Adhyaya 13

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । अंबरीषस्य राजर्षेरैशान्यां पापनाशनम्

Pulastya berkata: Kemudian, wahai raja yang terbaik, pergilah ke tīrtha yang masyhur di tiga alam—tīrtha milik raja-ṛṣi Ambārīṣa—di arah timur laut, pemusnah dosa.

Verse 2

यत्र स्वयं हृषीकेशः काले च कलिसंज्ञके । तस्य वाक्यादृतस्तीर्थे स्वयं हि परितिष्ठति

Di sana, bahkan pada zaman yang dinamai Kali, Hṛṣīkeśa sendiri—memuliakan sabda-Nya—bersemayam secara nyata di tīrtha itu.

Verse 3

पुरासीत्पृथिवीपालो ह्यंबरीषो युगे कृते । हरिमाराधयामास तपस्तेपे सुदुष्करम्

Pada zaman dahulu, dalam Kṛta Yuga, ada seorang pemerintah bumi bernama Ambārīṣa. Baginda memuja Hari dan menjalani tapa yang amat sukar.

Verse 4

तस्मिंस्तीर्थे स राजेन्द्रो मितभक्षो जितेन्द्रियः । सहस्रमेकं वर्षाणां तत आसीत्फलाशनः

Di tīrtha itu, raja agung—menahan makan dan menaklukkan indera—kemudian menjalani seribu tahun dengan hanya memakan buah-buahan semata-mata.

Verse 5

सहस्रे द्वे ततो राजञ्छीर्णपर्णाशनोऽभवत् । सहस्रे द्वे ततो भूयो जलाहारो बभूव ह

Kemudian, wahai Raja, selama dua ribu tahun baginda hidup dengan memakan daun-daun kering; dan dua ribu tahun lagi sesudah itu, baginda hanya berpuasa dengan air sahaja.

Verse 6

सहस्रत्रितयं राजन्वायुभक्षो बभूव ह । चिन्तयन्पुंडरीकाक्षं मानसे श्रद्धयान्वितः

Wahai Raja, selama tiga ribu tahun baginda hidup hanya dengan udara; sambil di dalam hati, dengan penuh śraddhā, baginda bermeditasi kepada Tuhan Bermata Teratai, Viṣṇu.

Verse 7

दश वर्षसहस्रान्ते ततश्च नृपसत्तम । तुतोष भगवान्विष्णुस्तस्यासौ दर्शनं ददौ

Kemudian, wahai raja yang paling utama, pada akhir sepuluh ribu tahun, Bhagavān Viṣṇu berkenan dan menganugerahkan kepadanya darśana, penglihatan ilahi-Nya.

Verse 8

कृत्वा देवपते रूपमारुह्यैरावतं गजम् । अब्रवीद्वरदोऽस्मीति अंबरीषं नराधिपम्

Dengan mengambil rupa sebagai Tuhan para dewa dan menaiki gajah Airāvata, baginda bersabda kepada Raja Ambārīṣa: “Akulah pemberi anugerah.”

Verse 9

इंद्र उवाच । वरं वरय भद्रं ते राजन्यन्मनसीप्सितम् । त्वां दृष्ट्वा भक्तिसंयुक्तमागतोऽहमसंशयम्

Indra berkata: "Pilihlah satu kurnia, wahai Raja, semoga kebaikan bersamamu. Apa sahaja yang dihajati hatimu. Melihat engkau penuh dengan ketaatan, aku datang ke sini tanpa ragu."

Verse 10

अंबरीष उवाच । मुक्तिं दातुमशक्तोसि त्वं च वृत्रनिषूदन । तव प्रसादाद्देवेश त्रैलोक्यं मम वर्त्तते । स्वागतं गच्छ देवेश न वरो रोचते मम

Ambārīṣa berkata: "Wahai pembunuh Vṛtra, engkau tidak mampu memberikan pembebasan. Dengan kurniamu, wahai Tuhan para dewa, tiga dunia sudah berada di bawah pemerintahanku. Selamat datang, pergilah dengan aman; tiada kurnia yang memuaskan hatiku."

Verse 11

सर्वथा दास्यते मह्यं वरं तुष्टश्चतुर्भुजः । तदाहं प्रतिगृह्णामि गच्छ देव नमोस्तु ते

"Walau bagaimanapun, Tuhan Berlengan Empat, apabila berpuas hati, akan mengurniakan aku rahmat. Oleh itu aku menerimanya (daripada-Nya). Pergilah, wahai dewa; salam kepadamu."

Verse 12

इन्द्र उवाच । वरं वरय राजर्षे यत्ते मनसि वर्त्तते । ब्रह्मविष्णुत्रिनेत्राणामहमीशो नृपोतम

Indra berkata: "Pilihlah satu kurnia, wahai pendeta diraja - apa sahaja yang ada dalam fikiranmu. Wahai raja yang terbaik, akulah tuan kepada Brahmā, Viṣṇu, dan Yang Bermata Tiga (Śiva)."

Verse 13

अन्येषां चैव देवानां त्रैलोक्यस्याप्यहं विभुः । वरं वरय तस्मात्त्वं प्रसादान्मे सुदुर्ल्लभम्

"Aku sememangnya pemerintah yang gagah bagi dewa-dewa lain juga, dan bagi tiga dunia. Oleh itu, mintalah satu kurnia - yang sukar diperolehi - dengan kurniaanku."

Verse 14

प्रसन्ने मयि राजेन्द्र प्रसन्नाः सर्वदेवताः । कुरु मे वचनं राजन्गृह्यतां वरमुत्तमम्

“Apabila beta berkenan, wahai tuan segala raja, maka sekalian dewa pun berkenan. Tunaikanlah titahku, wahai Raja—terimalah anugerah yang paling utama.”

Verse 15

अंबरीष उवाच । राजा त्वं सर्वदेवानां त्रैलोक्यस्य तथेश्वरः । सप्तद्वीपवती राजा अहं वृत्रनिषूदन

Ambārīṣa berkata: “Engkaulah raja segala dewa dan benar-benar Penguasa tiga alam. Namun aku hanyalah raja atas bumi yang memiliki tujuh benua, wahai pembunuh Vṛtra.”

Verse 16

हषीकेशस्य सद्भक्तं विद्धि मां तात निश्चयम् । आगतश्च हृषीकेशो वरं दास्यत्यसंशयम्

“Wahai anakku, ketahuilah dengan pasti bahawa aku ini seorang bhakta sejati Hṛṣīkeśa. Hṛṣīkeśa telah pun hadir, dan tanpa ragu Dia akan mengurniakan anugerah.”

Verse 17

इन्द्र उवाच । ददतो मम भूपाल न गृह्णासि वरं यदि । वज्रं त्वां प्रेरयिष्यामि वधाय कृतनिश्चयः

Indra berkata: “Wahai raja, jika engkau tidak menerima anugerah yang kuhulurkan, maka aku—yang telah bertekad atas kematianmu—akan melontarkan vajra (petir) kepadamu.”

Verse 18

एवमुक्त्वा सहस्राक्षः सृक्किणी परिलेलिहन् । कुलिशं भ्रामयामास गृहीत्वा दक्षिणे करे

Setelah berkata demikian, Indra yang bermata seribu menjilat hujung bibirnya, lalu menggenggam kuliśa (vajra) di tangan kanan dan mula memutarkannya.

Verse 19

तस्येवं भ्राम्यमाणस्य महोत्पाता बभूविरे । ततः पर्वतशृंगाणि विशीर्णानि समंततः

Tatkala ia memutarnya demikian, timbullah alamat-alamat besar; lalu di sekeliling, puncak-puncak gunung pun pecah berkecai dan bertaburan.

Verse 20

आवृतं गगन मेघैर्विधुन्वानैर्महीं तदा । न किंचिद्दृश्यते तत्र सर्वं संतमसावृतम्

Kemudian langit diselubungi awan yang bergoncang dan berpusar di atas bumi; tiada sesuatu pun kelihatan di sana—semuanya tertutup oleh kegelapan pekat.

Verse 21

एतस्मिन्नेव काले तु स राजा हरिवत्सलः । निमील्य लोचने स्वीये समाधिस्थो बभूव ह

Pada saat itu juga, raja yang dikasihi Hari menutup kedua matanya sendiri lalu masuk ke dalam samādhi.

Verse 22

ततस्तुष्टो जगन्नाथ साक्षात्प्रत्यक्षतां गतः । ऐरावतः स गरुडस्तत्क्षणात्समजायत

Kemudian Jagannātha, Tuhan alam semesta, berkenan hati lalu menampakkan diri secara nyata. Pada saat itu juga, Garuḍa muncul menggantikan tempat Airāvata.

Verse 23

तमुवाच हृषीकेशो मेघगंभीरया गिरा । ध्यानस्थितं नृपश्रेष्ठं शंख चक्रगदाधरः

Hṛṣīkeśa, yang memegang sangkha, cakra dan gada, bersabda kepada raja terbaik yang tenggelam dalam dhyāna, dengan suara sedalam gemuruh awan.

Verse 24

श्रीभगवानुवाच । परितुष्टोऽस्मि ते वत्सानन्यभक्त जनेश्वर । वरं वरय भद्रं ते यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

Tuhan Yang Maha Mulia bersabda: “Wahai anakku, penguasa manusia, yang berbhakti hanya kepada-Ku—Aku amat berkenan kepadamu. Pilihlah suatu anugerah; semoga kesejahteraan dan keberkatan menyertaimu, walaupun anugerah itu amat sukar diperoleh.”

Verse 25

अंबरीष उवाच । यदि प्रसन्नो भगवन्यदि देयो वरो मम । संसाराब्धेस्तारणाय वरदो भव मे हरे

Ambārīṣa berkata: “Jika Engkau berkenan, wahai Bhagavān, dan jika suatu anugerah hendak dikurniakan kepadaku—maka, wahai Hari, jadilah Pemberi Anugerah bagiku untuk menyeberangi lautan saṃsāra.”

Verse 26

पुलस्त्य उवाच । अथाह भगवान्विष्णुरंबरीषं जनाधिपम् । ज्ञानयोगं सुविस्तीर्णं संसारक्षयकारणम्

Pulastya berkata: Kemudian Tuhan Yang Maha Mulia Viṣṇu berbicara kepada Raja Ambārīṣa, penguasa rakyat, lalu menghuraikan dengan panjang lebar Yoga Pengetahuan (jñāna-yoga), sebab yang menghakis ikatan saṃsāra.

Verse 27

यस्मिञ्जाते नरः सद्यः संसारान्मुच्यते नृप । श्रुत्वा स नृपतिः सम्यक्प्रणम्योवाच केशवम्

Wahai Raja, apabila pengetahuan itu bangkit, seseorang segera terlepas daripada saṃsāra. Setelah mendengarnya, raja itu menunduk sujud dengan sempurna, lalu berkata kepada Keśava (Viṣṇu).

Verse 28

अंबरीष उवाच । भगवन्यस्त्वया प्रोक्तो योगोऽयं मम विस्तरात् । दुर्ज्ञेयः स नृणां देव विशेषाच्च कलौ युगे

Ambārīṣa berkata: “Wahai Tuhan, yoga yang Engkau ajarkan kepadaku dengan terperinci ini sukar difahami oleh manusia, wahai Dewa—lebih-lebih lagi pada zaman Kali-yuga.”

Verse 29

अपि चेत्सुप्रसन्नोऽसि क्रियायोगं ब्रवीहि मे । लोकानां तारणार्थाय शंखचक्रगदाधर

Jika Engkau benar-benar berkenan, ajarkanlah kepadaku Kriyāyoga, Yoga Tindakan Suci, wahai Pemegang sangkha, cakra dan gada, agar segala alam dapat diseberangkan menuju keselamatan.

Verse 30

पुलस्त्य उवाच । ततस्तस्मै नरेन्द्राय क्रियायोगं जनार्द्दनः । यथायोग्यं नृपश्रेष्ठ कथयामास केशवः

Pulastya berkata: Kemudian Janārdana (Keśava) menerangkan Kriyāyoga kepada raja itu, menurut yang paling sesuai baginya, wahai yang terbaik di antara para penguasa.

Verse 31

तं श्रुत्वा तुष्टहृदयोंऽबरीषो वाक्यमब्रवीत्

Setelah mendengarnya, Ambārīṣa—dengan hati yang puas—mengucapkan kata-kata ini.

Verse 32

अंबरीष उवाच । यदि तुष्टोऽसि भगवन्रूपेणानेन माधव । ममाश्रमे त्वं देवेश सदा सन्निहितो भव

Ambārīṣa berkata: Jika Engkau berkenan, wahai Bhagavān Mādhava, dengan rupa ini, maka wahai Tuhan para dewa, tinggallah senantiasa hadir di pertapaanku.

Verse 33

यतस्त्वत्प्रतिमामेकामर्चयामि विधानतः । पूजयिष्यंति लोकास्त्वां शंखचक्रगदाधरम्

Kerana aku akan memuja satu pratima-Mu menurut tata cara yang benar; dan orang ramai akan memuja-Mu—Pemegang sangkha, cakra dan gada.

Verse 34

पुलस्त्य उवाच । तथोक्तो माधवेनासौ चकार हरिमंदिरम् । प्रतिमां पूजयामास गन्धपुष्पानुलेपनैः

Pulastya berkata: Setelah diajar oleh Mādhava demikian, dia pun membina sebuah kuil bagi Hari, lalu memuja arca-Nya dengan wangi-wangian, bunga-bungaan, dan minyak sapuan suci.

Verse 35

ततः कालेन महता भगवान्विष्णुमंदिरे । तेनैव वपुषा प्राप्तः सपुत्रः सहबांधवः

Kemudian, setelah masa yang sangat panjang, dia datang ke kuil Bhagavān Viṣṇu dengan tubuh yang sama itu juga, bersama anaknya serta kaum kerabatnya.

Verse 36

अद्यापि भगवान्विष्णुः सत्यवाक्येन भूपतेः । सदा संनिहितो विष्णुस्तस्मिन्नवसरे कलौ

Bahkan hingga hari ini, wahai raja, oleh kuasa kata-kata benar sang pemerintah itu, Tuhan Viṣṇu senantiasa hadir di sana—terutama pada zaman Kali, pada saat yang suci itu.

Verse 37

तदारभ्य महाराज क्रियायोगो धरातले । प्रवृत्तः प्रतिमाकारः काले च कलिसंज्ञके

Sejak saat itu, wahai raja agung, disiplin amalan suci (kriyā-yoga) berkembang di bumi; dan pada zaman yang disebut Kali, pemujaan melalui bentuk arca (pratimā) pun ditegakkan.

Verse 38

यस्तं पूजयते भक्त्या हृषीकेशे नृपार्बुदे । स याति विष्णुसालोक्यं प्रसादाच्च हरेर्नृप

Sesiapa yang memuja-Nya dengan bhakti di Hṛṣīkeśa, wahai raja Arbuda, dia akan mencapai Viṣṇu-sālokya—bersekutu dalam alam Viṣṇu—oleh rahmat Hari, wahai raja.

Verse 39

एकादश्यां महाराज जागरं यः सदा नृप । करिष्यति निराहारो हृषीकेशाग्रतः स्थितः । स यास्यति परं स्थानं दुर्ल्लभं त्रिदशैरपि

Pada hari Ekādaśī, wahai raja agung, sesiapa yang berpuasa tanpa makan dan berjaga sepanjang malam sambil berdiri di hadapan Hṛṣīkeśa, akan mencapai kediaman tertinggi, yang sukar dicapai bahkan oleh para dewa.

Verse 40

यत्पुण्यं कपिलादाने कार्तिक्यां ज्येष्ठपुष्करे । तत्फलं लभते मर्त्त्यो हृषीकेशस्य दर्शनात्

Apa jua pahala suci yang diperoleh melalui sedekah lembu kapilā pada bulan Kārtika di Jyeṣṭha-Puṣkara, pahala yang sama diperoleh manusia hanya dengan memandang Hṛṣīkeśa.

Verse 41

शुक्ले वा यदि वा कृष्णे संप्राप्ते हरिवासरे । यः पश्यति हृषीकेशमश्वमेधफलं लभेत्

Sama ada pada paruh terang atau paruh gelap bulan, apabila tiba hari suci bagi Hari, sesiapa yang memandang Hṛṣīkeśa akan memperoleh buah pahala korban Aśvamedha.

Verse 42

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूजयेत्तु विधानतः । यस्तत्र चतुरो मासन्सम्यग्व्रतपरायणः । अभ्यर्चयेद्धृषीकेशं न स भूयोऽभिजायते

Oleh itu, dengan segala usaha hendaklah Dia disembah menurut tata cara. Sesiapa yang di sana, tekun berpegang pada vrata yang benar selama empat bulan, dan memuja Hṛṣīkeśa dengan sempurna, dia tidak akan lahir lagi.

Verse 43

एकः सर्वाणि तीर्थानि करोति नृपसत्तम । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

Wahai raja yang utama, seorang boleh menziarahi semua tīrtha; seorang lagi, dengan minda terhimpun, memandang Hṛṣīkeśa sepanjang tempoh Cāturmāsya.

Verse 44

एको दानानि सर्वाणि ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

Seseorang boleh mengurniakan segala jenis dana kepada para brāhmaṇa; seorang lagi, dengan minda teguh dan terkumpul, menyaksikan Hṛṣīkeśa sepanjang Cāturmāsya.

Verse 45

एकः कन्यासहस्रं तु प्रदद्याच्च यथाविधि । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

Seseorang boleh, menurut upacara yang wajar, mengurniakan seribu anak dara sebagai dana; seorang lagi, tenang dan terhimpun, menyaksikan Hṛṣīkeśa sepanjang Cāturmāsya.

Verse 46

सूर्यग्रहे कुरुक्षेत्रे दद्याद्दानमनुत्तमम् । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

Seseorang boleh memberi dana yang tiada bandingan di Kurukṣetra ketika gerhana matahari; namun seorang lagi, dengan hati terhimpun, menyaksikan Hṛṣīkeśa pada musim Cāturmāsya—dan penglihatan itu dipuji sebagai yang tertinggi.

Verse 47

अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैर्यजत्येकः सदक्षिणैः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

Seseorang melaksanakan yajña seperti Agniṣṭoma, lengkap dengan dakṣiṇā; namun seorang lagi, teguh dan terhimpun, menyaksikan Hṛṣīkeśa dalam Cāturmāsya—dan itulah dinyatakan sebagai pencapaian yang lebih agung.

Verse 48

एको हिमालयं गत्वा त्यजति स्व कलेवरम् । पश्यत्यन्यो हषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

Seseorang pergi ke Himālaya lalu meninggalkan jasadnya di sana; namun seorang lagi, dengan hati tenang dan terhimpun, menyaksikan Hṛṣīkeśa dalam Cāturmāsya—ini dipuji sebagai buah yang lebih tinggi.

Verse 49

एकस्तु भृगुपातेन त्यजेद्देहं सुतीर्थके । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

Seseorang meninggalkan jasad di tīrtha yang mulia melalui amalan bernama Bhṛgupāta; namun seorang lagi, dengan minda terhimpun dalam samādhi, menyaksikan Hṛṣīkeśa sepanjang Cāturmāsya—itulah yang dipuji sebagai berkat yang lebih agung.

Verse 50

एकः प्रायोपवेशेन प्राणांस्त्यजति मानवः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

Seseorang melepaskan nyawa melalui prāyopaveśa (nazar berpuasa hingga mati); namun seorang lagi, dengan diri terhimpun, menyaksikan Hṛṣīkeśa pada Cāturmāsya—itulah yang dipuji sebagai keuntungan rohani yang lebih tinggi.

Verse 51

ब्रह्मज्ञानं वदत्येकः श्रुत्वा ज्ञानवि शारदः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

Seseorang, setelah banyak mendengar dan mahir dalam pengetahuan, menghuraikan brahmajñāna; namun seorang lagi, dengan minda tenang dan terpusat, menyaksikan Hṛṣīkeśa pada Cāturmāsya—ini dirayakan sebagai pemenuhan yang lebih tinggi.

Verse 52

गयाश्राद्धं करोत्येकः पितृपक्षे नृपोत्तम । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

Wahai raja yang utama, seseorang melaksanakan Gayā-śrāddha pada Pitṛpakṣa; namun seorang lagi, dengan tumpuan yang teguh, menyaksikan Hṛṣīkeśa pada Cāturmāsya—ini diumumkan sebagai pahala yang lebih tinggi.

Verse 53

चांद्रायणसहस्रं च करोत्येकः समाहितः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुमास्यं समाहितः

Seseorang, berdisiplin dan tekun, melaksanakan seribu kali tapa Cāndrāyaṇa; namun seorang lagi, sama tenang dan terpusat, menyaksikan Hṛṣīkeśa dalam Cāturmāsya—ini dipuji sebagai hasil yang lebih unggul.

Verse 54

व्रतं तपः सहस्राब्दमेकः सम्यक्चरेन्नरः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

Seseorang boleh menunaikan vrata dan tapa dengan benar selama seribu tahun; namun yang lain, dengan minda terserap dalam samādhi, beroleh darśana Hṛṣīkeśa pada masa Cāturmāsya—itulah dipuji sebagai pencapaian yang lebih tinggi.

Verse 55

एकस्तु चतुरो वेदान्सम्यक्पठति ब्राह्मणः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

Seorang brāhmaṇa boleh membaca dengan sempurna keempat-empat Veda; namun yang lain, dengan hati teguh dan tenang, beroleh darśana Hṛṣīkeśa pada masa Cāturmāsya—itulah dipandang sebagai kesempurnaan dharma yang lebih tinggi.

Verse 56

बहुना किमिहोक्तेन शृणु संक्षेपतो नृप । एकतस्तु भवेत्सर्वमेकतो हरिदर्शनम्

Apa gunanya berkata panjang di sini? Dengarlah secara ringkas, wahai Raja: di satu pihak ada segala-galanya (segala pahala dan hasil), dan di pihak yang lain hanyalah darśana, pandangan penyelamat, terhadap Hari.

Verse 57

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्थातव्यं हरिसंनिधौ । अम्बरीषस्य राजर्षेः स्थानके पापनाशने

Oleh itu, dengan segala usaha hendaklah seseorang tetap dekat dengan Hari—di tempat suci yang memusnahkan dosa, yang berkaitan dengan rājaṛṣi Ambarīṣa.

Verse 58

एकतस्तु हृषीकेश एकतः कर्णिकेश्वरः । तयोर्मर्त्या मृता ये च मानवा नृपसत्तम

Di satu sisi ada Hṛṣīkeśa, dan di sisi yang lain ada Karṇikeśvara. Wahai raja yang utama, para insan fana—mereka yang mati di antara kedua-duanya…

Verse 59

अपि कृत्वा महत्पापं गच्छंति हरिसन्निधौ । हृषीकेशं समालोक्य सद्यो मुक्तिमवाप्नुयात्

Walaupun telah melakukan dosa besar, jika seseorang pergi ke hadirat Hari; dengan memandang Hṛṣīkeśa, ia dapat memperoleh moksha serta-merta.

Verse 60

पुष्पमेकं हृषीकेशे यश्चारोपयते नृप । सुखसौभाग्यसंयुक्त इह लोके परत्र च

Wahai Raja, sesiapa yang mempersembahkan walau sekuntum bunga kepada Hṛṣīkeśa akan dikurniai kebahagiaan dan tuah—di dunia ini dan di alam kemudian.

Verse 61

हृषीकेशस्य यो भक्त्या करिष्यत्यनुलेपनम् । स यास्यति परं स्थानं जरामरणवर्जितम्

Sesiapa yang dengan bhakti melakukan anulepana (sapuan/pelapisan wangi) bagi Hṛṣīkeśa akan pergi ke kediaman tertinggi, bebas daripada tua dan mati.

Verse 62

संमार्जनं च तस्याग्रे यः करोति समाहितः । यावत्यो रेणवस्तत्र तावद्वर्षशतानि सः । मोदते विष्णुलोकस्थो नात्र कार्या विचारणा

Sesiapa yang dengan tumpuan hati menyapu di hadapan-Nya—sebanyak mana zarah debu di situ, sebanyak itulah ratusan tahun dia bersukacita, tinggal di alam Viṣṇu. Tiada keraguan tentangnya.

Verse 63

कार्तिके शुक्लपक्षे च एकादश्यां नृपोत्तम । दीपमारोपयेद्यश्च हृषीकेशाग्रतो नृप

Wahai raja yang utama, pada bulan Kārttika, dalam paruh terang (Śukla-pakṣa), pada hari Ekādaśī—sesiapa yang menyalakan dan menempatkan pelita di hadapan Hṛṣīkeśa, wahai Raja…

Verse 64

यथायथा प्रकाशेत पापं जन्मांतरार्जितम् । तथातथा व्रजेन्नाशं तस्य कायादशेषतः

Sebagaimana pelita memancarkan cahaya, demikianlah dosa yang terkumpul dari kelahiran-kelahiran lampau tersingkap; dan pada kadar yang sama ia musnah, sehingga tubuhnya disucikan seluruhnya.

Verse 65

पंचामृतेन यः पूजां हृषीकेशे करिष्यति । दध्ना क्षीरेण वा यस्तु न स भूयोऽभिजायते

Sesiapa yang memuja Hṛṣīkeśa dengan pañcāmṛta—atau walau hanya dengan dadih atau susu—dia tidak akan lahir kembali.

Verse 66

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन हृषीकेशं समर्चयेत् । संसारबंधतो राजन्मुक्तिमाप्नोति मानवः

Oleh itu, wahai Raja, hendaklah dengan segala upaya menyembah Hṛṣīkeśa. Manusia mencapai mokṣa, terbebas daripada belenggu saṃsāra.

Verse 67

हृषीकेशे विशेषेण कर्त्तव्यं पूजनं सदा

Hendaklah sentiasa melakukan pemujaan, khususnya dengan ketekunan yang mendalam, kepada Hṛṣīkeśa.