Adhyaya 151

Verse 1

सूत उवाच । अन्धकोऽपि परां विद्यां ज्ञात्वा शुक्रार्जितां तदा । केलीश्वर्याः प्रसादं च भक्तिजं बलवृद्धिदम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ അന്ധകനും ശുക്രനാൽ ലഭിച്ച പരാവിദ്യ അറിഞ്ഞ്, ഭക്തിജന്യവും ബലവർധകവുമായ കേളീശ്വരിയുടെ പ്രസാദം പ്രാപിച്ച് ശക്തിമാനായി.

Verse 2

अवध्यतामात्मनश्च पितामहवरोद्भवम् । महेश्वरं समुद्दिश्य कोपं चक्रे ततः परम्

അനന്തരം പിതാമഹൻ (ബ്രഹ്മാവ്) നൽകിയ വരത്തിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ താനവധ്യനെന്നു കരുതി, മഹേശ്വരനെ ലക്ഷ്യമാക്കി കോപം ചൊരിഞ്ഞു; പിന്നെ അത്യന്തം ക്രുദ്ധനായി।

Verse 3

दूतं च प्रेषयामास कैलासं पर्वतं प्रति । गच्छ दूत हरं ब्रूहि मम वाक्येन सांप्रतम्

അവൻ കൈലാസപർവതത്തേക്കു ഒരു ദൂതനെ അയച്ചു പറഞ്ഞു—“പോക ദൂതാ! ഇപ്പോൾ എന്റെ വാക്കായി ഹരൻ (ശിവൻ)നോട് ഈ വാക്കുകൾ അറിയിക്ക.”

Verse 4

शक्रमेनं परित्यज्य सुखं तिष्ठात्र पर्वते । नो चेद्द्रुतं समागत्य सकैलासं सभार्यकम्

“ഈ ശക്രനെ (ഇന്ദ്രനെ) ഉപേക്ഷിച്ച് ഈ പർവതത്തിൽ സുഖമായി പാർക്കുക; അല്ലെങ്കിൽ വേഗം വരിക—കൈലാസത്തോടും ഭാര്യയോടും കൂടി।”

Verse 5

सगणं च रणे हत्वा सुखी स्थास्यामि नंदने । त्वामहं नाशयिष्यामि सत्येनात्मानमालभे

“യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെ നിന്റെ ഗണങ്ങളോടുകൂടെ വധിച്ച് ഞാൻ നന്ദനത്തിൽ സുഖമായി പാർക്കും; നിന്നെ ഞാൻ നശിപ്പിക്കും—ഈ സത്യത്തിൽ ഞാൻ എന്റെ ജീവനെ തന്നെ പണയമിടുന്നു।”

Verse 6

एवमुक्तः स दैत्येन दूतो गत्वा द्रुतं ततः । प्रोवाच शंकरं वाक्यैः परुषैः स विशेषतः

ദൈത്യൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ ദൂതൻ വേഗത്തിൽ ചെന്നു ശങ്കരനോട് ആ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു—അവ കഠിനവും പ്രത്യേകിച്ച് അഹങ്കാരപരവുമായിരുന്നു।

Verse 7

ततः कोपपरीतात्मा भगवान्वृषभध्वजः । गणान्संप्रेषयामास वधार्थं तस्य दुर्मतेः

അപ്പോൾ ധർമ്മോചിത കോപത്തിൽ ആവൃതനായ വൃഷഭധ്വജനായ ഭഗവാൻ ശിവൻ ആ ദുർമതിയുടെ വധാർത്ഥം തന്റെ ഗണങ്ങളെ അയച്ചു।

Verse 8

वीरभद्रं महाकालं नंदिं हस्तिमुखं तथा । अघोरं घोरनादं च घोरघंटं महाबलम्

അവൻ വീരഭദ്രൻ, മഹാകാലൻ, നന്ദി, ഹസ്തിമുഖൻ; കൂടാതെ അഘോരൻ, ഘോരനാദൻ, മഹാബലനായ ഘോരഘണ്ടൻ എന്നിവരെ ആഹ്വാനിച്ചു।

Verse 9

एतेषामनुगाश्चान्ये कोटिरेका पृथक्पृथक् । सर्वान्संप्रेषयामास वधार्थं तस्य दुर्मतेः

ഇവരോടൊപ്പം മറ്റു അനുഗാമികളും ഉണ്ടായിരുന്നു—ഓരോ വിഭാഗവും വേറേവേറെ ഒരു കോടി വീതം—ആ ദുർമതിയുടെ നാശാർത്ഥം എല്ലാവരെയും അയച്ചു।

Verse 10

अथ संप्रेषितास्तेन गणास्ते विकृताननाः । हर्षेण महताविष्टा गर्जमाना यथा घनाः

അപ്പോൾ അവൻ അയച്ച ആ വികൃതമുഖ ഗണങ്ങൾ മഹാഹർഷത്തിൽ നിറഞ്ഞ് മേഘങ്ങളെപ്പോലെ ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നേറി।

Verse 11

धृतायुधा गताः सर्वे युद्धार्थं यत्र सा पुरी । शक्रस्यासादिता तेन दानवेन बलीयसा

അവർ എല്ലാവരും ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ചു യുദ്ധാർത്ഥം ആ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി; ആ നഗരം ശക്രന്റെ ശത്രുവായ ആ ബലവാനായ ദാനവൻ ആക്രമിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു।

Verse 12

अथ प्राप्तान्गणान्दृष्ट्वा दानवास्ते धृतायुधाः । निश्चक्रमुर्वै सहसा युद्धार्थमतिगर्विताः

അപ്പോൾ എത്തിയ ഗണങ്ങളെ കണ്ടു, ആയുധധാരികളായ ആ ദാനവർ അതിഗർവത്തിൽ വീർപ്പോടെ, പെട്ടെന്നു യുദ്ധാർത്ഥം പുറപ്പെട്ടു।

Verse 13

ततः समभवद्युद्धं गणानां दानवैः सह । परस्परं महारौद्रं मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्

പിന്നീട് ഗണങ്ങളുടെയും ദാനവങ്ങളുടെയും ഇടയിൽ യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു—പരസ്പരം മഹാരൗദ്രം—പിന്മാറ്റം മരണത്തിന്റെ വിലയായി കണക്കാക്കി।

Verse 14

ततो हरगणाः सर्वे दानवैस्तै रणाजिरे । जिता जग्मुर्दिशो भीता हरवीक्षणतत्पराः

അപ്പോൾ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ആ ദാനവർ ജയിച്ചതിനാൽ, ഹരന്റെ എല്ലാ ഗണങ്ങളും ഭീതിയോടെ ദിക്കുകളിലേക്കു ഓടി; ഹരദർശന-ശരണം തേടി ആകുലരായി।

Verse 15

हरोऽपि तान्गणान्भग्नान्दृष्ट्वा कोपाद्विनिर्ययौ । हरं दृष्ट्वा ततो दैत्या दुद्द्रुवुस्ते दिशो दश

ഹരനും തന്റെ തകർന്ന ഗണങ്ങളെ കണ്ടു ക്രോധത്തോടെ പുറപ്പെട്ടു; ഹരനെ കണ്ടയുടൻ ആ ദൈത്യർ ഭീതിയിൽ പത്ത് ദിക്കുകളിലേക്കു ഓടിപ്പോയി।

Verse 16

अन्धकोऽपि हरं दृष्ट्वा युद्धार्थं संमुखो ययौ । ततो युद्धं समभवदंधकस्य हरेण तु । वृत्रवासवयोः पूर्वं यथा युद्धमभून्महत्

അന്ധകനും ഹരനെ കണ്ടു യുദ്ധാർത്ഥം നേരെ മുന്നോട്ട് ചെന്നു. തുടർന്ന് അന്ധകനും ഹരനും തമ്മിൽ മഹായുദ്ധം ഉണ്ടായി; പൂർവ്വം വൃത്രനും വാസവനും (ഇന്ദ്രൻ) തമ്മിൽ നടന്ന മഹാസമരത്തെപ്പോലെ।

Verse 17

चक्रनालीकनाराचैस्तोमरैः खड्गमुद्गरैः । एवं न शक्यते हंतुं दानवो विविधायुधैः

ചക്രം, ബാണങ്ങൾ, ഇരുമ്പുശൂലങ്ങൾ, ഖഡ്ഗം, മുദ്ഗരം മുതലായ പലവിധ ആയുധങ്ങളാൽ പ്രഹരിച്ചിട്ടും ആ ദാനവനെ ഇങ്ങനെ വധിക്കുവാൻ സാധ്യമായില്ല।

Verse 18

अस्त्रयुद्धं परित्यज्य बाहु युद्धमुपागतौ । करं करेण संगृह्य मुष्टिप्रहरणौ तदा

അസ്ത്രയുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ച് അവർ ഇരുവരും ബാഹുയുദ്ധത്തിലേക്ക് നീങ്ങി. കൈ കൈയിൽ പിടിച്ച്, അപ്പോൾ പരസ്പരം മുഷ്ടിപ്രഹാരം ചെയ്തു।

Verse 19

दानवेनाथ देवेशो बंधेनाक्रम्य पीडितः । निष्पंदभावमापन्नस्ततो मूर्च्छामुपागतः

അപ്പോൾ ദാനവൻ ബന്ധനത്തോടെ ദേവേശ്വരനെ അടക്കി പീഡിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹം നിശ്ചലനായി അവിടെത്തന്നെ മൂർച്ചയിൽ വീണു।

Verse 20

मूर्छागतं तु तज्ज्ञात्वा ह्यन्धको निर्ययौ गृहात् । तावत्स्थाणुः क्षणाल्लब्ध्वा चेतनामात्तकार्मुकः

അദ്ദേഹം മൂർച്ചയിൽ ആണെന്ന് അറിഞ്ഞ് അന്ധകൻ തന്റെ വസതിയിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് വന്നു. അതേസമയം സ്ഥാണു ക്ഷണത്തിൽ ബോധം വീണ്ടെടുത്തു ധനുസ്സെടുത്തു।

Verse 21

आयसीं लकुटीं गृह्य प्रभुर्भारसहसि काम् । दानवेन्द्रं ततः प्राप्य ताडयामास मूर्धनि

പിന്നീട് പ്രഭു ഭാരമേറിയ ഇരുമ്പുകോൽ എടുത്ത് ദാനവേന്ദ്രനെ സമീപിച്ച് അവന്റെ ശിരസ്സിൽ പ്രഹരിച്ചു।

Verse 22

सोऽपि खड्गेन देवेशं ताडयामास वेगतः । अथ देवोऽपि सस्मार कौबेरास्त्रं महाहवे

അവനും വേഗത്തിൽ വാളുകൊണ്ട് ദേവേശനെ വെട്ടി. അപ്പോൾ ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ ദേവനും കൗബേരാസ്ത്രത്തെ സ്മരിച്ചു.

Verse 23

अस्त्रेण तेन हृदये ताडयामास दानवम् । ततः स ताडितस्तेन रुधिरोद्गारमुद्वमन्

ആ അസ്ത്രം കൊണ്ട് അദ്ദേഹം ദാനവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രഹരിച്ചു. അതേറ്റു മുറിവേറ്റ അവൻ രക്തം ഛർദ്ദിച്ചുകൊണ്ട് നിന്നു.

Verse 24

पतितोऽधोमुखो भूत्वा ततः शूलेन भेदितः । शूलाग्रसंस्थितः पापश्चक्रवद्भ्रमते ततः

അവൻ തലകീഴായി വീഴുകയും ത്രിശൂലം കൊണ്ട് ഭേദിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ത്രിശൂലത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ കിടന്ന ആ പാപി ചക്രം പോലെ കറങ്ങി.

Verse 25

अन्धकोऽपि तदात्मानं तथावस्थमवेक्ष्य च । ततो वाग्भिः सुपुष्टाभिरस्तौद्देवं महेश्वरम्

അന്ധകനും തന്നെ ആ അവസ്ഥയിൽ കണ്ടിട്ട്, ഉചിതമായ വാക്കുകളാൽ മഹേശ്വരനായ ദേവനെ സ്തുതിച്ചു.

Verse 26

अन्धक उवाच । नमस्ते जगतां धात्रे शर्वाय त्रिगुणात्मने । वृषभासनसंस्थाय शशांककृतभूषण

അന്ധകൻ പറഞ്ഞു - ലോകത്തെ ധരിക്കുന്നവനും ത്രിഗുണാത്മാവും ശർവ്വനുമായ അങ്ങേക്ക് നമസ്കാരം. കാളപ്പുറത്തിരിക്കുന്നവനും ചന്ദ്രനെ ആഭരണമാക്കിയവനുമായ അങ്ങയെ ഞാൻ വണങ്ങുന്നു.

Verse 27

नमः खट्वांगहस्ताय नमः शूलधराय च । नमो डमरुकोदण्डकपालानलधारिणे

ഖട്വാംഗം കൈയിൽ ധരിക്കുന്നവനേ നമസ്കാരം, ശൂലധാരിയേ നമസ്കാരം. ഡമരു, ദണ്ഡം, കപാലം, അഗ്നി ധരിക്കുന്ന പ്രഭുവേ പുനഃപുനഃ നമഃ॥

Verse 28

स्मरदेहविनाशाय मूर्त्यष्टकमयात्मने । नमः स्वरूपदेहाय ह्यरूपबहुरू पिणे

സ്മരൻ (കാമൻ) ദേഹത്തെ നശിപ്പിച്ചവനേ നമസ്കാരം; അഷ്ടമൂർത്തിമയ ആത്മാവേ നമഃ. സ്വരൂപമേ ദേഹമായവനേ, നിരാകാരനായിട്ടും ബഹുരൂപിയായി ഭാസിക്കുന്നവനേ നമസ്കാരം॥

Verse 29

उत्तमांगविनाशाय विरिंचेः सृष्टिकारिणे । स्मशानवासिने नित्यं नमो भैरवरूपिणे

ഉത്തമാംഗം (അഹങ്കാരശിഖരം) നശിപ്പിച്ചവനേ നമസ്കാരം; വിരിഞ്ചി (ബ്രഹ്മാ) സൃഷ്ടിക്കു കാരണഭൂതനായവനേ നമഃ. ശ്മശാനവാസിയായ ഭൈരവരൂപ പ്രഭുവേ നിത്യ നമസ്കാരം॥

Verse 30

सर्वगः सर्वकर्ता च त्वं हर्ता नान्य एव हि । त्वं भूमिस्त्वं रजश्चैव त्वं ज्योतिस्त्वं तमस्तथा

നീ സർവ്വവ്യാപി, സർവ്വകർത്താവ്; നീയേ സംഹർത്താവ്—നിനക്കല്ലാതെ മറ്റാരുമില്ല. നീ ഭൂമിയാണ്, നീ രജസ്സാണ്; നീ ജ്യോതിയാണ്, നീ തമസ്സും തന്നേ॥

Verse 31

त्वं वपुः सर्वभूतानां जीवभूतो महेश्वर । अस्तौदेवं दानवेन्द्रो देवशूलाग्र संस्थितः

ഹേ മഹേശ്വരാ, നീ സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ദേഹമാണ്; അവരുടെ ജീവരൂപമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഇങ്ങനെ ദാനവേന്ദ്രൻ ദൈവത്രിശൂലത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ നിലകൊണ്ട് ദേവനെ സ്തുതിച്ചു॥

Verse 32

सूत उवाच । एवं तस्य स्तुतिं श्रुत्वा परितुष्टो महेश्वरः । ततः प्रोवाच तं हर्षाच्छूलाग्रस्थं दनूत्तमम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ അവന്റെ സ്തുതി കേട്ട് മഹേശ്വരൻ പരമമായി തൃപ്തനായി. തുടർന്ന് ആനന്ദത്തോടെ ത്രിശൂലാഗ്രത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്ന ആ ശ്രേഷ്ഠ ദനുസന്താനനോടു അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 33

श्रीभगवानुवाच । नेदं वीरव्रतं दैत्य यच्छत्रुकरपीडनात् । प्रोच्यन्ते सामवाक्यानि विशेषाद्दैत्यजन्मना

ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദൈത്യാ! ശത്രുവിന്റെ കൈപീഡനത്തിൽ പെട്ട് സാമവചനങ്ങൾ പറയുന്നത് വീരവ്രതമല്ല; പ്രത്യേകിച്ച് നീ ദൈത്യജന്മനായതിനാൽ.

Verse 34

अन्धक उवाच । निर्विण्णोऽस्मि सुरश्रेष्ठ त्रिशूलाऽग्रं समाश्रितः । तस्मात्सूदय मां येन द्रुतं स्यान्मे व्यथाक्षयः

അന്ധകൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സുരശ്രേഷ്ഠാ! ഞാൻ അത്യന്തം ക്ഷീണിതനായി ത്രിശൂലാഗ്രം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ എന്നെ വധിക്കണമേ; എന്റെ വ്യഥ വേഗം ക്ഷയിക്കട്ടെ.

Verse 35

श्रीभगवानुवाच । न तेऽस्ति मरणं दैत्य कथंचिच्चिंतितं मया । तेनेत्थं विधृतं व्योम्नि भित्त्वा शूलेन वक्षसि

ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദൈത്യാ! നിനക്കു മരണം ഇല്ല; അങ്ങനെ ഞാൻ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ശൂലത്തോടെ നിന്റെ വക്ഷസ് ഭേദിച്ച് നിന്നെ ആകാശത്തിൽ ഇങ്ങനെ ധരിച്ചു നിർത്തിയിരിക്കുന്നു.

Verse 36

तस्मात्त्वं गणतां गच्छ सांप्रतं पापवर्जितः । त्यक्त्वा दानवजं भावं श्रद्धया परया युतः

അതുകൊണ്ട് ഇപ്പോൾ പാപവിമുക്തനായി എന്റെ ഗണത്വം പ്രാപിക്ക. ദാനവഭാവം ഉപേക്ഷിച്ച് പരമശ്രദ്ധയോടെ യുക്തനാകുക.

Verse 37

अन्धक उवाच । गतो मे दानवो भावः सांप्रतं तव किंकरः । भविष्यामि न सन्देहः सत्येनात्मानमालभे

അന്ധകൻ പറഞ്ഞു—എന്റെ ദാനവസ്വഭാവം ഇപ്പോൾ നീങ്ങി; ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്റെ ദാസൻ. സംശയമില്ല; സത്യത്തെ സാക്ഷിയാക്കി ഞാൻ എന്നെ നിനക്കു സമർപ്പിക്കുന്നു.

Verse 38

शंकर उवाच । परितुष्टोऽस्मि ते वत्स ब्रूहि यत्तेऽभिवांछितम् । प्रार्थयस्व प्रयच्छामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

ശങ്കരൻ പറഞ്ഞു—വത്സാ, ഞാൻ നിന്നിൽ പ്രസന്നനാണ്. നിനക്ക് അഭിലഷിതമായത് പറയുക. അപേക്ഷിക്കൂ; അതി ദുർലഭമായാലും ഞാൻ നൽകും.

Verse 39

अन्धक उवाच । अनेनैव तु रूपेण शृलाग्रस्थितमत्तनुम् । यो मर्त्योर्च्चां प्रकृत्वा ते स्थापयिष्यति भूतले

അന്ധകൻ പറഞ്ഞു—ഇതേ രൂപത്തിൽ, ത്രിശൂലാഗ്രത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന നിന്റെ ദേഹത്തെ ആധാരമാക്കി—ഏതു മർത്ത്യനും നിന്റെ ആരാധനയ്ക്കായി പ്രതിമ നിർമ്മിച്ച് ഭൂമിയിൽ സ്ഥാപിക്കുമോ…

Verse 40

तस्य मोक्षस्त्वया देयो मद्वाक्यात्सुरसत्तम । तथेत्युक्त्वा महेशस्तं शूलाग्रात्प्रमुमोच ह । अस्थिशेषं कृशांगं च चामुण्डासदृशं द्विजाः

ഹേ ദേവശ്രേഷ്ഠാ, എന്റെ വാക്കിനാൽ അവനു മോക്ഷം നൽകണം. അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ മഹേശൻ “തഥാസ്തു” എന്നു പറഞ്ഞു അവനെ ത്രിശൂലാഗ്രത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു. ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, അവൻ അസ്ഥിശേഷം മാത്രം, കൃശാംഗൻ, ചാമുണ്ഡാസദൃശനായി ശേഷിച്ചു.

Verse 41

ततः स गणतां प्राप्तो गीतं चक्रे मनोहरम् । पुरतो देवदेवस्य पार्वत्याश्च विशेषतः

അതിനുശേഷം അവൻ ഗണത്വം പ്രാപിച്ചു; ദേവദേവന്റെ സന്നിധിയിൽ—വിശേഷിച്ച് പാർവതിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ—മനോഹരമായ സ്തുതിഗാനം പാടി.

Verse 42

भृंगवद्रटनं यस्मात्तस्य श्रोत्रसुखा वहम् । भृंगीरिटि इति प्रोक्तस्ततः स त्रिपुरारिणा

അവന്റെ ശബ്ദം തേൻചീറ്റിയുടെ മുഴക്കുപോലെ കർണ്ണസുഖകരമായതിനാൽ, ത്രിപുരാരി ശിവൻ അവനെ “ഭൃംഗീരിടി” എന്നു വിളിച്ചു.

Verse 43

एवं स गणतां प्राप्तो देवदेवस्य शूलिनः । विश्वास्यः सर्वकृत्येषु तत्परं समपद्यत

ഇങ്ങനെ ദേവദേവനായ ത്രിശൂലധാരിയുടെ ഗണത്വം പ്രാപിച്ച്, അവൻ എല്ലാ കര്‍ത്തവ്യങ്ങളിലും വിശ്വസ്തനായി, ആ സേവയിൽ പരമമായി ലീനനായി.

Verse 44

ततःप्रभृति लोकेऽत्र देवदेवो महेश्वरः । तादृशेनैव रूपेण स्थाप्यते भूतले जनैः

അന്നുമുതൽ ഈ ലോകത്തിൽ ദേവദേവനായ മഹേശ്വരൻ ജനങ്ങൾ ഭൂതലത്തിൽ അതേ രൂപത്തിൽ തന്നെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നു.

Verse 45

प्राप्यतेऽत्र परा सिद्धिस्तत्प्रसादादलौ किकी । कस्यचित्त्वथ कालस्य राज्याद्भ्रष्टो महीपतिः

ഇവിടെ അവന്റെ പ്രസാദത്താൽ കലിയുഗത്തിലും പരമസിദ്ധി ലഭിക്കുന്നു; പിന്നെ കുറെക്കാലത്തിന് ശേഷം ഒരു രാജാവ് തന്റെ രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് പതിച്ചുപോയി.

Verse 46

सुरथाख्यः प्रसिद्धोऽत्र सूर्यवंशसमुद्भवः । ततो वसिष्ठमासाद्य स चात्मीयं पुरो हितम् । प्रोवाच प्रणतो भूत्वा बाष्पव्याकुललोचनः

ഇവിടെ സൂര്യവംശജനായ സുരഥനെന്ന പ്രസിദ്ധ രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. അവൻ തന്റെ കുലപുരോഹിതനായ വസിഷ്ഠനെ സമീപിച്ച്, നമസ്കരിച്ചു, കണ്ണുനീരാൽ വ്യാകുലമായ കണ്ണുകളോടെ സംസാരിച്ചു.

Verse 47

त्वया नाथेन मे ब्रह्मन्संस्थितेनाऽपि शत्रुभिः । बलाच्च यद्धृतं राज्यं मन्द भाग्यस्य सांप्रतम्

ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! നിങ്ങൾ എന്റെ നാഥനും രക്ഷകനുമായിരിക്കെ പോലും ശത്രുക്കൾ ബലപ്രയോഗത്തോടെ എന്റെ രാജ്യം കവർന്നു. ഇപ്പോൾ എന്റെ ഭാഗ്യം അത്യന്തം മന്ദമാണ്.

Verse 48

तस्मात्कुरु प्रसादं मे येन मे राज्यसंस्थितिः । भूयोऽपि त्वत्प्रसादेन नान्या मे विद्यते गतिः

അതുകൊണ്ട് എനിക്ക് പ്രസാദം അരുളുക; അതിനാൽ എന്റെ രാജ്യം ദൃഢമായി സ്ഥാപിതമാകട്ടെ. വീണ്ടും വീണ്ടും പോലും നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹം മാത്രമേ എനിക്ക് ആശ്രയം—മറ്റൊരു ഗതി എനിക്കില്ല.

Verse 49

वसिष्ठ उवाच । यद्येवं ते महाराज मद्वाक्यात्सत्वरं व्रज । हाटकेश्वरजं क्षेत्रं सर्वसिद्धिप्रदायकम्

വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ആണെങ്കിൽ, മഹാരാജാവേ, എന്റെ വാക്കുപ്രകാരം വേഗം പോകുക. ഹാടകേശ്വരത്തിന്റെ പുണ്യക്ഷേത്രം സർവ്വസിദ്ധി നൽകുന്നതാണ്.

Verse 50

तत्र भैरवरूपेण स्थापयित्वा महेश्वरम् । भुजोद्यतोग्रशूलाग्रविद्धान्धककलेवरम्

അവിടെ ഭൈരവരൂപത്തിൽ മഹേശ്വരനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുക—ഭുജം ഉയർത്തിയവൻ, ഉഗ്രത്രിശൂലത്തിന്റെ അഗ്രം കൊണ്ട് അന്ധകന്റെ ദേഹം തുളച്ചവൻ.

Verse 51

नारसिंहेन मंत्रेण ततः पूजय तं नृप । रक्तपुष्पैस्तथा धूपै रक्तैश्चैवानुलेपनैः

പിന്നീട്, ഹേ നൃപാ, നാരസിംഹ മന്ത്രത്തോടെ അവനെ പൂജിക്കുക—ചുവന്ന പുഷ്പങ്ങൾ, ചുവന്ന ധൂപം, ചുവന്ന അനുലേപനങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട്.

Verse 52

ततः सद्वीर्य मासाद्य तेजोवीर्यसमन्वितः । हनिष्यस्यखिलाञ्छत्रूंस्तत्प्रसादादसंशयम्

അപ്പോൾ നീ സത്യപരാക്രമം പ്രാപിച്ച്, തേജസ്സും ബലവും സമന്വിതനായി, അവന്റെ പ്രസാദത്താൽ സംശയമില്ലാതെ എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും നശിപ്പിക്കും।

Verse 53

परं शौचसमेतेन संपूज्यो भगवांस्त्वया । अन्यथा प्राप्स्यसे विघ्नान्सत्यमेतन्मयोदितम्

എന്നാൽ പരമ ശുചിത്വത്തോടെ നീ ഭഗവാനെ യഥാവിധി പൂജിക്കണം; അല്ലാത്തപക്ഷം നിനക്ക് വിഘ്നങ്ങൾ സംഭവിക്കും—ഇത് ഞാൻ സത്യമായി പറയുന്നു।

Verse 54

अथ तस्य वचः श्रुत्वा स राजा सत्वरं ययौ । तत्र क्षेत्रे ततो देवं स्थापयामास भैरवम्

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവ് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു; ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ പിന്നെ ഭൈരവദേവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു।

Verse 55

ततः संपूजयामास नारसिंहेन भक्तितः । मन्त्रेण प्रयतो भूत्वा ब्रह्मचर्यपरायणः

പിന്നീട് അവൻ ഭക്തിയോടെ നാരസിംഹമന്ത്രം ജപിച്ച് (ഭൈരവനെ) യഥാവിധി പൂജിച്ചു; നിയന്ത്രിതനായി ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ പരായണനായി നിന്നു।

Verse 56

ततो दशसहस्रांते तस्य मंत्रस्य संख्यया । भैरवस्तुष्टिमापन्नः प्रोवा च तदनन्तरम्

അപ്പോൾ ആ മന്ത്രത്തിന്റെ ജപസംഖ്യ പത്തായിരം പൂർത്തിയായപ്പോൾ ഭൈരവൻ പ്രസന്നനായി, ഉടൻതന്നെ തുടർന്ന് സംസാരിച്ചു।

Verse 57

श्रीभैरव उवाच । परितुष्टोऽस्मि ते राजन्मंत्रेणानेन पूजितः । तस्मात्प्रार्थय यच्चेष्टं येन सर्वं ददाम्यहम्

ശ്രീഭൈരവൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ രാജാവേ, ഈ മന്ത്രത്താൽ പൂജിക്കപ്പെട്ട ഞാൻ നിന്നിൽ പൂർണ്ണമായി പ്രസന്നനാണ്. അതിനാൽ നിനക്കിഷ്ടമുള്ളതു അപേക്ഷിക്ക; ഞാൻ നിനക്കു സർവ്വവും നൽകും।

Verse 58

सुरथ उवाच । शत्रुभिर्मे हृतं राज्यं त्वत्प्रसादात्सुरेश्वर । तन्मे भवतु भूयोऽपि शत्रुभिः परिवर्ज्जितम्

സുരഥൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സുരേശ്വരാ, ശത്രുക്കൾ എന്റെ രാജ്യം കവർന്നു. നിങ്ങളുടെ പ്രസാദത്താൽ അതേ രാജ്യം എനിക്കു വീണ്ടും ലഭിക്കട്ടെ; ഈവണ ശത്രുപീഡയില്ലാതെ ഇരിക്കട്ടെ।

Verse 59

अन्योऽपि यः पुमानित्थं त्वामिहागत्य पूजयेत् । अनेनैव तु मंत्रेण तस्य सिद्धिस्त्वया विभो

മറ്റേതെങ്കിലും പുരുഷൻ ഇങ്ങനെ ഇവിടെ വന്ന് ഇതേ മന്ത്രത്താൽ നിന്നെ പൂജിച്ചാൽ, ഹേ വിഭോ, അവന് നിന്റെ കൃപയാൽ സിദ്ധി ലഭിക്കും।

Verse 60

देया देव सहस्रांते यथा मम सुरेश्वर । तथेति तं प्रतिज्ञाय गतश्चादर्शनं हरः

ഹേ സുരേശ്വരാ, ഹേ ദേവാ, സഹസ്രാന്തത്തിൽ എനിക്കു നൽകുമെന്നു വാഗ്ദാനം ചെയ്തതു പോലെ തന്നേ ദയചെയ്യുക. ‘തഥാസ്തു’ എന്നു പറഞ്ഞു ഹരൻ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അദൃശനായി।

Verse 61

सुरथोऽपि निजं राज्यं प्राप हत्वा रणे रिपून्

സുരഥനും യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ വധിച്ച് തന്റെ രാജ്യം വീണ്ടും പ്രാപിച്ചു।