Mahabharata — Shalya Parva, Shloka 83
Kārttikeya-Abhiṣecana: Mātṛgaṇa-Nāma Saṃkīrtana and Skanda’s Commission
भीमा गजाननाश्रैव तथा नक्रमुखाश्न ये । गरुडानना: कड़्कमुखा वृककाकमुखास्तथा
bhīmā gajānanaś caiva tathā nakramukhāś ca ye | garuḍānanāḥ kaṅkamukhā vṛkakākamukhās tathā ||
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်– «ထို့ပြင် ကြောက်မက်ဖွယ် သတ္တဝါများလည်း ရှိ၏—အချို့မှာ ဆင်မျက်နှာရှိကြ၍ အချို့မှာ မိကျောင်းကဲ့သို့ ပါးစပ်ရှိကြ၏။ အချို့မှာ ဂရုဍ (Garuḍa) ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၍ အချို့မှာ ငှက်ကန့် (heron) ကဲ့သို့ နှုတ်တံရှိကြ၏။ ထို့ပြင် အချို့မှာ ဝံပုလွေ နှင့် ကော် (crow) ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြ၏»။ စစ်၏အမှောင်မိုက်သော လေထုအတွင်း၌ ဤဖော်ပြချက်သည် မသဘာဝနှင့် သားရဲဆန်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်များကို ထုတ်ဖော်ကာ ကြောက်ရွံ့မှုကို ပိုမိုမြှင့်တင်သည်—အကြမ်းဖက်မှုက ကမ္ဘာကို အမင်္ဂလာနိမိတ်များပြည့်နှက်သည့် ကြောက်မက်ဖွယ်မြေပြင်အဖြစ် ပြောင်းလဲသကဲ့သို့။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how war and adharma-filled violence generate an atmosphere of भय (terror) and अशुभ-लक्षण (inauspicious signs). By depicting monstrous, predatory faces, the narrative suggests that when righteousness collapses, the world appears distorted and threatening—serving as a moral warning about the consequences of unchecked aggression.
Vaiśaṃpāyana is describing terrifying beings/forms seen in the war context—figures with animal and bird faces (elephant, crocodile, Garuḍa, heron, wolf, crow). The description intensifies the scene’s dread and signals ominous conditions surrounding the conflict.