Adhyaya 45

Verse 1

ऑपन--माज बछ। अं ऋाज - ब्राह्मी

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထို့နောက် ဗြဟස්ပတိသည် သာသနာကျမ်းညွှန်ချက်များအတိုင်း အဘိသေကအတွက် လိုအပ်သော ပစ္စည်းအစုံကို စုဆောင်းကာ မီးတောက်တောက်လောင်နေသော သန့်ရှင်းသည့် အဂ္ဂိမီးထဲသို့ ထုံးတမ်းစဉ်လာအတိုင်း ဟောမပူဇော်အပ်သော အလှူအတန်းများကို တိတိကျကျ ဆောင်ရွက်하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် တန်ခိုးကြီးမားမှုသည် အလိုလိုဖြစ်ပေါ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဓမ္မနှင့် ထုံးတမ်းစည်းကမ်းတကျသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းပေါ်တွင်သာ တရားဝင်အာဏာရကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 2

ततो हिमवता दत्ते मणिप्रवरशोभिते । दिव्यरत्नाचिते पुण्ये निषण्णं परमासने

ထို့နောက် ဟိမဝန္တက ပေးအပ်သော အမြတ်ဆုံး အာသနပေါ်၌—အကောင်းဆုံး မဏိရတနာများဖြင့် တောက်ပလှပ၍ ဒိဗ္ဗရတနာများဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ မင်္ဂလာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော—သူသည် ထိုအမြင့်ဆုံး ထီးနန်းပေါ်တွင် ထိုင်တော်မူ하였다။ ဤဖော်ပြချက်သည် စစ်ဘေးအမဲလိုက်သည့် အခြေအနေကြားတွင်ပင် မင်းအာဏာ၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် သန့်ရှင်းသော တရားဝင်မှုကို ထင်ရှားစေပြီး၊ အာဏာသည် အင်အားသက်သက်မဟုတ်ဘဲ အဘိသေကနှင့် စည်းကမ်းတကျသော အခြေခံပေါ်မှသာ ကျင့်သုံးသင့်ကြောင်းကို ညွှန်ပြသည်။

Verse 3

सर्वमड्रलसम्भारैरविधिमन्त्रपुरस्कृतम्‌ । आभिषेचनिकं द्रव्यं गृहीत्वा देवतागणा:

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– နတ်အစုအဝေးတို့သည် အဘိသေကအတွက် လိုအပ်သော ပစ္စည်းများကို—မင်္ဂလာအထောက်အကူ အစုံအလင်နှင့် ပြည့်စုံကာ သင့်လျော်သော မန္တရားများကို ရှေ့တန်းတင်၍—ယူဆောင်လာပြီး ထုံးတမ်းစဉ်လာအတိုင်း အစီအစဉ်တကျ ပွဲတော်ကို ဆောင်ရွက်ရန် ပြင်ဆင်ကြ하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်၏ဖိအားကြားတွင်ပင် တရားဝင်မှုနှင့် ဓမ္မအာဏာကို မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်သော သန့်ရှင်းသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းဖြင့် အတည်ပြုကြောင်းကို ထင်ရှားစေသည်။

Verse 4

तत्पश्चात्‌ हिमवान्‌के दिये हुए उत्तम मणियोंसे सुशोभित तथा दिव्य रत्नोंसे जटित पवित्र सिंहासनपर कुमार कार्तिकेय विराजमान हुए। उस समय उनके पास सम्पूर्ण मांगलिक उपकरणोंके साथ विधि एवं मन्त्रोच्चारणपूर्वक अभिषेकद्रव्य लेकर समस्त देवता वहाँ पधारे ।।

ထို့နောက် ကုမာရ ကာရ္တိကေယသည် ဟိမဝန္တက ပေးအပ်သော အမြတ်ဆုံး မဏိရတနာများဖြင့် တင့်တယ်လှပ၍ ဒိဗ္ဗရတနာများဖြင့် တပ်ဆင်ထားသော သန့်ရှင်းသည့် ထီးနန်းပေါ်တွင် နေရာယူထိုင်တော်မူ하였다။ ထိုအခါ နတ်အားလုံးသည် မင်္ဂလာကိရိယာအစုံအလင်နှင့် အဘိသေကပစ္စည်းများကို ယူဆောင်လာကာ ထုံးတမ်းနည်းလမ်းနှင့် သတ်မှတ်မန္တရားများဖြင့် အစီအစဉ်တကျ ပွဲတော်ကို ဆောင်ရွက်ကြ하였다။ အင်ဒြာနှင့် ဗိဿနုတို့၏ မဟာဗီရိယ၊ နေမင်းနှင့် လမင်း၊ ဓာတာနှင့် ဝိဓာတာ၊ လေနှင့် မီး—ထို့ပြင် ရုဒြာများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျယများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့သည် တောက်ပသော သခင် ကာရ္တိကေယကို ဝိုင်းရံကာ ရပ်နေကြ하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် မင်းအာဏာသည် သန့်ရှင်းမှု၊ မှန်ကန်သော ရိုးရာအစီအစဉ်နှင့် ကမ္ဘာလောကအင်အားများ၏ စုပေါင်းအတည်ပြုမှုဖြင့်သာ တရားဝင်ကြောင်းကို ဖော်ညွှန်းပြီး၊ အာဏာသည် အင်အားသက်သက်မဟုတ်ဘဲ ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီရမည်ဟု ဆိုလိုသည်။

Verse 5

पूष्णा भगेनार्यम्णा च अंशेन च विवस्वता । रुद्रश्न सहितो धीमान्‌ मित्रेण वरुणेन च

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ပူရှန်၊ ဘဂ၊ အရျမန်၊ အံရှ၊ နှင့် ဝိဝသွတ် (နေမင်း) တို့က ဝိုင်းရံလျက်၊ ထို့ပြင် မိတ္တရနှင့် ဝရုဏတို့နှင့်အတူ ဉာဏ်ပညာရှိသော ရုဒြာလည်း ပါဝင်ကာ—ရုဒြာအစုများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျယများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့ကလည်း ဝန်းရံလျက်—အင်အားကြီးသော သခင်သည် ထိုနတ်ဘုရားအင်အားများအတွင်း ဝိုင်းပတ်ခံရ၍ ရပ်တည်တော်မူ하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် ကမ္ဘာလောက၏ စည်းကမ်းတကျမှုနှင့် နတ်ဘုရားအာဏာတို့သည် တစ်ဦးတည်းသော စစ်ခေါင်းဆောင်တစ်ပါးအနားသို့ စုဝေးလာကြောင်းကို ပြသပြီး၊ စစ်ပွဲဇာတ်လမ်း ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေစဉ် မင်္ဂလာနှင့် တရားဝင်အထောက်အပံ့ကို အတည်ပြုသည်။

Verse 6

विश्वेदेवैर्मरुद्धिश्न साध्यैश्व पितृभि: सह

Vaiśampāyana said: The Lord (Kārttikeya) stood surrounded by the Viśvedevas, the Maruts, the Sādhyas, and the Pitṛs; and also by the Rudras, the Vasus, the Ādityas, and the two Aśvins. Thus encircled by the foremost divine hosts, he appeared as the focal point of their reverence and power—an image of rightful authority upheld by the collective order of the gods.

Verse 7

गन्धर्वैरप्सरोभि क्ष्‌ यक्षराक्षसपन्नगै: । देवर्षिभिरसंख्यातैस्तथा ब्रह्मर्षिभिस्तथा

Vaiśampāyana said: The Lord was surrounded by Gandharvas and Apsarases, by Yakṣas, Rākṣasas, and Nāgas; by countless divine seers and likewise by brahmin seers; and also by the Rudras, the Vasus, the Ādityas, and the two Aśvins. The scene presents a cosmic assembly in which all classes of beings—celestial, semi-divine, and powerful spirits—stand in reverent attendance, affirming the supremacy and auspicious authority of the central deity (here understood in the narrative as Kumāra/Kārttikeya).

Verse 8

वैखानसैर्वालखिल्यैवा्वाहारैर्मरीचिपै: । भगुभिश्नाज़िरोभिश्व यतिभिश्न महात्मभि:

Vaiśampāyana said: The Lord (Kārttikeya), mighty in prowess, stood surrounded by ascetics and divine seers—Vaikhānasas, Vālakhilyas, the Vāhāras, the Marīcipas, the Bhṛgus, the Aṅgirases, and other great-souled yatis. Around him also gathered the Rudras, the Vasus, the Ādityas, and the twin Aśvins—an assembly that signals the moral order of the cosmos aligning itself behind divine leadership and disciplined austerity.

Verse 9

सर्पर्विद्याधरै: पुण्यैयोगसिद्धैस्तथा वृत: । विश्वेदेव

Vaiśampāyana said: Encircled by serpents, Vidyādharas, and holy sages perfected in yoga, Kārtikeya stood surrounded. The Viśvedevas, hosts of Maruts, the Sādhyas, the Pitṛs, Gandharvas and Apsarases, Yakṣas and Rākṣasas, Nāgas, countless divine seers and brahma-seers, forest-dwelling munis, the Vālakhilyas, ascetics who live by drinking the wind, and sages who ‘drink’ the sun’s rays; great ṛṣis born in the lineages of Bhṛgu and Aṅgiras; and noble companies of renunciants—all these, along with serpents and Vidyādharas and other yoga-perfected holy men, gathered and stood around Kārtikeya. Then the Grandsire (Brahmā), Pulastya, the great ascetic Pulaha, and the mighty Lord surrounded by Rudras, Vasus, Ādityas, and the two Aśvins; and also Indra and Viṣṇu, the Sun and the Moon, Dhātā and Vidhātā, Vāyu and Agni, Pūṣan, Bhaga, Aryaman, Aṃśa, Vivasvān, Mitra, and Varuṇa—these powerful deities too came together and stood encircling the youthful commander Kārtikeya. The scene presents a cosmic consensus: the gods and seers honor disciplined power when it is aligned with protection of the world and rightful order.

Verse 10

अज्िरा: कश्यपोअत्रिश्न मरीचिर्भुगुरेव च । क्रतुर्हर: प्रचेता श्व मनुर्दक्षस्तथैव च

Vaiśampāyana said: Aṅgiras, Kaśyapa, Atri, Marīci, Bhṛgu, Kratu, Hara, Pracetas, Manu, and Dakṣa—together with Rudras, Vasus, Ādityas, and the two Aśvins—stood surrounding the mighty lord. Along with them came Indra and Viṣṇu; Sūrya and Candra; Dhātṛ and Vidhātṛ; Vāyu and Agni; Pūṣan, Bhaga, Aryaman, Aṃśa, Vivasvān, Mitra, and Varuṇa; the eleven Rudras, eight Vasus, twelve Ādityas, and the twin Aśvinīkumāras. Also arriving were Brahmā and the great seers Pulastya and Pulaha, the embodied Vedas, rivers and oceans, lakes and sacred fords, the earth and the quarters, mountains such as Himavat, Vindhya, and Meru, celestial beings like Airāvata and Uccaiḥśravas, Vāsuki, Aruṇa, Garuḍa, trees with medicinal herbs, and the powers of law and time—Dharma, Kāla, Yama, Mṛtyu, and Yama’s attendants. The passage presents a cosmic assembly: all orders of existence converge to witness and honor the divine commander (Kārttikeya/Skanda), underscoring that righteous power is not merely martial but sanctioned by the total moral and cosmic order.

Verse 11

ऋतवश्न ग्रहाश्षैव ज्योतींषि च विशाम्पते । मूर्तिमत्यश्न सरितो वेदाश्वैव सनातना:

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို လူတို့၏အရှင်၊ ရာသီများနှင့် ဂြိုဟ်များ၊ ကောင်းကင်အလင်းရောင်များလည်းကောင်း၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော မြစ်များနှင့် အစဉ်အမြဲ အသက်ရှင်သော ဝေဒများလည်းကောင်း—ထိုအားလုံး ရောက်လာကြ၏။ ရုဒ္ဒရများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျယများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံထားသဖြင့် အင်အားကြီးသော အရှင် စကန္ဒ (ကာရ္တိကေယ) သည် အလယ်၌ ဝိုင်းပတ်ခံရ၍ ရပ်တည်နေ၏။ ဤသည်မှာ ကာလ၊ သဘာဝ၊ သန့်ရှင်းသော ဗေဒဗျာဒိတ်နှင့် နတ်ဘုရားတို့ပင် စုဝေးလာသော ကောစမစ်အစုအဝေးဖြစ်ပြီး၊ တရားသော အင်အားသည် စစ်ရေးအင်အားသာမက ဣတ/ဓမ္မ၏ စည်းကမ်းနှင့် ဝေဒ၏ အာဏာတို့က ထောက်ပံ့ထားကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။

Verse 12

समुद्राश्च हृदाश्नैव तीर्थानि विविधानि च । पृथिवी द्यौर्दिशश्वैव पादपाश्च॒ जनाधिप

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို လူတို့၏အရှင်၊ သမုဒ္ဒရာများနှင့် ရေကန်များ၊ အမျိုးမျိုးသော သန့်ရှင်းရာ ဖြတ်ကူးရာ (တီရ္ထ) များ၊ မြေကြီးနှင့် ကောင်းကင်၊ အရပ်ဒిశများနှင့် သစ်ပင်များ—အားလုံး ရှိနေကြ၏။ ထို့ပြင် အင်အားကြီးသော အရှင်သည် ရုဒ္ဒရများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျယများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံထားလျက် ရပ်တည်နေ၏။»

Verse 13

अदितिर्देवमाता च ह्वी: श्री: स्वाहा सरस्वती । उमा शची सिनीवाली तथा चानुमति: कुहूः

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ရုဒ္ဒရများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျယများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံထားသော အင်အားကြီးသော အရှင်၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ နတ်မိခင်များနှင့် နတ်သမီးများလည်း ရပ်တည်နေကြ၏—နတ်တို့၏ မိခင် အဒိတိ၊ ဟရီ (ရှက်ကြောက်သိမ်မွေ့မှု)၊ သရီ (တောက်ပသရဖူ/ကံကောင်းခြင်း)၊ စွာဟာ (ယဇ်ပူဇော်ခေါ်သံ)၊ စရஸဝတီ (ပညာနှင့် စကား)၊ ဥမာ၊ ရှချီ၊ စိနီဝါလီ၊ အနုမတိ နှင့် ကုဟူး။ ဤမြင်ကွင်းသည် ယဇ်ပူဇော်မှု၊ စည်းကမ်းနှင့် စည်းစိမ်ကို ထိန်းသိမ်းပေးသော အင်အားများ စုဝေး၍ ရိုသေကြောင်းကို ပြသပြီး၊ အစိုးရအာဏာနှင့် အောင်ပွဲအမှန်သည် အင်အားတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ဓမ္မနှင့် နတ်ဘုရားတို့၏ စည်းကမ်းတရားနှင့် ကိုက်ညီမှုအပေါ် တည်ကြောင်းကို ညွှန်ပြသည်။

Verse 14

राका च धिषणा चैव पत्न्यश्चान्या दिवौकसाम्‌ | हिमवांश्वैव विन्ध्यश्न मेरुश्नानेकशुड्रवान्‌

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ရာကာနှင့် ဓိသဏာ၊ နတ်တို့၏ အခြားသော မယားများစွာတို့လည်း ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြ၏။ ထို့အတူ ဟိမဝန်တောင်နှင့် ဗိန္ဓျ တောင်တန်း၊ ထိပ်တန်းများစွာဖြင့် တင့်တယ်သော မေရုတောင်လည်း ရောက်ရှိလာ၏။ ထို့ကြောင့် နတ်ဘုရားတို့နှင့် ကောစမစ်အရာဝတ္ထုများ—နတ်များ၊ သူတို့၏ အင်အားများ၊ တောင်တန်းများတိုင်—တစ်စုတစ်စည်းတည်း စုဝေးကာ ဂုဏ်ပြုစောင့်ကြည့်နေကြသဖြင့်၊ ကမ္ဘာ့စည်းကမ်းတရားတစ်ရပ်လုံးက အရေးကြီးသော အခိုက်အတန့်တစ်ခုကို ဝိုင်းဝန်းလာကြောင်းကို ထင်ရှားစေသည်။

Verse 15

ऐरावत: सानुचर: कला: काष्ठास्तथैव च । मासार्धमासा ऋतवस्तथा रात्रयहनी नूप

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို မင်းကြီး၊ အဲရာဝတသည် သူ၏ အနုချာများနှင့်အတူ ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၏။ ထို့အတူ ကာလ၏ နတ်ဘုရားဆိုင်ရာ အတိုင်းအတာများဖြစ်သော ကလာနှင့် ကာဋ္ဌာ၊ လများ၊ လဝက်များ၊ ရာသီများ၊ နေ့နှင့်ညတို့လည်း ရောက်လာကြ၏။ ထို့ကြောင့် အချိန်၏ စည်းကမ်းနှင့် ကောစမစ်ထိန်းညှိမှုတိုင်အောင်ပင် လာရောက်တက်ရောက်နေကြောင်းကို ဖော်ပြသဖြင့်၊ ဤဖြစ်ရပ်သည် ပုဂ္ဂိုလ်ရေး သို့မဟုတ် ဒေသဆိုင်ရာသာမက စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို ထိန်းသိမ်းသည့် အရေးပါမှုရှိကြောင်းကို ထင်ရှားစေသည်။»

Verse 16

उच्चै:श्रवा हयश्रेष्ठो नागराजश्न वासुकि: । अरुणो गरुडश्जैव वृक्षाश्नौषधिभि: सह

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်— ထိုနေရာ၌ မြင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ဥစ္စೈශ්ရဝါ၊ နဂါးမင်း ဝါစုကီ၊ အရုဏ၊ ဂရုဍ တို့နှင့် ဆေးဖက်ဝင်အပင်များပါသော သစ်ပင်တို့ပါ စုဝေးရပ်တည်ကြ၏။ ရုဒ္ဒရ၊ ဝသု၊ အာဒိတျ၊ အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံထားသဖြင့် မဟာအင်အားရှိသော အရှင်သည် တန်ခိုးတော်များအလယ်၌ ဝန်းရံခံရ၏။ ဤသည်မှာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စုဝေးပွဲတစ်ရပ်ဖြစ်၍ နတ်တို့မှ သဘာဝဝိညာဉ်များအထိ သတ္တဝါအမျိုးအစားအားလုံးက အမြင့်ဆုံး စစ်မဟာမင်းကို ဂုဏ်ပြု၍ လာရောက်စောင့်ရှောက်ကြသဖြင့် ဓမ္မအာဏာနှင့် နတ်ဘုရားရည်ရွယ်ချက်က လောကအားလုံးကို တစ်ညီတစ်ညွတ်ဖြစ်စေကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။

Verse 17

धर्मश्न भगवान्‌ देव: समाजम्मुर्हि सड़ता: । कालो यमश्न मृत्युश्न॒ यमस्यानुचराश्न ये

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်— ထိုနေရာ၌လည်း ဓမ္မနတ်ဘုရားကြီးသည် အစည်းအဝေးသို့ ရောက်လာ၏။ ကာလ (အချိန်)၊ ယမ၊ မృတ்யု (သေခြင်း) နှင့် ယမ၏ အမှုထမ်းတို့လည်း လာရောက်ကြ၏။ အရှင်သည် ရုဒ္ဒရ၊ ဝသု၊ အာဒိတျ၊ အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံထားလျက် ရပ်တည်နေသဖြင့်၊ ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အရေးအခင်းတို့ကို စည်းကမ်း၊ အပြစ်ဒဏ်နှင့် မလွဲမသွေ သေဆုံးခြင်း၏ သဘောတရားကို ထိန်းသိမ်းသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အင်အားများက မြင်ကြား၍ အတည်ပြုနေကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။

Verse 18

बहुलत्वाच्च नोक्ता ये विविधा देवतागणा: । ते कुमाराभिषेकार्थ समाजग्मुस्ततस्तत:

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်— အလွန်များပြားသဖြင့် အမျိုးမျိုးသော နတ်တော်အဖွဲ့များကို ဤနေရာတွင် အားလုံးအမည်မဖော်နိုင်။ သို့သော် သူတို့အားလုံးသည် အရပ်ရပ်မှ လာရောက်စုဝေးကာ ကုမာရ (ကာရ္တိကေယ) ၏ အဘိသေက (သန့်စင်အပ်နှံခြင်း) အတွက် တက်ရောက်ကြ၏။ ရုဒ္ဒရ၊ ဝသု၊ အာဒိတျ၊ အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံထားသည့် အရှင်၏ရှေ့တွင် နတ်တော်တို့သည် လေးစားသဒ္ဓါဖြင့် စည်းကမ်းတကျ စုဝေးကာ သူ့ကို ဂုဏ်ပြု၍ တင်မြှောက်ရန် လာကြသည်။

Verse 19

जगहुस्ते तदा राजन्‌ सर्व एव दिवौकस: । आभिषेचनिकं भाण्डं मड़लानि च सर्वश:

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်— အို မင်းကြီး၊ ထိုအချိန်၌ ကောင်းကင်နတ်တို့အားလုံးသည် ချီးကျူးသံကို မြှင့်တင်ကြ၏။ သူတို့လက်ထဲတွင် အဘိသေကအတွက် အိုးခွက်ပစ္စည်းများနှင့် မင်္ဂလာပစ္စည်း အမျိုးမျိုးကို ကိုင်ဆောင်ထားကြ၏။ ရုဒ္ဒရ၊ ဝသု၊ အာဒိတျ၊ အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံထားသည့် မဟာအင်အားရှိသော အရှင်သည် ဝန်းရံခံရလျက် ရပ်တည်နေ၏—ဤသည်မှာ နတ်ဘုရားတို့၏ စည်းကမ်းတကျ အစီအစဉ်ကို ပြသပြီး၊ အာဏာတရားသည် အင်အားဖြင့် မဟုတ်ဘဲ လူသိရှင်ကြား သန့်ရှင်းသော အခမ်းအနားဖြင့် အတည်ပြုခံရကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 20

दिव्यसम्भारसंयुक्तैः कलशै: काउचनैर्न॑प । सरस्वतीभि: पुण्याभिर्दिव्यतोयाभिरेव तु

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်— အို မင်းကြီး၊ နတ်ဘုရားဆိုင်ရာ ပစ္စည်းကိရိယာများဖြင့် ပြည့်စုံသော ရွှေကလသများကို ယူ၍၊ သန့်ရှင်းသော ကောင်းကင်ရေများဖြင့် ဖြည့်ထားကြ၏။ ထိုရေသည် သန့်မြတ်သော ဆာရသွတီမြစ် ခုနစ်စင်း၏ ရေဖြစ်၏။ ရုဒ္ဒရ၊ ဝသု၊ အာဒိတျ၊ အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံထားသည့် မဟာအင်အားရှိသော ကုမာရ ကာရ္တိကေယ—အဆုရတို့ကို ကြောက်ရွံ့စေသော မဟာသတ္တိရှင်—ကို စစ်တပ်အထွေထွေမင်း (စစ်ဦးစီးချုပ်) အဖြစ် အဘိသေကဖြင့် တင်မြှောက်ကြ၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် အာဏာကို လုယူခြင်းမဟုတ်ဘဲ သန့်ရှင်းမှု၊ စည်းကမ်းနှင့် နတ်ဘုရားတို့၏ စုပေါင်းအတည်ပြုချက်ဖြင့် အခမ်းအနားတရားအရ အပ်နှံခြင်းဖြစ်ကြောင်းကို ပြသသည်။

Verse 21

अभ्यषिज्चन्‌ कुमार वै सम्प्रहृषषशट दिवौकस: । सेनापतिं महात्मानमसुराणां भयंकरम्‌

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းသော ဒေဝတားတို့သည် သန့်ရှင်းမြတ်သော အဘိသေကဖြင့် ယုဝဒေဝ—ကူမာရ ကာရ္တိကေယ—ကို အဘိသေကတင်မြှောက်ကာ ကောင်းကင်တပ်မတော်၏ စစ်သူကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ကြ၏။ အာသုရတို့အတွက် ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်သော မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိသည့် အရှင်သည် ရုဒ္ဒရ၊ ဝသု၊ အာဒိတျ၊ အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံထားသဖြင့် တောက်ပသော ဂုဏ်ရောင်ဖြင့် ရပ်တည်နေ၏။ ထိုသို့ ဒေဝတားတို့သည် အာရက္ခစွမ်းအားများနှင့် ဆန့်ကျင်သော စကြဝဠာစစ်ပွဲ၌ ဦးဆောင်ရန် အရှင်ကို အဘိသေကပြုကြ၏။

Verse 22

पुरा यथा महाराज वरुण वै जलेश्वरम्‌ । तथाभ्यषिज्चद्‌ भगवान्‌ सर्वलोकपितामह:

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– “မဟာဘုရင်ကြီး၊ ရေ၏အရှင် ဗရုဏကို ရှေးကာလ၌ အဘိသေကတင်မြှောက်ခဲ့သကဲ့သို့ပင်၊ လောကအားလုံး၏ အဘိုးအိုမြတ်—ပိတামဟ ဘြဟ္မာ—သည်လည်း ရုဒ္ဒရ၊ ဝသု၊ အာဒိတျ၊ အရှွင်နှစ်ပါးတို့ ဝိုင်းရံလျက် အဘိသေကကို ပြုလုပ်တော်မူ၏။”

Verse 23

तस्मै ब्रह्मा ददौ प्रीतो बलिनो वातरंहस:

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– ဘြဟ္မာသည် ထိုအင်အားကြီး၍ လေကဲ့သို့ လျင်မြန်သောသူကို နှစ်သက်တော်မူသဖြင့် အလှူတော်ကို ပေးအပ်တော်မူ၏။ အရှင်သည် ရုဒ္ဒရ၊ ဝသု၊ အာဒိတျ၊ အရှွင်နှစ်ပါးတို့ ဝိုင်းရံလျက် ရပ်တည်နေပြီး၊ ထိုသည်ကား အဘိသေကကို အတည်ပြုကာ အင်အား၏ တရားဝင်မှုကို ဒေဝတားတို့၏ စုပေါင်းအတည်ပြုချက်ဖြင့် ထောက်ခံသည့် မဟာဒေဝအင်အားစု၏ စည်းဝေးပွဲဖြစ်၏။

Verse 24

कामवीर्यधरान्‌ सिद्धान्‌ महापारिषदान्‌ प्रभु: । नन्दिसेनं लोहिताक्षं घण्टाकर्ण च सम्मतम्‌

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– အရှင် စကန္ဒ/ကာရ္တိကေယ သည် သတ္တိခိုင်မာသော စစ်ဝိရိယရှိသည့် စိဒ္ဓတို့နှင့် နတ်ရုံးတော်၏ မဟာအမှုထမ်းများ ဝိုင်းရံလျက် ရပ်တည်နေ၏။ နန္ဒိသေန၊ လောဟိတာက္ခ နှင့် ဂဏ္ဍာကဏ္ဏ ဟူသော ဂုဏ်သိက္ခာရှိသူတို့ကလည်း ပတ်လည်ဝိုင်းရံထားကြ၏။ ထို့ပြင် ရုဒ္ဒရ၊ ဝသု၊ အာဒိတျ နှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့လည်း အနီးကပ် စောင့်ရှောက်ကြ၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် တရားမှန်သော အာဏာသည် တစ်ယောက်တည်း၏ အင်အားမဟုတ်ဘဲ၊ စည်းကမ်းသမာဓိနှင့် စကြဝဠာ၏ အစီအစဉ်တကျ အင်အားများက ထောက်ပံ့ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။

Verse 25

चतुर्थमस्यानुचरं ख्यातं कुमुदमालिनम्‌ । उस समय भगवान्‌ ब्रह्माने संतुष्ट होकर कार्तिकेयको वायुके समान वेगशाली, इच्छानुसार शक्तिधारी, बलवान्‌ और सिद्ध चार महान्‌ अनुचर प्रदान किये, जिनमें पहला नन्दिसेन, दूसरा लोहिताक्ष, तीसरा परम प्रिय घंटाकर्ण और उनका चौथा अनुचर कुमुदमालीके नामसे विख्यात था ।।

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– “သူ၏ စတုတ္ထ အမှုထမ်းမှာ နာမည်ကြီး ကုမုဒမာလင် ဖြစ်၏။” ဤအခန်းတွင် ဒေဝတားတို့သည် နှစ်သက်ကာ ထောက်ခံလျက် ကာရ္တိကေယအား အင်အားကြီးမားသော အဖော်အပေါင်းများကို ပေးအပ်ကြသည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ အင်အားသည် ကိုယ်ပိုင်သတ္တိတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ စကြဝဠာ၏ စည်းကမ်းတကျ ထောက်ပံ့မှုနှင့် သစ္စာရှိသော ဝန်ဆောင်မှုတို့ဖြင့် ပြည့်စုံကြောင်းကို အလေးပေးသည်။ ကမ္ဘာကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ဖျက်ဆီးလိုသော သတ္တဝါများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် ပေးအပ်သော အာဏာသာလျှင် တရားဝင်ဟု ဇာတ်ကြောင်းက သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 26

मायाशतथधरं काम॑ कामवीर्य बलान्वितम्‌ | ददौ स्कन्दाय राजेन्द्र सुरारिविनिबर्हणम्‌

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—အို မင်းကြီး၊ ရှီဝသည် စကန္ဒအား အင်အားကြီးမားသော သတ္တဝါတစ်ပါးကို ပေးအပ်တော်မူ၏။ ထိုသူသည် မာယာအင်အား ရာပေါင်းများစွာကို ကိုင်ဆောင်ထားပြီး၊ စိတ်ကြိုက် ခေါ်ယူအသုံးချနိုင်သော အင်အားနှင့် သတ္တိဗလတို့ ပြည့်စုံကာ၊ ဒေဝတို့၏ ရန်သူများကို ချေမှုန်းနိုင်သူ ဖြစ်၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် မဟာကဗျာ၏ သဘောတရားကို ထင်ဟပ်စေသည်—လောကဓမ္မစည်းကမ်း ပျက်စီးမည့်အန္တရာယ် ရှိလာသော်၊ ဘုရားသခင်တို့၏ အာဏာသည် ကိုယ်ကျိုးမဟုတ်ဘဲ ဓမ္မကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ဖျက်ဆီးသတ္တိကို ထိန်းချုပ်ရန် အရည်အချင်းရှိသော စစ်ခေါင်းဆောင်ထံသို့ အပ်နှံခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 27

स हि देवासुरे युद्धे दैत्यानां भीमकर्मणाम्‌ । जघान दोर्भ्या संक्रुद्धः प्रयुतानि चतुर्दश

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—ဒေဝနှင့် အဆုရတို့ စစ်ပွဲတွင် ထိုအင်အားကြီးသူသည် အလွန်ဒေါသထွက်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ် လုပ်ရပ်များပြုသော ဒိုင်တျယ စစ်သူရဲများကို “ပရယုတ” ဆယ့်လေးခုမျှကို မိမိလက်နှစ်ဖက်တည်းဖြင့် သတ်ဖြတ်ချေမှုန်းခဲ့၏။ ဤကဗျာပိုဒ်သည် ကမ္ဘာလောကစည်းကမ်းကို ကာကွယ်ရန် အသုံးချသည့် အလွန်အကျွံ သတ္တိဗလ၏ စံနမူနာကို ဖော်ပြသည်—ဖျက်ဆီးသတ္တိများက ဒေဝတို့ ထိန်းသိမ်းသည့် ညီမျှမှုကို ခြိမ်းခြောက်လာသော်၊ တရားမျှတသော အင်အားသည် လျင်မြန်၊ ပြတ်သား၍ အန္တရာယ်နှင့် အချိုးကျစွာ လှုပ်ရှားသည်ဟု ဆိုလိုသည်။

Verse 28

तथा देवा ददुस्तस्मै सेनां नैऋतसंकुलाम्‌ । देवशत्रुक्षयकरीमजय्यां विष्णुरूपिणीम्‌

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—ထိုနည်းတူပင် ဒေဝတို့သည် နိုင်ရဋတများဖြင့် ပြည့်နှက်သော စစ်တပ်တစ်တပ်ကို သူ့အား ပေးအပ်ခဲ့၏။ ထိုတပ်သည် မအနိုင်ယူနိုင်သော အင်အားကြီးတပ်ဖြစ်ပြီး၊ ဗိဿနု၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့် အာနိသင်ကို ဆောင်ကာ၊ ဒေဝတို့၏ ရန်သူများကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ ဤပိုဒ်သည် နတ်ဘုရားစစ်ပွဲကို ခွင့်ပြုထားသော လုပ်ရပ်အဖြစ် ဖော်ပြသည်—အင်အားကို ကိုယ်ကျိုးအတွက် မဟုတ်ဘဲ၊ ဒေဝတို့၏ တရားဝင်တည်ငြိမ်မှုကို ခြိမ်းခြောက်သူများကို ဖယ်ရှားကာ ကမ္ဘာလောကစည်းကမ်းကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် ပေးအပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 29

जयशब्दं तथा चक्रुर्देवा: सर्वे सवासवा: । गन्धर्वा यक्षरक्षांसि मुनय: पितरस्तथा

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—ထို့နောက် အင်ဒြာနှင့်အတူ ဒေဝအားလုံးက အောင်ပွဲအော်ဟစ်သံကို ထုတ်ကြ၏။ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ယက္ခ၊ ရက္ခသ၊ မုနိများနှင့် ပိတೃတို့လည်း ထိုနည်းတူ ဝမ်းမြောက်ကြ၏။ ရုဒြာများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျယများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံထားသဖြင့် ထိုမဟာသခင်သည် အလယ်၌ ရပ်တည်နေ၏—အင်အားတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ စုပေါင်းရိုသေမှုဖြင့် တရားဝင်အာဏာကို အတည်ပြုသည့် ကမ္ဘာလောကစည်းကမ်း၏ ပုံရိပ်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

Verse 30

उस समय इन्द्रसहित सम्पूर्ण देवताओं, गन्धर्वों, यक्षों, राक्षसों, मुनियों तथा पितरोंने जय-जयकार किया ।।

ထိုအခါ အင်ဒြာနှင့်အတူ ဒေဝအားလုံး၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ယက္ခ၊ ရက္ခသ၊ မုနိများနှင့် ပိတೃတို့က “အောင်မြင်ပါစေ၊ အောင်မြင်ပါစေ” ဟု အော်ဟစ်ကြ၏။ ထို့နောက် ယမမင်းသည် သူ့အား အနုချာရီ နှစ်ဦး—အွန်မာသနှင့် ပရမာသ—ကို ပေးအပ်ခဲ့၏။ ထိုနှစ်ဦးသည် အချိန်ကာလကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် အင်အားရှိပြီး၊ မဟာသတ္တိနှင့် တောက်ပသော တေဇောဓာတ်တို့ ပြည့်စုံကြ၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် ကမ္ဘာလောကအာဏာက သတ်မှတ်အတည်ပြု၍ ကိရိယာတပ်ဆင်ပေးသည့် ခေါင်းဆောင်ကို ထင်ရှားစေသည်—အင်အားဟူသည် ကိုယ်ပိုင်စွမ်းရည်သာမက၊ ဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းရန် စည်းကမ်းရှိသော ဝန်ဆောင်မှုဖြင့် ထမ်းဆောင်ရမည့် တာဝန်တစ်ရပ်လည်း ဖြစ်သည်။

Verse 31

सुभ्राजो भास्वरश्वैव यौ तौ सूर्यानुयायिनौ । तौ सूर्य: कार्तिकेयाय ददौ प्रीत: प्रतापवान्‌

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «နေမင်း၏နောက်လိုက် အလင်းရောင်တောက်ပသော အမှုထမ်းနှစ်ဦးဖြစ်သည့် သုဘ္ရာဇာနှင့် ဘာသ္ဝရတို့ကို နေမင်းသည် ပီတိဖြင့် ကာရ္တိကေယ (စကန္ဒ) ၏ အမှုတော်ဆောင်ရန် ပေးအပ်တော်မူ၏။ ထိုအခါ အင်အားကြီးသော သခင် (ကာရ္တိကေယ) သည် ရုဒ္ဒရများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျယများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံကာ တေဝတားတို့၏ အလယ်၌ ရပ်တည်တော်မူ၏—ကောင်းကင်၏ အတည်ပြုချက်နှင့် စည်းကမ်းတကျ သစ္စာခံမှုကို ပြသသကဲ့သို့၊ ကောင်းကင်အင်အားများပင် သင့်တော်သော စစ်ခေါင်းဆောင်အောက်တွင် အမှုတော်ဆောင်ရန် စီမံထားကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်»။

Verse 32

कैलासशू्‌ज्गसंकाशोौ श्वेतमाल्यानुलेपनौ । सोमो>प्यनुचरीौ प्रादान्मर्णिं सुमणिमेव च

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «ကೈလာသတောင်ထိပ်များကဲ့သို့ တောက်ပ၍ အဖြူရောင်ပန်းကုံးနှင့် လိမ်းဆေးဖြူတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားကာ၊ ထို့ပြင် ဆိုမ (လမင်း) ကပင် အမှုထမ်းများနှင့် တောက်ပသော ရတနာတစ်ပါးကို ဆက်ကပ်၍ ဂုဏ်ပြုလေ၏။ ထိုအင်အားကြီးသော သခင်သည် ရုဒ္ဒရများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျယများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံထားသဖြင့် အလယ်၌ ထင်ရှားစွာ ရပ်တည်တော်မူ၏။ ဤအပိုဒ်သည် အင်အားတန်ခိုးကို တစ်ဦးတည်း၏ အာဏာမဟုတ်ဘဲ၊ ရိုသေကန်တော့ခြင်းနှင့် စနစ်တကျ အမှုထမ်းခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် အသိအမှတ်ပြုကြောင်း၊ စကြဝဠာ၏ အဆင့်အတန်းနှင့် စုပေါင်းကန်တော့မှုကို မြင်ကွင်းတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြသည်»။

Verse 33

चन्द्रमाने भी कैलास-शिखरके समान श्वेतवर्णवाले तथा श्वेत माला और श्वेत चन्दन धारण करनेवाले दो अनुचर प्रदान किये, जिनके नाम थे मणि और सुमणि ।।

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «ဆိုမ (လမင်း) သည်လည်း ကဲလာသတောင်ထိပ်ကဲ့သို့ ဖြူစင်တောက်ပ၍ အဖြူရောင်ပန်းကုံးနှင့် အဖြူရောင် စန္ဒနလိမ်းဆေးတို့ကို ဆင်မြန်းထားသော အမှုထမ်းနှစ်ဦးကို ပေးအပ်လေ၏။ သူတို့၏အမည်မှာ မဏိ နှင့် သုမဏိ ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ အဂ္ဂိ (ဟုတာရှန) သည် မိမိ၏သား စကန္ဒအား ဂျွာလာဇိဟ္ဝ နှင့် ဂျျောတိ ဟူသော သူရဲကောင်းအမှုထမ်းနှစ်ဦးကို ပေးအပ်လေ၏—သူတို့သည် ရန်သူတပ်များကို ချေမှုန်းနိုင်သော စစ်သူရဲကြီးများဖြစ်၏။ ထိုဂုဏ်တော်ထွန်းလင်းသော သခင် စကန္ဒ၏ ပတ်လည်တွင် ရုဒ္ဒရများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျယများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ရိုသေစွာ ဝိုင်းရံရပ်တည်ကြသဖြင့်၊ သူ၏ အာဏာသည် တေဝတားတို့၏ အတည်ပြုချက်နှင့် စစ်ရေးကံကြမ္မာကို ထင်ရှားစေသည်»။

Verse 34

परिघं च वर्ट चैव भीम॑ च सुमहाबलम्‌ । दहतिं दहनं चैव प्रचण्डौ वीर्यसम्मतौ

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «ထိုအင်အားကြီးသော သခင်၏ ပတ်လည်တွင် ကြောက်မက်ဖွယ် အင်အားများ ရပ်တည်ကြ၏—ပရိဃ နှင့် ဝရ္တ၊ အလွန်အင်အားကြီးသော ဘီမ၊ ထို့ပြင် ဒဟတိ နှင့် ဒဟန ဟူသော နှစ်ဦးသည်လည်း ပြင်းထန်၍ သတ္တိဗလကြောင့် နာမည်ကြီးကြ၏။ ထို့အပြင် ရုဒ္ဒရများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျယများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့ကလည်း ဝိုင်းရံထားကြ၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် တေဝတားတို့၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်—စကြဝဠာအင်အားများစွာသည် စနစ်တကျ အမှုထမ်းရန် စုဝေးလာကြပြီး၊ အမှန်တကယ်သော အင်အားသည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုသာမက၊ မြင့်မြတ်သော ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီသည့် စည်းကမ်းရှိသော ခွန်အားဖြစ်ကြောင်းကို ပြသသည်»။

Verse 35

अंशो5प्यनुचरान्‌ पञ्च ददौ स्कन्दाय धीमते । अंशने भी बुद्धिमान्‌ स्कन्दको पाँच अनुचर प्रदान किये, जिनके नाम इस प्रकार हैं-- परिघ, वट, महाबली भीम तथा दहति और दहन। इनमेंसे दहति और दहन बड़े प्रचण्ड तथा बल-पराक्रमकी दृष्टिसे सम्मानित थे ।।

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အံရှ (Aṁśa) သည်လည်း ဉာဏ်ပညာရှိသော စကန္ဒအား အမှုထမ်းငါးဦးကို ပေးအပ်လေ၏။ ဤအပိုင်းတွင် တေဝတားတို့သည် ရန်သူအင်အားများကို နှိမ်နင်းရန် စကန္ဒ၏ အဖွဲ့အစည်းကို ခိုင်မာစေကြသည်—စကြဝဠာစည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းရန် အာဏာကို လွှဲအပ်အသုံးချခြင်း၏ ပုံရိပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ခွန်အားသည် ကိုယ်ပိုင်အကျိုးအတွက် မဟုတ်ဘဲ သင့်တော်သော ခေါင်းဆောင်မှုအောက်တွင် စနစ်တကျ စုစည်းထားကြောင်းကို ပြသသည်»။

Verse 36

ददावनलपुत्राय वासव: परवीरहा । तौ हि शत्रून्‌ महेन्द्रस्य जघ्नतु: समरे बहूनू

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ဆိုသည်– ရန်သူသူရဲကောင်းများကို သတ်ဖြတ်သူ အိန္ဒြာသည် မီးဘုရား၏သား စကန္ဒအား အမှုထမ်းနှစ်ဦးဖြစ်သော ဥတ္ကရိုးရှ နှင့် ပဉ္စက တို့ကို ပေးအပ်하였다။ ရုဒြများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့၏ အင်အားကြီးသောအဖွဲ့များက ဝိုင်းရံနေစဉ်၊ အရှင်သည် စစ်ပွဲအတွက် အဆင်သင့် ရပ်တည်နေ하였다။ ထိုအမှုထမ်းနှစ်ဦးသည် ဝဇ္ဇရ (မိုးကြိုးလက်နက်) နှင့် ဒဏ္ဍ (တံ杖) ကို ကိုင်ဆောင်ကာ စစ်မြေပြင်တွင် အိန္ဒြာ၏ ရန်သူများစွာကို ချေမှုန်းသတ်ဖြတ်하였다။

Verse 37

चक्र विक्रमकं चैव संक्रमं च महाबलम्‌ | स्कन्दाय त्रीननुचरान्‌ ददौ विष्णुर्महायशा:

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ဆိုသည်– ဂုဏ်သတင်းကြီးသော ဗိဿဏုဘုရားသည် စကန္ဒအား အမှုထမ်းအင်အားသုံးပါးဖြစ်သော စက္ကရ၊ ဝိက్రమက နှင့် အလွန်အားကြီးသော သံက్రమ တို့ကို ပေးအပ်하였다။ ထိုအခန်းကဏ္ဍတွင် ဘုရားများသည် လူငယ်စစ်ဘုရားကို လေးစားစွာ ဝိုင်းရံထောက်ခံနေပြီး၊ ဗိဿဏု၏ အလှူသည် သဘာဝတရားကို ကာကွယ်ရန်အတွက် အင်အားကို စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲ၍ တာဝန်ခွဲဝေသုံးစွဲရမည်ဟူသော အကျင့်သီလကို ဖော်ပြသည်။

Verse 38

वर्धनं नन्दनं चैव सर्वविद्याविशारदौ । स्कन्दाय ददतु: प्रीतावश्चिनौ भिषजां वरौ

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ဆိုသည်– ဆေးပညာတွင် အထွဋ်အမြတ်ဖြစ်ပြီး ပညာရပ်အားလုံးကို ကျွမ်းကျင်သော အရှွင်နှစ်ပါးသည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၍ စကန္ဒအား ဝဓန နှင့် နန္ဒန ဟူသော အမှုထမ်းနှစ်ဦးကို ပေးအပ်하였다။ ဤအခန်းကဏ္ဍသည် ကောင်းမြတ်သောစိတ်နှင့် ပေါင်းစည်းသည့် အတတ်ပညာနှင့် ဗဟုသုတတို့သည် ဝန်ဆောင်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲကာ အရည်အချင်းရှိသော ထောက်ပံ့မှုဖြင့် တပ်မှူးတော်ကို ခိုင်မာစေကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။

Verse 39

कुन्दं च कुसुमं चैव कुमुदं च महायशा: । डम्बराडम्बरौ चैव ददौ धाता महात्मने

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ဆိုသည်– ဂုဏ်သတင်းကြီးသော ဓာတာသည် မဟာစိတ်ရှိသော စကန္ဒအား ကုဏ္ဍ၊ ကုသုမ၊ ကုမုဒ၊ ဍမ္ဗရ နှင့် အာဍမ္ဗရ ဟူသော အမှုထမ်းငါးဦးကို ပေးအပ်하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ဘုရားများက အသိအမှတ်ပြုကြောင်းကို ပြသသည်– စကန္ဒကို ချီးမွမ်းစကားသာမက ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ထောက်ပံ့မှုဖြင့်လည်း ဂုဏ်ပြုကာ၊ စည်းကမ်းရှိသော အဖွဲ့အစည်းနှင့် တာဝန်ခွဲဝေမှုက မှန်ကန်သော ခေါင်းဆောင်မှုကို ခိုင်မာစေကြောင်းကို အတည်ပြုသည်။

Verse 40

चक्रानुचक्रौ बलिनौ मेघचक्रौ बलोत्कटौ । ददौ त्वष्टा महामायौ स्कन्दायानुचरावुभौ

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ဆိုသည်– ပရာဇာပတိ တ్వෂ္ဋြသည် စကန္ဒအား စက္ကရ နှင့် အနုစက္ကရ ဟူသော အမှုထမ်းနှစ်ဦးကို ခန့်အပ်하였다။ ထိုနှစ်ဦးသည် အလွန်အားကြီး၍ အင်အားပြင်းထန်ကာ မဟာမాయာတန်ခိုးရှိပြီး မိုးတိမ်ကဲ့သို့သော စက်ဝိုင်းလက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်ကြသည်။ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မြင်ကွင်းတွင် ရုဒြနှင့် ရုဒြများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့သည် အင်အားကြီးသော ကုမာရ ကာရ္တ္တိကေယကို ဝိုင်းရံစုဝေးကာ၊ သူ၏ ဘုရားသခင်အာဏာနှင့် စစ်ရေးနှင့် စကြဝဠာရေး ခေါင်းဆောင်မှုကို ထောက်တည်ပေးသော စည်းကမ်းတကျ အဆင့်အတန်းရှိ ဝန်ဆောင်မှုစနစ်ကို အတည်ပြုကြသည်။

Verse 41

सुव्रतं सत्यसंधं च ददौ मित्रो महात्मने । कुमाराय महात्मानौ तपोविद्याधरी प्रभु:

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ တပဿာဓိကာရနှင့် သာသနာဗေဒပညာတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသော အင်အားကြီးသခင်သည် မဟာစိတ်ရှိသော ကုမာရ (ကာရ္တိကေယ/စကန္ဒ) ထံသို့ သစ္စာ၌ တည်ကြည်၍ ဝရတကောင်းသော မိတ္တရကို အဖော်အဖြစ် ပေးအပ်하였다။ ထို့နောက် ထိုတောက်ပသော သခင်သည် ရုဒ္ဒရများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံကာ ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ဤသို့သော နတ်ဘုရားအင်အားစု၏ ဝိုင်းရံခြင်းသည် အုပ်ချုပ်သူ၏ အလှဆင်အရာမှာ သစ္စာနှင့် ဝရတဝိနယ ဖြစ်ကြောင်းကို ထင်ရှားစေသည်။

Verse 42

सुव्रतं च महात्मानं शुभकर्माणमेव च

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ ဝရတကောင်း၍ မဟာစိတ်ရှိကာ ကုသိုလ်ကောင်းသော အမှုတို့၌ အမြဲတမ်း လိုက်နာသော သခင်သည် ရုဒ္ဒရများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံကာ ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ဤအခန်းတွင် နတ်ဘုရားအင်အားစုတို့က စစ်တပ်မူးသခင် (ကုမာရ/ကာရ္တိကေယ) ကို ဝိုင်းရံခြင်းသည် အတည်ပြုကာကွယ်မှုကို ဆိုလိုသည်—တရားမျှတသော အင်အားသည် ဝရတဝိနယနှင့် ကောင်းမှုကောင်းကင်တို့၏ အထောက်အပံ့ဖြင့်သာ တည်မြဲကြောင်းကို ပြသသည်။

Verse 43

पाणीतकं कालिकं च महामायाविनायुभौ

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ အင်အားကြီးသခင်သည် မဟာမယာကို ကိုင်တွယ်နိုင်သော နှစ်ဦး—ပာဏီတကနှင့် ကာလိက—တို့နှင့်အတူ ရုဒ္ဒရများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံကာ ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ဤမြင်ကွင်းတွင် နတ်ဘုရားတို့သည် စစ်တပ်မူးတော်သခင်ကို ရိုသေစွာ ဝိုင်းရံလာကြပြီး၊ သူ၏ အမြင့်ဆုံးအာဏာနှင့် စစ်ပွဲဖြစ်ရပ်များအပေါ် ကမ္ဘာလောက၏ အတည်ပြုမှုကို ထင်ရှားစေသည်။

Verse 44

बल॑ चातिबलं चैव महावक्त्रौ महाबलौ

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ အင်အားကြီးသခင်သည် အလွန်အမင်း အင်အားကြီး၍ မျက်နှာအကျယ်ကြီးကာ ခွန်အားကြီးမားသူဖြစ်ပြီး ရုဒ္ဒရများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံကာ ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တောက်ပသော နတ်ဘုရားအဖွဲ့တို့သည် ကုမာရ ကာရ္တိကေယ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအင်အားနှင့် အဆင့်အတန်းကို ဂုဏ်ပြုရန် စစ်ဘေးဒဏ်ခံနေရသော လောကအလယ်၌ ဝိုင်းရံလာကြသကဲ့သို့၊ တရားမှန်ကန်သော ခေါင်းဆောင်မှုနှင့် ဝရတဝိနယပါသော ရဲရင့်မှု၏ နောက်ကွယ်တွင် နတ်ဘုရားစည်းကမ်းနှင့် ကာကွယ်မှုတို့ ရှိနေသေးကြောင်းကို အတည်ပြုသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 45

प्रददौ कार्तिकेयाय वायुर्भरतसत्तम । भरतश्रेष्ठ! वायु देवताने कृत्तिकाकुमारको महान्‌ बलशाली एवं विशाल मुखवाले बल और अतिबल नामक दो सेवक प्रदान किये || ४४ $ ।।

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ အို ဘာရတမျိုး၏ အကောင်းဆုံးသူရေ၊ ဝါယုသည် ကာရ္တိကေယထံသို့ အင်အားကြီးသော အစေခံနှစ်ဦး—ယမနှင့် အတိယမ—ကို ပေးအပ်하였다။ ထိုနှစ်ဦးသည် ခွန်အားကြီးမား၍ ဝေလငါးကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် မျက်နှာပုံသဏ္ဌာန်ရှိကြသည်။ ထို့နောက် ဂုဏ်တော်ထွန်းလင်းသော စကန္ဒသည် ရုဒ္ဒရများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံကာ ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ဤပိုဒ်သည် နတ်ဘုရားအင်အားဟူသည် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးစွမ်းအားသာ မဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာလောကစည်းကမ်း၏ အတည်ပြုမှုဖြစ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်—နတ်ဘုရားတို့သည် စကန္ဒ၏ အာဏာကို စုပေါင်းအတည်ပြုကာ ဝရတဝိနယပါသော ခွန်အားဖြင့် ဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းနိုင်စွမ်းရှိကြောင်းကို ထင်ရှားစေသည်။

Verse 46

सुवर्चसं महात्मानं तथैवाप्यतिवर्चसम्‌

Vaiśampāyana said: The Lord—radiant and great-souled, indeed surpassingly resplendent—stood surrounded by the Rudras, the Vasus, the Ādityas, and the two Aśvins. In this scene, the epic underscores how true sovereignty is marked not merely by force but by divine sanction and ordered harmony: the powers that govern the cosmos gather around the one whose splendor and authority are recognized by all.

Verse 47

काजउ्चनं च महात्मानं मेघमभालिनमेव च

Vaiśampāyana said: The mighty Lord—radiant like gold and like a cloud—stood surrounded by the hosts of gods: the Rudras, Vasus, Ādityas, and the two Aśvins. Indra of great prowess, Viṣṇu, the Sun and the Moon, Dhātṛ and Vidhātṛ, Vāyu and Agni, Pūṣan, Bhaga, Aryaman, Aṃśa, Vivasvān, Mitra, and Varuṇa—together with the wise Rudra and the eleven Rudras, the eight Vasus, the twelve Ādityas, and both Aśvinīkumāras—all these powerful deities stood encircling Kumāra Kārttikeya. The scene underscores a moral order in which divine powers align around a rightful commander, suggesting that legitimate leadership and cosmic duty (dharma) draw collective support.

Verse 48

स्थिरं चातिस्थिरं चैव मेरुरेवापरौ ददौ

Vaiśampāyana said: The Lord, surrounded by the Rudras, the Vasus, the Ādityas, and the two Aśvins, bestowed both firmness and unshakable stability—like Mount Meru itself. In that divine assembly, mighty deities such as Indra and Viṣṇu, Sūrya and Candra, Dhātā and Vidhātā, Vāyu and Agni, Pūṣan, Bhaga, Aryaman, Aṃśa, Vivasvān, Mitra, and Varuṇa, together with the wise Rudra—along with the eleven Rudras, eight Vasus, twelve Ādityas, and the twin Aśvinīkumāras—stood encircling the radiant Kumāra Kārttikeya.

Verse 49

उच्छूड़ूं चातिशुड्ं च महापाषाणयोधिनौ

Vaiśampāyana said: The mighty Lord—Kumāra Kārtikeya—stood surrounded by the great stone-weapon warriors Ucchūḍū and Atiśūḍū, and by the hosts of the Rudras, Vasus, Ādityas, and the two Aśvins. Around him gathered the great powers: Indra and Viṣṇu; the Sun and the Moon; Dhātṛ and Vidhātṛ; Vāyu and Agni; Pūṣan, Bhaga, Aryaman, Aṃśa, Vivasvān, Mitra, and Varuṇa—together with Rudradeva, the eleven Rudras, the eight Vasus, the twelve Ādityas, and the twin Aśvin-kumāras. All, radiant with might, encircled Kārtikeya and stood in attendance.

Verse 50

प्रददावग्निपुत्राय विन्ध्य: पारिषदावुभौ । विन्ध्य पर्वतने भी अग्निकुमारको दो पार्षद प्रदान किये, जिनके नाम थे उच्छृंग और अतिशंग। वे दोनों ही बड़े-बड़े पत्थरोंकी चट्टानोंद्वारा युद्ध करनेमें कुशल थे ।।

Vaiśampāyana said: The Vindhya mountain presented to the son of Agni two attendants—Ucchṛṅga and Atiśṛṅga—both expert in fighting with massive slabs of stone. Around the mighty lord Kārttikeya stood gathered the great powers: Indra and Viṣṇu, the Sun and the Moon, Dhātā and Vidhātā, Vāyu and Agni, Pūṣan, Bhaga, Aryaman, Aṃśa, Vivasvān, Mitra and Varuṇa; and also Rudra with the eleven Rudras, the eight Vasus, the twelve Ādityas, and the two Aśvin twins. The scene underscores a moral order in which even the highest gods assemble in disciplined support of a chosen commander, affirming hierarchy, duty, and collective responsibility in the face of conflict.

Verse 51

उन्मादं शड्कुकर्ण च पुष्पदन्तं तथैव च

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ အင်အားကြီးသော အရှင် (ကာရ္တိကေယ) သည် အုန်မာဒ၊ ရှင်ဂုကဏ္ဏ၊ ပုဿပဒန္တတို့နှင့်တကွ ရုဒ္ဒရများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျများ၊ အရှွင်နှစ်ပါးတို့က ဝိုင်းရံထားလျက် ရပ်နေ하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်ဘုရားကို တစ်ဦးတည်းသော သူရဲကောင်းအဖြစ်မဟုတ်ဘဲ၊ ကမ္ဘာလောက၏ စည်းကမ်းတကျ အစီအစဉ်က ထောက်ခံထားသော ဘုရားအဖြစ် ပြသသည်—အဓိက ဒေဝတားများနှင့် သူတို့၏ အဖွဲ့အစည်းများက ဝိုင်းဝန်းရောက်လာ၍ စုပေါင်းအတည်ပြုချက်၊ စည်းကမ်းရှိသော အင်အားနှင့် စစ်အင်အားကို ဒေဝအုပ်ချုပ်မှုနှင့် ကိုက်ညီစေခြင်းကို အမှတ်အသားပြုသည်။

Verse 52

जयं महाजयं चैव नागौ ज्वलनसूनवे

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ အဂ္နိ၏သား (ကာရ္တိကေယ) ဖြစ်သော အရှင်၏ ပတ်လည်တွင် နာဂခေါင်းဆောင် ဂျယနှင့် မဟာဂျယတို့ ရပ်နေကြပြီး၊ ထို့ပြင် ရုဒ္ဒရများ၊ ဝသုများ၊ အာဒိတျများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့ကလည်း ဝိုင်းရံထား하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်ဘုရားကို တစ်ဦးတည်းသော အင်အားအဖြစ်မဟုတ်ဘဲ၊ စည်းကမ်းတကျ စီရင်ထားသော ကမ္ဘာလောက၏ အင်အားများက ထောက်ခံထားသော အင်အားအဖြစ် ပြသသည်—အမှန်တကယ်သော အင်အားသည် အကြမ်းဖက်မှုသက်သက်မဟုတ်ဘဲ ဒေဝစည်းမျဉ်းနှင့် ဓမ္မအမိန့်က အတည်ပြုပြီး ထိန်းညှိထားသည်ဟု ဆိုလိုသည်။

Verse 53

प्रददौ पुरुषव्यात्र वासुकि: पन्नगेश्वर: । पुरुषसिंह! नागराज वासुकिने अग्निकुमारको पार्षदरूपसे जय और महाजय नामक दो नाग भेंट किये ।।

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ လူတို့အနက် ကျားတစ်ကောင်ကဲ့သို့သော သူရဲကောင်းရေ၊ မြွေတို့၏ အရှင် ဝါဆုကီသည် ဂျယနှင့် မဟာဂျယဟူသော နာဂနှစ်ကောင်ကို (ဒေဝယုဝ) ထံ ပေးအပ်၍ အမှုထမ်းပုံစံဖြင့် အနီးကပ်စောင့်ရှောက်စေ하였다။ ထို့နောက် စာဓျများ၊ ရုဒ္ဒရများ၊ ဝသုများနှင့် ပိတೃများသည်လည်း—အာဒိတျများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့နှင့်တကွ—ထိုအင်အားကြီးသော အရှင်ကို ဝိုင်းရံ၍ ရပ်နေကြသည်။ အလွန်ပြင်းထန်သော အင်ဒြ၊ ဗိဿဏု၊ နေမင်းနှင့် လမင်း၊ ဓာတာနှင့် ဝိဓာတာ၊ ဝါယုနှင့် အဂ္နိ၊ ပူရှန်၊ ဘဂ၊ အရျမန်၊ အံရှ၊ ဝိဝස්ဝန်၊ မိတ္တရနှင့် ဝရုဏ—ဤအင်အားကြီး ဒေဝတားအားလုံးသည် ကုမာရ ကာရ္တိကေယကို ဝိုင်းရံကာ အမှုထမ်းအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ကြသည်။ ဤမြင်ကွင်းသည် အမြင့်ဆုံး အင်အားများပင် မှန်ကန်သော ဦးဆောင်မှုကို အသိအမှတ်ပြု၍ လောကများကို ကာကွယ်ရန် ခန့်အပ်ခံရသူအား ဝန်ဆောင်ကြောင်းကို ထင်ရှားစေသည်။

Verse 54

सागरा: सरितश्चैव गिरयश्न महाबला: । ददुः सेनागणाध्यक्षान्‌ शूलपट्टिशधारिण:

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ သမုဒ္ဒရာများ၊ မြစ်များနှင့် အင်အားကြီးသော တောင်တန်းများပင် စစ်တပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများကို ထုတ်ပေးသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်—လှံနှင့် အလေးစား လက်နက်ကြီးများကို ကိုင်ဆောင်သူများ။ ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းသည် သဘာဝ၏ အင်အားများတောင် လာမည့် တိုက်ပွဲအတွက် စစ်သူရဲများကို ထုတ်ပေးနေသကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်းကို ပြသသည်။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်၏ ဓမ္မဆိုင်ရာ အလေးအနက်ကို မြှင့်တင်သည်—ပဋိပက္ခသည် ဤမျှအထိ ကြီးထွားလာသောအခါ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာပင် အကြမ်းဖက်မှု၏ ကိရိယာနှင့် အေးဂျင့်များကို ပံ့ပိုးရန် ဆွဲငင်ခံရသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။

Verse 55

दिव्यप्रहरणोपेतान्‌ नानावेषविभूषितान्‌ । इस प्रकार साध्य, रुद्र, वसु, पितृगण, समुद्र, सरिताओं और महाबली पर्वतोंने उन्हें विभिन्न सेनापति अर्पित किये, जो शूल, पट्टिश और नाना प्रकारके दिव्य आयुध धारण किये हुए थे। वे सब-के-सब भाँति-भाँतिकी वेश-भूषासे विभूषित थे | ५३-५४ $ ।।

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ သူတို့သည် ဒေဝလက်နက်များဖြင့် ပြည့်စုံပြီး အဝတ်အစားပုံစံမျိုးစုံ၊ အလှဆင်ပစ္စည်းမျိုးစုံဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားကြသည်။ ယခု စကန္ဒ၏ အောက်တွင် စစ်သည်အဖြစ် အမှုထမ်းသော အခြားသူရဲများ၏ အမည်များကိုလည်း နားထောင်လော့။

Verse 56

शड्कुकर्णो निकुम्भश्न पद्म: कुमुद एव च

ဝိုင်ရှမ္ပာယန က ပြောသည်– «(ထိုသူတို့အနက်) သဍ္ကူကရ္ဏ၊ နိကುಂಬ္ဟ၊ ပဒ္မ၊ နှင့် ကုမုဒ တို့လည်း ရှိ၏»။

Verse 57

अनन्तो द्वादशभुजस्तथा कृष्णोपकृष्णकौ । प्राणश्रवा: कपिस्कन्ध: काज्चनाक्षो जलन्धम:

ဝိုင်ရှမ္ပာယန က ပြောသည်– «(ထိုသူတို့အနက်) လက်တစ်ဆယ်နှစ်လက်ရှိသော အနန္တ၊ ထို့ပြင် ကృష్ణ နှင့် ဥပကృష్ణ၊ ပ္ရာဏရှ္ရဝါ၊ ကပိစ္ကန္ဓ၊ ကာဉ္စနာက္ṣ၊ နှင့် ဇလန္ဓမ တို့လည်း ရှိ၏»။

Verse 58

अक्ष: संतर्जनो राजन्‌ कुनदीकस्तमो<न्तकृत्‌ । एकाक्षो द्वादशाक्षश्न तथैवैकजट: प्रभु:

ဝိုင်ရှမ္ပာယန က ပြောသည်– «အို မင်းကြီး၊ အက္ṣ သည် ကြမ်းတမ်းစွာ ခြိမ်းခြောက်တတ်သူ ဖြစ်၏; ကုနဒီက သည် အမှောင်ကို သတ်သူ ဖြစ်၏; အန္တကృత သည် သေမင်းကို ယူဆောင်လာသူ ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ဧကာက္ṣ (‘မျက်စိတစ်လုံး’)၊ ဒ္ဝါဒသာက္ṣ (‘မျက်စိတစ်ဆယ်နှစ်လုံး’) နှင့် အင်အားကြီးသော ဧကဇဋ (‘ဆံပင်ဇဋတစ်ချောင်း’) လည်း ရှိ၏»။

Verse 59

सहख्बाहुर्विकटो व्याप्राक्ष: क्षितिकम्पन: । पुण्यनामा सुनामा च सुचक्र: प्रियदर्शन:

ဝိုင်ရှမ္ပာယန က ပြောသည်– «စဟက္ṣဗာဟု၊ ဝိကဋ၊ ဗျာပ္ရာက္ṣ၊ နှင့် က္ṣိတိကမ္ပန ဟူသော စစ်သူရဲတို့ ရှိ၏; ထို့ပြင် ပုဏ္ယနာမာ နှင့် သုနာမာ; ထို့အပြင် သုစက္ရ နှင့် ပ္ရိယဒർശန တို့လည်း ရှိ၏»။

Verse 60

परिश्रुत: कोकनद: प्रियमाल्यानुलेपन: । अजोदरो गजशिरा: स्कन्धाक्ष: शतलोचन:

ဝိုင်ရှမ္ပာယန က ပြောသည်– «သူ၏နာမည်သည် အဝေးအနီး ကျော်ကြား၏; ကိုကနဒ ကြာပန်းကဲ့သို့ တောက်ပ၏; ချစ်မြတ်နိုးသော ပန်းကုံးများနှင့် မွှေးကြိုင်သော လိမ်းဆေးများကို နှစ်သက်၏။ ဝမ်းဗိုက်သည် တင်းရင်းခိုင်မာ၏; ခေါင်းသည် ဆင်ခေါင်းကဲ့သို့ ဖြစ်၏; ပခုံးနှင့် မျက်စိတို့သည် အင်အားပြည့်ဝ၏; ထို့ပြင် ‘မျက်စိတစ်ရာ’ ဟု ခေါ်ကြ—အံ့ဩဖွယ် ကြောက်မက်ဖွယ် အကြည့်ရှိ၏»။

Verse 61

ज्वालाजिह्ठवः करालाक्ष: शितिकेशो जटी हरि: । परिश्रुत: कोकनद: कृष्णकेशो जटाधर:

ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «သူသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ မျက်စိထင်ရှားသော အမည်ခေါ်များစွာဖြင့် ကျော်ကြားခဲ့သည်—‘မီးလျှာရှိသူ’, ‘ကြောက်မက်ဖွယ်မျက်စိရှိသူ’, ‘ဆံပင်ဖြူသူ’, ‘ဆံပင်ချည်ထုံးထားသူ’, ‘အဝါညို (ခြင်္သေ့သဏ္ဌာန်)’, ‘အနှံ့အပြားကျော်ကြားသူ’, ‘ကြာပန်းသဏ္ဌာန်’, ‘ဆံပင်အနက်ရှိသူ’, နှင့် ‘ဆံပင်ချည်ထုံးကို ဆောင်သူ’ ဟူ၍»။

Verse 62

चर्तुर्वष्टोडष्टजिह्नश्व मेघनाद: पृथुश्रवा: | विद्युताक्षो धनुर्वकत्रो जाठरो मारुताशन:

ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– (စစ်သူရဲများအနက်) မေဃနာဒ၊ ပೃထုရှရဝါ၊ ဝိဒျုတာက္ษ၊ ဓနုရဝက္တရ၊ ဂျာဋဟရ၊ မာရုတာရှန ဟူသောအမည်ရှိသူတို့ ရှိကြ၏—သူတို့၏အမည်တင်ပင် မိုးကြိုးသံ၊ လျှပ်စီးတောက်ပမှုနှင့် မီးလောင်လျက်စားသကဲ့သို့ကို ဖော်ညွှန်း၏။

Verse 63

उदाराक्षो रथाक्षश्न वज्ञनाभो वसुप्रभ: । समुद्रवेगो राजेन्द्र शैलकम्पी तथैव च

ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «အို မင်းကြီး၊ (စစ်သူရဲများအနက်) ဥဒာရာက္ษ၊ ရထာက္ษ၊ ဝဇ္ရနာဘ၊ ဝသုပြဘ ဟူသောအမည်ရှိသူတို့နှင့်အတူ သမုဒ္ဒရဝေဂ၊ ထို့အပြင် ရှိုင်လကမ္ပီ လည်း ရှိကြ၏»။

Verse 64

वृषो मेष: प्रवाहश्चन तथा नन्दोपनन्दकौ । धूम्र: श्वेत: कलिड्रश्न सिद्धार्थो वरदस्तथा

ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «(ရှိကြသည်) ဝೃષ၊ မေṣ၊ ပရဝါဟ; ထို့အတူ နန္ဒ နှင့် ဥပနန္ဒ; ထို့ပြင် ဓူမရ၊ ရွေတ၊ ကလိဍရရှန၊ သိဒ္ဓာရထ၊ နှင့် ဝရဒ တို့လည်း ရှိကြ၏»။

Verse 65

प्रियकश्नैव नन्दश्न गोनन्दश्न प्रतापवान्‌ । आनन्दश्न प्रमोदश्न स्वस्तिको ध्रुवकस्तथा

ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «ထို့ပြင် ပရိယကೃ၊ နန္ဒ၊ နှင့် သတ္တိပြင်းထန်သော ဂိုနန္ဒ; အာနန္ဒ၊ ပရမိုးဒ၊ စွဝတ္တိက၊ ထို့အတူ ဓြုဝက တို့လည်း ရှိကြ၏»။

Verse 66

क्षेमवाह: सुवाहश्न सिद्धपात्रश्न भारत | गोव्रज: कनकापीडो महापारिषदेश्वर:

ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «အို ဘာရတ၊ က္ရှေမဝါဟ၊ သုဝါဟ၊ သိဒ္ဓပာတြ၊ ဂိုဝ္ရဇ၊ ကနကာပီဍ၊ နှင့် မဟာပါရိသဒေဿွရ တို့လည်း ရှိကြ၏»။

Verse 67

गायनो हसनश्नैव बाण: खड्गश्न वीर्यवान्‌ वैताली गतिताली च तथा कथकवातिकौ

ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «သီချင်းဆိုသူနှင့် ဖျော်ဖြေသူတို့ဖြစ်သော ဂာယနော နှင့် ဟသန၊ ထို့ပြင် သတ္တိပြင်းသော ဘာဏ နှင့် ခဍ္ဂ၊ ထို့တူ ဝိုင်တාලီ နှင့် ဂတိတාලီ၊ ထို့ပြင် ကထက နှင့် ဝါတိက တို့လည်း ရှိကြ၏»။

Verse 68

हंसज: पड्कदिग्धाड़: समुद्रोन्मादनश्न ह । रणोत्कट: प्रहासश्न श्वेतसिद्धश्ष नन्दन:

ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «ဟံသဇ နှင့် ပင်္ကဒိဂ္ဓ၊ ထို့ပြင် သမုဒ္ရောန်မာဒန၊ ရဏောတ္ကဋ နှင့် ပရဟာသ၊ ထို့ပြင် ရွှေတသိဒ္ဓ နှင့် နန္ဒန တို့လည်း ရှိကြ၏»။

Verse 69

कालकण्ठ: प्रभासश्न॒ तथा कुम्भाण्डकोदर: । कालकक्ष: सितश्चैव भूतानां मथनस्तथा

ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «ကာလကဏ္ဌ၊ ပရဘာသ၊ ကုမ္ဘာဏ္ဍကုဒရ၊ ထို့တူ ကာလကက္ခ နှင့် စိတ၊ ထို့ပြင် ဘူတာနံမထန ဟူသော အမည်ရှိသူတို့လည်း ရှိကြ၏»။

Verse 70

यज्ञवाहः सुवाहश्च देवयाजी च सोमप: । मज्जानश्न महातेजा: क्रथक्राथौ च भारत

ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «အို ဘာရတ၊ ယဇ္ဉဝါဟ နှင့် သုဝါဟ၊ ဒေဝယာဇီ နှင့် သောမပ—တန်ခိုးကြီးသော စစ်သူရဲကောင်းများ—ထို့ပြင် မဇ္ဇာန နှင့် ညီအစ်ကိုနှစ်ဦး ကရထ နှင့် ကရာထ တို့လည်း ရှိကြ၏»။

Verse 71

तुहरश्न तुहारश्न चित्रदेवश्न वीर्यवान्‌ मधुर: सुप्रसादश्चन॒ किरीटी च महाबल:

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «တုဟရာရှ္န၊ တုဟာရာရှ္န နှင့် သတ္တိပြည့်ဝသော စိတ္တရဒေဝလည်း ရှိ၏။ ထို့ပြင် မဓုရ၊ ကြင်နာသနားတတ်သော သုప్రသာဒ နှင့် အင်အားမဟာရှိသော ကိရိဋိန်လည်း ရှိ၏»။

Verse 72

वत्सलो मधुवर्णश्ष कलशोदर एव च | धर्मदो मन्मथकर: सूचीवक्त्रश्न वीर्यवान्‌

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «သူသည် ချစ်ခင်ကြင်နာသူ၊ အသားအရောင်မှာ ပျားရည်ရောင်၊ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းသူ၊ ဓမ္မကို ပေးကမ်း၍ ထိန်းသိမ်းသူ၊ ကာမကို လှုံ့ဆော်သူ၊ မျက်နှာသွင်ပြင်မှာ အပ်တံကဲ့သို့ စူးရှသူ၊ ထို့ပြင် အင်အားကြီးမားသူ ဖြစ်၏»။

Verse 73

श्वेतवक्त्र: सुवक्त्रश्न चारुवक्त्रश्न पाण्डुर: । दण्डबाहु: सुबाहुश्चव रज: कोकिलकस्तथा

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «Śvetavaktra, Suvaktra, Cāruvaktra, Pāṇḍura, Daṇḍabāhu, Subāhu, Rajaḥ နှင့် Kokilaka ဟူသော အမည်ရှိ မြင်းများလည်း ရှိ၏»။

Verse 74

अचल: कनकाक्षश्न बालानामपि य: प्रभु: । संचारकः कोकनदो गृश्रपत्रश्चन जम्बुक:

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «သူသည် မတုန်မလှုပ် တည်ကြည်သူ၊ ‘ရွှေရောင်မျက်စိ’ ရှိသူ၊ ကလေးငယ်များပင် အုပ်စိုးနိုင်သော အရှင်ဖြစ်၏။ သတင်းပို့သူကဲ့သို့ လှုပ်ရှားသွားလာတတ်၍ ‘Kokanada’ ဟု ခေါ်ကြ၏။ ‘လင်းတတောင်ပံ’ ရှိသူဖြစ်ပြီး၊ သူသည် မြေခွေးမဟုတ်»။

Verse 75

लोहाजवक्त्रो जवन: कुम्भवकत्रश्न कुम्भक: | स्वर्णग्रीवश्च॒ कृष्णौजा हंसवक्त्रश्न चन्द्रभ:

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «(သူတို့အနက်) Lohājavaktra, Javaṇa, Kumbhavaktra, Kumbhaka, Svarṇagrīva, Kṛṣṇaujā, Haṃsavaktra နှင့် Candrabha တို့လည်း ပါဝင်၏»။

Verse 76

पाणिकूर्चश्न॒ शम्बूक: पञ्चवक्त्रश्न शिक्षक: | चाषवक्त्रश्न जम्बूक: शाकवक्त्रश्न कुडउजल:

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— «အံ့ဖွယ်သတ္တဝါတို့တွင် သမ္ဘူကဟူသော ‘လက်ပေါ်အမွှေးအတုံးရှိသူ’၊ သိက္ခကဟူသော ‘မျက်နှာငါးပါးရှိသူ’၊ ဇမ္ဘူကဟူသော ‘ကျီးမျက်နှာရှိသူ’၊ နှင့် ကုဍူဇလဟူသော ‘ဟင်းသီးဟင်းရွက်မျက်နှာရှိသူ’ တို့ရှိကြ၏»။

Verse 77

शंकुकर्ण, निकुम्भ, पद्म, कुमुद, अनन्त, द्वादशभुज, कृष्ण, उपकृष्ण, प्राणश्रवा, कपिस्कन्ध, कांचनाक्ष, जलन्धम, अक्ष, संतर्जन, कुनदीक, तमो<न्तकृत, एकाक्ष, द्वादशाक्ष, एकजट, प्रभु, सहसख्रबाहु, विकट, व्याप्राक्ष, क्षतिकम्पन, पुण्यनामा, सुनामा, सुचक्र, प्रियदर्शन, परिश्रुत, कोकनद, प्रियमाल्यानुलेपन, अजोदर, गजशिरा, स्कन्धाक्ष, शतलोचन, ज्वालाजिह्न, करालाक्ष, शितिकेश, जटी, हरि, परिश्रुत, कोकनद, कृष्णकेश, जटाधर, चतुर्दष्ट, अष्टजिह्न, मेघनाद, पृथुश्रवा, विद्युताक्ष, धनुर्वक्त्र, जाठर, मारुताशन, उदाराक्ष, रथाक्ष, वज्नाभ, वसुप्रभ, समुद्रवेग, शैलकम्पी, वृष, मेष, प्रवाह, नन्‍्द, उपनन्द, धूम्र, श्वेत, कलिंग, सिद्धार्थ, वरद, प्रियक, नन्द, प्रतापी गोनन्द, आनन्द, प्रमोद, स्वस्तिक, ध्रुवक, क्षेमवाह, सुवाह, सिद्धपात्र, गोव्रज, कनकापीड, महापरिषदेश्वर, गायन, हसन, बाण, पराक्रमी, खड्ग, वैताली, गतितली, कथक, वातिक, हंसज, पंकदिग्धांग, समुद्रोन्मादन, रणोत्कट, प्रहास, श्वेतसिद्ध, नन्दन, कालकण्ठ, प्रभास, कुम्भाण्डकोदर, कालकक्ष, सित, भूतमथन, यज्ञवाह, सुवाह, देवयाजी, सोमप, मज्जान, महातेजा, क्रथ, क्राथ, तुहर, तुहार, पराक्रमी चित्रदेव, मधुर, सुप्रसाद, किरीटी, महाबल, वत्सल, मधुवर्ण, कलशोदर, धर्मद, मनन्‍्मथकर, शक्तिशाली सूचीवक्त्र, श्वेतवक्त्र, सुवक्त्र, चारुवक्त्र, पाण्डुर, दण्डबाहु, सुबाहु, रज, कोकिलक, अचल, कनकाक्ष, बालस्वामी, संचारक, कोकनद, गृध्रपत्र, जम्बुक, लोहवक्त्र, अजवक्त्र, जवन, कुम्भवक्त्र, कुम्भक, स्वर्णग्रीव, कृष्णौजा, हंसवक्त्र, चन्द्रभ, पाणिकूर्च, शम्बूक, पंचवक्त्र, शिक्षक, चापवकत्र, जम्बूक, शाकवक्त और कुंजल ।। ५६-- ७६ || योगयुक्ता महात्मान: सतत ब्राह्मणप्रिया: । पैतामहा महात्मानो महापारिषदाक्ष ये,जनमेजय! ये सब पार्षद योगयुक्त, महामना तथा निरन्तर ब्राह्मणोंसे प्रेम रखनेवाले हैं। इनके सिवा, पितामह ब्रह्माजीके दिये हुए जो महामना महापार्षद हैं, वे तथा दूसरे बालक, तरुण एवं वृद्ध सहस्रों पार्षद कुमारकी सेवामें उपस्थित हुए

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— «အို ဇနမေဇယ၊ ကုမာရ (စကန္ဒ) ၏ အစေခံအဖွဲ့ကြီး များစွာ ရောက်လာကြ၏—သူတို့၏ အမည်များကို ရှည်လျားစွာ ဆက်တိုက် ရွတ်ဆိုထားသည်။ ထိုအစေခံတို့သည် ယောဂ၌ စည်းကမ်းတကျ လေ့ကျင့်သူများ၊ စိတ်ကြီးမြတ်သူများ ဖြစ်၍ ဗြာဟ္မဏတို့ကို အမြဲတမ်း ချစ်ခင်ကူညီကာ ဂုဏ်ပြုကြ၏။ ထို့ပြင် ပိတామဟ ဘြဟ္မာက ပေးအပ်ထားသော မြင့်မြတ်သည့် “မဟာပါရိသဒ” များလည်း ရှိပြီး၊ ထိုသူတို့နှင့်အတူ ကလေး၊ လူငယ်၊ လူကြီး အပါအဝင် ထောင်ပေါင်းများစွာက စကန္ဒ၏ အမှုတော်၌ တန်းစီ ရပ်တည်နေကြ၏»။

Verse 78

यौवनस्थाश्न बालाश्न वृद्धाश्ष जनमेजय । सहस््रश: पारिषदा: कुमारमवतस्थिरे

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— «အို ဇနမေဇယ၊ လူငယ်၊ ကလေး၊ လူကြီးတို့—အစည်းအဝေး၏ အစေခံများ ထောင်ပေါင်းများစွာက မင်းသား (ကုမာရ/စကန္ဒ) ၏ အနား၌ အဆင်သင့် ရပ်တည်နေကြ၏»။

Verse 79

वक्त्रैर्ननाविधैयें तु शूणु ताउज्जनमेजय । कूर्मकुक्कुटवकत्रा श्नव शशोलूकमुखास्तथा

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— «အို ဇနမေဇယ၊ မျက်နှာအမျိုးမျိုးရှိသော ထိုသတ္တဝါတို့ကို နားထောင်လော့—အချို့မှာ လိပ်မျက်နှာ၊ ကြက်မျက်နှာရှိကြပြီး၊ အချို့မှာ ခွေးပါးစပ်၊ ယုန်ပါးစပ်၊ ဇီးကွက်ပါးစပ်ရှိကြ၏»။

Verse 80

मार्जारशशवत्त्राश्न दीर्घवक्त्राक्ष भारत,भारत! बहुतोंके मुख बिल्ली और खरगोशके समान थे। किन्हींके मुख बहुत बड़े थे और किन्हींके नेवले, उल्लू, कौए, चूहे, बश्वु तथा मयूरके मुखोंके समान थे

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— «အို ဘာရတ၊ အများအပြားမှာ ကြောင်နှင့် ယုန်ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၏။ အချို့မှာ ပါးစပ်ကြီးလွန်စွာရှိပြီး၊ အချို့မှာ မုန်ဂုစ်၊ ဇီးကွက်၊ ကျီး၊ ကြွက်၊ နွားထီး၊ နှင့် မယူးရ (ပျားကောင်) ကဲ့သို့ မျက်နှာများကို ဆောင်ထားကြ၏—ကြောက်မက်ဖွယ် အနိမ့်အမြင့်ပြောင်းလဲသည့် နိမိတ်ဆိုးတစ်ရပ်ပင်»။

Verse 81

नकुलोलूकवकत्राश्न काकवक्त्रास्तथा परे | आखुबश्रुकवक्त्राश्चन मयूरवदनास्तथा

ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်– «အချို့မှာ နေဝယ် (mongoose) နှင့် ငှက်ည (owl) ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၏။ အချို့မှာ ကော် (crow) ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၏။ အချို့မှာ ကြွက်ကဲ့သို့၊ အချို့မှာ အိချ်နျူမွန် (ichneumon) ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၏။ ထို့ပြင် အချို့မှာ မယူးရ (peacock) ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၏»။ စစ်မြေပြင်၏ ကြောက်မက်ဖွယ်မြင်ကွင်းအတွင်း၌ လူသားသဘောကို ဖျက်ဆီးသည့် စစ်၏အကြမ်းဖက်မှုကို တိရစ္ဆာန်မျက်နှာများဖြင့် ပုံဖော်ကာ သတ်ဖြတ်မှုအပေါ် လွှမ်းမိုးနေသော စိတ်ဓာတ်ပျက်စီးမှုနှင့် ကြောက်ရွံ့မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 82

मत्स्यमेषाननाक्षान्ये अजाविमहिषानना: । ऋक्षशार्दूलवक्त्राश्न दीपिसिंहाननास्तथा,किन्हीं-किन्हींके मुख मछली, मेढे, बकरी, भेड़, भैंसे, रीछ, व्याप्र, भेड़िये तथा सिंहोंके समान थे

ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်– «သူတို့အနက် အချို့မှာ ငါးနှင့် သိုးထီး (ram) ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၏။ အချို့မှာ ဆိတ်၊ သိုးမ၊ နွားမဲ (buffalo) ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၏။ အချို့မှာ ဝက်ဝံ၊ ကျား၊ ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၏—ဤသည်ကား ကမ္ဘာလောက မသဘာဝသို့ လှည့်သွားကြောင်းကို ညွှန်ပြသည့် နိမိတ်ဖြစ်၍ စစ်ကြောင့် ပေါ်ထွန်းလာသော စိတ်ဓာတ်နှင့် သီလပျက်စီးမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်»။

Verse 83

भीमा गजाननाश्रैव तथा नक्रमुखाश्न ये । गरुडानना: कड़्कमुखा वृककाकमुखास्तथा

ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်– «ထို့ပြင် ကြောက်မက်ဖွယ် သတ္တဝါများလည်း ရှိ၏—အချို့မှာ ဆင်မျက်နှာရှိကြ၍ အချို့မှာ မိကျောင်းကဲ့သို့ ပါးစပ်ရှိကြ၏။ အချို့မှာ ဂရုဍ (Garuḍa) ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၍ အချို့မှာ ငှက်ကန့် (heron) ကဲ့သို့ နှုတ်တံရှိကြ၏။ ထို့ပြင် အချို့မှာ ဝံပုလွေ နှင့် ကော် (crow) ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၏»။ စစ်၏အမှောင်မိုက်သော လေထုအတွင်း၌ ဤဖော်ပြချက်သည် မသဘာဝနှင့် သားရဲဆန်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်များကို ထုတ်ဖော်ကာ ကြောက်ရွံ့မှုကို ပိုမိုမြှင့်တင်သည်—အကြမ်းဖက်မှုက ကမ္ဘာကို အမင်္ဂလာနိမိတ်များပြည့်နှက်သည့် ကြောက်မက်ဖွယ်မြေပြင်အဖြစ် ပြောင်းလဲသကဲ့သို့။

Verse 84

किन्हींके मुख हाथीके समान थे, इसलिये वे बड़े भयानक जान पड़ते थे। कुछ पार्षदोंके मुख मगर, गरुड़, कंक भेड़ियों और कौओंके समान जान पड़ते थे ।।

ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်– «အို ဘာရတ! ထိုအမှုထမ်းတို့အနက် အချို့မှာ နွား၊ မြည်း၊ ကုလားအုတ်၊ တောကြောင်ကဲ့သို့ မျက်နှာများကို ဆောင်ကြ၏။ အချို့မှာ နွားကိုကိုက်သည့် သတ္တဝါကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၏။ သူတို့အနက် များစွာသောသူတို့သည် ဝမ်းဗိုက်၊ ခြေထောက်နှင့် အခြားအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ အလွန်ကြီးမားကြ၏။ သူတို့၏ မျက်လုံးများသည် ကြယ်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်ကြ၏»။ ဤဖော်ပြချက်သည် စစ်ပျက်စီးမှုအလယ်၌ အမင်္ဂလာအင်အားများ လှုပ်ရှားနေသကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် မသဘာဝအမှုထမ်းအုပ်စုကို ထင်ရှားစေသည်။

Verse 85

पारावतमुखाश्चान्ये तथा वृषमुखा: परे । कोकिलाभाननाश्षान्ये श्येनतित्तिरिकानना:,कुछ पार्षदोंके मुख कबूतर, बैल, कोयल, बाज और तीतरोंके समान थे

ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်– «ထိုအမှုထမ်းတို့အနက် အချို့မှာ ခို (pigeon) ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၏။ အချို့မှာ နွားထီး (bull) ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၏။ အချို့မှာ ကိုကီလာ (cuckoo) ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၍ အချို့မှာ သိမ်းငှက် (hawk) နှင့် တစ်တီရီ (partridge) ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၏»။ ဤသည်ကား တိရစ္ဆာန်ဆန်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်များ ရောနှောနေသည့် အခြားလောကဆန်သော အမှုထမ်းအုပ်စုကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 86

कृकलासमुखाश्वैव विरजो<म्बरधारिण: । व्यालवक्त्रा: शूलमुखाश्षण्डवक्त्रा: शुभानना:

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— «အချို့၏ မျက်နှာသည် လိပ်ပြာ (မြွေခွေး) ကဲ့သို့ ဖြစ်၍၊ အချို့သည် အညစ်အကြေးကင်းသော အဖြူရောင်ဝတ်စုံကို ဆင်ယင်ထားကြ၏။ အချို့သည် မြွေကဲ့သို့ မျက်နှာရှိ၍၊ အချို့သည် လှံတံအဖျားကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၏။ မျက်နှာအချို့တွင် ကြမ်းတမ်းသော ဒေါသသည် စိမ့်ယိုထွက်လာသကဲ့သို့ ထင်ရပြီး၊ အချို့တွင် မင်္ဂလာသဘောနှင့် နူးညံ့သော တည်ငြိမ်မှုက လွှမ်းမိုးနေ၏။»

Verse 87

आशीविषाश्षीरधरा गोनासावदनास्तथा । स्थूलोदरा: कृशाज्श्च स्थूलाड्राश्न कृुशोदरा:

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— «အဆိပ်ပြင်းမြွေများသည် ခေါင်းဖုံးကို မြှောက်ထောင်ထားကြပြီး၊ အချို့မှာ ဂိုနာသ (မြွေမျိုးတစ်ရပ်) ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၏။ အချို့သည် ဝမ်းဗိုက်ထူထဲ၍၊ အချို့သည် ပိန်လှီ၏။ အချို့သည် ကိုယ်ထည်ကြီးမား၍ ရှည်လျားသော်လည်း၊ အချို့သည် ဝမ်းဗိုက်ပါးပါး သေးသွယ်ကြ၏။»

Verse 88

कुछ विषधर सर्पोंके समान जान पड़ते थे। कोई चीर धारण करते थे और किन्हीं- किन्हींके मुख गायके नथुनोंके समान प्रतीत होते थे। किन्हींके पेट बहुत मोटे थे और किन्हींके अत्यन्त कृश। कोई शरीरसे बहुत दुबले-पतले थे तो कोई महास्थूलकाय दिखायी देते थे ।।

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— သူတို့သည် အမျိုးမျိုးသော ထူးဆန်းသည့် ရုပ်သဏ္ဌာန်များဖြင့် ပေါ်ထွက်လာကြ၏။ အချို့သည် အဆိပ်ပြင်းမြွေကဲ့သို့ ထင်ရပြီး၊ အချို့သည် စုတ်ပြတ်သော အဝတ်အစားကို ဝတ်ဆင်ကြ၏။ အချို့၏ မျက်နှာသည် နွား၏ နှာခေါင်းပေါက်ကဲ့သို့ ထင်ရ၏။ အချို့၏ ဝမ်းဗိုက်သည် အလွန်ကြီးမား၍၊ အချို့သည် အလွန်ပိန်လှီ၏။ အချို့သည် အရိုးပေါ်အသားပါးသကဲ့သို့ ပိန်ပါးပြီး၊ အချို့သည် မဟာထူထဲကြီးမားသကဲ့သို့ မြင်ရ၏။ လည်ပင်းတို၍ နားကြီးကြီးဖြင့်၊ မြွေမျိုးစုံကို အလှဆင်အဖြစ် ဆင်ယင်ထားကြ၏။ အချို့သည် ဆင်အရေကို ကိုယ်ပေါ်တွင် ပတ်လည်လွှမ်းခြုံထားပြီး၊ အချို့သည် အနက်ရောင် သမင်အရေကို ဝတ်ဆင်ထားကြ၏။

Verse 89

स्कन्धेमुखा महाराज तथाप्युदरतोमुखा: । पृष्ठेमुखा हनुमुखास्तथा जड्घामुखा अपि,महाराज! किन्हींके मुख कंधोंपर थे तो किन्हींके पेटमें। कोई पीठमें, कोई दाढ़ीमें और कोई जाँघोंमें ही मुख धारण करते थे

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— «မဟာရာဇာ၊ အချို့သည် ပခုံးပေါ်တွင် မျက်နှာရှိကြပြီး၊ အချို့သည် ဝမ်းဗိုက်ထဲတွင် မျက်နှာရှိကြ၏။ အချို့သည် ကျောပေါ်တွင် မျက်နှာရှိ၍၊ အချို့သည် မေးရိုး/မေးခေါင်းပေါ်တွင် မျက်နှာရှိကြပြီး၊ အချို့သည် ပေါင်ပေါ်တွင်ပင် မျက်နှာကို ဆောင်ထားကြ၏။»

Verse 90

पार्शाननाश्व बहवो नानादेशमुखास्तथा । तथा कीटपतड्डानां सदृशास्या गणेश्वरा:

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တို့၏ မျက်နှာကဲ့သို့ မျက်နှာရှိသော မြင်းများ များစွာရှိကြပြီး၊ အချို့၏ ပါးစပ်သည် နိုင်ငံဒေသမျိုးစုံမှ ထွက်ပေါ်လာသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။ ထိုနည်းတူပင်၊ တပ်ခေါင်းဆောင်များအနက် အချို့၏ မျက်နှာသည် ပိုးမွှားနှင့် ပျံသန်းသတ္တဝါတို့ကို ဆင်တူကြ၏—အမင်္ဂလာနှင့် မသဘာဝသော အစုအဝေးတစ်ရပ်က စစ်၏ နောက်ဆုံးအကြမ်းဖက်မှုကို ပိုမိုကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်စေ၏။

Verse 91

बहुत-से ऐसे भी थे, जिनके मुख पार्श्चभागमें स्थित थे। शरीरके विभिन्न प्रदेशोंमें मुख धारण करनेवाले पार्षदोंकी संख्या भी कम नहीं थी। भिन्न-भिन्न गणोंके अधिपति कीट- पतंगोंके समान मुख धारण करते थे ।।

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်— «အချို့တို့၏ မျက်နှာသည် နောက်ဘက်၌ တည်ရှိ၏။ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အစိတ်အပိုင်းမျိုးစုံ၌ မျက်နှာကို ဆောင်ထားသူများလည်း မနည်း။ အဖွဲ့အစုမျိုးစုံ၏ အုပ်ချုပ်သူတို့သည် ပိုးမွှားကဲ့သို့ မျက်နှာပုံသဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ကြ၏။ အချို့တို့သည် မြွေမျက်နှာမျိုးစုံကို ဆောင်၍၊ အချို့တို့သည် လက်များနှင့် ခေါင်းများ များစွာကို ကိုင်ဆောင်ကြ၏။ အချို့တို့၏ လက်များသည် သစ်ပင်အကိုင်းအခက်မျိုးစုံကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး၊ အချို့တို့၏ ခေါင်းသည် ခါးပိုင်း၌ပင် တည်နေ၏»။

Verse 92

किन्हींके अनेक और सर्पाकार मुख थे। किन्हीं-किन्हींके बहुत-सी भुजाएँ और गर्दनें थीं। किन्हींकी बहुसंख्यक भुजाएँ नाना प्रकारके वृक्षोंके समान जान पड़ती थीं। किन्हीं- किन्हींके मस्तक उनके कटि-प्रदेशमें ही दिखायी देते थे ।।

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်— «အချို့တို့သည် မြွေကဲ့သို့ မျက်နှာကို ဆောင်၍ လက်ကြီးများစွာက ကိုယ်ကို ပတ်လည်ကွေးကောက်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ အချို့တို့သည် ချုံပင်နှင့် လျှောပင်အမျိုးမျိုးအတွင်း နေထိုင်သကဲ့သို့ ထင်ရပြီး၊ အပင်အရွက်တို့က ဖုံးအုပ်ကာ ကွယ်ဝှက်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ အချို့တို့သည် စုတ်ပြတ်သော အဝတ်စများဖြင့်သာ ကိုယ်ကို ဖုံးကာ၊ အချို့တို့သည် ရွှေရောင်တောက်ပသော အဝတ်အစားမျိုးစုံကို ဝတ်ဆင်ကြ၏»။

Verse 93

नानावेषधराश्चवैव नानामाल्यानुलेपना: । नानावस्त्रधराश्चैव चर्मवासस एव च,वे नाना प्रकारके वेश, भाँति-भाँतिकी माला और चन्दन तथा अनेक प्रकारके वस्त्र धारण करते थे। कोई-कोई चमड़ेका ही वस्त्र पहनते थे

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်— «သူတို့သည် ဝတ်ဆင်ပုံအမျိုးမျိုးဖြင့် ပေါ်ထွက်လာကြပြီး၊ ပန်းကုံးအမျိုးမျိုးနှင့် မွှေးကြိုင်သော လိမ်းဆေးတို့ကို လိမ်းထားကြ၏။ အဝတ်အစားအမျိုးမျိုးကို ဝတ်ဆင်ကြသကဲ့သို့၊ အချို့တို့သည် တိရစ္ဆာန်အရေဖြင့်သာ ကိုယ်ကို ဖုံးအုပ်ကြ၏»။

Verse 94

उष्णीषिणो मुकुटिन: सुग्रीवाश्च॒ सुवर्चस: । किरीटिन: पञठचशिखास्तथा काज्चनमूर्धजा:

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်— «အချို့တို့သည် ခေါင်းပေါ်တွင် ပုဂံ (ပဂ်ရီ) ဆောင်း၍၊ အချို့တို့သည် တောက်ပသော မကွတ်ကို ဆောင်းကြ၏။ အချို့တို့သည် လည်ပင်းကျယ်၍ ကိုယ်ရောင်တောက်ပလှ၏။ အချို့တို့သည် ကိရီဋ (သရဖူ) ကို ဆောင်၍၊ အချို့တို့သည် ခေါင်းပေါ်တွင် ဆံထုံးငါးထုံး ထားကြ၏။ အချို့တို့၏ ဆံပင်သည် ရွှေရောင် ဖြစ်၏»။

Verse 95

त्रिशिखा द्विशिखाश्षैव तथा सप्तशिखा: परे | शिखण्डिनो मुकुटिनो मुण्डाश्व जटिलास्तथा

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်— «အချို့တို့သည် ဆံထုံးသုံးထုံး၊ အချို့တို့သည် နှစ်ထုံး၊ အချို့တို့သည် ခုနစ်ထုံး ထားကြ၏။ အချို့တို့သည် မော်ရပင်အမွှေး (မော်ရပင်တောင်) ဖြင့် အလှဆင်ထား၍၊ အချို့တို့သည် မကွတ်ကို ဆောင်းကြ၏။ အချို့တို့သည် ခေါင်းပြောင်အောင် ရိတ်ထားပြီး၊ အချို့တို့သည် ဇဋာ (ဆံပင်တောင့်တင်း) ကို ထားကြ၏»။

Verse 96

चित्रमालाधरा: केचित्‌ केचिद्‌ रोमाननास्तथा । विग्रहैकरसा नित्यमजेया: सुरसत्तमै:

Vaiśampāyana said: Some of them wore wondrous garlands, while others had faces thick with hair. Ever delighting only in strife, they were perpetually invincible—even to the foremost of the gods. The description underscores a terrifying class of warriors whose very nature is bound to conflict, suggesting how war can become an identity rather than a duty.

Verse 97

कृष्णा निर्मासवक्त्राश्च दीर्घपृष्ठास्तनूदरा: । स्थूलपृष्ठा हस्वपृष्ठा: प्रलम्बोदरमेहना:

Vaiśampāyana said: “They appeared dark and ghastly—some with faces stripped of flesh, showing only a framework of bones. Some had unusually long backs with bellies drawn inward; some were broad-backed, others short-backed; and some had distended bellies and enlarged organs of urination.” In the ethical atmosphere of the war’s aftermath, the verse underscores how violence deforms and reduces living beings to pitiable, unnatural states, evoking revulsion and compassion rather than triumph.

Verse 98

महाभुजा हस्वभुजा हस्वगात्राश्व॒ वामना: । कुब्जाश्न॒ हस्वजड्घाश्न हस्तिकर्णशिरोधरा:

Vaiśampāyana said: Among them, some had mighty arms, while others had very short arms. Some were small-limbed and dwarfish; some were hunchbacked; some had very short thighs; and some bore ears and a head like those of an elephant. The narration underscores the unsettling diversity of forms present in the war’s orbit, reminding the listener that the field of conflict draws in beings of many kinds and conditions, not all of them noble or beautiful, and that outward form is no sure measure of inner worth or dharma.

Verse 99

हस्तिनासा: कूर्मनासा वृकनासास्तथा परे । दीर्घोच्छवासा दीर्घजड़्घा विकराला हाधोमुखा:

Vaiśampāyana said: “Some had noses like elephants, some like tortoises, and others like wolves. Some breathed with long, heavy exhalations; some had exceedingly long thighs. Some were dreadful to behold, with faces turned downward.”

Verse 100

महादंष्टा: हस्वदंष्टा श्षतुर्दष्टास्तथा परे । वारणेन्द्रनिभाश्चान्ये भीमा राजन्‌ सहस्रश:

Vaiśaṃpāyana said: Some had enormous tusks, some had short tusks, and others had four tusks. O King, thousands of other attendants too were terrifying—vast in body and formidable—like lordly elephants. The scene underscores the overwhelming, almost inhuman scale of the forces gathered, intensifying the moral weight of the war’s devastation.

Verse 101

सुविभक्तशरीराश्व दीप्तिमन्त: स्वलंकृता: । पिड़ाक्षा: शड्कुकर्णाश्न रक्तनासाश्न भारत

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို ဘာရတ၊ သူတို့၏ မြင်းများသည် ကိုယ်ခန္ဓာအချိုးအစားညီညာ၍ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတိုင်း ထင်ရှားသပ်ရပ်လှပ၏။ အားမာန်တောက်ပ၍ ကောင်းမွန်သော အလှဆင်ပစ္စည်းများနှင့် တန်ဆာဆင်ထားကြ၏။ မျက်လုံးသည် အဝါညိုရောင်၊ နားသည် ကွန်ပုံသဏ္ဌာန်၊ နှာခေါင်းပေါက်များသည် နီညိုရောင်ဖြစ်၏»။

Verse 102

पृथुदंष्टा महादंष्टा: स्थूलौष्ठा हरिमूर्थजा: । नानापादौष्टदंष्टाश्न नानाहस्तशिरोधरा:

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အချို့တွင် သွားစွယ်ကျယ်၍၊ အချို့တွင် အလွန်ကြီးမားသော သွားစွယ်ရှိ၏။ အချို့တွင် နှုတ်ခမ်းထူ၍ ခေါင်းပေါ်ဆံပင်သည် အဝါညိုရောင် သို့မဟုတ် အပြာမဲရောင်ဖြစ်၏။ ခြေထောက်၊ နှုတ်ခမ်း၊ သွား၊ လက်နှင့် လည်ပင်းတို့သည် အမျိုးမျိုးကွဲပြား၍ များစွာသောပုံသဏ္ဌာန်များဖြင့်—စစ်၏အကြမ်းဖက်မှုက ဖန်တီးသည့် ရှုပ်ထွေး၍ လူမဆန်သည့် မြင်ကွင်းကို ထင်ဟပ်စေသော ကြောက်မက်ဖွယ် စာရင်းတစ်ရပ်ဖြစ်၏»။

Verse 103

नानाचर्मभिराच्छन्ना नानाभाषाश्न भारत | कुशला देशभाषासु जल्पन्तो<न्योन्यमी श्व॒रा:

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို ဘာရတ၊ အမျိုးမျိုးသော သားရေဝတ်စုံများဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသော လူများရှိ၍၊ ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးကို ပြောဆိုကြ၏။ ဒေသဆိုင်ရာ ဘာသာစကားများတွင် ကျွမ်းကျင်သဖြင့် အချင်းချင်း ယုံကြည်စိတ်ချစွာ ဆွေးနွေးပြောဆိုနိုင်ကြ၏»။

Verse 104

हृष्टा: परिपतन्ति सम महापारिषदास्तथा । दीर्घग्रीवा दीर्घनखा दीर्घपादशिरो भुजा:,वे महापार्षदगण हर्षमें भरकर चारों ओरसे दौड़े चले आ रहे थे। उनकी ग्रीवा, मस्तक, हाथ, पैर और नख सभी बड़े-बड़े थे

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «ပျော်ရွှင်လျက် မဟာအမှုထမ်းတို့သည် အရပ်ရပ်မှ ပြေးဝင်လာကြ၏။ သူတို့၏ လည်ပင်းရှည်၍ လက်သည်းရှည်ကာ ခြေထောက်၊ ခေါင်းနှင့် လက်မောင်းတို့လည်း အလွန်ကြီးမား၏—စစ်ဇာတ်လမ်းအလယ်၌ အခြားလောကမှ လာသကဲ့သို့ မကောင်းသံသယဖြစ်စေသော အစုအဝေးတစ်ရပ် ပေါက်ကွဲသလို တိုးဝင်လာသည်»။

Verse 105

पिड़ाक्षा नीलकण्ठाश्न लम्बकर्णाक्ष भारत । वृकोदरनिभाश्चैव केचिदज्जनसंनिभा:

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို ဘာရတ၊ အချို့တွင် မျက်လုံးအဝါညိုရောင်ရှိ၍၊ အချို့တွင် လည်ချောင်းပေါ်၌ အပြာရောင်အမှတ်အသားရှိ၏။ အချို့တွင် နားရှည်၍ လျော့ကျနေ၏။ အချို့၏ အရောင်သည် ဝံပုလွေဗိုက်အရောင်ကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး၊ အချို့သည် ကာဇယ်ကဲ့သို့ အနက်ရောင်ဖြစ်၏»။

Verse 106

श्वेताक्षा लोहितग्रीवा: पिड़ाक्षाश्ष॒ तथा परे । कल्माषा बहवो राजंश्षित्रवर्णाक्ष भारत

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «အချို့မှာ မျက်လုံးဖြူ၍ လည်ပင်းနီကြ၏။ အချို့မှာ မျက်လုံးအညိုဝါရောင် (တော်နီ) ဖြစ်ကြ၏။ အို ဘာရတဝంశ၏ မင်းကြီးရေ၊ အမှုထမ်းများအများအပြားသည် အရောင်စုံစုံ ပြောက်ကျားပြောက်ကျားဖြစ်၍ မျက်လုံးအရောင်လည်း မတူညီကြ»။

Verse 107

चामरापीडकनिभा: श्वेतलोहितराजय: । नानावर्णा: सवर्णाश्व मयूरसदृशप्रभा:

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «အမှုထမ်းအချို့သည် ယက်အမြီးပန်ကာ (ချာမရ) နှင့် ပန်းမုဒ်သဖွယ် ဖြူဝင်းလှ၏။ အချို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် အဖြူနှင့် အနီ အစင်းကြောင်းများ ထင်ရှားစွာ မြင်ရ၏။ အချို့သည် အရောင်စုံစုံဖြစ်ကြသော်လည်း အများအပြားမှာ တူညီသော အရောင်တစ်မျိုးတည်းကို ဆောင်ကြ၏။ အချို့ကတော့ မယူးရ (ပျားကောင်) ကဲ့သို့ တောက်ပသော ရောင်ခြည်ဖြင့် လင်းလက်ကြ၏»။

Verse 108

पुन: प्रहरणान्येषां कीर्त्यमानानि मे शृणु । शेषै: कृत: पारिषदैरायुधानां परिग्रह:,अब शेष पार्षदोंने जिन आयुधोंको ग्रहण किया था, उनके नाम बता रहा हूँ, सुनो

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ယခု ထပ်မံ၍ ငါ့ထံမှ နားထောင်ကြလော့—ဤသူတို့၏ လက်နက်များကို အမည်တပ်၍ ပြောပြမည်။ အစည်းအဝေးခန်း၌ ကျန်ရှိသော အမှုထမ်းများက မည်သည့် အာယုဓများကို ကိုင်ဆောင်ယူခဲ့သည်ကို ယခု ငါ ပြန်လည် ရေတွက်ပြမည်»။

Verse 109

पाशोद्यतकरा: केचिद्‌ व्यादितास्या: खरानना: | पृष्ठाक्षा नीलकण्ठाश्न तथा परिघबाहव:

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «အမှုထမ်းအချို့သည် လက်ထဲတွင် ပတ်ကြိုး (ပာရှ) ကို မြှောက်ကိုင်ထား၍ ရပ်နေကြ၏။ အချို့သည် ပါးစပ်ကို ကျယ်ကျယ်ဟ၍ ရပ်နေကြ၏။ အချို့၏ မျက်နှာသည် မြည်းကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ အချို့၏ မျက်လုံးများသည် ကျောဘက်တွင် တပ်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ အချို့၏ လည်ချောင်းပေါ်တွင် အပြာမဲရောင် အမှတ်အသား ရှိ၏။ ထို့ပြင် အများအပြား၏ လက်မောင်းများသည် သံတုတ်ကြီးကဲ့သို့ ထုနှက်ဖျက်ဆီးနိုင်လောက်အောင် ကြီးမားကြ၏»။

Verse 110

शतघ्नीचक्रहस्ताश्व तथा मुसलपाणय: । असिमुद्गरहस्ताश्न दण्डहस्ताश्व भारत,भरतनन्दन! किन्हींके हाथोंमें शतघ्नी थी तो किन्हींके चक्र। कोई हाथमें मुसल लिये हुए थे तो कोई तलवार, मुद्गर और डंडे लेकर खड़े थे

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို ဘာရတ၊ ဘာရတတို့၏ အပျော်အပါးဖြစ်သောသူရေ! အချို့သည် လက်ထဲတွင် ရှတဂ္ဃနီ (śataghnī) နှင့် စက်ရ (discus) ကို ကိုင်ဆောင်၍ ရပ်နေကြ၏။ အချို့သည် မုဆလ (club) ကို ကိုင်ထားကြ၏။ အချို့က ဓားနှင့် မုဒ္ဂရ (mace) ကို ကိုင်ကြပြီး အချို့ကတော့ ဒဏ္ဍ (staff) ကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ဆုပ်ကိုင်ထားကြ၏—တစ်ဦးချင်းစီသည် မိမိအမျိုးအစားအလိုက် လက်နက်တပ်ဆင်ကာ စစ်ပွဲ၏ အကြမ်းဖက်မှုအတွက် အသင့်ဖြစ်နေကြ၏»။

Verse 111

गदाभुशुण्डिहस्ताश्व॒ तथा तोमरपाणय: । आयुर्धर्विविधैघोरिर्महात्मानो महाजवा:

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ အလွန်မြန်ဆန်၍ စိတ်ဓာတ်ကြီးမားသော စစ်သူရဲကောင်းအချို့သည် လက်ထဲတွင် ဂဒါ (မေ့စ်) နှင့် ဘူရှုဏ္ဍီ (လက်နက်ကြီး) ကို ကိုင်ဆောင်ကြပြီး၊ အခြားသူများက တောမရ (လှံ) ကို ကိုင်ဆောင်ကြသည်။ ကြောက်မက်ဖွယ် လက်နက်မျိုးစုံဖြင့် ပြည့်စုံကာ စစ်ပွဲအတွက် အသင့်တော်ဆုံးအနေဖြင့် ရပ်တည်နေကြသည်—ဤသည်မှာ စစ်အင်အား၏ ပုံရိပ်သာမက၊ စွမ်းရည်နှင့် ပြင်ဆင်မှုတို့က ကြောက်မက်ဖွယ် အကျိုးဆက်များရှိသည့် အကြောင်းရင်းတစ်ရပ်ကို ထမ်းဆောင်ရသည့် စစ်၏ မောရယ်အလေးချိန်ကိုလည်း ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 112

महाबला महावेगा महापारिषदास्तथा | अभिषेक कुमारस्य दृष्टवा हृष्टा रणप्रिया:

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ အင်အားကြီး၍ တိုက်ခိုက်ရာတွင် လျင်မြန်ကာ စည်းဝေးလာသော မင်းခေါင်းဆောင်များအနက် ထင်ရှားသူများဖြစ်ကြသည့် သူတို့သည်—စစ်ကိုနှစ်သက်သူများဖြစ်သဖြင့်—မင်းသား၏ အဘိသေက (သရဖူတင်) ကို မြင်လျှင် ဝမ်းမြောက်ကြသည်။ ဤမြင်ကွင်းသည် မင်းအာဏာ၏ တရားဝင်မှုနှင့် လူထုအတည်ပြုမှုတို့က စစ်စိတ်ဓာတ်ကို မီးထိုးကာ နိုင်ငံရေးစည်းကမ်းကို စစ်၏ အင်အားနှင့် ချည်နှောင်ပေးနိုင်ကြောင်း ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 113

उनका बल और वेग महान्‌ था। वे युद्धप्रेमी महा-पार्षदयगण कुमारका अभिषेक देखकर बड़े प्रसन्न हुए ।। घण्टाजालपिनद्धाज्ा ननृतुस्ते महौजस: । एते चान्ये च बहवो महापारिषदा नृप

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ ခေါင်းလောင်းကွန်ယက်ဖြင့် အလံတော်များကို အလှဆင်ထားသော အင်အားကြီးသူရဲကောင်းတို့သည် ဝမ်းမြောက်လှုပ်ရှားကာ ကခုန်ကြသည်။ အို မင်းကြီး၊ သူတို့သည်—တော်ဝင်အစုအဝေး၏ ထင်ရှားသူများ အများအပြားနှင့်အတူ—မင်းသား၏ အဘိသေကကို မြင်ပြီး အလွန်ပျော်ရွှင်ကြသည်။ မင်းသား၏ အင်အားနှင့် လျင်မြန်မှုသည် ကျော်ကြားပြီး၊ သူတို့၏နှလုံးသားများမှာ စစ်ပွဲကိုသာ မျှော်လင့်နေကြ၏။

Verse 114

दिव्याश्षाप्यान्तरिक्षाश्ष पार्थिवाश्ञानिलोपमा:

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ «အချို့သည် ကောင်းကင်ဘုံသားများ၊ အချို့သည် အလယ်ကောင်းကင်တွင် သွားလာသူများ၊ အချို့သည် မြေပြင်သားများဖြစ်ကြပြီး—လေကဲ့သို့ လျင်မြန်၍ အားကောင်းကြသည်»။

Verse 115

तादृशानां सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च । अभिषिक्तं महात्मान॑ परिवार्योपतस्थिरे,ऐसे-ऐसे सहस्रों, लाखों और अरबों पार्षद अभिषेकके पश्चात्‌ महात्मा स्कन्दको चारों ओरसे घेरकर खड़े हो गये

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ «ဤသို့ဖြင့် ထောင်ပေါင်းများ၊ သောင်းပေါင်းများ၊ ထို့ပြင် ကုဋေများအထိ စုဝေးလာကြသည်။ အဘိသေကပြီးနောက်၊ စိတ်ဓာတ်ကြီးမားသော စကန္ဒကို အရပ်လေးမျက်နှာမှ ဝိုင်းရံကာ အနီးကပ် ရပ်တည်စောင့်ရှောက်ကြ၏»။

Verse 416

सुदर्शनीयौ वरदौ त्रिषु लोकेषु विश्लुतौ । भगवान्‌ मित्रने महात्मा कुमारको सुव्रत और सत्यसंध नामक दो सेवक प्रदान किये। वे दोनों ही तप और विद्या धारण करनेवाले तथा महामनस्वी थे। इतना ही नहीं

ဝိုင်ရှမ္ပာယနာက ပြော၏။ မြတ်စွာသော သခင်၊ မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိသူသည် မိတ္တရအား ကုမာရက နှင့် သုဝရတ ဟူသော အမှုထမ်းနှစ်ဦးကို ပေးအပ်တော်မူ၏။ ထိုနှစ်ဦးလုံးသည် သစ္စာ၌ တည်ကြည်၍ ဝတ္တရားသစ္စာကို စောင့်ထိန်းကာ တပဿနှင့် ပညာကို ဆောင်ထားသည့် မဟာမနောရှိသူများ ဖြစ်ကြ၏။ မြင်ရသော် လှပထင်ရှားသကဲ့သို့ ကောင်းချီးပေးနိုင်စွမ်းလည်း ရှိ၍ လောကသုံးပါးတစ်လျှောက် နာမည်ကျော်ကြားကြ၏။

Verse 426

कार्तिकेयाय सम्प्रादाद्‌ विधाता लोकविश्रुतौ । विधाताने कार्तिकेयको महामना सुव्रत और सुकर्मा--ये दो लोकविख्यात सेवक प्रदान किये

ဝိုင်ရှမ္ပာယနာက ပြော၏။ လောကတစ်လျှောက် နာမည်ကျော်သော ဖန်ဆင်းရှင် ဝိဓာတာသည် ကာရ္တိကေယအား အရပ်ရပ်တွင် ကျော်ကြားသော အမှုထမ်းနှစ်ဦး—သုဝရတ နှင့် သုကမ္မာ—ကို မဟာစိတ်ဓာတ်ဖြင့် ပေးအပ်၍ အမှုတော်ဆောင်စေ၏။

Verse 436

पूषा च पार्षदौ प्रादात्‌ कार्तिकेयाय भारत । भरतनन्दन! पूषाने कार्तिकेयको पाणीतक और कालिक नामक दो पार्षद प्रदान किये। वे दोनों ही बड़े भारी मायावी थे

ဝိုင်ရှမ္ပာယနာက ပြော၏။ အို ဘာရတ၊ ပူရှာသည်လည်း ကာရ္တိကေယအား အမှုထမ်းနှစ်ဦး—ပါဏီတက နှင့် ကာလိက—ကို ပေးအပ်၏။ ထိုနှစ်ဦးလုံးသည် မာယာအင်အားကြီးမားသူများ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 453

प्रददौ कार्तिकेियाय वरुण: सत्यसड्गर: । सत्यप्रतिज्ञ वरुणने कृत्तिकानन्दन स्कन्दको यम और अतियम नामक दो महाबली पार्षद दिये, जिनके मुख तिमि नामक महामत्स्यके समान थे

ဝိုင်ရှမ္ပာယနာက ပြော၏။ သစ္စာတည်ကြည်၍ ကတိအပေါ် ခိုင်မာသော ဝရုဏသည် ကာရ္တိကေယအား ယမ နှင့် အတိယမ ဟူသော အလွန်အင်အားကြီး အမှုထမ်းနှစ်ဦးကို ပေးအပ်၏။ ထိုသူတို့၏ မျက်နှာသည် တိမိ ဟူသော မဟာငါးကြီး၏ မျက်နှာနှင့် ဆင်တူ၏။

Verse 466

हिमवान्‌ प्रददौ राजन्‌ हुताशनसुताय वै । राजन! हिमवानने अग्निकुमारको महामना सुवर्चा और अतिवर्चा नामक दो पार्षद प्रदान किये

ဝိုင်ရှမ္ပာယနာက ပြော၏။ အို မင်းကြီး၊ ဟိမဝန်သည် ဟုတာရှန (အဂ္နိ) ၏ သားအား အမှန်တကယ် ပေးအပ်လှူဒါန်း၏။ အို မင်းကြီး၊ အဂ္နိ၏ သားသည် သုဝရ္စာ နှင့် အတိဝရ္စာ ဟူသော အမှုထမ်းအဖော်နှစ်ဦးကို ရရှိ၏။

Verse 476

ददावनुचरो मेरुरग्निपुत्राय भारत । भारत! मेरुने अग्निपुत्र स्कन्‍्दको महामना कांचन और मेघमाली नामक दो अनुचर अर्पित किये

ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– အို ဘာရတ၊ မေရုတောင်သည် အဂ္နိပုတြ (စကန္ဒ) ထံသို့ မိမိ၏ အနုချရကို ပေးအပ်하였다။ ဤကဲ့သို့ သာမန်မဟုတ်သော ဒေဝသမ္ပတ္တိဆက်နွယ်မှုအတွင်း မေရုတောင်က စကန္ဒအား ဝန်ဆောင်မှုနှင့် အဖော်အပါများကို ဆက်ကပ်ခြင်းဖြင့် တရားသဖြင့် ရရှိသော အာဏာသည် အကြမ်းဖက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ စည်းကမ်းတကျ သဘောတူညီစွာ လိုက်နာသော သစ္စာခံမှုကြောင့် ထောက်ပံ့ခံရသည်ဟု ဖော်ပြသည်။

Verse 483

महात्मा त्वग्निपुत्राय महाबलपराक्रमौ । महामना मेरुने ही अग्निपुत्र कार्तिकेयको स्थिर और अतिस्थिर नामक दो पार्षद और दिये। वे दोनों महान्‌ बल और पराक्रमसे सम्पन्न थे

ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– မဟာမနာ မေရုသည် အဂ္နိ၏သား ကာရ္တိကေယ ထံသို့ စ္ထိရ နှင့် အတိစ္ထိရ ဟူသော အနုချရ နှစ်ဦးကို ပေးအပ်하였다။ ထိုနှစ်ဦးလုံးသည် အလွန်ထူးကဲသော အင်အားနှင့် သူရဲကောင်းသတ္တိတို့ဖြင့် ပြည့်စုံကြသည်။ ဤပိုဒ်သည် မြင့်မြတ်သော သတ္တဝါတို့က သန့်ရှင်းသော တာဝန်များကို စည်းကမ်းနှင့် ထိရောက်မှုဖြင့် ထမ်းဆောင်စေရန် အရည်အချင်းရှိသော အကူအညီများကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 506

प्रददावग्निपुत्राय महापारिषदावुभौ । समुद्रने भी अग्निपुत्रको दो गदाधारी महापार्षद दिये, जिनके नाम थे--संग्रह और विग्रह

ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– သူသည် အဂ္နိပုတြ ထံသို့ ဂဒါကိုင်ဆောင်သော မဟာပါရိသဒ် နှစ်ဦးကို ပေးအပ်하였다။ သမုဒ္ဒရာသည်လည်း အဂ္နိ၏သားအား ဂဒါကိုင်ဆောင်သော အဆင့်မြင့် ချန်ပီယံနှစ်ဦး—သင်္ဂြဟ နှင့် ဝိဂြဟ—ကို ပေးကာ ဖြစ်ပွားဆဲ စစ်ပွဲအတွင်း သူ၏ဘက်ကို ယုံကြည်ရသော အင်အားကြီးသူများဖြင့် ခိုင်မာစေ하였다။

Verse 513

प्रददावग्निपुत्राय पार्वती शुभदर्शना । शुभदर्शना पार्वती देवीने अग्निपुत्रको तीन पार्षद दिये--उन्माद, शंकुकर्ण तथा पुष्पदन्त

ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– မင်္ဂလာသဏ္ဌာန်တင့်တယ်သော ပါရဝတီ ဒေဝီသည် အဂ္နိပုတြ ထံသို့ မိမိ၏ အနုချရ သုံးဦး—ဥန္မာဒ၊ သင်္ကုကဏ္ဏ၊ ပုෂ္ပဒန္တ—ကို ပေးအပ်하였다။ ထိုသို့ သစ္စာရှိသော ဝန်ဆောင်မှုအားဖြင့်သာ ဘုရားသခင်၏ ထောက်ပံ့ကာကွယ်မှုကို တိုးချဲ့ပေးကြောင်းကို ဖော်ပြပြီး အင်အားတစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကိုလည်း ညွှန်ပြသည်။

Verse 793

खरोष्टमवदनाश्षान्ये वराहवदनास्तथा । जनमेजय! उन सबके नाना प्रकारके मुख थे। किनके कैसे मुख थे? यह बताता हूँ

ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «အို ဇနမေဇယ၊ သူတို့အားလုံး၏ မျက်နှာပုံသဏ္ဌာန်သည် အမျိုးမျိုးကွဲပြားနေသည်။ မည်သို့သော မျက်နှာများရှိကြသည်ကို ငါပြောမည်—နားထောင်လော့။ အနုချရအချို့၏ မျက်နှာသည် လိပ်နှင့် ကြက်ကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး၊ အချို့၏ မျက်နှာသည် ယုန်၊ ဇီးကွက်၊ မြည်း၊ ကုလားအုတ်နှင့် ဝက်ကဲ့သို့ ဖြစ်ကြသည်»။

Verse 1133

उपतस्थुर्महात्मानं कार्तिकेयं यशस्विनम्‌ | वे अपने अंगोंमें छोटी-छोटी घंटियोंसे युक्त जालीदार वस्त्र पहने हुए थे। उनमें महान्‌ ओज भरा था। नरेश्वर! वे हर्षमें भरकर नृत्य कर रहे थे। ये तथा और भी बहुत-से महापार्षदगण यशस्वी महात्मा कार्तिकेयकी सेवामें उपस्थित हुए थे

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– ဂုဏ်သတင်းကြီး၍ မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိသော ကာတ္တိကေယ (စ్కန္ဒ) ကို အမှုထမ်းရန် အမှုထမ်းများနှင့် မဟာပရိသတ်များ အများအပြား ရှေ့တိုးလာကြ၏။ သူတို့သည် ကိုယ်အင်္ဂါအနှံ့ သေးသေးလေး ခေါင်းလောင်းများတပ်ဆင်ထားသော ကွန်ယက်ပုံစံ ဝတ်စုံများကို ဝတ်ဆင်ကာ အိုဇာတောက်ပ၍ အားမာန်ပြည့်ဝကြ၏။ အို မင်းမြတ်ရေ—သူတို့သည် ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ကခုန်ကာ ဂုဏ်ပြုအမှုထမ်းအဖြစ် ကာတ္တိကေယ၏ ရှေ့တော်၌ တက်ရောက်ကြ၏။

Verse 1146

व्यादिष्टा दैवतै: शूरा: स्कन्दस्यानुचराभवन्‌ । देवताओंकी आज्ञा पाकर देवलोक, अन्तरिक्षलरोक तथा भूलोकके वायुतुल्य वेगशाली शूरवीर पार्षद स्कन्दके अनुचर हुए थे

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– နတ်တို့၏ အမိန့်ဖြင့် လေကဲ့သို့ လျင်မြန်၍ သတ္တိပြည့်သော သူရဲကောင်းတို့သည် စ್ಕန္ဒ၏ အမှုထမ်းများ ဖြစ်လာကြ၏။ သာသနာတော်ဆန်သော ခွင့်ပြုချက်ကို ရရှိပြီးနောက် သူတို့သည် စ್ಕန္ဒ၏ အဖွဲ့အစုအဖြစ် နေရာယူကြကာ—ကိုယ်ပိုင်ဆန္ဒမဟုတ်ဘဲ အထက်မြတ်သော ကမ္ဘာလောကစည်းကမ်းကို နာခံ၍ လှုပ်ရှားသည့် စည်းကမ်းတကျ အင်အားတော်များ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 2236

कश्यपश्च महातेजा ये चान्ये लोककीर्तिता: । महाराज! जैसे पूर्वकालमें जलके स्वामी वरुणका अभिषेक किया गया था

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– အို မဟာမင်းကြီး၊ ရေ၏အရှင် ဝရုဏကို ရှေးကာလ၌ အဘိသေက ပြုခဲ့သကဲ့သို့ပင်၊ လောကအားလုံး၏ အဘိုးတော်ဖြစ်သော ဘဂဝန် ဘြဟ္မာသည် တောက်ပသန်မာသော ကশ্যပနှင့် ကမ္ဘာကျော် မဟာရိသီတို့နှင့်အတူ ကာတ္တိကေယကို အဘိသေက ပြုတော်မူ၏။

Verse 5536

विविधायुधसम्पन्नाश्चित्राभरणभूषिता: । स्कन्दके जो नाना प्रकारके अस्त्र-शस्त्रोंसे सम्पन्न और विचित्र आभूषणोंसे विभूषित अन्य सैनिक थे, उनके नाम सुनो

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– “အမျိုးမျိုးသော လက်နက်အာယုဓများ ပြည့်စုံကာ အလှဆင်အဆင်တန်ဆာ အနုစိတ်မျိုးစုံဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော စ್ಕန္ဒ၏ အခြားစစ်သည်တို့၏ အမည်များကို ယခု နားထောင်လော့။”