Mahabharata — Shalya Parva, Shloka 76
Kārttikeya-Abhiṣecana: Mātṛgaṇa-Nāma Saṃkīrtana and Skanda’s Commission
पाणिकूर्चश्न॒ शम्बूक: पञ्चवक्त्रश्न शिक्षक: | चाषवक्त्रश्न जम्बूक: शाकवक्त्रश्न कुडउजल:
pāṇikūrcaśna śambūkaḥ pañcavaktraśna śikṣakaḥ | cāṣavaktraśna jambūkaḥ śākavaktraśna kuḍūjalaḥ ||
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— «အံ့ဖွယ်သတ္တဝါတို့တွင် သမ္ဘူကဟူသော ‘လက်ပေါ်အမွှေးအတုံးရှိသူ’၊ သိက္ခကဟူသော ‘မျက်နှာငါးပါးရှိသူ’၊ ဇမ္ဘူကဟူသော ‘ကျီးမျက်နှာရှိသူ’၊ နှင့် ကုဍူဇလဟူသော ‘ဟင်းသီးဟင်းရွက်မျက်နှာရှိသူ’ တို့ရှိကြ၏»။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse contributes to the epic’s ethical atmosphere by portraying abnormal, grotesque, or portent-like figures—suggesting that when adharma dominates and mass violence peaks, the world’s order appears inverted and ominous signs proliferate.
Vaiśampāyana is listing named figures with striking descriptive epithets (e.g., ‘five-faced’, ‘crow-faced’). The passage reads like a catalog of strange beings/omens, intensifying the sense of dread and moral chaos surrounding the war’s climax.