Mahabharata — Shalya Parva, Shloka 90
Kārttikeya-Abhiṣecana: Mātṛgaṇa-Nāma Saṃkīrtana and Skanda’s Commission
पार्शाननाश्व बहवो नानादेशमुखास्तथा । तथा कीटपतड्डानां सदृशास्या गणेश्वरा:
pārśānana-aśvā bahavo nānādeśa-mukhās tathā | tathā kīṭa-pataṅgānāṃ sadṛśāsyā gaṇeśvarāḥ ||
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တို့၏ မျက်နှာကဲ့သို့ မျက်နှာရှိသော မြင်းများ များစွာရှိကြပြီး၊ အချို့၏ ပါးစပ်သည် နိုင်ငံဒေသမျိုးစုံမှ ထွက်ပေါ်လာသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။ ထိုနည်းတူပင်၊ တပ်ခေါင်းဆောင်များအနက် အချို့၏ မျက်နှာသည် ပိုးမွှားနှင့် ပျံသန်းသတ္တဝါတို့ကို ဆင်တူကြ၏—အမင်္ဂလာနှင့် မသဘာဝသော အစုအဝေးတစ်ရပ်က စစ်၏ နောက်ဆုံးအကြမ်းဖက်မှုကို ပိုမိုကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်စေ၏။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse uses grotesque, unnatural imagery—beast-faced horses and insect-faced leaders—to signal moral and cosmic disorder. In the Mahābhārata’s ethical frame, such portents reflect the spread of adharma and the terrifying consequences of unchecked violence.
Vaiśampāyana describes a frightening, abnormal spectacle among the forces—horses and commanders appearing with uncanny, non-human faces. The description functions as an ominous sign within the war narrative, heightening dread and foreshadowing calamity.