Adhyaya 20

Verse 1

अगस्त्य उवाच । कात्यायनेय कथय नंदिना विश्वनंदिना । यथा व्यापारिता देव्यो देवदेवनिदेशतः

അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ കാത്യായനേയാ! ദേവദേവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നന്ദി, വിശ്വനന്ദി ദേവിമാരെ എങ്ങനെ പ്രവർത്തനത്തിൽ നിയോഗിച്ചു, അത് എനിക്ക് പറയുക।

Verse 2

अविमुक्तस्य रक्षार्थं यत्र या देवताः स्थिताः । प्रसादं कुरु मे देव ताः समाचक्ष्व तत्त्वतः

അവിമുക്തത്തിന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി എവിടെ ഏത് ദേവതകൾ നിലകൊള്ളുന്നു, ഹേ ദേവാ! എനിക്കു പ്രസാദം അരുളുക; അവയെ തത്ത്വത്തോടെ വിശദമായി പറയുക।

Verse 3

इत्यगस्त्युदितं श्रुत्वा महादेवतनूद्भवः । कथयामास या यत्र स्थिताऽनंदवने मुदा

അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞത് കേട്ട് മഹാദേവന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്നുദ്ഭവിച്ചവൻ (നന്ദി) ആനന്ദവനത്തിൽ ആനന്ദത്തോടെ ഏത് ദേവത എവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു എന്ന് വിവരിക്കാൻ തുടങ്ങി।

Verse 4

स्कंद उवाच । वाराणस्यां विशालाक्षी क्षेत्रस्य परमेष्टदा । विशालतीर्थं गंगायां कृत्वा पृष्ठे व्यवस्थिता

സ്കന്ദൻ അരുളിച്ചെയ്തു—വാരാണസിയിൽ വിശാലാക്ഷീ ഈ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരമ അധിഷ്ഠാത്രി ദേവിയാകുന്നു. ഗംഗയിൽ വിശാലതീർത്ഥം സ്ഥാപിച്ച് അവൾ അവിടെ രക്ഷകസന്നിധിയായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 5

स्नात्वा विशालतीर्थे वै विशालाक्षीं प्रणम्य च । विशालां लभते लक्ष्मीं परत्रेह च शर्मदाम्

നിശ്ചയമായി വിശാലതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് വിശാലാക്ഷീദേവിയെ പ്രണമിച്ചാൽ, ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ശാന്തി നൽകുന്ന വിശാലമായ ലക്ഷ്മി ലഭിക്കുന്നു.

Verse 6

भाद्रकृष्णतृतीयायामुपोषणपरैर्नृभिः । कृत्वा जागरणं रात्रौ विशालाक्षीसमीपतः

ഭാദ്രപദത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ തൃതീയാദിനത്തിൽ ഉപവാസപരായണരായ പുരുഷന്മാർ വിശാലാക്ഷീയുടെ സന്നിധിയിൽ രാത്രിജാഗരണം നടത്തണം.

Verse 7

प्रातर्भोज्याः प्रयत्नेन चतुर्दशकुमारिकाः । अलंकृता यथाशक्त्या स्रगंबरविभूषणैः

പ്രഭാതത്തിൽ പരിശ്രമത്തോടെ പതിനാലു കുമാരിമാർക്ക് ഭോജനം നൽകണം; കൂടാതെ കഴിവനുസരിച്ച് മാല, വസ്ത്രം, ആഭരണം എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കണം.

Verse 8

विधाय पारणं पश्चात्पुत्रभृत्यसमन्वितैः । सम्यग्वाराणसीवासफलं लभ्येत कुंभज

അതിനുശേഷം പുത്രന്മാരും സേവകരും കൂടെ വിധിപൂർവ്വം പാരണ (സമാപനഭോജനം) നടത്തി, ഹേ കുംഭജ (അഗസ്ത്യ)! വാരാണസീവാസത്തിന്റെ പൂർണ്ണഫലം യഥാർത്ഥമായി ലഭിക്കുന്നു.

Verse 9

तस्यां तिथौ महायात्रा कार्या क्षेत्रनिवासिभिः । उपसर्ग प्रशांत्यर्थं निर्वाणकमलाप्तये

ആ പുണ്യ തിഥിയിൽ കാശീക്ഷേത്രനിവാസികൾ മഹായാത്ര നടത്തണം; ഉപസർഗങ്ങൾ ശമിപ്പാനും നിർവാണ-കമലം പ്രാപിക്കാനും।

Verse 10

वाराणस्यां विशालाक्षी पूजनीया प्रयत्नतः । धूपदीपैः शुभैर्माल्यैरुपहारैर्मनोहरैः

വാരാണസിയിൽ വിശാലാക്ഷീ ദേവിയെ പരിശ്രമത്തോടെ പൂജിക്കണം—ശുഭ ധൂപദീപങ്ങൾ, മാലകൾ, മനോഹര ഉപഹാരങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട്।

Verse 11

मणिमुक्ताद्यलंकारैर्विचित्रोल्लोच चामरैः । शुभैरनुपभुक्तैश्च दुकूलैर्गंधवासितैः

മണി-മുത്ത് മുതലായ ആഭരണങ്ങളാൽ, വർണ്ണവൈവിധ്യമുള്ള പംഖങ്ങളും ചാമരങ്ങളുംകൊണ്ട്, സുഗന്ധവാസിതമായ ശുഭമായ ഉപയോഗിക്കാത്ത സൂക്ഷ്മവസ്ത്രങ്ങളാലും।

Verse 12

मोक्षलक्ष्मी समृद्ध्यर्थं यत्रकुत्र निवासिभिः । अप्यल्पमपि यद्दत्तं विशालाक्ष्यै नरोत्तमैः

മോക്ഷലക്ഷ്മിയുടെ സമൃദ്ധിക്കായി, എവിടെയായാലും വസിക്കുന്ന നരോത്തമർ വിശാലാക്ഷിക്ക് എന്തെങ്കിലും—അൽപമായാലും—അർപ്പിച്ചാൽ,

Verse 13

तदानंत्याय जायंत मुने लोकद्वयेपि हि । विशालाक्षी महापीठे दत्तं जप्तं हुतं स्तुतम्

ഹേ മുനേ, അത് ഇരുലോകങ്ങളിലും അക്ഷയമാകുന്നു. വിശാലാക്ഷീ മഹാപീഠത്തിൽ ചെയ്ത ദാനം, ജപം, ഹോമം അല്ലെങ്കിൽ സ്തുതി—എല്ലാം അനന്തഫലം നൽകുന്നു।

Verse 14

मोक्षस्तस्य परीपाको नात्र कार्या विचाणा । विशालाक्षी समर्चातो रूपसंपत्तियुक्पतिः

ആ (ആരാധനയുടെ) പരിപാകഫലം മോക്ഷം തന്നേ; ഇവിടെ സംശയത്തിന് ഇടമില്ല. വിശാലാക്ഷിയെ സമ്യകായി പൂജിച്ചാൽ രൂപസമ്പത്തും സമൃദ്ധിയും ലഭിക്കുന്നു.

Verse 15

प्राप्यतेत्र कुमारीभिर्गुणशीलाद्यलंकृतः । गुर्विणीभिः सुतनयो वंध्याभिगर्भसंभवः

ഇവിടെ കുമാരിമാർ ഗുണ-ശീലങ്ങളാൽ അലങ്കൃതനായ യോഗ്യ ഭർത്താവിനെ പ്രാപിക്കുന്നു. ഗർഭിണികൾ ഉത്തമ പുത്രനെ നേടുന്നു; വന്ധ്യർക്കും കൃപയാൽ ഗർഭസംബവത്തിന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 16

असौभाग्यवतीभिश्च सौभाग्यं महदाप्यते । विधवाभिर्न वैधव्यं पुनर्जन्मांतरे क्वचित्

അസൗഭാഗ്യബാധിതരായ സ്ത്രീകൾക്കും മഹത്തായ സൗഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്നു. വിധവകൾക്ക് പിന്നീടുള്ള ജന്മങ്ങളിൽ എവിടെയും വീണ്ടും വൈധവ്യം സംഭവിക്കുകയില്ല.

Verse 17

सीमंतिनीभिः पुंभिर्वा परं निर्वाणमिच्छुभिः । श्रुता दृष्टार्चिता काश्यां विशालाक्ष्यभिलाषदा

സീമന്തിനികളായാലും പുരുഷന്മാരായാലും—പരമ നിർവാണം (മോക്ഷം) ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ—കാശിയിൽ വിശാലാക്ഷിയെക്കുറിച്ച് ശ്രവിച്ച്, ദർശിച്ച്, സമ്യകായി ആരാധിച്ചാൽ അവൾ അഭിലഷിത പരമ ലക്ഷ്യം നൽകുന്നു.

Verse 18

ततोन्यल्ललितातीर्थं गंगाकेशवसन्निधौ । तत्रास्ति ललिता देवी क्षेत्ररक्षाकरी परा

അതിനുശേഷം ഗംഗയും കേശവനും സന്നിധിയിലുള്ള ‘ലലിതാ-തീർത്ഥം’ എന്ന മറ്റൊരു തീർത്ഥം ഉണ്ട്. അവിടെ ദേവി ലലിത വസിക്കുന്നു; അവൾ ക്ഷേത്രം (കാശി) കാക്കുന്ന പരമ രക്ഷകയാണ്.

Verse 19

सा च पूज्या प्रयत्नेन सर्वसंपत्समृद्धये । ललितापूजकानां च जातु विघ्नो न जायते

സകല സമ്പത്തുകളുടെ പൂർണ്ണ സമൃദ്ധിക്കായി ദേവി ലലിതയെ പരിശ്രമപൂർവ്വം പൂജിക്കണം; ലലിതാ ഉപാസകർക്ക് ഒരിക്കലും വിഘ്നങ്ങൾ ഉദിക്കുകയില്ല।

Verse 20

इषे कृष्णद्वितीयायां ललितां परिपूज्य वै । नारी वा पुरुषो वापि लभते वांछितं पदम्

ഈഷ മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ ദ്വിതീയയിൽ സ്ത്രീയോ പുരുഷനോ വിധിപൂർവ്വം ലലിതയെ പൂജിച്ചാൽ, ആഗ്രഹിച്ച പദവും ഫലവും ലഭിക്കുന്നു।

Verse 21

स्नात्वा च ललिता तीर्थे ललितां प्रणिपत्य वै । लभेत्सर्वत्र लालित्यं यद्वा तद्वाऽनुलप्य च

ലലിതാ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ലലിതയെ പ്രണാമിച്ചാൽ, എല്ലായിടത്തും ലാവണ്യവും കൃപയും ലഭിക്കുന്നു; ഭക്തിയോടെ സ്വാഭാവികമായി വരുന്ന പ്രാർത്ഥനാവചനങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചാലും പ്രത്യേക പ്രസാദം ലഭിക്കും।

Verse 22

मुने विश्वभुजा गौरी विशालाक्षी पुरः स्थिता । संहरंती महाविघ्नं क्षेत्रभक्तिजुषां सदा

ഹേ മുനേ! വിശ്വഭുജാ, വിശാലാക്ഷി ഗൗരി ദേവി ഭക്തരുടെ മുമ്പിൽ നിലകൊണ്ട്, കാശീ ക്ഷേത്രഭക്തരുടെ മഹാവിഘ്നങ്ങളെ സദാ സംഹരിക്കുന്നു।

Verse 23

शारदं नवरात्रं च कार्या यात्रा प्रयत्नतः । देव्या विश्वभुजाया वै सर्वकामसमृद्धये

ശാരദ നవరാത്രിയിൽ പരിശ്രമപൂർവ്വം ദേവി വിശ്വഭുജയിലേക്കുള്ള യാത്ര നടത്തണം; അതിലൂടെ സകല ആഗ്രഹങ്ങളുടെയും പൂർണ്ണ സമൃദ്ധിയും സിദ്ധിയും ലഭിക്കും।

Verse 24

यो न विश्वभुजां देवीं वाराणस्यां नमेन्नरः । कुतो महोपसर्गेभ्यस्तस्य शांतिर्दुरात्मनः

വാരാണസിയിൽ ദേവി വിശ്വഭുജയെ നമസ്കരിക്കാത്ത മനുഷ്യന്, ആ ദുരാത്മാവിന് മഹോപസർഗ്ഗങ്ങളിലെയും മഹാവിപത്തുകളിലെയും നിന്നു ശാന്തി എങ്ങനെ ലഭിക്കും?

Verse 25

यैस्तु विश्वभुजा देवी वाराणस्यां स्तुतार्चिता । न हि तान्विघ्नसंघातो बाधते सुकृतात्मनः

എന്നാൽ വാരാണസിയിൽ ദേവി വിശ്വഭുജയെ സ്തുതിച്ച് അർച്ചിക്കുന്ന സുകൃതാത്മാക്കളെ വിഘ്നങ്ങളുടെ കൂട്ടം ഒരിക്കലും ബാധിക്കുകയില്ല.

Verse 26

अन्यास्ति काश्यां वाराही क्रतुवाराहसन्निधौ । तां प्रणम्य नरो भक्त्या विपदब्धौ न मज्जति

കാശിയിൽ ക്രതുവാരാഹന്റെ സന്നിധിയിൽ മറ്റൊരു ദേവിയായ വാരാഹി ഉണ്ട്; ഭക്തിയോടെ അവളെ പ്രണാമിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ വിപത്തുകളുടെ സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങുകയില്ല.

Verse 27

शिवदूती तु तत्रैव द्रष्टव्याऽपद्विनाशिनी । आनंदवनरक्षार्थमुद्यच्छूलारितर्जनी

അവിടെയേ ശിവദൂതി—ആപദ്വിനാശിനി—ദർശനീയയാകുന്നു; ആനന്ദവനത്തിന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ശൂലം ഉയർത്തി തർജ്ജനീമുദ്രയാൽ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നു.

Verse 28

वज्रहस्ता तथा चैंद्री गजराज रथास्थिता । इंद्रेशाद्दक्षिणेभागेऽर्चिता संपत्करी सदा

അതുപോലെ വജ്രഹസ്തയായ ഐന്ദ്രീ—ഗജരാജൻ വലിക്കുന്ന രഥത്തിൽ അധിഷ്ഠിതയായി—ഇന്ദ്രേശന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് അർച്ചിക്കപ്പെടുന്നു; അവൾ സദാ സമ്പത്ത് പ്രസാദിക്കുന്നു.

Verse 29

स्कंदेश्वर समीपे तु कौमारी बर्हियानगा । प्रेक्षणीया प्रयत्नेन महाफलसमृद्धये

സ്കന്ദേശ്വരന്റെ സമീപത്ത് മയൂരവാഹിനിയായ ദേവി കൗമാരീ വിരാജിക്കുന്നു. മഹത്തായ ആത്മികഫലസമൃദ്ധിക്കായി പരിശ്രമത്തോടെ അവളുടെ ദർശനം ചെയ്യണം.

Verse 30

महेश्वराद्दक्षिणतो देवी माहेश्वरी नरैः । वृषयानवती पूज्या महावृषसमृद्धिदा

മഹേശ്വരന്റെ തെക്കുവശത്ത് വൃഷഭവാഹിനിയായ ദേവി മാഹേശ്വരീ വിരാജിക്കുന്നു. ജനങ്ങൾ അവളെ പൂജിക്കണം; അവൾ ഗോസമ്പത്തും മഹാവൃഷസമൃദ്ധിയും (ബലവർദ്ധനവും) നൽകുന്നു.

Verse 31

निर्वाणनरसिंहस्य समीपे मोक्षकांक्षिभिः । नारसिंही समर्च्या च समुद्यच्चक्र रम्यदोः

നിർവാണ-നരസിംഹന്റെ സമീപത്ത് മോക്ഷാകാംക്ഷികൾ നാരസിംഹീ ദേവിയെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം. അവളുടെ മനോഹര കൈയിൽ ഉയർത്തിയ ചക്രം ശോഭിക്കുന്നു; അവൾ മോക്ഷപഥത്തിൽ സഹായിക്കുന്നു.

Verse 32

हंसयानवती ब्राह्मी ब्रह्मेशात्पश्चिमे स्थिता । गलत्कमंडलुजल चुलका ताडिता हिता

ബ്രഹ്മേശന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഹംസവാഹിനിയായ ദേവി ബ്രാഹ്മീ നിലകൊള്ളുന്നു. അവളുടെ കമണ്ഡലുവിൽ നിന്ന് ജലം തുളുമ്പി വീഴുന്നു; ജീവഹിതാർത്ഥം കൈപ്പിടി കൈപ്പിടിയായി തളിക്കുന്നതുപോലെ ആകുന്നു.

Verse 33

ब्रह्मविद्या प्रबोधार्थं काश्यां पूज्या दिनेदिने । ब्राह्मणैर्यतिभिर्नित्यं निजतत्त्वावबोधिभिः

ബ്രഹ്മവിദ്യയുടെ പ്രബോധത്തിനായി കാശിയിൽ ബ്രഹ്മവിദ്യയെ ദിനംപ്രതി പൂജിക്കണം—നിത്യമായി സ്വന്തം നിജതത്ത്വബോധത്തിൽ ലീനരായ ബ്രാഹ്മണരും യതികളും പ്രത്യേകിച്ച് ചെയ്യേണ്ടതാണ്.

Verse 34

शार्ङ्गचापविनिर्मुक्त महेषुभिरितस्ततः । उत्सादयंतीं प्रत्यूहान्काश्यां नारायणीं श्रयेत्

കാശിയിൽ ശാർങ്ഗധനുസ്സിൽ നിന്നു വിട്ട മഹാബാണങ്ങളാൽ എല്ലാദിക്കുകളിലുമുള്ള വിഘ്നങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന നാരായണിയെ ശരണം പ്രാപിക്കണം।

Verse 35

प्रतीच्यांगोपिगोविंदाद्भ्राम्यच्चक्रोच्च तर्जनीम् । नारायणीं यः प्रणमेत्तस्य काश्यां महोदयः

ഗോപീഗോവിന്ദത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറായി ചക്രം ഭ്രമിപ്പിച്ചും തർജനി ഉയർത്തിയും നാരായണി നിലകൊള്ളുന്നു; അവളെ പ്രണാമിക്കുന്നവന് കാശിയിൽ മഹോന്നതിയും അഭ്യുദയവും ലഭിക്കും।

Verse 36

ततो गौरीं विरूपाक्ष देवयान्या उदग्दिशि । पूजयित्वा नरो भक्त्या वांछितां लभते श्रियम्

അതിനുശേഷം വടക്കുദിശയിൽ വിരൂപാക്ഷ-ദേവയാനിയിൽ ഗൗരിയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കുന്നവൻ ആഗ്രഹിച്ച ശ്രീ—സമൃദ്ധിയും ക്ഷേമവും—ലഭിക്കുന്നു।

Verse 37

शैलेश्वरी समभ्यर्च्या शैलेश्वर समीपगा । तर्जयंती च तर्जन्या संसर्गमुपसर्गजम्

ശൈലേശ്വരന്റെ സമീപത്ത് വസിക്കുന്ന ശൈലേശ്വരിയെ ഭക്തിയോടെ അർച്ചിക്കണം; അവൾ ഉയർത്തിയ തർജനിയാൽ ദുഷ്പ്രഭാവജന്യ സംക്രമണവും ഉപദ്രവവും അകറ്റുന്നു।

Verse 38

चित्रकूपे नरः स्नात्वा विचित्रफलदे नृणाम् । चित्रगुप्तेश्वरं वीक्ष्य चित्रघंटां प्रपूज्य च

മനുഷ്യൻ അത്ഭുതഫലം നൽകുന്ന ചിത്രകൂപത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ചിത്രഗുപ്തേശ്വരനെ ദർശിച്ച്, ചിത്രഘണ്ടയെയും വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം।

Verse 39

बहुपातकयुक्तोपि त्यक्तधर्मपथोपि वा । न चित्रगुप्तलेख्यः स्याच्चित्रघंटार्चको नरः

അനവധി പാപങ്ങളാൽ ബാധിതനായാലും ധർമ്മപഥം വിട്ടുപോയാലും, ചിത്രഘണ്ടാ ദേവിയെ ആരാധിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ യമന്റെ ലേഖകൻ ചിത്രഗുപ്തന്റെ രേഖയിൽ എഴുതപ്പെടുകയില്ല.

Verse 40

योषिद्वा पुरुषो वापि चित्रघंटां न योर्चयेत् । काश्यां विघ्नसहस्राणि तं सेवंते पदेपदे

സ്ത്രീയായാലും പുരുഷനായാലും—കാശിയിൽ ചിത്രഘണ്ടാ ദേവിയെ പൂജിക്കാത്തവനെ ഓരോ പടിയിലും ആയിരം വിഘ്നങ്ങൾ പിന്തുടരും.

Verse 41

चैत्रशुक्लतृतीयायां कार्या यात्रा प्रयत्नतः । महामहोत्सवः कार्यो निशि जागरणं तथा

ചൈത്ര ശുക്ല തൃതീയയിൽ പരിശ്രമത്തോടെ യാത്ര നടത്തണം; മഹാമഹോത്സവം നടത്തുകയും രാത്രിജാഗരണം ആചരിക്കുകയും വേണം.

Verse 42

महापूजोपकरणैश्चित्रघंटां समर्च्य च । शृणोति नांतकस्येह घंटां महिषकंठगाम्

മഹാപൂജയുടെ സമസ്ത ഉപകരണങ്ങളോടും കൂടി ചിത്രഘണ്ടാ ദേവിയെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചാൽ, കാശിയിൽ അന്തകൻ (യമൻ) തന്റെ മഹിഷവാഹനത്തിന്റെ കഴുത്തിൽ തൂങ്ങുന്ന ഘണ്ടാനാദം ഒരാൾ കേൾക്കുകയില്ല.

Verse 43

चित्रांगदेश्वरप्राच्यां चित्रग्रीवां प्रणम्य च । न जातु जंतुर्वीक्षेत विचित्रां यमयातनाम्

ചിത്രാംഗദേശ്വരത്തിന്റെ കിഴക്കൻ പ്രാകാരത്തിലുള്ള ചിത്രഗ്രീവയെ പ്രണാമം ചെയ്താൽ, ഒരു ജീവിയും യമന്റെ വിചിത്രവും ഭയങ്കരവുമായ യാതനകൾ ഒരിക്കലും കാണുകയില്ല.

Verse 44

भद्रकालीं नरो दृष्ट्वा नाभद्रं पश्यति क्वचित् । भद्रनागस्य पुरतो भद्रवाप्यां कृतोदकः

ഭദ്രകാളിയെ ദർശിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ എവിടെയും അമംഗലം കാണുകയില്ല. ഭദ്രനാഗന്റെ സന്നിധിയിൽ ഭദ്രവാപിയിൽ ജലാർപ്പണം/സ്നാനം ചെയ്തവൻ നിത്യ മംഗളഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 45

हरसिद्धिं प्रयत्नेन पूजयित्वा नरोत्तमः । महासिद्धिमवाप्नोति प्राच्यां सिद्धिविनायकात्

നരോത്തമൻ പരിശ്രമത്തോടെ ഹരസിദ്ധിയെ പൂജിച്ച്, കിഴക്കുള്ള സിദ്ധിവിനായകന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ മഹാസിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 46

विधिं संपूज्य विधिवद्विविधैरुपहारकैः । विविधां लभते सिद्धिं विधीश्वरसमीपगाम्

വിധിയെ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം വിവിധ ഉപഹാരങ്ങളാൽ സമ്യകമായി പൂജിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ പലവിധ സിദ്ധികൾ പ്രാപിച്ച്, അവ വിധീശ്വരസന്നിധിയിലേക്കു നയിക്കുന്നു.

Verse 47

प्रयागतीर्थे सुस्नातो जनो निगडभंजनीम् । सभाजयित्वा नो जातु निगडैः परिबाध्यते

പ്രയാഗ തീർത്ഥത്തിൽ നന്നായി സ്നാനം ചെയ്ത് ദേവി നിഗഡഭഞ്ജനിയെ വിധിപൂർവ്വം ആദരിക്കുന്നവൻ ഒരിക്കലും ബന്ധനങ്ങളാൽ പീഡിതനാകുകയില്ല.

Verse 48

भौमवारे सदा पूज्या देवीनिगडभंजनी । कृत्वैकभुक्तं भक्त्यात्र बंदीमोक्षणकाम्यया

ചൊവ്വാഴ്ച ദേവി നിഗഡഭഞ്ജനിയെ എപ്പോഴും പൂജിക്കണം. ഇവിടെ ഭക്തിയോടെ ബന്ധിമോക്ഷം/ബന്ധനമുക്തി ആഗ്രഹിച്ച് ഏകഭുക്ത വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.

Verse 49

संसारबंधविच्छित्तिमपि यच्छति सार्चिता । गणना शृंखलादीनां का च तस्याः समर्चनात्

വിധിപൂർവം ഭക്തിയോടെ അവളെ ആരാധിച്ചാൽ, അവൾ സാംസാരബന്ധം പോലും ഛേദിച്ചു തരുന്നു. അപ്പോൾ ശൃംഖലാമോചനാദി ചെറുഫലങ്ങൾ എണ്ണേണ്ടതെന്ത്, അവളെ സമ്യകായി സമർചിച്ചാൽ?

Verse 50

दूरस्थोपि हि यो बंधुः सोपि क्षिप्रं समेष्यति । बंदी पदजुषां पुंसां श्रद्धया नात्र संशयः

ദൂരെയുള്ള ബന്ധുവും വേഗത്തിൽ വന്ന് കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തും. പുണ്യപാദങ്ങളിൽ ശരണം ചേർന്ന ഭക്തർക്കു ശ്രദ്ധയാൽ ‘ബന്ധി’ (സഹായം/സൗഭാഗ്യം) ഉറപ്പാണ്—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 51

किंचिन्नियममालंब्य यदि सा परिषेविता । कामान्पूरयति क्षिप्रं काशी संदेहहारिणी

അൽപമായ നിയമാനുഷ്ഠാനം പോലും ആശ്രയിച്ച് അവളെ സേവിച്ചാൽ, സംശയഹാരിണിയായ കാശി വേഗത്തിൽ യുക്തമായ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നു.

Verse 52

घनटंककरा देवी भक्तबंधनभेदिनी । कं कं न पूरयेत्कामं तीर्थराजसमीपगा

ഘനമായ ടങ്കം (ഭാരമുള്ള കൊടുവാൾ/കുറുവാൾ) കരത്തിൽ ധരിച്ച് ഭക്തബന്ധനം ഭേദിക്കുന്ന ദേവി—തീർത്ഥരാജസന്നിധിയിൽ വസിക്കുന്നവൾ—ആരുടെ ആഗ്രഹം അവൾ നിറവേറ്റാതിരിക്കും?

Verse 53

देवी पशुऽपतेः पश्चादमृतेश्वर सन्निधौ । स्नात्वा चैवामृते कूपे नमनीया प्रयत्नतः

പശുപതിയുടെ പിന്നിൽ, അമൃതേശ്വരസന്നിധിയിൽ, അമൃതകൂപത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ശേഷം പരിശ്രമത്തോടെ ദേവിയെ നമസ്കരിക്കണം.

Verse 54

पूजयित्वा नरो भक्त्या देवताममृतेश्वरीम् । अमृतत्वं भजेदेव तत्पादांबुज सेवनात्

ഭക്തിയോടെ അമൃതേശ്വരീ ദേവിയെ പൂജിച്ചാൽ, അവളുടെ പദ്മപാദസേവനത്തിലൂടെ മനുഷ്യൻ നിശ്ചയമായും അമരത്വം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 55

धारयंतीं महामायाममृतस्य कमंडलुम् । दक्षिणेऽभयदां वामे ध्यात्वा को नाऽमृतत्वभाक्

അമൃതകമണ്ഡലു ധരിച്ച്, വലങ്കൈയാൽ അഭയം നൽകുകയും ഇടങ്കൈയിൽ അതിനെ പിടിച്ചിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മഹാമായയെ ധ്യാനിച്ചാൽ—ആർ അമരത്വഭാഗിയാകാതിരിക്കും?

Verse 56

सिद्धलक्ष्मी जगद्धात्री प्रतीच्याममृतेश्वरात् । प्रपितामह लिंगस्य पुरतः सिद्धिदार्चिता

അമൃതേശ്വരന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിൽ ജഗദ്ധാത്രിയായ സിദ്ധലക്ഷ്മി നിലകൊള്ളുന്നു. പ്രപിതാമഹ ലിംഗത്തിന്റെ മുൻപിൽ അവൾ സിദ്ധിദാത്രിയായി പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 57

प्रासादं सिद्धलक्ष्म्याश्च विलोक्य कमलाकृतिम् । लक्ष्मीविलाससंज्ञं च को न लक्ष्मीं समाप्नुयात्

‘ലക്ഷ്മീവിലാസം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായ സിദ്ധലക്ഷ്മിയുടെ പദ്മാകൃതിയിലുള്ള പ്രാസാദം ദർശിച്ചാൽ—ആർ ലക്ഷ്മിയെ പ്രാപിക്കാതിരിക്കും?

Verse 58

ततः कुब्जा जगन्माता नलकूवरलिंगतः । पूजनीया पुरोभागे प्रपितामहपश्चिमे

അതിനുശേഷം ജഗന്മാതയായ കൂബ്ജയെ നലകൂവര ലിംഗത്തെ ആശ്രയിച്ച് മുൻഭാഗത്തും, പ്രപിതാമഹ പ്രദേശത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് വശത്തും പൂജിക്കണം.

Verse 59

उपसर्गा न शेषांश्च कुब्जा हरति पूजिता । तस्मात्कुब्जा प्रयत्नेन पूज्या काश्यां शुभार्थिभिः

വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കപ്പെട്ടാൽ കുബ്ജാ ഉപസർഗങ്ങളും ശേഷിക്കുന്ന ക്ലേശങ്ങളും നീക്കുന്നു. അതിനാൽ കാശിയിൽ മംഗളം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ പരിശ്രമത്തോടെ കുബ്ജയെ ആരാധിക്കണം.

Verse 60

कुब्जांबरेश्वरं लिंगं नलकूबर पश्चिमे । त्रिलोकसुंदरी गौरी तत्रार्च्याभीष्टदायिनी

നലകൂബരത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറായി ‘കുബ്ജാംബരേശ്വര’ എന്ന ലിംഗം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടെ ത്രിലോകസുന്ദരിയായ ഗൗരിയെ ആരാധിക്കണം; അവൾ അഭീഷ്ടവരങ്ങൾ നൽകുന്നു.

Verse 61

त्रिलोकसुंदरी सिद्धिं दद्यात्त्रैलोक्यसुंदरीम् । वैधव्यं नाप्यते क्वापि तस्या देव्याः समर्चनात्

ത്രിലോകസുന്ദരി ‘ത്രൈലോക്യസൗന്ദര്യം’ എന്ന സിദ്ധി നൽകുന്നു. ആ ദേവിയെ സമ്യക്‌മായി ആരാധിച്ചാൽ എവിടെയും വൈധവ്യം സംഭവിക്കുകയില്ല.

Verse 62

दीप्ता नाम महाशक्तिः सांबादित्यसमीपगा । देदीप्यमान लक्ष्मीका जायंते तत्समर्चनात्

‘ദീപ്താ’ എന്ന മഹാശക്തി സാംബാദിത്യന്റെ സമീപത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവളെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ചാൽ ദീപ്തിമാനമായ ലക്ഷ്മിയും വൈഭവവും ഉദിക്കുന്നു.

Verse 63

श्रीकंठ सन्निधौ देवी महालक्ष्मीर्जगज्जनिः । स्नात्वा श्रीकुंड तीर्थे तु समर्च्या जगदंबिका

ശ്രീകണ്ഠന്റെ സന്നിധിയിൽ ജഗജ്ജനനിയായ ദേവി മഹാലക്ഷ്മി വിരാജിക്കുന്നു. ശ്രീകുണ്ഡ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ആ ജഗദംബികയെ ആരാധിക്കണം.

Verse 64

पितॄन्संतर्प्य विधिवत्तीर्थे श्रीकुंडसंज्ञिते । दत्त्वा दानानि विधिवन्न लक्ष्म्या परिमुच्यते

ശ്രീകുണ്ഡം എന്ന തീർത്ഥത്തിൽ വിധിപൂർവ്വം പിതൃകൾക്ക് തർപ്പണം നടത്തി, ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം ദാനങ്ങൾ നൽകിയാൽ, മനുഷ്യൻ ലക്ഷ്മിയിൽ നിന്ന് വേർപെടുകയില്ല; ലക്ഷ്മി അവനെ ഉപേക്ഷിക്കുകയുമില്ല.

Verse 65

लक्ष्मीक्षेत्रं महापीठं साधकस्यैव सिद्धिदम् । साधकस्तत्र मंत्रांश्च नरः सिद्धिमवाप्नुयात्

ഈ ‘ലക്ഷ്മീ-ക്ഷേത്രം’ മഹാപീഠമാണ്; പ്രത്യേകിച്ച് സാധകനു സിദ്ധി നൽകുന്നതാണ്. അവിടെ സാധകൻ മന്ത്രങ്ങളാൽ സിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 66

संति पीठन्यनेकानि काश्यां सिद्धिकराण्यपि । महालक्ष्मीपीठसमं नान्यल्लक्ष्मीकरं परम्

കാശിയിൽ സിദ്ധി നൽകുന്ന അനേകം പീഠങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, മഹാലക്ഷ്മീ പീഠത്തിനൊപ്പമുള്ള പരമ ലക്ഷ്മീപ്രദമായ മറ്റൊന്നുമില്ല.

Verse 67

महालक्ष्म्यष्टमीं प्राप्य तत्र यात्रा कृतां नृणाम् । संपूजितेह विधिवत्पद्मा सद्म न मुंचति

മഹാലക്ഷ്മീ അഷ്ടമിയിൽ അവിടെ യാത്ര ചെയ്ത് വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കുന്നവരുടെ ഭവനം പദ്മാ (ലക്ഷ്മി) ഉപേക്ഷിക്കുകയില്ല.

Verse 68

उत्तरे तु महालक्ष्म्या हयकंठीकुठारधृक् । काशीविघ्रमहावृक्षांश्छिनत्ति प्रतिवासरम्

മഹാലക്ഷ്മിയുടെ വടക്കായി കുഠാരധാരിണിയായ ഹയകണ്ഠീ നിലകൊള്ളുന്നു; അവൾ ദിനംപ്രതി കാശീയാത്രക്കും ക്ഷേമത്തിനും തടസ്സമായ മഹാവിഘ്നരൂപ വൃക്ഷങ്ങളെ വെട്ടിമാറ്റുന്നു.

Verse 69

कौर्मी शक्तिर्महालक्ष्मी दक्षिणे पाशपाणिका । बध्नाति विघ्नसंघातं क्षेत्रस्यास्य प्रतिक्षणम्

ദക്ഷിണ ദിക്കിൽ കൗർമീ-ശക്തിരൂപിണിയായ മഹാലക്ഷ്മി പാശം കൈയിൽ ധരിച്ചു നിലകൊള്ളുന്നു; ഈ പുണ്യക്ഷേത്രം (കാശി) നേരിടുന്ന വിഘ്നസമൂഹത്തെ അവൾ ഓരോ ക്ഷണവും ബന്ധിച്ച് തടയുന്നു।

Verse 70

सा पूजितास्तुता मर्त्यैः क्षेत्रसिद्धिं प्रयच्छति । वायव्यां च शिखी चंडी क्षेत्ररक्षाकरी परा

മർത്ത്യർ പൂജിക്കുകയും സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്താൽ അവൾ ഈ ക്ഷേത്രസിദ്ധി നൽകുന്നു. വായവ്യ (വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) ദിക്കിൽ ശിഖീ ചണ്ഡി പരമ ക്ഷേത്രരക്ഷകയായി വിരാജിക്കുന്നു।

Verse 71

खादंती विघ्नसंघातं शिखी शब्दं करोति च । तस्याः संदर्शनात्पुंसां नश्यंति व्याधयोखिलाः

വിഘ്നസമൂഹത്തെ ഭക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ശിഖീ ഘോഷവും ഉയർത്തുന്നു. അവളുടെ ദർശനമാത്രത്തിൽ മനുഷ്യരുടെ എല്ലാ വ്യാധികളും നശിക്കുന്നു।

Verse 72

भीमचंड्युत्तरद्वारं सदा रक्षेदतंद्रिता । भीमेश्वरस्य पुरतः पाशमुद्गरधारिणीम्

ഭീമ-ചണ്ഡി എപ്പോഴും ജാഗ്രതയോടെ ഉത്തരദ്വാരം കാക്കുന്നു. ഭീമേശ്വരന്റെ മുൻപിൽ അവൾ പാശവും മുദ്ഗരവും ധരിച്ചു നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 73

भीमचंडीं नरो दृष्ट्वा भीमकुंडे कृतोदकः । भीमाकृतीन्न वै पश्येद्याम्यान्दूतान्क्वचित्कृती

ഭീമ-ചണ്ഡിയെ ദർശിച്ച് ഭീമകുണ്ഡത്തിൽ ഉദകക്രിയ ചെയ്ത പുണ്യവാൻ ഒരിക്കലും യമന്റെ ഭീകര ദൂതന്മാരെ കാണുകയില്ല।

Verse 74

छागवक्त्रेश्वरी देवी दक्षिणे वृषभध्वजात् । अहर्निशं भक्षयति विघ्नौघतरुपल्लवान्

വൃഷഭധ്വജൻ (ശിവൻ) ദക്ഷിണഭാഗത്ത് ഛാഗവക്ത്രേശ്വരി ദേവി വിരാജിക്കുന്നു; അവൾ അഹർനിശം വിഘ്നവനത്തിലെ কোমല പല്ലവങ്ങളെ ഭക്ഷിക്കുന്നു.

Verse 75

तस्या देव्याः प्रसादेन काशीवासः प्रलभ्यते । अतश्छागेश्वरीं देवीं महाष्टम्यां प्रपूजयेत्

ആ ദേവിയുടെ പ്രസാദത്താൽ കാശീവാസം ലഭിക്കുന്നു; അതിനാൽ മഹാഷ്ടമിദിനത്തിൽ ഛാഗേശ്വരി ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.

Verse 76

तालजंघेश्वरी देवी तालवृक्षकृतायुधा । उत्सादयति विघ्नौघानानंदवन मध्यगान्

താളവൃക്ഷത്തിൽ നിന്നുണ്ടാക്കിയ ആയുധം ധരിച്ച താളജംഘേശ്വരി ദേവി ആനന്ദവനത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഉയരുന്ന വിഘ്നപ്രവാഹങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 77

संगमेश्वर लिंगस्य दक्षिणे विकटाननाम् । तालजंघेश्वरीं नत्वा न विघ्नैरभिभूयते

സംഗമേശ്വര ലിംഗത്തിന്റെ ദക്ഷിണത്തിൽ വികടാനനയായ താളജംഘേശ്വരി വിരാജിക്കുന്നു; അവൾക്ക് നമസ്കരിച്ചാൽ ഒരാൾ വിഘ്നങ്ങളാൽ കീഴടക്കപ്പെടുകയില്ല.

Verse 78

उद्दालकेश्वराल्लिंगात्तीर्थं उद्दालकाभिधे । याम्यां च यमदंष्ट्राख्या चर्वयेद्विघ्नसंहतिम्

ഉദ്ദാലകേശ്വര ലിംഗത്തിൽ നിന്ന് ‘ഉദ്ദാലക’ എന്ന നാമത്തിലുള്ള തീർത്ഥം ഉണ്ട്; ദക്ഷിണദിക്കിൽ ‘യമദംഷ്ട്രാ’ എന്ന ദേവി സമാഹൃത വിഘ്നസമൂഹത്തെ ചവച്ചുനശിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 79

प्रणता यमदंष्ट्रायैस्तीर्थेचोद्दालकाभिधे । कृत्वापि पापसंघातं न यमाद्बिभ्यतीहते

ഉദ്ദാലകമെന്ന തീർത്ഥത്തിൽ യമദംഷ്ട്രാ ദേവിയെ പ്രണാമിക്കുന്നവൻ, പാപങ്ങളുടെ കൂമ്പാരം ചെയ്തിട്ടും ഇവിടെ യമനെ ഭയപ്പെടുകയില്ല।

Verse 80

दारुकेश्वर तीर्थे तु दारुकेशसमीपतः । पातालतालुवदनामाकाशोष्ठीं धराधराम्

ദാരുകേശ്വര തീർത്ഥത്തിൽ, ദാരുകേശന്റെ സമീപത്ത് ആ ദേവി വിരാജിക്കുന്നു—പാതാളത്തിന്റെ താലുവുപോലെയുള്ള മുഖം, ആകാശസ്പർശിയായ അധരങ്ങൾ, ധരാധരപർവ്വതംപോലെ ദൃഢത।

Verse 81

कपालकर्त्रीं हस्तां च ब्रह्मांडकवलप्रियाम् । शुष्कोदरीं स्नायुबद्धां चर्ममुंडेति विश्रुताम्

അവൾ കൈയിൽ കപാലകർത്രിയെ ധരിക്കുന്നു, ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തെയും കവളിക്കാൻ പ്രീതിയുള്ളവൾ; ശുഷ്കോദരി, സ്നായുബദ്ധ, ‘ചർമമുണ്ടാ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധ।

Verse 82

क्षेत्रस्य पूर्वदिग्भागं रक्षंती विघ्नसंघतः । लसत्सहस्रदोर्दंडां ज्वलत्केकरवीक्षणाम्

വിഘ്നസമൂഹത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന ആ ദേവി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗം കാക്കുന്നു—സഹസ്രഭുജങ്ങൾ ദീപ്തമായി, ജ്വലിക്കുന്ന ഉഗ്രദൃഷ്ടിയോടെ।

Verse 83

पारावारप्रसृमर हस्त न्यस्तारि मोदकाम् । द्वीपि कृत्तिपरीधानां कटुकाट्टाट्टहासिनीम्

അവളുടെ കൈ പാരാവാരത്തോളം വ്യാപിച്ചു; അതിൽ ശത്രുവിന്റെ ‘മോദകം’ വെച്ചിരിക്കുന്നു. പുലിച്ചർമ്മം വസ്ത്രമാക്കി ധരിച്ചു, കടുത്ത ‘ആട്ടാട്ട’ നാദംപോലെ ഉഗ്രമായി അട്ടഹസിക്കുന്നു।

Verse 84

मृणालनालवत्तीव्रं चर्वंतीमस्थि पापिनः । शूलाग्रप्रोत दुर्वृत्त क्षेत्रद्रोहिकलेवराम्

താമരനാളുപോലെ തീക്ഷ്ണതയോടെ പാപികളുടെ അസ്ഥികളെ ചവച്ചുകൊണ്ട്, അവൾ ത്രിശൂലാഗ്രത്തിൽ ദുർവൃത്ത—പുണ്യക്ഷേത്രദ്രോഹികളുടെ—ശരീരങ്ങളെ കുത്തി ധരിക്കുന്നു।

Verse 85

कपालमालाभरणां महाभीषणरूपिणीम् । चर्ममुंडां नरो नत्वा क्षेत्रविघ्नैर्न बाध्यते

കപാലമാലാഭൂഷിതയും മഹാഭീഷണരൂപിണിയുമായ ചർമമുണ്ടയെ നമസ്കരിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലെ വിഘ്നങ്ങളാൽ ബാധിക്കപ്പെടുകയില്ല।

Verse 86

यथैव चर्ममुंडैषा महारुंडापि तादृशी । एतावानेव भेदोस्या रुंडस्रग्भूषणात्वियम्

ഈ ചർമമുണ്ട എങ്ങനെയോ, അതുപോലെ തന്നെയാണ് മഹാരുണ്ടയും; വ്യത്യാസം ഇത്രമാത്രം—അവൾ ഛിന്നശിരോമാലയാൽ അലങ്കൃതയാണ്।

Verse 87

क्षेत्ररक्षां प्रकुरुत उभेदेव्यौ महाबले । हसंत्यौ करतालीभिरन्योन्यं दोः प्रसारणात्

ആ രണ്ടു മഹാബല ദേവിമാർ പുണ്യക്ഷേത്രത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു; ചിരിച്ചുകൊണ്ട് കരതാളധ്വനി മുഴക്കി, പരസ്പരം കൈകൾ നീട്ടുന്നു।

Verse 88

हयग्रीवेश्वरे तीर्थे लोलार्कादुत्तरे सदा । महारुंडा प्रचंडास्या तिष्ठते भक्तविघ्नहृत्

ലോലാർക്കയുടെ എപ്പോഴും വടക്കായി ഉള്ള ഹയഗ്രീവേശ്വര തീർത്ഥത്തിൽ പ്രചണ്ഡമുഖിയായ മഹാരുണ്ട നിലകൊള്ളുന്നു; അവൾ ഭക്തരുടെ വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്നു।

Verse 89

चर्ममुंडा महारुंडा कथिते ये तु देवते । तयोरंतरतस्तिष्ठेच्चामुंडा मुंडरूपिणी

ചർമമുണ്ടാ, മഹാരുണ്ടാ എന്നു പറയപ്പെടുന്ന ആ രണ്ടു ദേവിമാരുടെ മദ്ധ്യേ, മുണ്ടരൂപം ധരിച്ച ചാമുണ്ടാദേവി സ്വയം നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 90

एतास्तिस्रः प्रयत्नेन पूज्याः क्षेत्रनिवासिभिः । धनधान्यप्रदाश्चैताः पुत्रपौत्रप्रदा इमाः

ഈ മൂന്ന് ദേവിമാരെയും കാശീക്ഷേത്രനിവാസികൾ പരിശ്രമത്തോടെ ആരാധിക്കണം. അവർ ധനവും ധാന്യവും നൽകുകയും പുത്രപൗത്രാദികളെ അനുഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 91

उपसर्गानमूर्घ्नंति दद्युर्नैःश्रेयसीं श्रियम् । स्मृता दृष्टा न ताः स्पृष्टाः पूजिताः श्रद्धया नरैः

അവർ ഉപദ്രവങ്ങളും ആപത്തുകളും നശിപ്പിച്ച് പരമശ്രേയസ്സിലേക്കു നയിക്കുന്ന മംഗളശ്രീ നൽകുന്നു. മനുഷ്യർ ശ്രദ്ധയോടെ സ്മരിച്ച് ദർശിച്ച് പൂജിച്ചാൽ—സ്പർശമില്ലാതെയും—കൃപ നൽകുന്നു।

Verse 92

महारुंडा प्रतीच्यां च देवी स्वप्नेश्वरी शुभा । भविष्यं कथयेत्स्वप्ने भक्तस्याग्रे शुभाशुभम्

പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിൽ മഹാരുണ്ടാ എന്ന ശുഭ സ്വപ്നേശ്വരീ ദേവി വിരാജിക്കുന്നു. അവൾ സ്വപ്നത്തിൽ ഭക്തനോട് വരാനിരിക്കുന്ന ശുഭാശുഭം അറിയിക്കുന്നു।

Verse 93

तत्र स्वप्नेश्वरं लिंगं देवीं स्वप्नेश्वरीं तथा । स्नात्वासिसंगमे पुण्ये यस्मिन्कस्मिंस्तिथावपि

അവിടെ സ്വപ്നേശ്വര ലിംഗത്തെയും അതുപോലെ സ്വപ്നേശ്വരീ ദേവിയെയും പൂജിക്കണം. പുണ്യമായ ആസി-സംഗമത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ഏതു തിഥിയിലായാലും (ഈ ആരാധന ഫലപ്രദമാകുന്നു)।

Verse 94

उपोषणपरो धीमान्नारीवा पुरुषोपि वा । संपूज्य स्थंडिलशयः स्वप्ने भावि विलोकयेत्

ഉപവാസപരനായ ബുദ്ധിമതി സ്ത്രീയോ പുരുഷനോ—സമ്യക് പൂജ ചെയ്ത് വെറും ഭൂമിശയ്യയിൽ ശയിച്ചാൽ, സ്വപ്നത്തിൽ വരാനിരിക്കുന്നതു ദർശിക്കാം.

Verse 95

अद्यापि प्रत्ययस्तत्र कार्य एष विजानता । भूतं भावि भवत्सर्वं वदेत्स्वप्नेश्वरी निशि

ഇന്നും അറിയുന്നവൻ അവിടെ ഈ പ്രത്യയ-പ്രയോഗം നിർബന്ധമായി ചെയ്യണം. രാത്രിയിൽ സ്വപ്നേശ്വരി ഭൂതം, ഭാവി, വർത്തമാനം സംബന്ധിച്ച എല്ലാം പറയുന്നു.

Verse 96

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नवम्यां निशि वा दिवा । प्रयत्नतः समर्च्या सा काश्यां ज्ञानार्थिभिर्नरैः

അഷ്ടമി, ചതുര്ദശി, നവമി—രാത്രിയോ പകലോ—കാശിയിൽ ജ്ഞാനാർത്ഥികൾ പരിശ്രമത്തോടെ അവളെ സമ്യക് ആരാധിക്കണം.

Verse 97

स्वप्नेश्वर्याश्च वारुण्यां दुर्गादेवी व्यवस्थिता । क्षेत्रस्य दक्षिणं भागं सा सदैवाभिरक्षति

സ്വപ്നേശ്വരിയുടെ വാരുണി ദിക്കിൽ ദുർഗാദേവി സ്ഥാപിതയാണ്; അവൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ (കാശീക്ഷേത്രത്തിന്റെ) തെക്കൻ ഭാഗം എപ്പോഴും കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നു.