Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 22

मुने विश्वभुजा गौरी विशालाक्षी पुरः स्थिता । संहरंती महाविघ्नं क्षेत्रभक्तिजुषां सदा

mune viśvabhujā gaurī viśālākṣī puraḥ sthitā | saṃharaṃtī mahāvighnaṃ kṣetrabhaktijuṣāṃ sadā

ഹേ മുനേ! വിശ്വഭുജാ, വിശാലാക്ഷി ഗൗരി ദേവി ഭക്തരുടെ മുമ്പിൽ നിലകൊണ്ട്, കാശീ ക്ഷേത്രഭക്തരുടെ മഹാവിഘ്നങ്ങളെ സദാ സംഹരിക്കുന്നു।

मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
विश्वभुजाViśvabhujā (the all-armed one)
विश्वभुजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व + भुज्/भुजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘विश्वं भुजाः यस्याः/यस्य’ (having universal arms)
गौरीGaurī
गौरी:
Karta (apposition)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विशालाक्षीViśālākṣī
विशालाक्षी:
Karta (apposition)
TypeNoun
Rootविशाल + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘विशाले अक्षिणी यस्याः’ (wide-eyed)
पुरःin front
पुरः:
Adhikaraṇa (spatial)
TypeIndeclinable
Rootपुरः (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb: ‘in front’)
स्थिताstanding, stationed
स्थिता:
Karta-samānādhikaraṇa (predicate)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘स्थित’
संहरन्तीdestroying, removing
संहरन्ती:
Karta-samānādhikaraṇa (descriptive of subject)
TypeAdjective
Rootसम् + हृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महाविघ्नम्great obstacle
महाविघ्नम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + विघ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—महाविघ्न (महान् विघ्नः)
क्षेत्रभक्तिजुषाम्of those who practice devotion to the sacred place
क्षेत्रभक्तिजुषाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootक्षेत्र + भक्ति + जुष् (धातु) + शतृ/क्विप्-आधारित प्रातिपदिक ‘जुष्’→‘जुष्’/‘जुष’
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः—क्षेत्रभक्तिजुष् (क्षेत्रे भक्तिं जुषन्ति ये)
सदाalways
सदा:
Kāla-adhikaraṇa (temporal)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb: ‘always’)

Skanda

Tirtha: Viśālākṣī / Viśvabhujā Gaurī (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Muni (explicitly addressed: ‘मुने’)

Scene: Gaurī as Viśvabhujā, wide-eyed and radiant, stands at the forefront of Kāśī’s sacred lanes; behind her are pilgrims with folded hands; looming shadowy obstacles are cut down or dissolved by her protective power.

G
Gaurī
V
Viśvabhujā
V
Viśālākṣī
K
Kāśī (kṣetra)

FAQs

Devotion to the sacred kṣetra is safeguarded by the Goddess, who removes even formidable impediments.

The ‘kṣetra’ refers to Kāśī (Vārāṇasī), praised as a protected sacred field under the Goddess’s guardianship.

No single rite is specified; the emphasis is on kṣetra-bhakti—steadfast devotion to Kāśī and the Goddess.