျက်လုံးတောက်ပသည်; ဆံပင်အနက်ရောင်ကွေးကောက်။ မျိုးရိုးအားဖြင့် ဘൃဂုဝంశသားဖြစ်၍ စိတ်ချမ်းသာကျေနပ်သူ ဖြစ်၏။ အရပ်ရှည်၊ အရောင်ကပီလ (အညိုဝါ) သဘော၊ ကိုယ်အင်္ဂါခိုင်မာ၍ အပြာရောင်လိုင်းတစ်ကြောင်းနှင့် ဆံတုတ် (tuft) ဆိုသည့် ထူးခြားလက္ခဏာများကို ဆောင်ထား၏။

Verse 101

स्नाय्वस्थिरक्तत्वक्शुक्रवसामज्जास्तु धातवः । मंदार्कचंद्रसोम्यास्पुजिज्जीवकुभुवः क्रमात् ॥ १०१ ॥

ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ဓာတု (dhātu) များမှာ—ကြော (sinews)၊ အရိုး၊ သွေး၊ အသားအရေ၊ သုက် (semen)၊ အဆီ၊ နှင့် အရိုးမြစ် (marrow) တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုတို့၏ အုပ်စိုးသည့် အင်အားများမှာ အစဉ်လိုက်—မန်ဒါ၊ နေမင်း၊ လမင်း၊ သောမ്യာ၊ ပူဇီ၊ ဇီဝက၊ နှင့် ဘုဝ တို့ ဖြစ်၏။

Verse 102

चंद्रांगपापैर्भांत्यस्थैः सेंवुपापचतुष्टयैः । चक्रपूर्वापरे पापसौम्यैः कीटतनौ मृतिः ॥ १०२ ॥

လ၏ နက္ခတ်များနှင့် ဂြိုဟ်တည်နေရာများနှင့် ဆက်နွယ်သော အပြစ်များ၊ ထူးခြားသည့် အပြစ်လေးမျိုးနှင့်၊ ယခင်နှင့် နောက်ကာလဝန်းကျင်တို့တွင် ကြမ်းတမ်းသည့်အပြစ်၊ နူးညံ့သည့်အပြစ်ဟူ၍ ခွဲခြားသော အပြစ်များကြောင့်၊ လူသည် ပိုးကောင်၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ခံယူနေစဉ် မရဏကို တွေ့ရ၏။

Verse 103

उदयास्तगतौ पापौ चंद्रः क्रूरयुतैः शुभैः । न चेद्दृष्टस्तदा मृत्युर्जातस्य भवति ध्रुवम् ॥ १०३ ॥

မွေးဖွားချိန်၌ လသည် ထွက်ချိန်နှင့် ဝင်ချိန် နှစ်ဖက်လုံးတွင် အဆိုးဂြိုဟ်များကြောင့် ထိခိုက်နေပြီး၊ အကောင်းဂြိုဟ်များ၏ အမြင်(အာသက်) မရရှိလျှင်၊ မွေးကင်းစ၏ မရဏသည် မလွဲမသွေ ဖြစ်၏။

Verse 104

क्षीणेऽब्जे व्ययगे पापैर्लग्नाष्टस्थैः शुभा न चेत् । केंद्रेषु वाब्जोसंयुक्तः स्मरांत्यमृतिलग्नगः ॥ १०४ ॥

«ကြာပန်း» (သုကြ/ဗီးနပ်စ်) အားနည်း၍ ဒွါဒသမအိမ်၌ တည်နေပြီး၊ အကောင်းသက်ရောက်မှု မရှိသကဲ့သို့ အဆိုးဂြိုဟ်များက လဂ္နနှင့် အဋ္ဌမအိမ်ကို ထိုင်နေပါက—အထူးသဖြင့် «ကြာပန်း» သည် ကេန္ဒြများ၌ ဂြိုဟ်တစ်လုံးနှင့် ပေါင်းစည်းလျှင်—လဂ္နသည် အဆုံးခဏ၌ သတိရခြင်းနှင့် မရဏကို ညွှန်ပြသော လက္ခဏာ ဖြစ်လာ၏။

Verse 105

केंद्राद्या हस्त सन्खेटैरदृष्टो मृत्युदस्तथा । षष्टेमेब्जेऽसदृष्टेसद्यो मृत्युः शुभेक्षिते ॥ १०५ ॥

ကေန္ဒြများမှ စ၍ အဓိကနေရာများကို လက်အမှတ်ရေတွက်ချက်အတိုင်း «မြင်ခြင်း» (အကောင်းအာသက်/ဆက်စပ်ထောက်ပံ့မှု) မရလျှင် ထိုဖွဲ့စည်းမှုသည် မရဏပေးသူ ဖြစ်လာ၏။ ထို့အတူ ဆဋ္ဌမနှင့် ဧကာဒသမအိမ်တို့ကို သင့်လျော်စွာ မအာသက်ရလျှင် ချက်ချင်းမရဏကို ညွှန်ပြ၏; သို့သော် ကောင်းစွာ အာသက်ရလျှင် အကျိုးသည် မင်္ဂလာ ဖြစ်လာ၏။

Verse 106

समाष्टके मिश्रखेटैर्दृष्टे मृतिः शिशोः । क्षीणेब्जेंगे रन्ध्रकेन्दे पापे पापान्तरस्थिते ॥ १०६ ॥

အဋ္ဌမအိမ်ကို ဂြိုဟ်များ ရောနှော၍ အာသက်ရလျှင် ကလေး၏ မရဏကို ညွှန်ပြ၏။ ထို့အတူ အားနည်းသော ဂြိုဟ်တစ်လုံးသည် ရေရာသီပိုင်း၌ တည်နေပြီး၊ အဆိုးဂြိုဟ်တစ်လုံးက အဋ္ဌမ (အပေါက်) အိမ်နှင့် ကေန္ဒြ၌ ရပ်တည်ကာ အခြားအဆိုးဂြိုဟ်များကြားတွင် ပိတ်ဆို့ခံရလျှင်လည်း မရဏလက္ခဏာ ဖြစ်၏။

Verse 107

भूद्यूननिधने वाब्जे लग्नेऽप्येवं शिशोर्मृतिः । पापैश्चन्द्रास्तगैर्मात्रा सार्द्धं सदृष्टिमंतरा ॥ १०७ ॥

မွေးဖွားချိန်၌ လသည် မရဏအိမ်၌တည်နေသော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် ကုမ္ဘလဂ္နာသည် ထိုကဲ့သို့သော အပျက်အဆီးအခြေအနေများနှင့် တွဲလျက်ရှိသော်လည်းကောင်း၊ ကလေးငယ်၏ သေဆုံးခြင်းကို ညွှန်ပြသည်။ ထို့ပြင် လသည် အစတင်္ဂတဖြစ်၍ ပာပဂြိုဟ်တို့က ဖိနှိပ်ကာ ကောင်းမြတ်သော ဒృష్టိကာကွယ်မှု မရှိလျှင် မိခင်နှင့်အတူ ကလေးလည်း ပျက်စီးသေဆုံးသည်။

Verse 108

शुभादृष्टे भान्त्यगेब्जे त्रिकोणोपरतैः खलैः । सग्नस्थे वा विधौपापैरस्तस्थैर्मृतिमाप्नुयात् ॥ १०८ ॥

ကောင်းဂြိုဟ်တစ်လုံးသည် သုဘဒృష్టိရရှိသော်လည်း ရန်သူရာသီ၌ တောက်ပနေပြီး တြိကိုဏအိမ်များ၌ တည်သော ခလဂြိုဟ်တို့က ဝိုင်းပိတ်ထားလျှင်၊ သို့မဟုတ် လသည် ကိုယ်ပိုင်လဂ္နာ၌ရှိသော်လည်း ပာပဂြိုဟ်တို့ကြောင့် အစတင်္ဂတဖြစ်လျှင်—သေမင်းကို တွေ့နိုင်သည်။

Verse 109

ग्रस्तेऽब्जेऽसद्भिरष्टस्थै सृज्यवात्मजयोर्मृतिः । लग्ने रवौ तु शस्रेण सवीर्यासद्भिरष्टगैः ॥ १०९ ॥

လသည် ဂြိုဟ်စား (ဖုံးလွှမ်း) ခံရပြီး အဋ္ဌမအိမ်၌ ပာပဂြိုဟ်များ တည်နေသော်၊ ကိုယ်တိုင်နှင့် သားတော်တို့၏ သေဆုံးခြင်းကို ညွှန်ပြသည်။ ထို့ပြင် နေသည် လဂ္နာ၌ရှိ၍ အဋ္ဌမ၌ အင်အားကြီးသော ပာပဂြိုဟ်များရှိလျှင် လက်နက်ကြောင့် သေမင်းရောက်သည်ဟု ဆိုသည်။

Verse 110

कर्केन्द्वीज्ययुते लग्ने केंद्रे सौम्ये च भार्गवे । शषैस्त्र्यरीशगैरायुरमितं भवति ध्रुवम् ॥ ११० ॥

လဂ္နာသည် ကရက (Cancer) ဖြစ်၍ လနှင့် ဗြဟ္စပတိ (Jupiter) ပူးတွဲနေကာ၊ ကင်ဒြာများ၌ သုဘဂြိုဟ်များနှင့်အတူ ဘာရ္ဂဝ (Venus) တည်နေသော်—ဤကဲ့သို့သော ဂြိုဟ်တည်နေမှုကြောင့် အသက်တာသည် အမှန်တကယ် မရေတွက်နိုင်အောင် ရှည်လျားသည်။

Verse 111

वंर्गोत्तमे मीनलग्ने वृषेऽब्जे तत्त्वलिप्सिके । स्वतुंगस्थेष्वशेषेषु परमायुः प्रकीर्तितम् ॥ १११ ॥

လဂ္နာသည် မိန် (Pisces) ဖြစ်၍ (သက်ဆိုင်ရာဂြိုဟ်များ) ဝృషဘ (Taurus) နှင့် ကုမ္ဘ (Aquarius) တို့၌ တည်ကာ တတ္တဝ (အမှန်တရား) ကို လိုလားသူဖြစ်ပြီး၊ ထိုဂြိုဟ်အားလုံးသည် မိမိတို့၏ ဥတ္တမ/အထွတ်အထိပ်နေရာများ၌ တည်နေသော်—အမြင့်ဆုံးသော အသက်ရှည်မှုကို ကြေညာထားသည်။

Verse 112

शुभैर्दृष्टः सवीर्योगे केंद्रस्थे चायुरर्थदः । स्वच्चोब्जे स्वर्क्षगैः सौम्यैः सवीर्येंगाधिपे तनौ ॥ ११२ ॥

ကောင်းကျိုးဂြိုဟ်များ၏ အမြင်ရရှိ၍ ကိုယ်ပိုင်အားတင်ကာ ကේန္ဒြာ၌ တည်လျှင် အသက်ရှည်နှင့် စည်းစိမ်ကို ပေးတတ်သည်။ ထို့ပြင် ကြည်လင်တောက်ပ၍ ကိုယ်ပိုင်ရာသီ သို့မဟုတ် မြင့်တင်ရာသီ၌ တည်ကာ နူးညံ့သော ကောင်းကျိုးဂြိုဟ်များနှင့် တွဲလျှင်၊ အားကြီးသော လဂ္နာဓိပတိက လဂ္နာ၌ တည်နေသော် ကိုယ်ခန္ဓာသက်ဝင်အားကောင်းကြောင်း ပြသည်။

Verse 113

षष्ट्यब्दकेंद्रसौम्येभेष्टशुद्धे सप्ततिर्गुरौ । मूलत्रिकोणगैः सौम्यैर्गुरो स्वोच्चसमन्विते ॥ ११३ ॥

အသက် ၆၀ အမှတ် (ṣaṣṭyabda) သည် ကေန္ဒြာ၌ တည်၍ ကောင်းကျိုးဂြိုဟ်များနှင့် ပေါင်းစည်းနေသော်လည်းကောင်း၊ ဂုရု (ဗြဟ္မစပတိ) သည် အသက် ၇၀ အနေအထား (saptati) ၌ တည်နေသော်လည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ကောင်းကျိုးဂြိုဟ်များက မူလတြိကိုဏ်ရာသီများ၌ တည်ကာ ဂုရုသည် ကိုယ်ပိုင်မြင့်တင်ရာသီ၏ အာနုဘော်နှင့် ပြည့်စုံလျှင် မင်္ဂလာအကျိုးများကို ညွှန်ပြသည်။

Verse 114

लग्नाधिपे बलयुतशीत्यब्दं त्वायुरीरितम् । सवीर्ये सत्सु केंद्रेषु त्रिंशच्छुद्धियुतेऽष्टमे ॥ ११४ ॥

လဂ္နာဓိပတိသည် အားတင်ပြည့်စုံလျှင် အသက်ကာလကို ၈၀ နှစ်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် ၎င်းသည် အားကောင်း၍ ကေန္ဒြာကောင်းများ၌ တည်နေပြီး အဋ္ဌမအိမ်တွင် သန့်ရှင်း/အားတင် အတိုင်းအတာ ၃၀ ပါရှိလျှင် ထိုအပြည့်အဝသော အသက်ရှည်မှုကို ညွှန်ပြသည်။

Verse 115

लयेशे धर्मगेजीवेष्टस्थे क्रूरक्षिते जिताः । लग्नाष्टमेशावष्टस्थौ भाब्दमायुः करौ मतौ ॥ ११५ ॥

လယ၏ အရှင် (စနေ) သည် ဓမ္မအိမ် (၉) ၌ တည်၍ ဂုရု (ဗြဟ္မစပတိ) သည် ၈ ၌ တည်ကာ အင်္ဂါ (မားစ်) သည် အနိုင်ယူခံရပြီး၊ လဂ္နာဓိပတိနှင့် အဋ္ဌမအိမ်ရှင်တို့ နှစ်ပါးလုံး ၈ ၌ တည်နေသော် ဆရာတော်များအဆိုအရ အသက်ကာလကို တစ်နှစ်သာဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 116

लग्नेऽशुभेज्यौ ग्लौदृष्टौ मृत्यौ कश्चन चाकृतिः । धर्मांगस्थेशनौ शुक्रे केंद्रेऽब्जे व्ययधर्मगे ॥ ११६ ॥

လဂ္နာသည် အမင်္ဂလာဖြင့် ထိခိုက်၍ ဂုရု (ဗြဟ္မစပတိ) သည် မကောင်းသော အနေအထား၌ ရှိကာ၊ လသည် ကရုရ/အမင်္ဂလာဂြိုဟ်များ၏ အမြင်အောက်၌ ရှိလျှင် သေခြင်းကို ညွှန်ပြသော ဖွဲ့စည်းပုံတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်သည်။ ထို့ပြင် စနေသည် ဓမ္မာင်္ဂ-နေရာ၌ တည်၍ သုကြ (ဗီးနပ်စ်) သည် ကေန္ဒြာ၌ ရှိကာ၊ ဗုဒ္ဓ (မက်ကူရီ) သည် ၁၂ နှင့် ၉ အိမ်များ၌ တည်လျှင်လည်း ထိုသဘောတူညီသော အညွှန်းဖြစ်သည်။

Verse 117

शताब्दं गीष्पतौ कर्के कटकस्थसितेज्ययोः । लयेशेंगे शुभैर्हीनेऽष्टमे रवाब्धिमितं वयः ॥ ११७ ॥

ဂျူပီတာသည် ကန်ဆာရာသီ၌ ရှိ၍ လနှင့်ဂျူပီတာတို့လည်း ကန်ဆာ၌ တည်နေသော် အသက်တမ်း တစ်ရာနှစ် ရနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် လဂ္နာအရှင် အားနည်း၍ ကောင်းသော အာနုဘော်ကင်းလျှင် အဋ္ဌမဘဝ၌ အသက်တမ်းကို တစ်ဆယ်နှစ်နှစ်သာ ဟု ခန့်မှန်းရသည်။

Verse 118

लग्ने शेष्टमगेष्टेशे तनुस्थे पंचवत्सरम् । कवीज्ययोगे सौम्याब्जौ लग्ने मृत्यौ च स्वेषवः ॥ ११८ ॥

လဂ္နာအရှင်နှင့် အဋ္ဌမဘဝအရှင်တို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာဘဝ (လဂ္နာ) တွင် တည်နေပါက အသက်တမ်း ငါးနှစ်ဟု ပြသည်။ ထို့ပြင် သုကြာနှင့် ဂျူပီတာ ယောဂဖြစ်၍ မာကရီနှင့် လတို့ လဂ္နာ၌ ရှိလျှင် ထိုသူသည် လဂ္နာတည်းဟူသော နေရာမှပင် သေဆုံးခြင်းကို တွေ့ရသည်။

Verse 119

एतद्योगजमायुः स्यादथ स्पष्टमुदीयते । सूर्याधिक बले पैंडं निसर्गाञ्च विधोर्बले ॥ ११९ ॥

ဤသည်မှာ ယောဂမှ ဖြစ်ပေါ်သော အသက်တမ်း (yogaja) ဟု ဆိုကြသည်။ ယခု ထင်ရှားစွာ ဆိုမည်—နေ၏ အားက ပိုမိုလွန်ကဲလျှင် တွက်ချက်ထားသော ပိုင်ဏ္ဍ (paiṇḍa) အသက်တမ်းကို ယူရမည်။ လ၏ အားက ပိုမိုလွန်ကဲလျှင် သဘာဝပိုင်း (nisarga) ကို ယူရမည်။

Verse 120

अंशायुः सबले लग्ने तत्साधनमथो श्रृणु । गोब्जास्तत्त्वतिथी सूर्यास्तिथिः स्वर्गा नखाः क्रमात् ॥ १२० ॥

လဂ္နာ အားကောင်းလျှင် အံရှ (aṃśa) အလိုက် အသက်တမ်းကို သတ်မှတ်ရသည်။ ယခု တွက်ချက်နည်းကို နားထောင်ပါ—အစဉ်လိုက် ‘go’, ‘abja’, ‘tattva’, ‘tithi’, ‘sūrya’, ‘tithi’, ‘svarga’, ‘nakha’ ဟူသော စကားလုံးများသည် ယူရမည့် ကိန်းဂဏန်းများကို အစဉ်လိုက် ညွှန်ပြသည်။

Verse 121

नखा विधुर्द्वावंकाश्च धृतिः स्वाक्षिखमार्गणाः ॥ १२१ ॥

‘နခ’ သည် လကို ညွှန်ပြသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ‘နှစ်’ သည် ကိန်းဂဏန်း နှစ်ကို ဆိုလိုသည်။ ‘ဓြတိ’ ဟူသည်မှာ တည်ငြိမ်မှုဖြစ်၍ ကိုယ်ပိုင်မျက်စိနှင့် လမ်းကြောင်းကို ရှာဖွေခြင်းတို့နှင့် ဆင်တူဟု ဖော်ပြသည်။

Verse 122

पिंडे निसर्गे रवोच्चे नो ग्रहः षट्भाल्पको यदा । चक्रशुद्धस्तदा ग्राह्येस्यांशा आयुषिसंमताः ॥ १२२ ॥

မွေးဖွားချိန်၌ ကိုယ်ခန္ဓာဖွဲ့စည်းမှု (piṇḍa) အတွင်း နေမင်းသည် အမြင့်တင်ရာ၌ မရှိဘဲ၊ ဂြိုဟ်တစ်လုံးမျှ ခြောက်ဘ္ဟာဂ (bhāga) ဖြင့် မအားနည်းလျှင်၊ ထိုဟိုရိုစကိုပ်ကို “သန့်စင်” ဟုယူဆကြသည်။ ထို့နောက် ယူရမည့် အံရှ (aṁśa) များမှာ အသက်တာရှည်မှုကို သတ်မှတ်ရာတွင် လက်ခံထားသော အံရှများပင် ဖြစ်သည်။

Verse 123

अंशोनाः शंत्रुभे कार्या ग्रहं वक्रगतिं विना । मंदशुक्तौ विनार्द्धोना ग्रहस्यास्तंगतस्य च ॥ १२३ ॥

မကောင်းသော (ရန်ဘက်) ဖွဲ့စည်းမှုတွင် ဂြိုဟ်၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို အပိုင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်း လျော့နည်းဟုယူရမည်—သို့သော် ဝက်ရဂတိ (retrograde) မဟုတ်ရ။ ဂြိုဟ်အားနည်း၍ နှေးကွေးသည့်အခါနှင့် အစတင်္ဂတ (နေဝင်၍ မမြင်ရ/လောင်ကျွမ်း) ဖြစ်သည့်အခါတွင်လည်း ၎င်း၏ အင်အားကို တစ်ဝက်လျော့ဟုယူရမည်။

Verse 124

हानिद्वयेऽधिकाः कार्या यदा क्रूरस्तनौ तदा । विहायारीनंशाद्यैर्हन्यादायुर्लवान् भजेत् ॥ १२४ ॥

ဆုံးရှုံးမှုနှစ်မျိုးကြုံလာသော် အနည်းဆုံးရှုံးရမည့်ဘက်ကို ရွေးချယ်ရမည်။ ထို့ပြင် ကြမ်းတမ်းသော ရန်သူက ကိုယ်ခန္ဓာကို တိုက်ခိုက်လာသော်—အလွန်အကျွံ စိုးရိမ်ခြင်းကို ချန်ထား၍—ထိုရန်သူတို့ကို ထိုးနှက်ဖျက်ဆီးကာ အသက်တာကာလကို ထိန်းသိမ်းနိုင်သည်။

Verse 125

भगणांशैर्लब्धहीनास्तेषां कार्या विचक्षणैः । पापस्यांशाः समग्रोना सौम्यस्यार्द्धविवर्जिताः ॥ १२५ ॥

ပညာရှိတို့သည် ဂြိုဟ်အစုအဖွဲ့၏ ခွဲဝေမှု (bhagaṇa) မှ ရရှိသည့်တန်ဖိုးများအနက် ချို့တဲ့နေသောအရာများကို သေချာတွက်ချက်ရမည်။ ပာပ (မကောင်း) သက်ရောက်မှုနှင့် ဆက်နွယ်သော အံရှများကို အပြည့်အဝဟုယူသော်လည်း လျော့ချရမည်။ သောမ្យ (ကောင်း) သက်ရောက်မှုနှင့် ဆက်နွယ်သော အံရှများကိုမူ တစ်ဝက်ကို ဖယ်ထား၍ ယူရမည်။

Verse 126

स्पष्टास्तेंशाः खषट्त्र्यासा गुणयित्वा स्वकैर्गणैः । वर्षाणि शेषमर्कध्नं हारात्संमासकाः स्मृताः ॥ १२६ ॥

ဖော်ပြထားသော အံရှများကို သက်ဆိုင်ရာ ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် မြှောက်ပြီးနောက်၊ ကျန်ရှိသော အပိုင်းက နှစ်အရေအတွက်ကို ပေးသည်။ ထို့ပြင် ‘arkadhna’ (နေမင်းအခြေပြု ကျန်တန်ဖိုး) ဟုခေါ်သော ကျန်ရှိမှုကို ဟာရ (hāra) ခွဲကိန်းမှ ထုတ်ယူ၍ ရေတွက်ရမည့် လများဟု သိမှတ်ကြသည်။

Verse 127

तच्छेषश्च त्रिगुणितः तेनैवाप्तं दिनानि च । शेषे षष्ट्या हते भक्ते हारेण घटिकादिकम् ॥ १२७ ॥

ကျန်ရှိသောအပိုင်းကို သုံးဆတိုးရမည်။ ထိုအားဖြင့် နေ့ရက်အရေအတွက်ကို ရယူနိုင်သည်။ ထို့နောက် ကျန်အပိုင်းကို ၆၀ ဖြင့်မြှောက်၍ ခွဲကိန်းဖြင့်စားလျှင် ဂဋိကာ (ghaṭikā) နှင့် အချိန်အပိုင်းငယ်များကို ရရှိမည်။

Verse 128

हित्वा भाज्यंगभागादीन्कलीकृत्य खखाक्षिभिः । भजेद्वर्षाणि शेषे तु गुणिते द्वादशादिभिः ॥ १२८ ॥

အစောပိုင်း ခွဲကိန်းယူနစ်များနှင့် အပိုင်းအစများကို ဖယ်ရှားပြီး၊ ကျန်ရှိသည့်အပိုင်းကို «ခ-ခ-အက္ခိ» ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် ကလိယုဂ (Kali) ခေတ်ရေတွက်သို့ ပြောင်းလဲကာ နှစ်အရေအတွက်ကိုတွက်ရမည်။ ကျန်ရစ်သေးလျှင် ၁၂ နှင့် ဆက်စပ်ကိန်းများဖြင့် မြှောက်၍ အောက်ခံယူနစ်များကို ရယူရမည်။

Verse 129

द्विसप्तांशे च मासादिलग्रायुर्जायते स्फुटम् । अशायुषी सलग्नानां खेटानामंशका हृताः ॥ १२९ ॥

ဒွိ-သပ္တာံရှ (Dvi-saptāṁśa) ဟူသော ၁/၁၄ ခွဲခြားမှုတွင် လနှင့် ဆက်စပ်အချက်များအလိုက် အသက်တာနှင့် လဂ္န (ascendant) ပါဝင်သည့် အချက်အလက်များကို ထင်ရှားစွာ သတ်မှတ်နိုင်သည်။ အသက်မပေးသော လဂ္နများ (aśāyuṣī) အတွက် ဂြိုဟ်တို့၏ ခွဲဝေထားသော အံရှ (aṁśa) များကို နုတ်ယူရမည်။

Verse 130

खयुगैरायुरंशाः स्युस्तत्संस्कारं वदामि ते । ग्रहनलग्नं षड्रात्यं चेत्संस्कारोऽन्यथा नहि ॥ १३० ॥

အသက်တာ၏ အံရှများကို ယုဂများက ညွှန်ပြသည်။ ထိုအတွက် သင့်လျော်သော ပြုပြင်သန့်စင်ပွဲ (saṃskāra) ကို ငါ သင်အား ပြောမည်။ ဂြိုဟ်ကြတ်ချိန်၌ လဂ္နသည် ခြောက်ညတိုင်တိုင် ဆက်လက်တည်ရှိလျှင် saṃskāra ကို ပြုရမည်; မဟုတ်လျှင် ထိုနည်းဖြင့် မပြုရ။

Verse 131

तदंशः स्वाग्नयो भक्ता लब्धोनोभूर्गुणो भवेत् । यदैकाल्यं तदास्तांशाः स्वाग्र्याप्तोना च भूर्गुणः ॥ १३१ ॥

ထိုခွဲဝေထားသောအပိုင်းကို ကိုယ့်၏ သန့်ရှင်းသော မီးပူဇော်များနှင့် ဘက္တိရှိသော လက်ခံသူများက ရယူလျှင် ကုသိုလ်သည် အလွန်မတိုးပွား။ သို့သော် တစ်စုတစ်စည်းတည်း အက်ကာလျ (aikālya) အဖြစ် ပူဇော်လျှင် ထိုအပိုင်းများသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသို့ ရောက်ကာ ကုသိုလ်သည် အမှန်တကယ် ကြီးမားစွာ တိုးပွားသည်။

Verse 132

सौमयस्यार्द्धेन पापस्य समग्रेणेति निश्चयः । गुमकध्नाश्चायुरंशाः संस्कारोऽयमुदाहृतः ॥ १३२ ॥

ဤသံස්ကာရ (သန့်စင်ပူဇော်) သည် «ဆောမ်ယ» ယဇ္ဈ၏ ကုသိုလ်၏ တစ်ဝက်ကို ရရှိစေပြီး အပြစ်ကို အလုံးစုံ ဖျက်ဆီးကြောင်း အတည်ပြုထားသည်။ ထို့ပြင် ခန္ဓာကိုယ်ပျော့ယွင်းပျက်စီးစေသော ရောဂါများကို ဖယ်ရှားကာ အသက်ရှည်ခြင်း၏ အစိတ်အပိုင်းများကိုလည်း ပေးတတ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 133

आयुरंशकलाभक्ताद्विंशत्याब्दा इनाहतम् । शेषं द्विशतभक्तं स्युर्मासाः शेषा दिनादिकम् ॥ १३३ ॥

အသက်တမ်း (āyus) ကို အပိုင်းနှင့် အပိုင်းခွဲများအဖြစ် ခွဲ၍ ရသော အချိုးကို ၂၀ ဖြင့် မြှောက်လျှင် နှစ်အရေအတွက် ဖြစ်သည်။ ကျန်ငွေကို ၂၀၀ ဖြင့် ထပ်ခွဲလျှင် အချိုးသည် လများ ဖြစ်ပြီး ထို့နောက် ကျန်သည်မှာ ရက်များနှင့် အခြားအသေးစားယူနစ်များ ဖြစ်သည်။

Verse 134

लग्नायुरंशास्त्रिगुणा दिग्भिक्ता स्युः समास्ततः । शेषेऽर्कादिगुणे भक्ते दिग्भर्मासादिकं भवेत् ॥ १३४ ॥

လဂ္န (ascendant) ၏ ဒီဂရီများနှင့် အသက်တမ်းဆိုင်ရာ အပိုင်းများကို သုံးဆ မြှောက်ပြီးနောက် ဒిశ (အရပ်များ) ဖြင့် ခွဲလျှင် ထွက်လာသော အချိုးသည် စုစုပေါင်း တိုင်းတာချက် ဖြစ်သည်။ ကျန်ငွေကို နေ (အာရ္က) နှင့် အခြားဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် ခွဲလျှင် «အရပ်ဆိုင်ရာ ဘာဂ» စသည့် အရပ်ခွဲများကို ရရှိမည်။

Verse 135

सबलेंगेभतुल्याब्दैर्युतमायुर्भवेत्स्फुटम् । अंशद्विध्नमक्षांशं मासाः खत्र्यादिसंगुणात् ॥ १३५ ॥

သက်ဆိုင်ရာ အချက်များ အားကောင်းလျှင် တွက်ချက်ထားသော အသက်တမ်းသည် ထင်ရှားစွာ ပေါ်လွင်လာသည်။ စင်္ကေတရာသီ (rāśi) ကို စိန့်ဟာ (Leo) မှ စ၍ သက်ဆိုင်ရာ အရေအတွက်နှင့် တူညီသော နှစ်များကို ပေါင်းထည့်ပါ။ ထို့နောက် အက္ရှಾಂଶ (akṣāṃśa) ကို ဒီဂရီအဖြစ် နှစ်ဆယူ၍ «ခ» စသည့် သင့်လျော်သော သတ်မှတ်ကိန်းများဖြင့် မြှောက်လျှင် လအဖြစ် ရလဒ် ထွက်ပေါ်သည်။

Verse 136

शेषा दिनादिकं योज्यं नैतत्पिंडनिसर्गयोः । लग्नार्कचन्द्रमध्ये तु यो बली तद्दशा पुरा ॥ १३६ ॥

ကျန်ရှိသော အပိုင်းကို ရက်များနှင့် အခြားယူနစ်များအဖြစ် ပေါင်းထည့်ရမည်—ဤနည်းသည် piṇḍa နှင့် nisarga ကိစ္စများတွင် မသက်ဆိုင်။ သို့သော် လဂ္န၊ နေ၊ လ တို့အနက် အားအင်အပြင်းဆုံးသော အရာ၏ ဒသာ (daśā) ကာလကို အရင်ဆုံး သတ်မှတ်အသုံးချရမည်။

Verse 137

ततः केंद्रादिगानां तु द्वित्र्यादौ सबलस्य च । बह्वायुर्यो वीर्यसाम्येर्काद्युतस्य प्राक् याचकः ॥ १३७ ॥

ထို့နောက် ကේန္ဒြ (kendras) ဟုခေါ်သော ထောင့်အိမ်များမှစ၍ ဒုတိယ၊ တတိယ စသည်တို့ အားကောင်းလျှင် အသက်ရှည်သူ ဖြစ်၏။ အားတန်းတူလျှင် အရင်ထင်ရှားလာသူသည် နေဘုရားနှင့် ဆက်နွယ်သူ ဖြစ်ပြီး အခြားတို့လည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်၏။

Verse 138

षड्वर्गार्द्धस्य त्रिंशस्य त्रिकोणगश्च स्मरगः । सप्तमासस्य तूर्यस्य चतुरस्रगतस्य च ॥ १३८ ॥

ခြောက်ဗာဂ (ṣaḍvarga) အုပ်စု၏ တစ်ဝက်ဖြစ်သော သုံးဆယ်ပိုင်း (၃၀) အတွက်၊ ကာမနှင့်ဆိုင်သော «စမာရဂ» (Smaraga) အချက်သည် တြိဂံအနေအထား၌ တည်ရှိသည်ဟု ဆို၏။ ထို့အတူ၊ ခုနစ်ပိုင်းကို «စတုတ္ထ» ဟုခေါ်ရာ၌လည်း စတုရန်းပုံ (quadrangle) အနေအထား၌ တည်သည်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 139

क्रमः केंद्रादिकोऽत्रापि द्वित्र्यादौ सबलस्य च । पाकपस्याब्धिनागाश्च ह्यर्णवा सहगस्य च ॥ १३९ ॥

ဤနေရာ၌လည်း အစဉ်အလာသည် ကေန္ဒြ (kendras) မှစ၍ ဒုတိယ၊ တတိယ စသည်တို့သို့ ဆက်လက်သွားပြီး ဂြိုဟ်၏ အားအင်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။ အကျိုးရလဒ်များကို ဂြိုဟ်၏ ပကာ (pāka) အရွယ်ရောက်ချိန်အတွက် နားလည်ရပြီး၊ သမုဒ္ဒရာများ၊ နဂါးမင်းများနှင့် ပင်လယ်တို့၏ သင်္ကေတများအပြင် ၎င်းနှင့်အတူပါသော အချက်များဖြင့်လည်း သိမြင်ရမည်။

Verse 140

त्रिकोणस्थस्य चाष्टाक्षिसूर्याद्यूनगतस्य च । तुर्याष्टगस्य तु स्वर्गा गुणकाः परिकीर्तिताः ॥ १४० ॥

တြိကိုဏ (trikoṇa) အနေအထား၌ တည်သူအတွက်လည်းကောင်း၊ «အဋ္ဌာက္ṣi» (မျက်စိရှစ်) ပုံစံအတွက်လည်းကောင်း၊ နေဘုရားနှင့် အခြားတို့၏ လှုပ်ရှားမှုထက် လျော့နည်းသွားသော လှုပ်ရှားမှုရှိသူအတွက်လည်းကောင်း—၎င်းတို့၏ မြှောက်ကိန်းအဖြစ် သုဂ္ဂ (svargas) များကို ဂုဏက (guṇakāḥ) ဟု ကြေညာထား၏။

Verse 141

दशागुणैर्हता भक्त्या गुणैक्येन समागताः । शेषेऽर्कादिहते भक्ते मासाद्यैक्येन नारद ॥ १४१ ॥

ဘက္တိ (bhakti) သည် ဂုဏ်များ၏ ဆယ်ဆတိုးပွားမှုကို ချုပ်ငြိမ်းစေသောအခါ ဂုဏ်တို့၏ တစ်လုံးတည်းဖြစ်ခြင်းသို့ ရောက်၏။ ထို့နောက် ကျန်ရှိသေးသော ဘက္တိ၏ အစိတ်အပိုင်းကိုလည်း နေကဲ့သို့ လောင်ကျွမ်းစေသကဲ့သို့ ပိုမိုဖျက်သိမ်းလျှင်—အို နာရဒ—တစ်လအတွင်း အမြင့်ဆုံးဘုရားနှင့် အပြည့်အဝ တစ်ရပ်တည်းဖြစ်ခြင်းသို့ ရောက်သည်။

Verse 142

अंतर्दशासु विदशास्तासु चोपदशास्तथा । दशेशमित्रस्वोच्चक्षंगोब्जोब्ध्येकाद्रिवृद्धिगः ॥ १४२ ॥

အန္တရဒသာများ၊ အထူးဒသာများနှင့် ဒသာခွဲများတွင် ဒသာအရှင်သည် မိတ်ဆွေရాశီ၊ ကိုယ်ပိုင်ရാശီ၌ တည်နေခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဥတ္တမ (exaltation) ရရှိခြင်း၊ ကောင်းမြတ်သော အပိုင်းခွဲများနှင့် ခိုင်မာသော အနေအထားများ၌ ရှိလျှင် ထိုဒသာသည် တိုးတက်ကြီးပွားမှုကို ပေးသော ဒသာဖြစ်လာသည်။

Verse 143

शुभगो यद्भगस्तद्भिस्न्वादिस्थेन तद्धिकृत् । प्रोक्तेतरस्थानगतस्तत्तद्भावक्षयं करः ॥ १४३ ॥

«śubhaga» ဟူသောပုံစံကို သုံးလျှင် «ကံကောင်းသူ၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိသူ» ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ သို့သော် ထိုတူညီသော အစိတ်အပိုင်းကို snvādi အုပ်စု၏ ပစ္စည်း (affix) ဖြင့် သုံးလျှင် လုပ်ဆောင်သူပုံစံ ဖြစ်ကာ «ထိုအကျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေသူ» ဟု ဆိုလိုသည်။ ထို့ပြင် ဖော်ပြထားသော စကားလုံးကို အခြား ဝါကျတည်နေရာ၌ သုံးလျှင် ထိုအခြေအနေ၏ လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းကို ဖော်ညွှန်းသည်။

Verse 144

खगस्य यद्भवेद्द्रव्यं भावभे क्षणयोगजम् । जीविकादिफलं सर्वं दशायां तस्य योजयेत् ॥ १४४ ॥

ဂြိုဟ်တစ်လုံးအတွက် အိမ် (bhāva) နှင့် နက္ခတ် (lunar mansion) တည်နေရာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဥစ္စာဓနနှင့် ခဏတာပေါင်းစည်းမှုများကြောင့် ရလာသော အကျိုးအမြတ်အားလုံး—အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း စသည်တို့—ကို ထိုဂြိုဟ်၏ ဒသာကာလအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးရမည်။

Verse 145

विशन्यापदशायां यो वैरिदृष्टो विपत्तिकृत् । शुभमत्रेक्षितश्चेष्टसद्वर्गस्थश्च यो ग्रहः ॥ १४५ ॥

မကောင်းသော သို့မဟုတ် ဘေးဒုက္ခဖြစ်စေသော ဒသာကာလတွင် ဂြိုဟ်တစ်လုံးသည် ရန်သူ၏ အမြင် (aspect) ဖြင့် ထိခိုက်လျှင် ဒုက္ခအကြောင်း ဖြစ်လာသည်။ သို့သော် ထိုဂြိုဟ်တူတူပင် ကောင်းသော အမြင်များကို ရရှိပြီး ṣaḍvarga (ခြောက်မျိုးခွဲ) တွင် ကောင်းစွာ တည်နေပါက ကောင်းကျိုးပေးသော ဂြိုဟ်ဖြစ်လာသည်။

Verse 146

तत्काले बलवानापन्नाशकृत्समुदाहृतः । यस्याष्टवर्गजं चापि फलं पूर्णशुभं भवेत् ॥ १४६ ॥

ထိုအချိန်တွင် «ဘေးဒုက္ခဖယ်ရှားသူ» ဟု ခေါ်သော အင်အားကြီးသော ကုသိုလ်ကံပွဲ (rite) ကို ကြေညာထားသည်။ ထိုပွဲကို ဆောင်ရွက်သူအတွက် aṣṭa-varga (ရှစ်မျိုး) မှ ထွက်ပေါ်သော အကျိုးသည် အပြည့်အဝ ကောင်းမြတ်၍ ပြည့်စုံလာသည်။

Verse 147

यश्च मूर्तितनुग्लावो वृद्धिगः स्वोच्चभस्थितः । स्वत्रिकोणसुहृद्भस्थस्तस्य मध्यमसत्फलम् ॥ १४७ ॥

ဂြိုဟ်တစ်လုံးသည် ကိုယ်ခန္ဓာအားနည်း၍ အင်အားလျော့နည်းနေသော်လည်း တိုးတက်နေချိန်တွင် မိမိရာသီ၊ ဥတ္တမရာသီ၊ မိမိတရိဂုဏ်ရာသီ သို့မဟုတ် မိတ်ဆွေရာသီ၌ တည်လျှင် အလယ်အလတ်ကောင်းသော အကျိုးကို ပေးတတ်သည်။

Verse 148

श्रेष्ठं शुभतरं वाच्यं विपरीतगतस्य तु । नेष्टमुत्कटमिष्टं तु स्वल्पं ज्ञात्वा बलं वदेत् ॥ १४८ ॥

လမ်းလွဲသွားသူအား အကောင်းဆုံးနှင့် အမင်္ဂလာကောင်းဆုံးသော စကားကိုသာ ပြောရမည်။ မနှစ်သက်ဖွယ် သို့မဟုတ် ကြမ်းတမ်းသော စကားကို မပြောရ; မိမိအင်အားကန့်သတ်မှုကို သိ၍ နူးညံ့သိမ်မွေ့စွာ ထိန်းချုပ်၍ ပြောရမည်။

Verse 149

चरे सन्मध्यदुष्टाभ्यामंगभंगे विपर्ययात् । स्थिरे नेष्टष्टमध्या च होरायास्त्र्यं शकैः फलम् ॥ १४९ ॥

ရွေ့လျားရာသီများတွင် ဟောရာ၏အခြေအနေအလိုက် အကျိုးကို ကောင်း၊ အလယ်အလတ်၊ သို့မဟုတ် ဆိုးဟု ကြေညာကြသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာထိခိုက်ဒဏ်ရာကိစ္စတွင်တော့ အညွှန်းများကို ပြောင်းပြန်ယူရမည်။ တည်ငြိမ်ရာသီများတွင် အကျိုးကို မကောင်းဟု သတ်မှတ်ကြပြီး အထူးသဖြင့် အဋ္ဌမနေရာနှင့် အလယ်နေရာနှင့် ဆက်နွယ်လျှင် ပိုမိုမကောင်း။ ဤသို့ ဟောရာ၏ သုံးမျိုးသော အကျိုးကို Śaka များက သင်ကြားထားသည်။

Verse 150

स्वामीज्यज्ञयुता होरा दृष्टा वा सत्पलावहा । विनाश दृष्टयुक्ता च पापांतरगतान्यथा ॥ १५० ॥

ဟောရာသည် မိမိ၏ အရှင်ကို ပူဇော်ခြင်းနှင့် ယဇ္ဉ်နှင့် ဆက်စပ်နေသည်ဟု မြင်ရလျှင် ကောင်းသော အကျိုးကို ဆောင်တတ်သည်။ သို့သော် ပျက်စီးခြင်း၏ လက္ခဏာနှင့် တွဲဖက်နေသည်ဟု မြင်ရလျှင် ပျက်စီးရာသို့ ဦးတည်စေသည်; မဟုတ်လျှင် အခြားသော ပာပအခြေအနေသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းကို ညွှန်ပြသည်။

Verse 151

प्राग्ध्वांक्षा बंधु मृत्याय तयोर्द्यूने रविः स्वभात् । वक्रात्स्वादिवसाञ्चार्के शुक्राद्यूनां तु षड्रतः ॥ १५१ ॥

လနေ့ခွဲသည် အရှေ့ဘက်တွင်ရှိပြီး လဆုတ်နေချိန်၌ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့အတွက် မင်္ဂလာမကောင်းဟု သတ်မှတ်ကြ하며 သေဆုံးမှုသို့ ဦးတည်စေနိုင်သည်။ ထိုနေ့ခွဲအတွင်း နေမင်းသည် မိမိ၏ အလင်းရောင်ဖြင့် တောက်ပသည်။ ထို့ပြင် နေမင်း၏ လမ်းကြောင်းသည် နောက်ပြန်သွားသောအခါ «Svādi» ဟုခေါ်သောနေ့မှ စ၍ သုကြာနှင့် အခြားဂြိုဟ်တို့၏ ကာလအပိုင်း (rata) များကို ခြောက်ဆတိုးဟု ဆိုကြသည်။

Verse 152

धर्मध्यायारिगो जीवादिकत्र्यारिगो विधोः । पृध्यंत्यधीतपाः सुज्ञा ततोवृद्ध्यंत्यबंधुराः ॥ १५२ ॥

ဓမ္မနှင့် သမာဓိကို ဆန့်ကျင်သူများ၊ သတ္တဝါတို့ကို ထိခိုက်စေသူများဟူသော ဘုရား၏ ရန်သူများအကြောင်းကို ပညာရှိ တပဿီတို့က အပြန်အလှန် အငြင်းပွားကြသည်။ ထိုအငြင်းပွားမှုကြောင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုမရှိသော အငြင်းသန်သူတို့သာ ပို၍ ပို၍ ကြီးထွားလာသည်။

Verse 153

वृद्धिगोंगात्सधनघीतपः स्वाराच्छशी शुभः । स्वदूवृध्यस्तादिषु पृधात्ससाष्टौ पंचयोपगः ॥ १५३ ॥

ဤကဗျာပိုဒ်သည် ပေးထားသောဖတ်ရှုမှုအတိုင်း စာသားပျက်စီး၍ သဒ္ဒါနှင့် အဓိပ္ပါယ်အရ တည်ငြိမ်သော အနက်မထွက်ပါ။ ထို့ကြောင့် ယုံကြည်ရသော နာရဒပုရာဏ အတည်ပြုစာမူ သို့မဟုတ် ပြင်ဆင်ထားသော စာသားမရှိဘဲ တိကျသော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် ဘာသာပြန်မနိုင်ပါ။

Verse 154

षट्त्र्यायधीस्थो मंदाञ्च ज्ञाद्द्वित्र्यायाष्टकेंद्रगः । केंद्राष्टायांत्य इज्याद्वा ज्ञज्यायास्तत्र स्वे कवेः ॥ १५४ ॥

စနေဂြိုဟ်သည် အိမ် ၆ သို့မဟုတ် ၃ တွင် ရှိပြီး၊ ဗုဒ္ဓဂြိုဟ်သည် အိမ် ၂ သို့မဟုတ် ၃ တွင်၊ သို့မဟုတ် အိမ် ၈ သို့မဟုတ် ကේန္ဒြအိမ်တွင် တည်နေကာ၊ ထို့ပြင် ဂုရု (ဗြဟ္စပတိ) သည် ကේန္ဒြ၊ အိမ် ၈ သို့မဟုတ် နောက်ဆုံးအိမ်တွင် ရှိလျှင်—ထိုဇာတာတွင် ဗုဒ္ဓသည် သုကြထက် အာဏာပိုမို ထင်ရှားလာသည်။

Verse 155

वृद्धाविनात्सादिधिया मंगा मायारिगो विधोः । केंद्राष्टापार्थगः स्वर्क्षान्मंदाद्गोष्टायकेंद्रगः ॥ १५५ ॥

အင်္ဂါဂြိုဟ်သည် စနေ၏ ပေါင်းသက်ရောက်မှုနှင့် တွဲလျက် ဉာဏ်ပညာကလည်း ထိခိုက်ပျက်စီးနေပါက လကို ရန်သူဖြစ်လာသည်။ ကේန္ဒြအိမ် သို့မဟုတ် အိမ် ၈ တွင် တည်ပြီး၊ ကိုယ်ပိုင်ရာသီ၌ ရှိနေသော်လည်း စနေကြောင့် နိမ့်ကျသော အဖော်အပေါင်းနှင့် ပေါင်းသင်းရခြင်း၊ စနေက ကေန္ဒြတွင် ရှိသောအခါ တိရစ္ဆာန်အုပ်စုကဲ့သို့ အောက်တန်းကျသော ပတ်ဝန်းကျင်၌ ချုပ်နှောင်နေထိုင်ရခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။

Verse 156

षट् त्रिधी भवतः सौम्यात्षड्वांशाष्टगो भृगोः । कर्मायव्ययषष्टस्थो जीवाद्भौमः शुभः स्मृतः ॥ १५६ ॥

ဗုဒ္ဓ (ဆောမျ) ကို သုံးပိုင်းခွဲချက်များတွင် တွက်လျှင် ရလဒ်မှာ «ခြောက်» ဖြစ်သည်။ သုကြ (ဘೃဂု) ကို ခြောက်ပိုင်းခွဲချက်များတွင် တွက်လျှင် ရလဒ်မှာ «ရှစ်» ဖြစ်သည်။ အင်္ဂါ (ဘောမ) သည် ကမ္မ၊ ရောဂါနှင့် အသုံးစရိတ်ကို ညွှန်ပြသော အိမ် ၆ တွင် တည်ပြီး «ဇီဝ» အချက်မှ ဆင်းသက်လာသောအခါ ကောင်းမြတ်သည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 157

कवेर्द्ध्याषष्टमोध्याये सन्ज्ञोमंदान्सधीत्रये । साक्षास्ते भूमिजाज्जीवाद्ययारिभवमृत्युगः ॥ १५७ ॥

ကဝိ၏ အခန်း (၆၂) တွင် «မန္ဒ» ဟူသော ဒေဝတော်ကို «ဓီ» (ဉာဏ်) နှင့် သုံးပါးတစ်စုနှင့်အတူ တိုက်ရိုက်ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းသည် မြေမှပေါက်ဖွား၍ သတ္တဝါတို့အကြား မွေးဖွားခြင်းမှ သေဆုံးခြင်းအထိ လှုပ်ရှားသွားလာကာ ကျဆင်းမှုကို ဆောင်ကြဉ်းသော ရန်သူဖြစ်သည်။

Verse 158

धर्मायारिसतांत्येर्कात्साद्यत्रिस्वगता स्वभात् । षट्खायाष्टाब्धिखोष्विज्यात्सहाद्येषु विलग्नतः ॥ १५८ ॥

နေ၏ ကိုယ်ပိုင်ရောင်ခြည်မှ စ၍ မেষ (Aries) အစရှိသော ရာသီခွဲများအတွင်း လှုပ်ရှားသွားလာရာ၌ အကျိုးရလဒ်ကို «လဂ္န» (တက်ရာသီ) အပေါ်မူတည်၍ သိရသည်။ အိမ်ခြောက်လုံးနှင့် အခြားအုပ်စုရှစ်မျိုး၊ ထို့ပြင် နက္ခတ်တို့မှ စသော အဖော်အပါ အချက်များနှင့်တကွ လဂ္နကို သတ်မှတ်ရမည်။

Verse 159

दिक्वाष्टाद्यस्तबंध्याये कुजात्खात्सत्रिके गुरुः । सात्र्यंके सन् रवेः शुक्राद्धीखगो दिग्भवारिगः ॥ १५९ ॥

ဒစ် (အရပ်) စနစ်ကို အဋ္ဌမမှ စတင်သည့် «ပိတ်ဆို့/မပေါက်» အစီအစဉ်တွင် ဂုရု (ဗြဟ္စပတိ) ကို ညွှန်ပြသည်။ ကုဇ (မင်္ဂလာ/မားစ်) မှ စသော သုံးပါးတစ်စုတွင်လည်း ဂုရုဖြစ်သည်။ စနိ (စတန်) အမှတ်တံဆိပ်ပါ သုံးပါးတစ်စုတွင် နေမှလည်းကောင်း၊ သုကြ (ဗီးနပ်စ်) မှလည်းကောင်း ယူသော် «ဓီ-ခဂ» ဟူသော ဗုဓ (မက်ကရီ) သည် အရပ်ညွှန်၊ အိမ်ညွှန်နှင့် ရန်သူဖျက်သူ ဖြစ်လာသည်။

Verse 160

चंद्राद्वीशार्थगोस्तेषु मन्दाद्धीत्रिषडंत्यगः । गोब्धिधीषट्खखाद्या ये ज्ञात्सद्यूने विलग्नतः ॥ १६० ॥

လမှ စ၍ အီရှ (အုပ်စိုးသူ)၊ အဓိပ္ပါယ်နှင့် «ဂို» (go) သင်္ကေတများ၏ စနစ်တွင် သုံးပါးတစ်စုနှင့် ခြောက်မျိုးစု အပြီးရှိ နောက်ဆုံးအက္ခရာကို ယူရမည်။ ထို့ပြင် «go, bdhi, dhī, ṣaṭ, kha, kha» မှ စသော အရာများကိုလည်း ယူရမည်။ ဤတို့ကို သိပြီးလျှင် လဂ္န (ချိတ်ဆက်/တက်ရာသီ) အပေါ်မူတည်၍ ရလဒ်သည် ချက်ချင်း တည်ငြိမ်သတ်မှတ်လာသည်။

Verse 161

आशु तेशाष्टगोष्वंगःत्सांतेष्वब्जात्सितः शुभः । स्वात्सज्ञेषु त्रिधीगोब्धी दिक्छिद्रासिगतोर्कजात् ॥ १६१ ॥

လျင်မြန်စွာ၊ အင်္ဂါရှစ်ပါးနှင့် ၎င်းတို့၏ တည်နေရာများအတွင်း ပန်းကြာမှ ပေါက်ဖွားသော သုဘ (ကောင်းမြတ်) သော တောက်ပသန့်ရှင်းသည့် သတ္တဝိသေသကို စိတ်တွင် တည်စေ/တင်သွင်းစေ ရမည်။ ၎င်းတို့၏ နည်းပညာအမည်များဖြင့် ညွှန်ပြထားသော အနေအထားများတွင် သုံးမျိုးဉာဏ် (tri-dhī) နှင့် «ဂို-သမုဒ္ဒရာ» ကို အရပ်များ၊ အရပ်ကြားများနှင့် ဓားကဲ့သို့ ခွဲခြားမှုများအတိုင်း နေ၏ (arka) သင်ကြားချက်အရ စီစဉ်ရမည်။

Verse 162

रंध्रायव्यचगः सूर्यादोष्टधीखे सगोर्गुरो । ज्ञाब्धित्र्यायारिगोरात्रिषट्ध्यध्यांत्यगोषु च ॥ १६२ ॥

ဤဂါထာသည် မန္တရ-န്യാസ သို့မဟုတ် နည်းပညာဆိုင်ရာ ရွတ်ဆိုမှုအတွက် အသံအက္ခရာ အစီအစဉ်ကို ကုဒ်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ «ရန္ဓြ» မှ စ၍ «အာယ-ဗျ-စ-ဂ» အုပ်စုများ၊ ထို့နောက် «သူရျ», «ဒိုးဋ-ဓီ-ခေ», «သ-ဂိုဟ်-ဂုရော» စသည့် အစီအစဉ်များကို တိတိကျကျ ထားရာနေရာနှင့် ပေါင်းစည်းပုံအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး အကြောင်းအရာနိဒါန်းမဟုတ်။

Verse 163

त्रिधीशारिषु मन्दः खात्साक्षांत्येषु शुभो सृजः । केंद्रायाष्टधनेष्वर्का लग्नाद्वृद्ध्याद्यबंधुषु ॥ १६३ ॥

စနီ (Saturn) သည် အိမ် ၃၊ ၆၊ ၁၁ တွင် ကောင်းကျိုးပေးသည်။ သုခဂြိုဟ်များသည် အိမ် ၂၊ ၁၀၊ ၇ တွင် အကျိုးကောင်း ထွက်စေသည်။ သူရျ (Sun) သည် ကේန္ဒြအိမ်များတွင်လည်းကောင်း၊ ၈ နှင့် ၂ တွင်လည်းကောင်း ကောင်းကျိုးရှိပြီး၊ လဂ္နမှတွက်လျှင် ၁၁ (အမြတ်)၊ ၉ (ကံကောင်း)၊ ၄ (အိမ်/ဆွေမျိုး) တွင် ကောင်းသည်။

Verse 164

गोध्वष्टापारिखांत्येज्ञाच्चंद्राल्लाभत्रिषद्भतः । षडष्टांत्यगतः शुक्राद्गुरीर्द्वीशांत्यशत्रुषु ॥ १६४ ॥

လကို အညွှန်းအဖြစ်ယူ၍ အမြတ် (လಾಭ) နှင့် အိမ် ၃၊ ၆ ၏ အခြေအနေကို စိစစ်ရမည်။ ထို့ပြင် သုကြ (Venus) သည် ၆၊ ၈ သို့မဟုတ် ၁၂ တွင် တည်နေပါက အခက်အခဲများကို ညွှန်ပြပြီး၊ အထူးသဖြင့် ၂၊ ၆၊ ၁၂ နှင့် ရန်ဘက်နေရာများတွင် ထင်ရှားသည်။

Verse 165

उक्तस्थानेषु रेखादो ह्यनुक्तेषु तु बिंदुदाः । जन्मभाद्वद्विमित्रोच्चस्वभेधिष्टं परेष्वसत् ॥ १६५ ॥

ဖော်ပြထားသောနေရာများတွင် မျဉ်းစသည်ဖြင့် အမှတ်အသားပြုရမည်။ မဖော်ပြထားသေးသောနေရာများတွင်တော့ အစက်ဖြင့် ပြရမည်။ မွေးနက္ခတ်နှင့် ထို့နောက်လာသော နက္ခတ်များတွင် မိတ်ဆွေဖြစ်ခြင်း၊ ဥစ္စ (exaltation) ဖြစ်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အပိုင်း/ဝိဘာဂတွင် ရှိခြင်းကို အထိရောက်ဆုံးဟုယူရပြီး၊ အခြားနေရာများတွင် မထိရောက်ဟုဆိုသည်။

Verse 166

कष्टमर्थक्षयः क्लेशः समतार्थसुखागमः । धनाप्तिः सुखमिष्टाप्तिरिति रेखाफलं क्रमात् ॥ १६६ ॥

အစဉ်လိုက် မျဉ်းများ (ကိုယ်ခန္ဓာအမှတ်အသားဖတ်ခြင်း) ပြသသော အကျိုးရလဒ်များမှာ—ခက်ခဲမှု၊ ငွေကြေးဆုံးရှုံးမှု၊ ပင်ပန်းနာကျင်မှု၊ စိတ်တည်ငြိမ်ညီမျှမှု၊ စည်းစိမ်နှင့် ချမ်းသာရောက်လာခြင်း၊ ဓနရရှိခြင်း၊ သုခ၊ နှင့် လိုအင်ဆန္ဒပြည့်စုံခြင်း—ဟူ၍ အဆင့်ဆင့် ဖော်ပြထားသည်။

Verse 167

पितृमातृद्विषन्मित्रभ्रातृस्त्रीभृतकाद्रवेः । स्वामिलग्राजयोः स्वस्थाद्भेदर्कस्वयशोशयात् ॥ १६७ ॥

နေမှ မိဘ၊ ရန်သူ၊ မိတ်ဆွေ၊ ညီအစ်ကို၊ ဇနီးနှင့် အလုပ်သမားတို့နှင့် ဆိုင်သော ဒုက္ခများ ပေါ်ထွန်းသည်။ ထို့ပြင် သခင်၊ လဂ္နာနှင့် မင်းများအကြောင်း အခက်အခဲများလည်း နေမှ ဖြစ်သည်။ နေကောင်းခိုင်လည်း မကွဲပြားမှုနှင့် ကိုယ့်ဂုဏ်သတင်း ပျက်ယွင်းခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

Verse 168

तृणस्वर्णाश्वधोरणाद्यैरर्कांशे वृत्तिमादिशेत् । कृष्यंबुजस्रीभ्योब्जांशे कौजे धात्वस्रसाहसैः ॥ १६८ ॥

နေ၏ အংশ (အရ္ကာံရှ) တွင် မြက်/အစာ၊ ရွှေ၊ မြင်း စသည့်အရာများနှင့် ဆက်နွယ်သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ညွှန်ပြရမည်။ လ၏ အংশ (အဗ္ဇာံရှ) တွင် စိုက်ပျိုးရေး၊ ရေ၊ စည်းစိမ်ချမ်းသာမှ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ အင်္ဂါ (ကೌဇ) တွင် သတ္တု၊ သွေးထွက်သံယိုနှင့် ရဲရင့်သော လုပ်ငန်းများမှ ဖြစ်သည်။

Verse 169

काव्यशिल्पादिभिर्बोधे जवे देवद्विजाकरैः । शौक्रे रजतगोरत्नैर्मांदे हिंसश्रमाधमैः ॥ १६९ ॥

ဗုဒ္ဓ (Mercury) ၏ သက်ရောက်မှုတွင် ကဗျာ၊ လက်မှုပညာ စသည့်အရာများမှ နားလည်မှု ပေါ်ထွန်းသည်။ ဂုရု (Jupiter) ၏ သက်ရောက်မှုတွင် လျင်မြန်မှုနှင့် နတ်များ၊ ဗြာဟ္မဏများ၊ သတ္တုတွင်းများနှင့် ဆိုင်သော အကျိုးအမြတ် ရရှိသည်။ သုကြ (Venus) တွင် ငွေဖြူ၊ နွား၊ ရတနာများ; စနိ (Saturn) တွင် အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုဖြင့် အနိမ့်ကျသော လုပ်ငန်းများ ဖြစ်သည်။

Verse 170

स्वोञ्चेष्वार्की तथा ज्यारैरुक्तैकांगे नृ पाधिपाः । लग्रे वर्गोत्तमेऽब्जे वा चतुरादिग्रहेक्षिते ॥ १७० ॥

စနိ (Saturn) သည် ကိုယ်ပိုင်ရာသီ သို့မဟုတ် အမြင့်တင်ရာသီ၌ ရှိပြီး၊ ဂုရု (Jupiter) သည် ဖော်ပြထားသည့် ယောဂအတိုင်း အဓိကတစ်ခုတည်းသော အင်အားဖြစ်လာသောအခါ၊ ထို့ပြင် လဂ္နာသည် ဝရ္ဂိုတ္တမ ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် ကుంభ (Aquarius) တွင် တည်ပြီး၊ စတုတ္ထအိမ်မှ စ၍ ဂြိုဟ်များ၏ အမြင်ရရှိလျှင်—ထိုသူသည် မင်းများအကြား မင်းတော်မူသော အရှင်ဖြစ်လာသည်။

Verse 171

द्वाविंशभूपास्तुंगेसृक्चापेर्केन्दूयमस्तनौ । भूपकृत्तुंगगोर्कोगेस्तेसाजार्कोखभे गुरौ ॥ १७१ ॥

နှစ်ဆယ့်နှစ်မြောက် အংশတွင် အမြင့်တင်အမှတ်များအတွက် “အရှင်များ” ကို ရေတွက်ကြသည်။ ဓနု (Sagittarius) နှင့် ကရက (Cancer) တွင် နေ၊ လ နှင့် ယမ (Yama) ဟူ၍ ဆိုသည်။ မင်းဖြစ်စေသော အကြောင်းတရားကို အမြင့်တင်ရာသီအတွက် ဖော်ပြထားပြီး၊ နေ၏ အংশနှင့် မိုးရာသီ (ကుంభ/Aquarius) တွင် ဂုရု (Jupiter) ကို ထား၍ စဉ်းစားရမည်။

Verse 172

यमेंदुतुंगगौ लग्ने षष्टेऽर्कज्ञौ तुलाजगौ । सितासृजो गुरौ कर्को साराजे लग्नगे नृपाः ॥ १७२ ॥

ယမနှင့် လ (မြင့်တင်အနေအထား) သည် လဂ္န၌ တည်၍၊ ဆဋ္ဌမအိမ်၌ နေ နှင့် ဗုဒ္ဓ သည် တူလာနှင့် ဓနု၌ တည်၏။ သုက္ကရနှင့် မင်္ဂလာသည် ဂုရု (ဗြဟ္မစပတိ) နှင့် ပေါင်းလျက်၊ ကရကဋက အားကောင်း၍ လသည် လဂ္န၌ တည်လျှင်—ထိုသူသည် မင်းဖြစ်၏။

Verse 173

वृषेगेब्जेर्केज्यसौरैः सुहृज्जायाखगैर्नृपः । मंदे मृगांगेत्र्यर्यकांशस्थैरजादिभिर्नृप ॥ १७३ ॥

အို မင်းကြီး၊ လဂ္နာသည် ဝೃಷဘ (Taurus) ဖြစ်၍ ဗုဒ္ဓ၊ ဂုရု (ဗြဟ္မစပတိ) နှင့် စနိ တို့နှင့် ပေါင်းလျှင် အုပ်စိုးသူသည် မိတ်ဆွေ၊ ဇနီးနှင့် သားတို့ကို ရ၏။ ထို့ပြင် စနိသည် မകര (Capricorn) ၌ တည်ကာ အရျမန် စသည့် သုံးမျိုး၏ အံ့ရှာ (aṁśa) များတွင် တည်၍ မেষ စသည့် ရာသီတို့နှင့် ဆက်စပ်လျှင်လည်း အလားတူ အကျိုးကို ဆိုထားသည်။

Verse 174

सेज्याजेश्वे मृगमुखे कुजे तुंगेर्क्षभागेवौ । लग्नेऽथ सेज्यकर्केंगे ज्ञाजशुक्रैर्भवोपगैः ॥ १७४ ॥

ဂုရု (ဗြဟ္မစပတိ) သည် သက်ဆိုင်ရာ အိမ်၏ အရှင်ဖြစ်၍ မင်္ဂလာ (ကူဇ) သည် မകര (Capricorn) ၌ မြင့်တင်နေသော်လည်းကောင်း၊ လဂ္နာသည် ကရကဋက ဖြစ်၍ ဂုရုသည် ထိုနေရာ၌ တည်ကာ ဗုဒ္ဓ၊ မင်္ဂလာနှင့် သုက္ကရ တို့သည် မိမိတို့၏ အိမ်များ၌ တည်လျှင်—ဤဂြိုဟ်တည်နေရာတို့သည် ဟောရာယောဂ၏ အကျိုးကို ဖြစ်စေသည်ဟု ဆို၏။

Verse 175

मेषेऽर्के भूमिपासेंदौ एषे षांग्रेर्कपपासृजः । सिंहकुंभमृगस्थाश्चेद्भूपः सारेतनावजे ॥ १७५ ॥

နေသည် မেষ (Aries) ၌ တည်၍ လသည် မင်းသဘောရှိသော ဂြိုဟ်တို့နှင့် ပေါင်းလျှင်၊ ထို့ပြင် သက်ဆိုင်ရာ အညွှန်းများသည် မেষ ၌ တည်ကာ စိင်္ဟ (Leo)၊ ကုಂಭ (Aquarius) သို့မဟုတ် မകര (Capricorn) ၌လည်း တည်လျှင်—ထိုသူသည် အင်အားနှင့် ထူးချွန်သော စစ်တပ်ပါသော မင်းဖြစ်၏။

Verse 176

आर्केजीवे तनौ वापि नृपोऽथोः कुजभास्करौ । धीस्थौ गुर्विदुकवयो भूमौ स्त्र्यगे बुधैर्नृपः ॥ १७६ ॥

သက်ဆိုင်ရာ အညွှန်းသည် လဂ္နာ (တနု) ၌ စနိ၏ ရာသီ သို့မဟုတ် ဂုရု၏ ရာသီ၌ ကျရောက်လျှင် ထိုသူသည် မင်းဖြစ်ရန် သင့်တော်၏။ ထို့အတူ မင်္ဂလာနှင့် နေသည် သတ္တမအိမ်၌ တည်လျှင်လည်း ဖြစ်၏။ ဂုရုသည် နဝမအိမ်၌ တည်လျှင် ဆရာဖြစ်၏; ဗုဒ္ဓသည် ဒုတိယအိမ်၌ တည်လျှင် ပညာရှိ၍ အပြောအဆိုကောင်း၏; လသည် စတုတ္ထအိမ်၌ တည်လျှင် ပညာရှိတို့က အုပ်စိုးသူဟု ကြေညာ၏။

Verse 177

मृगास्यलग्नगैः सौरेजाब्जर्क्षहरयः सयाः । कविक्षौ तुलयुरमस्थौ वै भूपः कीर्तिमान्भवेंत् ॥ १७७ ॥

မွေးဖွားချိန်တွင် စနေ၊ ဂုရု(ဗြဟ္စပတိ)၊ သုကြာ၊ နေ၊ လ၊ ဗုဒ္ဓဟူးတို့သည် မೃဂာသျ (မೃဂသီရ္ษ) လဂ္န၌ တင်နေပြီး ကျန်ဂြိုဟ်များသည် တူလာနှင့် အိမ် ၇ တွင် တည်လျှင် ထိုသူသည် ဘုရင်ဖြစ်ကာ ဂုဏ်သတင်းကျော်ကြားမည်။

Verse 178

यस्य कस्यापि तनयः प्रोक्तैर्योगैर्नृपो भवेत् । वक्ष्यमाणैर्नृपसुतो ज्ञेयो भूयो मुनीश्वर ॥ १७८ ॥

အရင်က ဖော်ပြခဲ့သော ယောဂများအရ မည်သူမဆို၏ သားတစ်ယောက်ကပင် ဘုရင်ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် မုနိရှင်အရှင်၊ ယခုမှ ဆက်လက်ရှင်းလင်းမည့် သတ်မှတ်ချက်များအရ ‘ဘုရင်၏သား’ (မင်းသား) ဟု အမှန်တကယ် ခေါ်ထိုက်သူကို ထပ်မံသိမြင်ရမည်။

Verse 179

स्वोच्चे त्रिकोणभगतेस्त्र्याद्यैर्बलयुतैर्नृपः । सिंहेऽर्के मेषलग्नेऽजे मृगे भौमे घटेऽष्टमे ॥ १७९ ॥

အို မင်းကြီး၊ နေမှစ၍ ဂြိုဟ်များသည် ကိုယ့်ရာသီ၊ ဥစ္စ (မြင့်တင်ရာ) သို့မဟုတ် တြိကိုဏ် အပိုင်း၌ တည်ကာ အင်အားပြည့်ဝလျှင်၊ ထို့ပြင် နေသည် သိင်္ဟရာသီ၌၊ လဂ္နာသည် မေဿရာသီ၌၊ အင်္ဂါသည် မကရ (ကပရီကွန်) ၌၊ အိမ် ၈ သည် ကုမ္භရာသီ၌ ရှိလျှင် ဤသဘောတရားကို ညွှန်ပြသည်။

Verse 180

चापे धरानाथःस्यादथ स्वर्क्षगे भृगौ । पातालगे धर्मगेऽब्जे शुभदृष्टे युते मुने ॥ १८० ॥

အို မုနိ၊ မြေကြီး၏ အရှင် (ဘုရင်) သည် ဓနု (Sagittarius) တွင် တည်ပြီး သုကြာသည် ကိုယ့်ရာသီ၌ တည်ကာ၊ ဂုရုသည် အောက်ပိုင်း (ပာတාල) တွင် ရှိ၍ နေသည် တူလာ (Libra) တွင် တည်ကာ ပေါင်းစည်းလျက် ကောင်းသော အမြင်(အာသက်) ရရှိလျှင် အလွန် မင်္ဂလာဖြစ်သည်။

Verse 181

त्रिलग्नभवगैःशेषैर्धराधीशः प्रजायते । सौम्ये वीर्ययुतेंऽगस्थे बलाढ्येशुभगे शुभे ॥ १८१ ॥

ကျန်သော မင်္ဂလာအချက်များသည် လဂ္နာသုံးခုနှင့် ဘာဝများမှ ဖြစ်ပေါ်လာလျှင် မြေကြီးကို အုပ်စိုးမည့် အရှင်တစ်ပါး မွေးဖွားလာသည်—သက်ဆိုင်ရာ ဂြိုဟ်သည် သုခဂြိုဟ်ဖြစ်၍ အင်အားနှင့် သတ္တိရှိကာ သင့်တော်ရာနေရာ၌ တည်ပြီး ခိုင်မာ၍ ကောင်းသော အာသက်ရရှိကာ မင်္ဂလာဖြစ်လျှင်။

Verse 182

धर्मार्थोपचयस्थैश्चशेषैर्धर्मयुतोनृपः । मेषूरणायतनुगाः शशिसूर्यजसूरयः ॥ १८२ ॥

ဓမ္မနှင့် အဓိပ္ပါယ်(အರ್ಥ) စုဆောင်းရန် တည်ထားသော အခြားအချက်များကြောင့် မင်းသည် ဓမ္မသီလပြည့်ဝလာ၏။ ထို့ပြင် လနှင့် နေမှ ပေါ်ထွန်းသော ရှင်သန်ပညာရှိ(ရိရှီ)တို့သည် မေဿ(Aries)၊ ဥရာဏ နှင့် အာယတန တို့ကို မိမိတို့၏ အာသန(တည်ရာ)အဖြစ် ဆက်နွယ်ကြ၏။

Verse 183

ज्ञारौ धनेशितरवा हिबुके भूपतिस्तदा । वृषेंऽगेऽब्जोधनारिस्थो जीवार्की लांभगाः परे ॥ १८३ ॥

မေးခေါင်း(ချင်း)၌ ဂျ္ဉာရာနှင့် အလင်းနှစ်ပါးရှိ၏။ လည်ချောင်း၌ ဥစ္စာ၏အရှင်နှင့် နတ်ဆေးဆရာနှစ်ပါးရှိ၏။ ထို့နောက် အာခေါင်၌ မင်းရှိ၏။ နွား(ဝೃષ)၏ ပခုံး၌ ကြာပန်းမွေးဖွားသူနှင့် ဥစ္စာ၏ရန်သူတို့အကြား တစ်ဦးတည်ရှိ၏။ အခြားနေရာ၌ ဂုရု(ဗြဟස්ပတိ)နှင့် နေကို “လံဘဂ” ဟူ၍ အကျိုးအမြတ်ကို သယ်ဆောင်သူများဟု ဆိုကြ၏။

Verse 184

सुखे गुरुः खेरवींदूयमो लग्ने भवे करै । लग्ने वक्रासितौ चंद्रेज्यसितार्कबुधाः क्रमात् ॥ १८४ ॥

ဂုရု(ဗြဟස්ပတိ)သည် စတုတ္ထအိမ်(သက်သာချမ်းသာ၏ အိမ်)၌ ရှိ၏။ လဂ္န၌ ခေရ၊ ရဝိ၊ အိန္ဒု နှင့် ယမ တို့ရှိ၏။ ထို့ပြင် လဂ္န၌ အစဉ်လိုက် အနောက်ပြန်(ဝက్ర)နှင့် တိုက်ရိုက်(အဝက్ర) ဂြိုဟ်များ—လ၊ ဂုရု၊ သုကြ၊ နေ၊ ဗုဓ—တို့လည်း ရှိကြ၏။

Verse 185

सुखास्तु शुभखाप्तिस्थानरेशं जनयंत्यपि । कर्मलग्नगरवेटस्य दशायां राज्यसंगतिः ॥ १८५ ॥

သက်သာချမ်းသာနှင့် မင်္ဂလာအကျိုးအမြတ်တို့ပင် ပေါ်ထွန်းနိုင်၍ ကံကောင်းအကျိုးရရှိရာနေရာ၏ အရှင်ကိုပင် ဖြစ်ပေါ်စေတတ်၏။ ထို့ပြင် ကర్మနှင့် လဂ္နနှင့် ဆက်နွယ်သော ဂြိုဟ်၏ ဒသာကာလ၌ မင်းအာဏာ(နိုင်ငံရေးအာဏာ)နှင့် ဆက်စပ်ခြင်းကို ရရှိ၏။

Verse 186

प्रबलस्य दशायां वा शत्रुनीचा दिगार्तिदाः । आसन्नकेंद्रद्वयगैर्वर्गदाख्यः सकलग्रहैः ॥ १८६ ॥

အားကောင်းသော ဂြိုဟ်၏ ဒသာကာလ၌ပင် အခြားဂြိုဟ်များက ရန်သူနေရာ သို့မဟုတ် နိမ့်ကျနေရာ၌ ရှိ၍ အရပ်မျက်နှာများမှ အနာတရ(ဒုက္ခ)ကို ပေးလျှင်၊ ထိုအခါ ဂြိုဟ်အားလုံးသည် ကේန္ဒြနှစ်ခုအနီး၌ တည်နေသဖြင့် ဤဖွဲ့စည်းပုံကို “ဝရ္ဂဒာ”(Vargada) ဟု ခေါ်၏။

Verse 187

तन्वस्तगैश्च सकटं विहगो राज्यबंधुगैः । श्रृङ्गाटकं धिगौगस्थैर्लग्नायस्थैर्हलं मतम् ॥ १८७ ॥

တန်ဝ်နှင့် အစတဂာ အနေအထား၌ တည်သော ဂြိုဟ်တို့ကြောင့် «လှည်း» ဟု ဆိုကြသည်။ ဝိဟဂနှင့် ရာဇ္ယ-ဗန္ဓု အနေအထား၌ တည်လျှင် «သုံးထောင့်ဆုံချက်» (śṛṅgāṭaka) ဟု ခေါ်သည်။ လဂ္နနှင့် အာယ အနေအထား၌ တည်လျှင် «ထွန်» (hala) ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 188

वर्ज्जोङ्गेस्थे सत्स्वसत्सु तुर्यखस्थैर्यवोन्यथा । विमिश्रैः कमलं प्राहुर्वायाकंटकबाह्यगैः ॥ १८८ ॥

စိတ်သည် ကိုယ်ခန္ဓာ၌ တည်နေသော်လည်း အမှန်နှင့် အမှား နှစ်ဖက်အကြား လှုပ်ရှားနေပြီး၊ တုရျာ (turyā) ဟူသော စတုတ္ထအခြေအနေ၏ တည်ငြိမ်မှုလည်း ချိုးဖောက်ခံရသော်—ဤသို့ ရောနှောမှုကြောင့် ပညာရှိတို့က «လေနှင့် ဆူးတို့က အပြင်ဘက်မှ ထိခိုက်နေသော ကြာပန်း» ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 189

लग्नाच्चतुर्भुगैर्यूपःशरस्तूर्याच्चतुर्भुगैः । द्यूनाद्वेदक्षगैः शक्तिं र्दऽखादिचतुर्भगैः ॥ १८९ ॥

လဂ္နမှ စ၍ လေးပိုင်းခွဲခြားမှုအရ «ယူးပ» (yūpa) ယဇ္ဉတိုင်ကို သတ်မှတ်သည်။ စတုတ္ထ (tūrya) မှ လေးပိုင်းခွဲခြားမှုအရ «ရှရ» (śara) မြားကို သတ်မှတ်သည်။ သတ္တမ (dyūna) မှ အက္ခရာ/သဒ္ဒါအုပ်စုများ (vedākṣa-ga) အရ «ရှက္တိ» (śakti) လက်နက်ကို သတ်မှတ်ပြီး၊ “rda-kha” စသည့် ကျန်သော ခွဲခြားချက်များမှလည်း ၎င်းတို့၏ လေးပိုင်းအလိုက် သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 190

लग्नात्क्रमात्सप्तभगैर्नोकाकूटस्तु नुर्यतः । छत्रमस्तात्स्वभाद्यायोन्यस्मादर्द्धेन्दुनामकः ॥ १९० ॥

လဂ္နမှ စ၍ အစဉ်လိုက် ခုနစ်ပိုင်းခွဲခြားမှုအရ «နိုကာကူဋ» (Nokākūṭa) ဟူသော အမှတ်ကို ရယူသည်။ ထိုအမှတ်မှ အနောက်ဘက်တွင် «ချတ်ရ» (Chatra) ဟူသော အမှတ်ကို ရယူပြီး၊ အခြားအခြေခံတစ်ခုမှ «အရ္ဓေန္ဒု» (Ardhendu) — «လဝက်» ဟူသော အမည်ရှိသည့် အမှတ်ကို ရယူကြသည်။

Verse 191

लग्नादेकांतरगतैश्चक्रमर्थात्सरित्पतिः । षह्युस्थानेषु वीणाद्याः समसप्तर्क्षगैः ॥ १९१ ॥

လဂ္နမှ စ၍ အလှည့်ကျ အကွာအဝေးများတွင် ထားသဖြင့် «စက္ကရ» (chakra) ကို ဖွဲ့စည်းသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုနေရာ၌ «မြစ်တို့၏ အရှင်» (Sarit-pati) ကို ထားရမည်။ ထို့ပြင် «ṣa-hyu» ဟု ခေါ်သော အနေအထားများတွင် ဝီဏာ (Vīṇā) စသည့် အမှတ်အသားများကို၊ တန်းတူညီမျှစွာ တည်သော «သပ္တရ္ဩီ» (Saptarṣis) နှင့်အတူ ထားရမည်။

Verse 192

वीणादामपाशकेदारभूशूलयुगगोलकाः । ग्रहैःश्चरभगै राजयोगः प्रकीर्तितः ॥ १९२ ॥

ဂြိုဟ်တို့သည် လှုပ်ရှားရာသီများနှင့် မစုံ (ယောကျ်ား) ရာသီများတွင် တည်နေ၍ ဝီဏာ၊ ဒာမ၊ ပါရှ၊ ကေဒါရ၊ ဘူ၊ ရှူလ၊ ယုဂ၊ ဂိုလက ဟူသော ပုံစံယောဂများ ဖြစ်ပေါ်လျှင် ထိုသည် ရာဇယောဂဟု ကြေညာကာ အာဏာတန်ခိုးကို ပေးတတ်သည်။

Verse 193

स्थिरस्थैर्यमुसलं नाम द्विशरीणतैर्नलः । भाला केंद्रस्थितैः सौम्यैः पापैस्सर्प उदाहृतः ॥ १९३ ॥

«သ္ထိရ-သ္ထဲရျ-မုဆလ» ဟူသည် နာမဖြစ်၍ “ကိုယ်နှစ်ခု” အခြေအနေကြောင့် «နလ» ဟု ခေါ်သည်။ အို သဘောနူးညံ့သူ၊ ကောင်းဂြိုဟ်များသည် ထောင့်အိမ်များတွင် တည်ပြီး မကောင်းဂြိုဟ်များသည် အလယ်နေရာများတွင် ရှိလျှင် «ဆာပ» ဟူသော ယောဂဟု ကြေညာသည်။

Verse 194

ईर्य्युरध्वरुची रज्ज्वां मुसले धनमानयुक् । व्यंगा स्थिरा लोनलजो मोनीस्रग्जोहिजोर्द्दितः ॥ १९४ ॥

သူသည် လှုပ်ရှားမှုမြန်၍ ယဇ္ဉပူဇာကို နှစ်သက်သူ; ကြိုးကဲ့သို့လည်းကောင်း မုဆလကဲ့သို့လည်းကောင်း ခိုင်မာသူ။ ဥစ္စာနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာ ပြည့်စုံ၍ အပြစ်မရှိ၊ မလှုပ်မယှက် တည်ငြိမ်သူ။ ဆားနှင့် မီးမှ မွေးဖွားသကဲ့သို့၊ တိတ်ဆိတ်သော မုနိ၊ ပန်းကုံးဆောင်၍ ယဇ္ဉကို ကြေညာသူ ဖြစ်၏။

Verse 195

वीणोद्भवोतिनिपुणागीतनृत्यरुचिर्भृशम् । दाता समृद्धो दामास्थः पाशजो धनशीलयुक् ॥ १९५ ॥

သူသည် ဝီဏာမှ ပေါ်ထွန်းသော ဂီတ၌ အလွန်ကျွမ်းကျင်လာပြီး သီချင်းနှင့် အကကို အလွန်နှစ်သက်သည်။ သူသည် လှူဒါန်းသူ၊ စည်းစိမ်ပြည့်စုံသူ၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း၌ တည်ငြိမ်သူ; «ပါရှ» (ကြိုးချည်) နှင့် ဆက်နွယ်သော မျိုးရိုးမှ မွေးဖွား၍ ဥစ္စာနှင့် သီလကောင်းမြတ်ကို ပိုင်ဆိုင်သည်။

Verse 196

केदारोत्थः कृषिकरः शूले शूरोक्षतो धनः । युगं पाषंडयुर्गोले विधनो मलिनस्तथा ॥ १९६ ॥

«ကေဒါရ» မှ မွေးဖွားသူသည် လယ်ယာလုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေးသူ ဖြစ်လာသည်။ «ရှူလ» (သုံးခွ) တွင် သူသည် ရဲရင့်သော စစ်သူရဲ ဖြစ်သော်လည်း ဒဏ်ရာရတတ်ပြီး ဥစ္စာရေးရာတွင်တော့ ချမ်းသာလာသည်။ သို့ရာတွင် ပာရှဏ္ဍနှင့် အရှုပ်အထွေး ပြည့်နှက်သော ယုဂကာလ၌ သူသည် ဆင်းရဲကျပ်တည်း၍ အကျင့်အကြံ၌လည်း မလင်းမသန့် ဖြစ်လာသည်။

Verse 197

भूपवंद्यपदश्चक्रे समुद्रे नृपभोगयुक् । सुभगांगोर्द्धचंपात्सुखीशूरश्च चामरः ॥ १९७ ॥

သူသည် သမုဒ္ဒရာအတွင်း မင်းများက ခြေတော်ကို ဂါရဝပြုသော နေရာတစ်ခုကို တည်စေခဲ့သည်။ မင်းစံပျော်ရွှင်မှုများနှင့် ပြည့်စုံ၍ ကိုယ်အင်္ဂါလှပလာကာ «အာဓ-ချမ္ပာ» တီရ္ထ/ကရိယာ၏ ကုသိုလ်ကြောင့် ပျော်ရွှင်၊ သတ္တိရှိ၊ စာမရ (မင်းတော်ယက်မြီးပန်ကာ) ကို ပိုင်ဆိုင်လာသည်။

Verse 198

मित्रो पकारकृच्छत्रे कूटे चानृतबंधराट् । तौजः सकीर्तिः सुखभाक् मानवो भवति ध्रुवम् ॥ १९८ ॥

မိတ်ကောင်းစစ်စစ်ဖြစ်၍ ကူညီကောင်းမှုများကို ပြုသူ၊ လှည့်စားမှုမပြု၊ မုသား၏အရှင်မဖြစ်သူ—ထိုသူသည် အင်အား၊ ကောင်းသတင်းကျော်ကြားမှုနှင့် ပျော်ရွှင်မှုတို့ကို မလွဲမသွေ ရရှိသည်။

Verse 199

त्यागी यज्वात्मवान् यूथे हिंस्रो गुह्याधिपः शरैः । शक्तौ नीचोऽलसो निःस्वो दण्डे प्रियवियोगभाक् ॥ १९९ ॥

မြားကြောင့် လူသည် စွန့်လွှတ်သူ၊ ယဇ္ဉပြုသူ၊ ကိုယ်စိတ်ထိန်းနိုင်သူ ဖြစ်လာသည်။ အုပ်စု/တပ်တွင်း၌ အကြမ်းဖက်သူနှင့် လျှို့ဝှက်ရေးရာအုပ်ချုပ်သူ ဖြစ်တတ်သည်။ လှံကြောင့် နိမ့်ကျ၊ ပျင်းရိ၊ ဆင်းရဲ ဖြစ်လာပြီး၊ ဒဏ္ဍ (အပြစ်ပေးတံ) ကြောင့် ချစ်သူနှင့် ခွဲခွာရခြင်းကို ခံရတတ်သည်။

Verse 200

व्यर्कैः स्वांत्योभयगतैः खेटैः स्यात्सुनफानफा । दुरुधरा चैव विधौ ज्ञेयः केमुद्रुमोऽन्यथा ॥ २०० ॥

လမှ ဒုတိယအိမ်၊ ဒွါဒသမအိမ် သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်လုံးတွင် နေမဟုတ်သော ဂြိုဟ်များ တည်နေပါက Sunaphā နှင့် Anaphā (နှစ်ခုပေါင်း) ယောဂများ ပေါ်ပေါက်သည်။ ထိုစနစ်အတွင်း Durudharā ယောဂကိုလည်း သိမှတ်ရမည်; မဟုတ်လျှင် Kemadruma ဖြစ်သည်။

Frequently Asked Questions

The chapter foregrounds the ṣaḍvarga approach beginning from rāśi and detailing horā, dreṣkāṇa, navāṁśa, and dvādaśāṁśa, with additional treatment of pañcāṁśa and triṁśāṁśa rules (including odd/even reversal), indicating a practical hierarchy for strength and results.

It groups houses into kendras (power), paṇapharas and āpoklimas (secondary strength), and identifies trika and riḥpha clusters as challenging zones—associating kendra placements with potency, trika with low or suffering conditions, and riḥpha with dependence (e.g., service under kings).

It distinguishes longevity arising from combinations (yogaja) and from Sun- or Moon-dominant measures (paiṇḍa vs nisarga), then provides stepwise arithmetic for converting computed remainders into years, months, days, and smaller units, with mention of a corrective saṃskāra when lifespan is threatened.