पञ्चावरणमार्गस्थं योगेश्वरस्तोत्रम् (Pañcāvaraṇa-mārga Stotra to Yogeśvara Śiva)

Verse 1

उपमन्युरुवाच । स्तोत्रं वक्ष्यामि ते कृष्ण पञ्चावरणमार्गतः । योगेश्वरमिदं पुण्यं कर्म येन समाप्यते

ഉപമന്യു പറഞ്ഞു—ഹേ കൃഷ്ണാ, പഞ്ചാവരണ മാർഗ്ഗപ്രകാരം ഞാൻ നിന്നോട് ഒരു സ്തോത്രം പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഇത് യോഗേശ്വരനായ ശിവന്റെ പുണ്യോപദേശം; ഇതിലൂടെ വ്രതങ്ങളും സാധനകളും കർമ്മങ്ങളും യഥാർത്ഥമായി സമാപിക്കുന്നു.

Verse 2

जय जय जगदेकनाथ शंभो प्रकृतिमनोहर नित्यचित्स्वभाव । अतिगतकलुषप्रपञ्चवाचामपि मनसां पदवीमतीततत्त्वम्

ജയ ജയ, ഹേ ജഗദേകനാഥ ശംഭോ! പ്രകൃതിയെയും മോഹിപ്പിക്കുന്നവനേ, നിത്യചൈതന്യസ്വഭാവനേ. മലിന പ്രപഞ്ചവ്യാപ്തിയെ അതിക്രമിച്ച്, വാക്കിന്റെയും മനസ്സിന്റെയും ഗമ്യത്തെ മറികടന്ന പരതത്ത്വം നീയേ.

Verse 3

स्वभावनिर्मलाभोग जय सुन्दरचेष्टित । स्वात्मतुल्यमहाशक्ते जय शुद्धगुणार्णव

ജയം—നിന്റെ സ്വഭാവം നിർമലം, നിന്റെ ആനന്ദാനുഭവം ശുദ്ധം; ജയം—നിന്റെ ചേഷ്ടകൾ പരമസുന്ദരം. ജയം, ഹേ സ്വാത്മസമ മഹാശക്തേ! ജയം, ഹേ ശുദ്ധഗുണാർണവേ!

Verse 4

अनन्तकांतिसंपन्न जयासदृशविग्रह । अतर्क्यमहिमाधार जयानाकुलमंगल

ഹേ അനന്തകാന്തിസമ്പന്നനായ പ്രഭോ, ജയസദൃശമായ വിഗ്രഹമുള്ളവനേ; അതർക്ക്യ മഹിമയുടെ ആധാരമേ—നീ വിജയത്തിൽ അചഞ്ചലൻ, പരമ മംഗളസ്വരൂപൻ।

Verse 5

निरंजन निराधार जय निष्कारणोदय । निरन्तरपरानन्द जय निर्वृतिकारण

ജയം നിനക്കേ, ഹേ നിരഞ്ജനാ; ഹേ നിരാധാര, സ്വയംസിദ്ധാ. കാരണമില്ലാത്ത പ്രാകട്യമുള്ളവനേ, ജയം. നിരന്തര പരമാനന്ദസ്വരൂപാ, ജയം; നിർവൃതി-മോക്ഷത്തിന്റെ കാരണമേ, ജയം.

Verse 6

जयातिपरमैश्वर्य जयातिकरुणास्पद । जय स्वतंत्रसर्वस्व जयासदृशवैभव

ജയം നിനക്കേ, നിന്റെ പരമൈശ്വര്യം അതുലം; ജയം, നീ കരുണയുടെ പരമധാമം. ജയം, നീ പൂർണ്ണ സ്വതന്ത്രനും സകലത്തിന്റെയും സാരവും; ജയം, നിന്റെ വൈഭവം സദൃശമില്ലാത്തത്.

Verse 7

जयावृतमहाविश्व जयानावृत केनचित् । जयोत्तर समस्तस्य जयात्यन्तनिरुत्तर

നീ തന്നെയാണ് ജയസ്വരൂപൻ, മഹാവിശ്വത്തെ ആവൃതമാക്കുന്നവൻ; എങ്കിലും നിന്നെ ഒന്നും ആവൃതമാക്കുകയില്ല. നീ സകലത്തിനുമേൽ ഉത്തമ വിജയം; നിന്റെ ജയം പരമം, നിരുത്തരം.

Verse 8

जयाद्भुत जयाक्षुद्र जयाक्षत जयाव्यय । जयामेय जयामाय जयाभाव जयामल

ജയം, ഹേ അത്ഭുതനേ; ജയം, ഹേ അക്ഷുദ്രനേ—ഒരിക്കലും ചെറുതല്ലാത്തവനേ. ജയം, ഹേ അക്ഷതനേ—അഘാതിത. ജയം, ഹേ അവ്യയനേ—അവിനാശി. ജയം, ഹേ അമേയനേ. ജയം, ഹേ അമായനേ—മായാതീത. ജയം, ഹേ അഭാവാതീത സത്. ജയം, ഹേ അമലനേ—നിർമല.

Verse 9

महाभुज महासार महागुण महाकथ । महाबल महामाय महारस महारथ

ഹേ മഹാഭുജാ! ഹേ മഹാസാരാ! ഹേ മഹാഗുണസമ്പന്നാ! ഹേ മഹാകഥകളുടെ ഉറവിടമേ! ഹേ മഹാബലാ! ഹേ മഹാമായാസ്വരൂപാ! ഹേ മഹാരസ (പരമാനന്ദ) നിധേ! ഹേ മഹാരഥാ (അദ്വിതീയ വീരാ)!

Verse 10

नमः परमदेवाय नमः परमहेतवे । नमश्शिवाय शांताय नमश्शिवतराय ते

പരമദേവനേ, നമസ്കാരം; പരമഹേതുവേ, നമസ്കാരം. ശാന്തസ്വരൂപനായ ശിവനേ, നമസ്കാരം; അത്യന്തം ശിവതരനായ (പരമമംഗളമായ) നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 11

त्वदधीनमिदं कृत्स्नं जगद्धि ससुरासुरम् । अतस्त्वद्विहितामाज्ञां क्षमते को ऽतिवर्तितुम्

പ്രഭോ! ദേവാസുരന്മാരോടുകൂടിയ ഈ സമസ്ത ജഗത്ത് നിന്റെ അധീനത്തിലാണ്. അതിനാൽ നീ വിധിച്ച ആജ്ഞ ലംഘിക്കാൻ ആര്‍ക്കാകും?

Verse 13

अयं पुनर्जनो नित्यं भवदेकसमाश्रयः । भवानतो ऽनुगृह्यास्मै प्रार्थितं संप्रयच्छतु

ഈ വ്യക്തി നിത്യം നിന്റെ ഒരേയൊരു ശരണത്തെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. അതിനാൽ പ്രഭോ, കരുണചെയ്ത് അവനോട് അനുഗ്രഹിച്ച് അവൻ പ്രാർത്ഥിച്ചതെല്ലാം പൂർണ്ണമായി നൽകണമേ.

Verse 14

जयांबिके जगन्मातर्जय सर्वजगन्मयि । जयानवधिकैश्वर्ये जयानुपमविग्रहे

ജയം നിനക്കേ, അംബികേ ജഗന്മാതാവേ! ജയം നിനക്കേ, സർവ്വജഗന്മയീ! ജയം നിനക്കേ, അതിരില്ലാ ഐശ്വര്യവതീ! ജയം നിനക്കേ, ഉപമയില്ലാ ദിവ്യരൂപിണീ!

Verse 15

जय वाङ्मनसातीते जयाचिद्ध्वांतभंजिके । जय जन्मजराहीने जय कालोत्तरोत्तरे

ജയം, വാക്കിനും മനസ്സിനും അതീതയായവളേ! ജയം, അജ്ഞാനാന്ധകാരം ഭഞ്ജിക്കുന്നവളേ! ജയം, ജന്മജരാരഹിതയായവളേ! ജയം, കാലത്തേക്കാളും അതീതമായ പരാത്പരേ!

Verse 16

जयानेकविधानस्थे जय विश्वेश्वरप्रिये । जय विश्वसुराराध्ये जय विश्वविजृंभिणि

ജയം, അനേകവിധങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നവളേ! ജയം, വിശ്വേശ്വരപ്രിയേ! ജയം, സർവ്വദേവന്മാർക്കും ആരാധ്യയായവളേ! ജയം, വിശ്വമായി വ്യാപിച്ചു വിരിയുന്നവളേ!

Verse 17

जय मंगलदिव्यांगि जय मंगलदीपिके । जय मंगलचारित्रे जय मंगलदायिनि

ജയം നിനക്കേ, ഓ മംഗളമയി ദിവ്യാംഗിനീ! ജയം നിനക്കേ, ഓ മംഗളദീപികേ! ജയം നിനക്കേ, ഓ മംഗളചരിത്രിണീ! ജയം നിനക്കേ, ഓ മംഗളദായിനീ!

Verse 18

नमः परमकल्याणगुणसंचयमूर्तये । त्वत्तः खलु समुत्पन्नं जगत्त्वय्येव लीयते

പരമകല്യാണഗുണങ്ങളുടെ നിധിയായ രൂപമുള്ള നിനക്കു നമസ്കാരം. സത്യമായി നിനക്കിൽ നിന്നുതന്നെ ഈ ജഗത്ത് ഉദ്ഭവിച്ചു, നിനക്കിലേയ്ക്കുതന്നെ ലയിക്കുന്നു.

Verse 19

त्वद्विनातः फलं दातुमीश्वरोपि न शक्नुयात् । जन्मप्रभृति देवेशि जनोयं त्वदुपाश्रितः

ഹേ ദേവേശീ ദേവീ! നിന്നില്ലാതെ ഫലം നൽകാൻ ഈശ്വരനും കഴിയുകയില്ല. ജന്മം മുതൽ ഈ ലോകജനങ്ങൾ മുഴുവനും നിന്റെ ആശ്രയത്തിലാണ്.

Verse 20

अतो ऽस्य तव भक्तस्य निर्वर्तय मनोरथम् । पञ्चवक्त्रो दशभुजः शुद्धस्फटिकसन्निभः

അതുകൊണ്ട് നിങ്ങളുടെ ഈ ഭക്തന്റെ മനോരഥം നിറവേറ്റണമേ; (അവൻ) പ്രഭുവിനെ പഞ്ചവക്ത്രനും ദശഭുജനും, ശുദ്ധസ്ഫടികംപോലെ ദീപ്തമായ പ്രത്യക്ഷരൂപത്തിൽ ദർശിക്കുന്നു।

Verse 21

भक्त्या मयार्चितो मह्यं प्रार्थितं शं प्रयच्छतु । सदाशिवांकमारूढा शक्तिरिच्छा शिवाह्वया

ഞാൻ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ച് പ്രാർത്ഥിച്ച ആ മംഗളകരനായ ശംഭു എനിക്ക് ക്ഷേമം നൽകട്ടെ. സദാശിവന്റെ മടിയിൽ അധിഷ്ഠിതയായ ‘ശിവാ’ എന്ന ഇച്ഛാശക്തി വിരാജിക്കുന്നു.

Verse 22

जननी सर्वलोकानां प्रयच्छतु मनोरथम् । शिवयोर्दयिता पुत्रौ देवौ हेरंबषण्मुखौ

സകല ലോകങ്ങളുടെയും ജനനിയായ ദേവി ഭക്തരുടെ മനോരഥം നിറവേറ്റട്ടെ. ശിവനും പാർവതിയും പ്രിയപ്പെടുന്ന രണ്ട് ദിവ്യപുത്രന്മാർ—ഹേരംബൻ (ഗണേശൻ)യും ഷൺമുഖൻ (കാർത്തികേയൻ)യും ആകുന്നു.

Verse 23

शिवानुभावौ सर्वज्ञौ शिवज्ञानामृताशिनौ । तृप्तौ परस्परं स्निग्धौ शिवाभ्यां नित्यसत्कृतौ

അവർ ഇരുവരും ശിവാനുഭവത്തിൽ സ്ഥാപിതരായി, സർവ്വജ്ഞരായി, ശിവജ്ഞാനാമൃതം കൊണ്ടു പോഷിതരായിരുന്നു. എപ്പോഴും തൃപ്തരായി, പരസ്പരം സ്നേഹത്തോടെ, ശിവനും അവന്റെ ശക്തിയും നിത്യമായി ആദരിച്ചവർ ആയിരുന്നു.

Verse 24

सत्कृतौ च सदा देवौ ब्रह्माद्यैस्त्रिदशैरपि । सर्वलोकपरित्राणं कर्तुमभ्युदितौ सदा

ആ രണ്ടു ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മാദി ത്രിദശന്മാരാലും സദാ സത്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; സർവ്വലോകപരിത്രാണത്തിനായി അവർ എപ്പോഴും ഉത്സുകരായി നിലകൊണ്ടു।

Verse 25

स्वेच्छावतारं कुर्वंतौ स्वांशभेदैरनेकशः । ताविमौ शिवयोः पार्श्वे नित्यमित्थं मयार्चितौ

അവർ സ്വേച്ഛയാൽ അവതാരങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച്, തങ്ങളുടെ സ്വാംശങ്ങളുടെ അനേകം ഭേദങ്ങളാൽ പലവിധമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; ആ രണ്ടു പേർ ശിവന്റെ പാർശ്വത്തിൽ നിത്യവും നിലകൊള്ളുന്നു—ഇങ്ങനെ ഞാൻ അവരെ നിരന്തരം അർച്ചിക്കുന്നു।

Verse 26

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य प्रार्थितं मे प्रयच्छताम् । शुद्धस्फटिकसंकाशमीशानाख्यं सदाशिवम्

ആ രണ്ടു പേരുടെ ആജ്ഞയെ മുൻനിർത്തി, ഞാൻ അപേക്ഷിച്ചതെല്ലാം ദയവായി നല്കണമേ—ശുദ്ധസ്ഫടികംപോലെ ദീപ്തനായ ‘ഈശാന’ എന്ന സദാശിവനെ.

Verse 27

मूर्धाभिमानिनी मूर्तिः शिवस्य परमात्मनः । शिवार्चनरतं शांतं शांत्यतीतं मखास्थितम्

ഇത് പരമാത്മാവായ ശിവന്റെ മൂർത്തി; ശിരസ്സിന്റെ അധിഷ്ഠാത്രിയും ‘അഭിമാനിനി’യുമായ രൂപം. ശിവാർച്ചനയിൽ നിരതം, ശാന്തം, ശാന്തിയെയും അതീതം; യജ്ഞത്തിൽ നിലകൊണ്ടിട്ടും ബന്ധരഹിതം.

Verse 28

पञ्चाक्षरांतिमं बीजं कलाभिः पञ्चभिर्युतम् । प्रथमावरणे पूर्वं शक्त्या सह समर्चितम्

പഞ്ചാക്ഷരി മന്ത്രത്തിന്റെ അന്തിമ ബീജാക്ഷരം, അഞ്ചു കലകളാൽ യുക്തമായത്, ആദ്യ ആവരണത്തിൽ ആദ്യം ശക്തിയോടുകൂടെ സമ്യകമായി അർച്ചിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 29

पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु । बालसूर्यप्रतीकाशं पुरुषाख्यं पुरातनम्

പരമപവിത്രമായ പരബ്രഹ്മം ഞാൻ പ്രാർത്ഥിച്ചതെല്ലാം ദയചെയ്തു നല്കട്ടെ. ഉദയിക്കുന്ന ബാലസൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തനായ ആ ആദി ‘പുരുഷൻ’ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ.

Verse 30

पूर्ववक्त्राभिमानं च शिवस्य परमेष्ठिनः । शांत्यात्मकं मरुत्संस्थं शम्भोः पादार्चने रतम्

പരമേഷ്ഠിയായ ശിവന്റെ കിഴക്കുമുഖത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാനമായ അഹംഭാവം അവൻ തന്നേ—ശാന്തിസ്വരൂപൻ, മരുത്‌മണ്ഡലത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ, ശംഭുവിന്റെ പാദാരാധനയിൽ നിത്യരതൻ.

Verse 31

प्रथमं शिवबीजेषु कलासु च चतुष्कलम् । पूर्वभागे मया भक्त्या शक्त्या सह समर्चितम्

ശിവബീജങ്ങളിലും കലകളിലും ആദ്യം, പൂർവഭാഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ചതുഷ്കലയെ ഞാൻ ഭക്തിയോടെ—ശക്തിയോടുകൂടെ—ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.

Verse 32

पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु । अञ्जनादिप्रतीकाशमघोरं घोरविग्रहम्

പരമപവിത്രമായ പരബ്രഹ്മം ഞാൻ പ്രാർത്ഥിച്ചതെല്ലാം ദയചെയ്തു നല്കട്ടെ. അഞ്ജനത്തെപ്പോലെ ശ്യാമദീപ്തനായ ആ അഘോരൻ—ബന്ധനനാശത്തിനായി ഘോരരൂപം ധരിക്കുന്നവൻ—അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ.

Verse 33

देवस्य दक्षिणं वक्त्रं देवदेवपदार्चकम् । विद्यापादं समारूढं वह्निमण्डलमध्यगम्

ദേവന്റെ ദക്ഷിണമുഖം—ദേവദേവന്റെ പാദങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നതു—വിദ്യാപാദത്തിൽ ആരൂഢമായി, വഹ്നിമണ്ഡലത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 34

द्वितीयं शिवबीजेषु कलास्वष्टकलान्वितम् । शंभोर्दक्षिणदिग्भागे शक्त्या सह समर्चितम्

ശിവബീജമന്ത്രങ്ങളിൽ രണ്ടാമത്തേതു അഷ്ടകലാസമന്വിതമാണ്. ശംഭുവിന്റെ ദക്ഷിണഭാഗത്ത് ശക്തിയോടുകൂടെ അതിനെ വിധിപൂർവ്വം സമർച്ചിക്കണം.

Verse 35

पवित्रं मध्यमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु । कुंकुमक्षोदसंकाशं वामाख्यं वरवेषधृक्

ഞാൻ പ്രാർത്ഥിച്ച ആ പവിത്രമായ മധ്യബ്രഹ്മൻ എന്റെ അഭ്യർത്ഥന ദയവായി നല്കട്ടെ. അവൻ കുങ്കുമപ്പൊടിപോലെ ദീപ്തിമാൻ, ‘വാമ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധൻ, മംഗളകരമായ ഉത്തമവേഷധാരി.

Verse 36

वक्त्रमुत्तरमीशस्य प्रतिष्ठायां प्रतिष्ठितम् । वारिमंडलमध्यस्थं महादेवार्चने रतम्

ഈശ്വരന്റെ ഉത്തരമുഖം പ്രതിഷ്ഠാക്രിയയിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്. ജലമണ്ഡലത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ വസിച്ച് അത് മഹാദേവാരാധനയിൽ നിരതമായിരിക്കുന്നു.

Verse 37

तुरीयं शिवबीजेषु त्रयोदशकलान्वितम् । देवस्योत्तरदिग्भागे शक्त्या सह समर्चितम्

ശിവബീജമന്ത്രങ്ങളിൽ ‘തുരീയ’ എന്ന നാലാമത്തേതു ത്രയോദശകലാസമന്വിതമാണ്. ദേവന്റെ ഉത്തരദിക്കുഭാഗത്ത് ശക്തിയോടുകൂടെ അതിനെ വിധിപൂർവ്വം സമർച്ചിക്കണം.

Verse 38

पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु । शंखकुंदेंदुधवलं संध्याख्यं सौम्यलक्षणम्

പരമപവിത്രമായ പരബ്രഹ്മം ഞാൻ പ്രാർത്ഥിച്ചതെല്ലാം എനിക്ക് ദയചെയ്യട്ടെ. ശംഖം, കുന്ദം, ചന്ദ്രൻ എന്നിവപോലെ ധവളനായി ‘സന്ധ്യാ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനും സൗമ്യശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ളവനും ആയവൻ.

Verse 39

शिवस्य पश्चिमं वक्त्रं शिवपादार्चने रतम् । निवृत्तिपदनिष्ठं च पृथिव्यां समवस्थितम्

ശിവന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ മുഖം ശിവപാദാരാധനയിൽ നിരതമാണ്. അത് ‘നിവൃത്തി’ പദത്തിൽ നിഷ്ഠിതമായി ഭൂതത്ത്വത്തിൽ സ്ഥാപിതമാണ്.

Verse 40

तृतीयं शिवबीजेषु कलाभिश्चाष्टभिर्युतम् । देवस्य पश्चिमे भागे शक्त्या सह समर्चितम्

ശിവബീജങ്ങളിൽ മൂന്നാമത്തേത്, അഷ്ടകലകളാൽ യുക്തമായി, ദേവന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്ത് ശക്തിയോടുകൂടെ വിധിപൂർവ്വം സമർച്ചിക്കപ്പെടണം.

Verse 41

पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु । शिवस्य तु शिवायाश्च हृन्मूर्तिशिवभाविते

പരമപവിത്രമായ പരബ്രഹ്മം ഞാൻ പ്രാർത്ഥിച്ച വരം ദയചെയ്യട്ടെ. ശിവന്റെയും ശിവയുടെയും ഹൃദയമൂർത്തിയേ, ശിവഭാവം നിറഞ്ഞവളേ!

Verse 42

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य ते मे कामं प्रयच्छताम् । शिवस्य च शिवायाश्च शिखामूर्तिशिवाश्रिते

അവരുടെ ആജ്ഞയെ മുൻപാക്കി അവർ എന്റെ ആഗ്രഹം ദയചെയ്യട്ടെ. ശിവന്റെയും ശിവയുടെയും ശിഖാമൂർത്തിയേ, ശിവാശ്രിതയേ!

Verse 43

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम् । शिवस्य च शिवायाश्च वर्मणा शिवभाविते

ശിവന്റെയും ശിവയുടെയും ആജ്ഞയെ ആദരിച്ചു അവർ എന്റെ ആഗ്രഹവരം ദയചെയ്യട്ടെ. ശിവ-ശിവാ രക്ഷാകവചത്താൽ സംരക്ഷിതയേ, ശിവഭാവം നിറഞ്ഞവളേ!

Verse 44

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम् । शिवस्य च शिवायाश्च नेत्रमूर्तिशिवाश्रिते

ശിവനും ശിവയും നൽകിയ ആജ്ഞയെ ഭക്തിയോടെ ആദരിച്ചു അവർ എനിക്ക് അഭീഷ്ടവരം നൽകട്ടെ. ശിവന്റെയും ശിവയുടെയും നേത്രമൂർത്തിയായ ശിവത്തിൽ ആശ്രിതനേ/ആശ്രിതയേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം.

Verse 45

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम् । अस्त्रमूर्ती च शिवयोर्नित्यमर्चनतत्परे

ശിവനും ശിവയും നൽകിയ ആജ്ഞയെ ഭക്തിയോടെ ആദരിച്ചു അവർ എനിക്ക് അഭീഷ്ടം നൽകട്ടെ. കൂടാതെ അസ്ത്രമൂർത്തിയായ ശിവന്റെ നിത്യാരാധനയിൽ ഞാൻ എപ്പോഴും തൽപരനായി ഇരിക്കട്ടെ.

Verse 46

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम् । वामौ ज्येष्ठस्तथा रुद्रः कालो विकरणस्तथा

ശിവ-ശിവാ ഇരുവരുടെയും ആജ്ഞയെ യഥാവിധി ആദരിച്ചു സ്വീകരിച്ച് അവർ എനിക്ക് എന്റെ അഭീഷ്ടവരം നൽകട്ടെ—വാമ, ജ്യേഷ്ഠ, രുദ്ര, കാല, വികരണ.

Verse 47

बलो विकरणश्चैव बलप्रमथनः परः । सर्वभूतस्य दमनस्तादृशाश्चाष्टशक्तयः

ബലാ, വികരണ, പരമ ബലപ്രമഥന; കൂടാതെ സർവ്വഭൂതങ്ങളെ ദമിപ്പിക്കുന്ന ദമനാ—ഇങ്ങനെ ആ (ശിവന്റെ) അഷ്ടശക്തികളാണ്.

Verse 48

प्रार्थितं मे प्रयच्छंतु शिवयोरेव शासनात् । अथानंतश्च सूक्ष्मश्च शिवश्चाप्येकनेत्रकः

ശിവ-ശിവാ ഇരുവരുടെയും ആജ്ഞപ്രകാരം അവർ എനിക്ക് ഞാൻ പ്രാർത്ഥിച്ച വരം നൽകട്ടെ. പിന്നെ ആ പരതത്ത്വം അനന്തവും സൂക്ഷ്മവും, ഏകനേത്രനായ സ്വയം ശിവനുമാകുന്നു.

Verse 49

एक रुद्राख्यमर्तिश्च श्रीकण्ठश्च शिखंडकः । तथाष्टौ शक्तयस्तेषां द्वितीयावरणे ऽर्चिताः

ഒന്ന് ‘രുദ്ര’ എന്ന പേരിലുള്ള മൂർത്തി; അതുപോലെ ‘ശ്രീകണ്ഠ’യും ‘ശിഖണ്ഡക’യും ഉണ്ട്. അവരുടെ എട്ട് ശക്തികളും രണ്ടാം ആവരണത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 50

ते मे कामं प्रयच्छंतु शिवयोरेव शासनात् । भवाद्या मूर्तयश्चाष्टौ तासामपि च शक्तयः

ശിവ-ശക്തികളുടെ തന്നെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഭവ മുതലായ അഷ്ടമൂർത്തികളും അവരുടെ അവരുടെ ശക്തികളും എനിക്ക് അഭീഷ്ട വരം നൽകട്ടെ.

Verse 51

महादेवादयश्चान्ये तथैकादशमूर्तयः । शक्तिभिस्सहितास्सर्वे तृतीयावरणे स्थिताः

മഹാദേവൻ മുതലായ മറ്റ് ദിവ്യരൂപങ്ങളും ഏകാദശ മൂർത്തികളും—എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ശക്തികളോടുകൂടി മൂന്നാം ആവരണത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

Verse 52

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां दिशंतु फलमीप्सितम् । वृक्षराजो महातेजा महामेघसमस्वनः

ശിവാജ്ഞയെ യഥാവിധി ആദരിച്ചു, മഹാതേജസ്സും മഹാമേഘസമമായ ഗംഭീരധ്വനിയും ഉള്ള വൃക്ഷരാജൻ എനിക്ക് അഭീഷ്ട ഫലം നൽകട്ടെ.

Verse 53

मेरुमंदरकैलासहिमाद्रिशिखरोपमः । सिताभ्रशिखराकारः ककुदा परिशोभितः

അവൻ മേരു, മന്ദര, കൈലാസ, ഹിമാദ്രി ശിഖരങ്ങളെപ്പോലെ—വെള്ളമേഘശിഖരാകൃതിയോടെ, ദീപ്തമായ കകുദം (കൂമ്പ്) കൊണ്ടു ശോഭിച്ചു.

Verse 54

महाभोगींद्रकल्पेन वालेन च विराजितः । रक्तास्यशृंगचरणौ रक्तप्रायविलोचनः

മഹാനാഗരാജനെപ്പോലെ മഹത്തായ വാലാൽ അവൻ വിരാജിച്ചു. അവന്റെ വായും കൊമ്പുകളും പാദങ്ങളും രക്തവർണ്ണമായിരുന്നു; കണ്ണുകൾ പ്രായം മുഴുവനും ചുവപ്പായിരുന്നു.

Verse 55

पीवरोन्नतसर्वांगस्सुचारुगमनोज्ज्वलः । प्रशस्तलक्षणः श्रीमान्प्रज्वलन्मणिभूषणः

അവന്റെ സർവ്വാംഗവും പുഷ്ടവും സമചിതവും ഉന്നതവുമായിരുന്നു; അവന്റെ നടപ്പ് മനോഹരവും ദീപ്തിമാനുമായിരുന്നു. പ്രശസ്തമായ ശുഭലക്ഷണങ്ങളാൽ യുക്തനായ, ശ്രീസമ്പന്നനായ അവൻ ജ്വലിക്കുന്ന മണിഭൂഷണങ്ങളാൽ തിളങ്ങി നിന്നു.

Verse 56

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवयोर्ध्वजवाहनः । तथा तच्चरणन्यासपावितापरविग्रहः

അവൻ ശിവനു പ്രിയനും ശിവനിൽ പൂർണ്ണമായി ആസക്തനുമാണ്; ശിവധ്വജം വഹിക്കുന്നവൻ. കൂടാതെ ശിവന്റെ പാദന്യാസം കൊണ്ടു അവന്റെ സമസ്ത രൂപവും പരമപവിത്രമായി.

Verse 57

गोराजपुरुषः श्रीमाञ्छ्रीमच्छूलवरायुधः । तयोराज्ञां पुरस्कृत्य स मे कामं प्रयच्छतु

ശ്രീമാനായ ഗോറാജപുരുഷൻ—ശ്രേഷ്ഠായുധമായി ദീപ്തമായ ത്രിശൂലം ധരിക്കുന്നവൻ—ആ ദിവ്യ ദമ്പതികളുടെ ആജ്ഞയെ മുൻനിർത്തി എനിക്ക് അഭീഷ്ടമായ വരം നൽകട്ടെ.

Verse 58

नन्दीश्वरो महातेजा नगेन्द्रतनयात्मजः । सनारायणकैर्देवैर्नित्यमभ्यर्च्य वंदितः

നന്ദീശ്വരൻ മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ, പർവതരാജന്റെ പുത്രിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ; നാരായണനോടുകൂടെ ദേവന്മാർ അവനെ നിത്യവും അർച്ചിച്ച് വന്ദിക്കുന്നു।

Verse 59

शर्वस्यांतःपुरद्वारि सार्धं परिजनैः स्थितः । सर्वेश्वरसमप्रख्यस्सर्वासुरविमर्दनः

ശർവൻ (ശിവൻ) എന്നവന്റെ അന്തഃപുരദ്വാരത്തിൽ അവൻ പരിജനങ്ങളോടുകൂടെ നിന്നു. സർവേശ്വരനെപ്പോലെ ദീപ്തനായി, എല്ലാ അസുരസംഘങ്ങളെയും മർദ്ദിക്കുന്നവനായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verse 60

सर्वेषां शिवधर्माणामध्यक्षत्वे ऽभिषेचितः । शिवप्रियश्शिवासक्तश्श्रीमच्छूलवरायुधः

അവൻ സർവ്വ ശിവധർമ്മങ്ങളുടെയും അധ്യക്ഷസ്ഥാനത്ത് അഭിഷിക്തനായി—ശിവപ്രിയൻ, ശിവാസക്തൻ, ശ്രേഷ്ഠായുധമായ ത്രിശൂലം ധരിച്ചു ദീപ്തിമാൻ।

Verse 61

शिवाश्रितेषु संसक्तस्त्वनुरक्तश्च तैरपि । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे कामं प्रयच्छतु

ശിവാശ്രിതരോടു ഭക്തിപൂർവ്വം ചേർന്നും അവരാൽ സ്നേഹിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നവൻ—ശിവാജ്ഞയെ ആദരിച്ചു എനിക്ക് അഭീഷ്ടവരം നൽകട്ടെ।

Verse 62

महाकालो महाबाहुर्महादेव इवापरः । महादेवाश्रितानां १ तु नित्यमेवाभिरक्षतु

മഹാബാഹുവായ മഹാകാലൻ—മറ്റൊരു മഹാദേവനെപ്പോലെ—മഹാദേവാശ്രിതരെ നിത്യവും സംരക്ഷിക്കട്ടെ।

Verse 63

शिवप्रियः शिवासक्तश्शिवयोरर्चकस्सदा । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम्

ശിവപ്രിയനും ശിവാസക്തനും ശിവ-ശിവാ ദിവ്യദമ്പതികളുടെ നിത്യാരാധകനുമായ അവൻ—ശിവ-ശിവയുടെ ആജ്ഞയെ ആദരിച്ചു എനിക്ക് ആഗ്രഹിതം നല്കട്ടെ।

Verse 64

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य स मे कामं प्रयच्छतु । ब्रह्माणी चैव माहेशी कौमारी वैष्णवी तथा

ആ ഇരുവരുടെയും ആജ്ഞയെ മുൻനിർത്തി അവൻ എന്റെ ആഗ്രഹം നല്കട്ടെ. അതുപോലെ ബ്രഹ്മാണി, മാഹേശി, കൗമാരി, വൈഷ്ണവിയും (അനുമോദിച്ച്) സഹായിക്കട്ടെ.

Verse 65

वाराही चैव माहेंद्री चामुंडा चंडविक्रमा । एता वै मातरः सप्त सर्वलोकस्य मातरः

വാരാഹി, മാഹേന്ദ്രി, ചണ്ഡവിക്രമയായ ചാമുണ്ഡാ—ഇവരാണ് സത്യത്തിൽ സപ്തമാതാക്കൾ, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ മാതാക്കൾ.

Verse 66

प्रार्थितं मे प्रयच्छंतु परमेश्वरशासनात् । मत्तमातंगवदनो गंगोमाशंकरात्मजः

പരമേശ്വരന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവർ ഞാൻ പ്രാർത്ഥിച്ച വരം നല്കട്ടെ—ഗംഗ, ഉമ, ശങ്കരൻ എന്നിവരുടെ പുത്രൻ; മദമത്ത ആനയെപ്പോലെയുള്ള മുഖമുള്ളവൻ.

Verse 67

आकाशदेहो दिग्बाहुस्सोमसूर्याग्निलोचनः । ऐरावतादिभिर्दिव्यैर्दिग्गजैर्नित्यमर्चितः

ആകാശം തന്നെയാണ് അവന്റെ ദേഹം; ദിക്കുകൾ അവന്റെ ഭുജങ്ങൾ; ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, അഗ്നി ഇവയാണ് അവന്റെ കണ്ണുകൾ. ഐരാവതാദി ദിവ്യ ദിഗ്ഗജങ്ങൾ അവനെ നിത്യവും ആരാധിക്കുന്നു.

Verse 68

शिवज्ञानमदोद्भिन्नर्स्त्रिदशानामविघ्नकृत् । विघ्नकृच्चासुरादीनां विघ्नेशः शिवभावितः

ശിവജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ഉന്മാദോന്മേഷത്തോടെ അദ്ദേഹം ദേവന്മാർക്കു വിഘ്നനിവാരകനാകുന്നു; എന്നാൽ അസുരാദികൾക്കു വിഘ്നസൃഷ്ടികർത്താവും ആകുന്നു—ഈ വിഘ്നേശൻ സദാ ശിവഭാവത്തിൽ ഭാവിതൻ।

Verse 69

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम् । षण्मुखश्शिवसम्भूतः शक्तिवज्रधरः प्रभुः

ശിവന്റെ ആജ്ഞയെ ആദരപൂർവ്വം സത്കരിച്ച്, ആ പ്രഭു—ശിവസംബൂതനായ ഷൺമുഖൻ, ശക്തിയും വജ്രവും ധരിക്കുന്നവൻ—എനിക്ക് ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം ദിശിക്കട്ടെ।

Verse 70

अग्नेश्च तनयो देवो ह्यपर्णातनयः पुनः । गंगायाश्च गणांबायाः कृत्तिकानां तथैव च

ആ ദേവൻ അഗ്നിയുടെ പുത്രനെന്നും, വീണ്ടും അപർണാ (പാർവതി)യുടെ പുത്രനെന്നും പറയുന്നു. അതുപോലെ ഗംഗയിൽ നിന്നും, ഗണാംബയിൽ നിന്നും (ഗണങ്ങളുടെ മാതാവ്), കൃത്തികകളിൽ നിന്നും ജനിച്ചതായും പ്രസിദ്ധം।

Verse 71

विशाखेन च शाखेन नैगमेयेन चावृतः । इंद्रजिच्चंद्रसेनानीस्तारकासुरजित्तथा

അദ്ദേഹം വിശാഖൻ, ശാഖൻ, നൈഗമേയൻ എന്നിവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു; അതുപോലെ ഇന്ദ്രജിത്, ചന്ദ്രസേനാനി, താരകാസുരജിത് എന്നിവരും (സഹചരരായി ഉണ്ടായിരുന്നു)।

Verse 72

शैलानां मेरुमुख्यानां वेधकश्च स्वतेजसा । तप्तचामीकरप्रख्यः शतपत्रदलेक्षणः

അവൻ തന്റെ സ്വതേജസ്സാൽ മേരുവടക്കമുള്ള പർവതങ്ങളെയും ഭേദിക്കുവാൻ ശേഷിയുള്ളവൻ. ഉരുകിയ സ്വർണ്ണംപോലെ ദീപ്തനായും, അവന്റെ കണ്ണുകൾ ശതദളപദ്മത്തിന്റെ ദളങ്ങളുപോലെയും ആയിരുന്നു.

Verse 73

कुमारस्सुकुमाराणां रूपोदाहरणं महत् । शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपदार्चकस्सदा

കുമാരൻ സുകുമാരന്മാരിൽ മഹത്തായ സൗന്ദര്യാദർശം. അവൻ ശിവപ്രിയൻ, ശിവാസക്തൻ, എന്നും ശിവപാദങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നവൻ.

Verse 74

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम् । ज्येष्ठा वरिष्ठा वरदा शिवयोर्यजनेरता

ശിവനും ശക്തിയും നൽകിയ ആജ്ഞയെ യഥാവിധി ആദരിച്ചു, അവൾ എനിക്ക് ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം നല്കട്ടെ—അവൾ ജ്യേഷ്ഠ, വരിഷ്ഠ, വരദായിനി, ശിവ-ശക്തി യജനത്തിൽ നിരതയായവൾ.

Verse 75

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य सा मे दिशतु कांक्षितम् । त्रैलोक्यवंदिता साक्षादुल्काकारा गणांबिका

ആ ഇരുവരുടെയും ആജ്ഞയെ മുൻനിർത്തി അവൾ എനിക്ക് ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം നൽകട്ടെ. ത്രൈലോക്യവന്ദിത, ഉൽക്കാരൂപത്തിൽ സാക്ഷാൽ പ്രത്യക്ഷയായ ഗണാംബിക.

Verse 76

जगत्सृष्टिविवृद्ध्यर्थं ब्रह्मणा ऽभ्यर्थिता शिवात् । शिवायाः प्रविभक्ताया भ्रुवोरन्तरनिस्सृताः

ലോകസൃഷ്ടിയും വർദ്ധനയും നിമിത്തം ബ്രഹ്മാവ് ശിവനോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു; അപ്പോൾ വിഭക്തരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷയായ ശിവാദേവിയുടെ ഭ്രൂമധ്യത്തിൽ നിന്ന് അവ പുറപ്പെട്ടു.

Verse 77

दक्षायणी सती मेना तथा हैमवती ह्युमा । कौशिक्याश्चैव जननी भद्रकाल्यास्तथैव च

അവൾ ദക്ഷായണീ സതി; അവൾ തന്നെയാണ് മേന, ഹിമവാന്റെ പുത്രിയായ ഉമ. അവൾ കൌശികിയുടെ ജനനി; അതുപോലെ ഭദ്രകാളിയുടെയും.

Verse 78

अपर्णायाश्च जननी पाटलायास्तथैव च । शिवार्चनरता नित्यं रुद्राणी रुद्रवल्लभा

അവൾ അപർണയുടെയും പാടലയുടെയും ജനനിയാണ്. നിത്യം ശിവാർചനയിൽ രതയായ അവൾ രുദ്രാണി—രുദ്രന്റെ പ്രിയതമേ.

Verse 79

सत्कृट्य शिवयोराज्ञां सा मे दिशतु कांक्षितम् । चंडः सर्वगणेशानः शंभोर्वदनसंभवः

ശിവനും ദിവ്യ ദമ്പതികളും നൽകിയ ആജ്ഞ ആദരത്തോടെ സ്വീകരിച്ച് അവൾ എനിക്ക് ആഗ്രഹിച്ച വരം നൽകട്ടെ. ചണ്ഡൻ—സകല ഗണങ്ങളുടെ അധിപൻ—ശംഭുവിന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചു.

Verse 80

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम् । पिंगलो गणपः श्रीमाञ्छिवासक्तः शिवप्रियः

ശിവനും ദേവിയും നൽകിയ ആജ്ഞ ആദരത്തോടെ സ്വീകരിച്ച്, ശ്രീമാനായ പിംഗലൻ എന്ന ഗണപൻ—ശിവാസക്തനും ശിവപ്രിയനും—എനിക്ക് ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം നൽകട്ടെ.

Verse 81

आज्ञया शिवयोरेव स मे कामं प्रयच्छतु । भृंगीशो नाम गणपः शिवराधनतत्परः

ശിവനും ദേവിയും നൽകിയ ആജ്ഞയാൽ തന്നെ അവൻ എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റട്ടെ. ഭൃംഗീശൻ എന്ന ഗണപൻ ശിവാരാധനയിൽ പൂർണ്ണമായി തത്പരൻ.

Verse 82

सम्बन्धसामान्यविवक्षया कर्मणि पष्ठी । प्रयच्छतु स मे कामं पत्युराज्ञा पुरःसरम् । वीरभद्रो महातेजा हिमकुंदेंदुसन्निभः

ഇവിടെ ക്രിയയോടുള്ള പൊതുസംബന്ധാർത്ഥത്തിൽ ഷഷ്ഠീ വിഭക്തി പ്രയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്റെ സ്വാമിയുടെ ആജ്ഞയെ മുൻനിർത്തി മഹാതേജസ്സുള്ള വീരഭദ്രൻ എനിക്ക് ആഗ്രഹിച്ച ഫലം നൽകട്ടെ; അവൻ ഹിമം, കുന്ദപുഷ്പം, ചന്ദ്രൻ എന്നിവയെപ്പോലെ ധവളൻ.

Verse 83

भद्रकालीप्रियो नित्यं मात्ःणां चाभिरक्षिता । यज्ञस्य च शिरोहर्ता दक्षस्य च दुरात्मनः

അവൻ നിത്യം ഭദ്രകാളിക്ക് പ്രിയൻ; മാതൃകാദേവിമാർ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നവൻ. യജ്ഞത്തിന്റെ ശിരസ്സു ഹരിച്ചവനും ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള ദക്ഷന്റെ തല വെട്ടിയവനും അവൻ തന്നേ.

Verse 84

उपेंद्रेंद्रयमादीनां देवानामंगतक्षकः । शिवस्यानुचरः श्रीमाञ्छिवशासनपालकः

ഉപേന്ദ്രൻ, ഇന്ദ്രൻ, യമൻ മുതലായ ദേവന്മാരുടെ ദേഹങ്ങളെ കാവൽ കാക്കുന്ന ജാഗ്രതയുള്ള രക്ഷകൻ അവൻ. ശ്രീമാനായ ശിവന്റെ അനുചരനും ശിവശാസനം പാലിക്കുന്നവനും ആകുന്നു.

Verse 85

शिवयोः शासनादेव स मे दिशतु कांक्षितम् । सरस्वती महेशस्य वाक्सरोजसमुद्भवा

ശിവനും ശിവയും കല്പിച്ചതിനാൽ അവൾ എനിക്ക് ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം നല്കട്ടെ—മഹേശന്റെ വാക്‌സരോജത്തിൽ നിന്നുയർന്ന സരസ്വതി.

Verse 86

शिवयोः पूजने सक्ता स मे दिशतु कांक्षितम् । विष्णोर्वक्षःस्थिता लक्ष्मीः शिवयोः पूजने रता

ശിവ-ശിവയുടെ പൂജയിൽ ലീനയായ അവൾ എനിക്ക് ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം നല്കട്ടെ. വിഷ്ണുവിന്റെ വക്ഷസ്ഥലത്തിൽ വസിക്കുന്ന ലക്ഷ്മിയും ശിവ-ശിവയുടെ പൂജയിൽ ആസ്വദിച്ച് ലീനയാകുന്നു.

Verse 87

शिवयोः शासनादेव सा मे दिशतु कांक्षितम् । महामोटी महादेव्याः पादपूजापरायणा

ശിവ-ശക്തികളുടെ ആജ്ഞയാൽ തന്നെ അവൾ എനിക്ക് ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം ദയചെയ്യട്ടെ—മഹാമോട്ടി, മഹാദേവിയുടെ പാദപൂജയിൽ പൂർണ്ണമായി പരായണയായവൾ।

Verse 88

तस्या एव नियोगेन सा मे दिशतु कांक्षितम् । कौशिकी सिंहमारूढा पार्वत्याः परमा सुता

അവളുടെ തന്നെ നിയോഗത്താൽ അവൾ എനിക്കു ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം ദയചെയ്യട്ടെ—സിംഹാരൂഢയായ കൗശികീ, പാർവതിയുടെ പരമ പുത്രി।

Verse 89

विष्णोर्निद्रामहामाया महामहिषमर्दिनी । निशंभशुंभसंहत्री मधुमांसासवप्रिया

അവൾ വിഷ്ണുവിന്റെ യോഗനിദ്രയായ മഹാമായ; മഹാമഹിഷമർദിനി, നിശുംബ-ശുംബ സംഹാരിണി, കൂടാതെ മധു, മാംസം, ആസവം എന്നീ നൈവേദ്യങ്ങളിൽ പ്രീതിയുള്ളവൾ।

Verse 90

सत्कृत्य शासनं मातुस्सा मे दिशतु कांक्षितम् । रुद्रा रुद्रसमप्रख्याः प्रथमाः प्रथितौजसः

മാതാവിന്റെ ആജ്ഞയെ യഥോചിതമായി ആദരിച്ചു, അവൾ എനിക്ക് അഭിലഷിതമായ വരം നല്കട്ടെ. ആ രുദ്രന്മാർ രുദ്രനോടു തുല്യമായ ദീപ്തിയുള്ളവർ, അഗ്രഗണ്യരും മഹാബലത്തിൽ പ്രസിദ്ധരുമായിരുന്നു।

Verse 91

भूताख्याश्च महावीर्या महादेवसमप्रभाः । नित्यमुक्ता निरुपमा निर्द्वन्द्वा निरुपप्लवाः

‘ഭൂത’ എന്നു പ്രസിദ്ധരായ അവർ മഹാവീര്യശാലികളും മഹാദേവനോടു തുല്യമായ പ്രഭയുള്ളവരുമായിരുന്നു. അവർ നിത്യമുക്തർ, അനുപമർ, ദ്വന്ദ്വരഹിതർ, യാതൊരു കലക്കവും പതനവും സ്പർശിക്കാത്തവർ।

Verse 92

सशक्तयस्सानुचरास्सर्वलोकनमस्कृताः । सर्वेषामेव लोकानां सृष्टिसंहरणक्षमाः

അവർ തത്തത്തായ ദിവ്യശക്തികളാൽ സമ്പന്നരും അനുചരന്മാരോടുകൂടിയവരും സർവലോകങ്ങളാലും നമസ്കരിക്കപ്പെടുന്നവരുമായിരുന്നു; സർവലോകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയും സംഹാരവും ചെയ്യാൻ ശേഷിയുള്ളവരും.

Verse 93

परस्परानुरक्ताश्च परस्परमनुव्रताः । परस्परमतिस्निग्धाः परस्परनमस्कृताः

അവർ പരസ്പരം അനുരക്തരായിരുന്നു, പരസ്പരത്തിന്റെ വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തിന് അനുസരിച്ചവരായിരുന്നു; അത്യന്തം സ്നേഹബന്ധിതരായി, തമ്മിൽ തമ്മിൽ നിത്യം നമസ്കരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 94

शिवप्रियतमा नित्यं शिवलक्षणलक्षिताः । सौम्याधारास्तथा मिश्राश्चांतरालद्वयात्मिकाः

അവർ നിത്യവും ശിവനു അതിപ്രിയർ, ശിവലക്ഷണങ്ങളാൽ ലക്ഷിതർ. ചിലർ സൗമ്യാധാരമുള്ളവർ; ചിലർ മിശ്രസ്വഭാവമുള്ളവർ—ദ്വിവിധ ഇടനിലാവസ്ഥയുള്ളവർ.

Verse 95

विरूपाश्च सुरूपाश्च नानारूपधरास्तथा । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं दिशंतु वै

അവർ വിരൂപരായാലും സരൂപരായാലും, നാനാരൂപം ധരിച്ചാലും—ശിവ-ശിവാ ദിവ്യയുഗളത്തിന്റെ ആജ്ഞയെ സത്കരിച്ച്, അവർ തീർച്ചയായും എന്റെ അഭീഷ്ട വരം നല്കട്ടെ.

Verse 96

देव्या प्रियसखीवर्गो देवीलक्षणलक्षितः । सहितो रुद्रकन्याभिः शक्तिभिश्चाप्यनेकशः

ദേവിയുടെ പ്രിയസഖിമാരുടെ വൃന്ദം, ദേവീലക്ഷണങ്ങളാൽ ലക്ഷിതമായി, രുദ്രകന്യകളോടും അനേകം ശക്തിരൂപങ്ങളോടും കൂടി ഒരുമിച്ച് നിലകൊണ്ടു.

Verse 97

तृतीयावरणे शंभोर्भक्त्या नित्यं समर्चितः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम्

ശംഭുവിന്റെ മൂന്നാം ആവരണത്തിൽ ഭക്തിയോടെ നിത്യവും സമർച്ചിതനായി, ശിവ-ശിവാ ദിവ്യയുഗളത്തിന്റെ ആജ്ഞയെ സത്കരിക്കുന്നവൻ—അവൻ എനിക്ക് മംഗളം നല്കട്ടെ.

Verse 98

दिवाकरो महेशस्य मूर्तिर्दीप्तिसुमंडलः । निर्गुणो गुणसंकीर्णस्तथैव गुणकेवलः

ദിവാകരൻ മഹേശ്വരന്റെ സാക്ഷാത് മൂർത്തിയാണ്; ദീപ്തിയുടെ പ്രകാശമണ്ഡലത്തിൽ പരിവൃതൻ. പ്രഭു നിർഗുണനായിട്ടും ഗുണസംകീർണ്ണരൂപത്തിലും, ഗുണകേവലരൂപത്തിലും പ്രത്യക്ഷനാകുന്നു.

Verse 99

अविकारात्मकश्चाद्य एकस्सामान्यविक्रियः । असाधारणकर्मा च सृष्टिस्थितिलयक्रमात्

അവൻ അവികാരസ്വരൂപനായ ആദി, ഏകമാത്രൻ; എങ്കിലും സാധാരണ വികാരങ്ങളെന്നപോലെ പരിവർത്തനമുള്ളവനായി തോന്നുന്നു. സൃഷ്ടി-സ്ഥിതി-ലയക്രമത്തിൽ പ്രവഹിക്കുന്നതിനാൽ അവന്റെ കര്‍മ്മം അസാധാരണവും അനുപമവും ആകുന്നു.

Verse 100

एवं त्रिधा चतुर्धा च विभक्ताः पञ्चधा पुनः । चतुर्थावरणे शंभोः पूजितश्चानुगैः सह

ഇങ്ങനെ അവ ത്രിധാ, ചതുര്ധാ എന്നും പിന്നെയും പഞ്ചധാ എന്നും വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു. ശംഭുവിന്റെ നാലാം ആവരണത്തിൽ അവൻ അനുഗന്മാരോടു (ഗണങ്ങളോടു) കൂടി പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 101

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम्

ശിവപ്രിയനും ശിവാസക്തനും ശിവപാദാർചനയിൽ നിത്യരതനും; ശിവ-ശിവയുടെ ആജ്ഞയെ സത്കരിക്കുന്നവൻ—അവൻ എനിക്ക് മംഗളം ദാനമാകട്ടെ.

Verse 102

दिवाकरषडंगानि दीप्ताद्याश्चाष्टशक्तयः । आदित्यो भास्करो भानू रविश्चेत्यनुपूर्वशः

ദിവാകരന് ആറു അങ്കങ്ങളുണ്ട്; ‘ദീപ്താ’ മുതലായ എട്ട് ശക്തികളും ഉണ്ട്. ക്രമാനുസാരം അവൻ ആദിത്യൻ, ഭാസ്കരൻ, ഭാനു, രവി എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു.

Verse 103

अर्को ब्रह्मा तथा रुद्रो विष्नुश्चादित्यमूर्तयः । विस्तरासुतराबोधिन्याप्यायिन्यपराः पुनः

അർക്കൻ (സൂര്യൻ), ബ്രഹ്മാ, രുദ്രൻ, വിഷ്ണു—ഇവ ആദിത്യന്റെ രൂപങ്ങളാണ്. പിന്നെയും, കൂടുതൽ വിപുലവും കൂടുതൽ വ്യക്തമായ ബോധം നൽകുന്നതും साधകനെ പോഷിപ്പിക്കുന്നതുമായ മറ്റു ഉപദേശ/പ്രകാശങ്ങളും ഉണ്ട്।

Verse 104

उषा प्रभा तथा प्राज्ञा संध्या चेत्यपि शक्तयः । सोमादिकेतुपर्यंता ग्रहाश्च शिवभाविताः

ഉഷാ, പ്രഭാ, പ്രാജ്ഞാ, സന്ധ്യ—ഇവയും ശക്തികളാണ്; സോമൻ മുതൽ കേതു വരെ എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളും ശിവഭാവത്തിൽ വ്യാപിച്ചു, പ്രേരിതമായി, നിയന്ത്രിതമായി നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 105

शिवयोराज्ञयानुन्ना मंगलं प्रदिशंतु मे । अथवा द्वादशादित्यास्तथा द्वादश शक्तयः

ശിവനും ദേവിയും (ശിവാ) നൽകിയ ആജ്ഞയാൽ പ്രേരിതരായി എനിക്ക് മംഗളം നൽകട്ടെ. അല്ലെങ്കിൽ ദ്വാദശ ആദിത്യരും അതുപോലെ ദ്വാദശ ശക്തികളും എനിക്ക് ക്ഷേമവും ആരോഗ്യവും അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ.

Verse 106

ऋषयो देवगंधर्वाः पन्नगाप्सरसां गणाः । ग्रामण्यश्च तथा यक्षा राक्षसाश्चासुरास्तथा

ഋഷിമാർ, ദേവഗന്ധർവന്മാർ, നാഗന്മാരുടെയും അപ്സരസ്സുകളുടെയും ഗണങ്ങൾ, ഗ്രാമനേതാക്കൾ, കൂടാതെ യക്ഷർ, രാക്ഷസർ, അസുരർ—എല്ലാവരും (അവിടെ) ഒന്നിച്ചു കൂടിയിരുന്നു।

Verse 107

सप्तसप्तगणाश्चैते सप्तच्छंदोमया हयाः । वालखिल्या दयश्चैव सर्वे शिवपदार्चकाः

ഇവ ഏഴ്-ഏഴ് ഗണസമൂഹങ്ങളാണ്; ഏഴ് വൈദിക ഛന്ദസ്സുകളാൽ നിർമ്മിതമായ അശ്വങ്ങൾ. വാലഖില്യാദികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവരും ശ്രീശിവന്റെ പവിത്ര പാദങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നവരാണ്.

Verse 108

सत्कृत्यशिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे । ब्रह्माथ देवदेवस्य मूर्तिर्भूमण्डलाधिपः

ശിവന്റെ ആജ്ഞയെ യഥാവിധി ആദരിച്ചു എനിക്ക് മംഗളം ലഭിക്കട്ടെ. ദേവദേവന്റെ മൂർത്തിയായ ബ്രഹ്മാവാണ് ഈ ഭൂമണ്ഡലത്തിന്റെ അധിപൻ.

Verse 109

चतुःषष्टिगुणैश्वर्यो बुद्धितत्त्वे प्रतिष्ठितः । निर्गुणो गुणसंकीर्णस्तथैव गुणकेवलः

ബുദ്ധിതത്ത്വത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനായ പ്രഭു അറുപത്തിനാലു ദിവ്യഗുണങ്ങളാൽ ഐശ്വര്യസമ്പന്നൻ. എങ്കിലും അവൻ നിർഗുണൻ; ശാസ്ത്രദൃഷ്ട്യാ ഗുണസംകീർണ്ണനും ഗുണകേവലനും എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 110

अविकारात्मको देवस्ततस्साधारणः पुरः । असाधारणकर्मा च सृष्टिस्थितिलयक्रमात्

ആ ദേവൻ (ശിവൻ) അവികാരസ്വഭാവൻ; അതിനാൽ അവൻ സർവ്വസാധാരണമായ, സർവ്വവ്യാപിയായ സത്യമായി എല്ലാവർക്കുമുമ്പിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. എന്നാൽ സൃഷ്ടി‑സ്ഥിതി‑ലയക്രമത്തിൽ അവന്റെ പ്രവർത്തി അസാധാരണവും അനന്യവും ആകുന്നു.

Verse 111

भुवं त्रिधा चतुर्धा च विभक्तः पञ्चधा पुनः । चतुर्थावरणे शंभो पूजितश्च सहानुगैः

ഭൂലോകം ആദ്യം മൂന്നായി, പിന്നെ നാലായി, വീണ്ടും അഞ്ചായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. ഹേ ശംഭോ! നാലാം ആവരണത്തിൽ അദ്ദേഹം അനുഗണങ്ങളോടുകൂടെ പൂജിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 112

शिवप्रियः शिवासक्तश्शिवपादार्चने रतः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम्

ശിവനു പ്രിയനും ശിവനിൽ ആസക്തനും ശിവപാദാര്ചനയിൽ രതനും, ശിവ-ശിവാ ദിവ്യദമ്പതികളുടെ ആജ്ഞയെ സത്കരിക്കുന്നവനും ആയ അവൻ എനിക്ക് മംഗളം നൽകട്ടെ.

Verse 113

हिरण्यगर्भो लोकेशो विराट्कालश्च पूरुषः । सनत्कुमारः सनकः सनंदश्च सनातनः

അവൻ ഹിരണ്യഗർഭൻ, ലോകേശ്വരൻ; അവൻ തന്നെ വിരാട്, കാലസ്വരൂപൻ, പരമപുരുഷൻ. അവൻ തന്നെ സനത്കുമാരൻ, സനകൻ, സനന്ദൻ, സനാതനൻ—നിത്യ ഋഷിരൂപത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.

Verse 114

प्रजानां पतयश्चैव दक्षाद्या ब्रह्मसूनवः । एकादश सपत्नीका धर्मस्संकल्प एव च

പ്രജകളുടെ അധിപന്മാർ—ദക്ഷൻ മുതലായവർ—ബ്രഹ്മാവിന്റെ മാനസപുത്രന്മാരായിരുന്നു. അങ്ങനെ പതിനൊന്ന് പ്രജാപതിമാർ തത്തത്തായ ഭാര്യമാരോടുകൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരിൽ ധർമ്മനും സങ്കൽപ്പനും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.

Verse 115

शिवार्चनरताश्चैते शिवभक्तिपरायणाः । शिवाज्ञावशगास्सर्वे दिशंतु मम मंगलम्

ശിവാരാധനയിൽ നിരതരായി, ശിവഭക്തിയിൽ പരായണരായി, ശിവാജ്ഞയ്ക്ക് വശരായിരിക്കുന്ന ഈ എല്ലാ ഭക്തരും എനിക്ക് മംഗളം നൽകട്ടെ.

Verse 116

चत्वारश्च तथा वेदास्सेतिहासपुराणकाः । धर्मशास्त्राणि विद्याभिर्वैदिकीभिस्समन्विताः

നാലു വേദങ്ങൾ, ഇതിഹാസ-പുരാണങ്ങളോടുകൂടി, വൈദിക വിദ്യകളാൽ സമന്വിതമായ ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ—ഇവയൊക്കെയും ധർമ്മജ്ഞാനത്തിനും, പ്രഭുവിന്റെ കൃപയാൽ മോക്ഷപര്യന്തം മാർഗ്ഗബോധത്തിനും പ്രമാണഭൂതമായ ആശ്രയങ്ങളായി സ്ഥാപിതമാണ്।

Verse 117

परस्परविरुद्धार्थाः शिवप्रकृतिपादकाः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

അർത്ഥങ്ങൾ പരസ്പരം വിരുദ്ധമായി തോന്നിയാലും, ഒടുവിൽ അവ ശിവന്റെ തത്ത്വ-സ്വഭാവം തന്നെയാണ് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്। ശിവാജ്ഞയെ യഥാവിധി ആദരിച്ചു അവ എനിക്ക് മംഗളം നൽകട്ടെ।

Verse 118

अथ रुद्रो महादेवः शंभोर्मूर्तिर्गरीयसी । वाह्नेयमण्डलाधीशः पौरुषैश्वर्यवान्प्रभुः

അപ്പോൾ രുദ്ര മഹാദേവൻ ശംഭുവിന്റെ അത്യുച്ചമായ മൂർത്തിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—അഗ്നിമണ്ഡലത്തിന്റെ അധീശ്വരൻ, സർവ്വശക്തനായ പ്രഭു, പരമ ദിവ്യ ഐശ്വര്യസമ്പന്നൻ।

Verse 119

शिवाभिमानसंपन्नो निर्गुणस्त्रिगुणात्मकः । केवलं सात्त्विकश्चापि राजसश्चैव तामसः

ശിവാഭിമാനസമ്പന്നനായ അവൻ നിർഗുണനായിരിക്കെ തന്നെ ത്രിഗുണാത്മകനുമാണ്; ചിലപ്പോൾ ശുദ്ധ സാത്ത്വികനായി, ചിലപ്പോൾ രാജസ-താമസ രൂപങ്ങളായും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

Verse 120

अविकाररतः पूर्वं ततस्तु समविक्रियः । असाधारणकर्मा च सृष्ट्यादिकरणात्पृथक्

ആദ്യം അവൻ അവികാരാവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; പിന്നെ സമഭാവത്തോടെ വിക്രിയ—പ്രകടനം—എന്ന പ്രവർത്തിയിൽ ഏർപ്പെടുന്നു. അവന്റെ കര്‍മ്മം അസാധാരണമാണ്; സൃഷ്ട്യാദി നടത്തിക്കുന്ന സാധാരണ കരണമുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തം.

Verse 121

ब्रह्मणोपि शिरश्छेत्ता जनकस्तस्य तत्सुतः । जनकस्तनयश्चापि विष्णोरपि नियामकः

ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശിരസ്സും ഛേദിച്ചവൻ തന്നെയാണ് അവന്റെ ജനകനും അവന്റെ പുത്രനും; ആ ജനകന്റെ പുത്രൻ വിഷ്ണുവിനെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയാമകനാണ്.

Verse 122

बोधकश्च तयोर्नित्यमनुग्रहकरः प्रभुः । अंडस्यांतर्बहिर्वर्ती रुद्रो लोकद्वयाधिपः

ആ പ്രഭു അവരിരുവരെയും നിത്യം ബോധിപ്പിക്കുകയും സദാ അനുഗ്രഹം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു; അണ്ഡത്തിന്റെ ഉള്ളിലും പുറത്തുമായി വസിക്കുന്ന രുദ്രൻ ഇരുലോകങ്ങളുടെ അധിപനാണ്.

Verse 123

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः । शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य स मे दिशतु मंगलम्

ശിവനു പ്രിയനായും ശിവനിൽ ആസക്തനായും ശിവപാദാർചനയിൽ നിരതനായും ശിവാജ്ഞയെ മുൻനിർത്തി പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ—അവൻ എനിക്ക് മംഗളം നൽകട്ടെ.

Verse 124

तस्य ब्रह्म षडंगानि विद्येशांतं तथाष्टकम् । चत्वारो मूर्तिभेदाश्च शिवपूर्वाः शिवार्चकाः

ആ പരബ്രഹ്മത്തിനായി ഷഡംഗങ്ങൾ (ആറ് അംഗങ്ങൾ) ഉണ്ട്; വിദ്യേശാന്തമായ അഷ്ടകവും ഉണ്ട്; കൂടാതെ ശിവനിൽ ആരംഭിക്കുന്ന നാല് മൂർത്തിഭേദങ്ങളും ഉണ്ട്—അവ ശിവാരാധകരാണ്.

Verse 125

शिवो भवो हरश्चैव मृडश्चैव तथापरः । शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य मंगलं प्रदिशंतु मे

ഭവൻ, ഹരൻ, മൃഡൻ എന്നിങ്ങനെ പ്രസിദ്ധനായ ശിവനും മറ്റ് ദിവ്യരൂപങ്ങളും, ശിവാജ്ഞയെ മുൻനിർത്തി എനിക്ക് മംഗളം പ്രസാദിക്കട്ടെ.

Verse 126

अथ विष्णुर्महेशस्य शिवस्यैव परा तनुः । वारितत्त्वाधिपः साक्षादव्यक्तपदसंस्थितः

ഇപ്പോൾ വിഷ്ണു മഹേശന്റെ—അഥവാ സ്വയം ശിവന്റെ—പരമ തനുവാണ്; അദ്ദേഹം സാക്ഷാൽ വാരി-തത്ത്വത്തിന്റെ അധിപൻ, അവ്യക്തപദത്തിൽ സ്ഥാപിതൻ.

Verse 127

निर्गुणस्सत्त्वबहुलस्तथैव गुणकेवलः । अविकाराभिमानी च त्रिसाधारणविक्रियः

അദ്ദേഹം നിർഗുണൻ; എങ്കിലും പ്രകാശ-ലീലാർത്ഥം സത്ത്വപ്രധാനനെന്നു പറയപ്പെടുന്നു; ഗുണങ്ങളുടെ ആധാരവും അവൻ തന്നേ. യഥാർത്ഥത്തിൽ അവികാരനായിട്ടും ലോകബോധനത്തിനായി ‘ഞാൻ ചെയ്യുന്നു’ എന്ന അഭിമാനം ധരിച്ചു, ത്രിഗുണങ്ങൾക്ക് സാധാരണമായ വികാരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു; എന്നാൽ സ്വയം വികൃതനാകുന്നില്ല.

Verse 128

असाधारणकर्मा च सृष्ट्यादिकरणात्पृथक् । दक्षिणांगभवेनापि स्पर्धमानः स्वयंभुवा

അവൻ അസാധാരണ കർമ്മശക്തിയുള്ളവൻ, സൃഷ്ട്യാദികളുടെ സാധാരണ കാരണങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തൻ; പ്രഭുവിന്റെ ദക്ഷിണാംഗത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചിട്ടും സ്വയംഭൂ (ബ്രഹ്മ)യോടു മത്സരിച്ചു।

Verse 129

आद्येन ब्रह्मणा साक्षात्सृष्टः स्रष्टा च तस्य तु । अंडस्यांतर्बहिर्वर्ती विष्णुर्लोकद्वयाधिपः

ആദ്യ ബ്രഹ്മയാൽ വിഷ്ണു നേരിട്ട് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു; അവനും ആ ക്രമത്തിൽ സ്രഷ്ടാവായി പ്രവർത്തിച്ചു. അണ്ഡത്തിന്റെ അകത്തും പുറത്തും വസിച്ച് വിഷ്ണു ഇരുലോകങ്ങളുടെ അധിപൻ; എന്നാൽ ശൈവദൃഷ്ടിയിൽ പരമ പതി ശിവൻ തന്നെയാണ് സർവ്വ അധികാരപരിധികൾക്കും അതീതമായ പരമ മൂലം।

Verse 130

असुरांतकरश्चक्री शक्रस्यापि तथानुजः । प्रादुर्भूतश्च दशधा भृगुशापच्छलादिह

ഇവിടെ ചക്രധാരി, അസുരാന്തകൻ, ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) എന്നവന്റെ അനുജൻ, ഭൃഗുവിന്റെ ശാപം എന്ന നിമിത്തം ചൊല്ലി ദശരൂപമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।

Verse 131

भूभारनिग्रहार्थाय स्वेच्छयावातरक्षितौ । अप्रमेयबलो मायी मायया मोहयञ्जगत्

ഭൂമിയുടെ ഭാരത്തെ നിഗ്രഹിക്കുവാൻ അവൻ സ്വേച്ഛയാൽ അവതാരം സ്വീകരിച്ചു. അപരിമേയബലമുള്ള മായാധിപൻ തന്റെ മായയാൽ ലോകത്തെ മോഹിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 132

मूर्तिं कृत्वा महाविष्णुं सदाशिष्णुमथापि वा । वैष्णवैः पूजितो नित्यं मूर्तित्रयमयासने

മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ—അഥവാ സദാശിവന്റെയും—മൂർത്തി നിർമ്മിച്ച്, ത്രിമൂർത്തിമയമായ ആസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന അവനെ വൈഷ്ണവർ നിത്യവും പൂജിക്കുന്നു।

Verse 133

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः । शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य स मे दिशतु मंगलम्

ശിവനു പ്രിയനായും ശിവഭക്തനായും ശിവപാദാരാധനയിൽ നിത്യവും രതനായും ശിവാജ്ഞയെ മുൻപിൽ വെക്കുന്നവനുമായ അവൻ എനിക്ക് മംഗളം നൽകട്ടെ.

Verse 134

वासुदेवो ऽनिरुद्धश्च प्रद्युम्नश्च ततः परः । संकर्षणस्समाख्याताश्चतस्रो मूर्तयो हरेः

വാസുദേവൻ, അനിരുദ്ധൻ, പ്രദ്യുമ്നൻ, അതിനുശേഷം സംകർഷണൻ—ഇവയാണ് ഹരിയുടെ നാല് മൂർത്തികൾ (വ്യൂഹങ്ങൾ) എന്നു പ്രസിദ്ധം.

Verse 135

मत्स्यः कूर्मो वराहश्च नारसिंहो ऽथ वामनः । रामत्रयं तथा कृष्णो विष्णुस्तुरगवक्त्रकः

മത്സ്യൻ, കൂർമൻ, വരാഹൻ, തുടർന്ന് നരസിംഹനും വാമനനും; മൂന്ന് രാമന്മാരും കൃഷ്ണനും—അശ്വമുഖനായ ഹയഗ്രീവ വിഷ്ണുവും ഉൾപ്പെടെ—ഇവയെല്ലാം വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരങ്ങളായി പറയപ്പെടുന്നു. ശൈവദൃഷ്ടിയിൽ ഇവ പ്രഭുവിന്റെ കോസ്മിക ക്രമത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; എന്നാൽ മോക്ഷം അന്തിമമായി സർവ്വബന്ധനങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ള പരമപതി ശിവഭക്തിയാൽ മാത്രമേ ഉറപ്പാകൂ.

Verse 136

चक्रं नारायणस्यास्त्रं पांचजन्यं च शार्ङ्गकम् । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

നാരായണന്റെ ആയുധമായ ചക്രം, പാഞ്ചജന്യ ശംഖം, ശാർങ്ഗ ധനുസ്സ്—ശിവ-ശിവയുടെ ആജ്ഞയെ ആദരിച്ചു—എനിക്ക് മംഗളം നൽകട്ടെ.

Verse 137

प्रभा सरस्वती गौरी लक्ष्मीश्च शिवभाविता । शिवयोः शासनादेता मंगलं प्रदिशंतु मे

പ്രഭ, സരസ്വതി, ഗൗരി, ലക്ഷ്മി—ശിവഭാവത്തിൽ നിറഞ്ഞവർ—ശിവനും ശിവയും നൽകിയ ആജ്ഞപ്രകാരം എനിക്ക് മംഗളം നൽകട്ടെ.

Verse 138

इन्द्रो ऽग्निश्च यमश्चैव निरृतिर्वरुणस्तथा । वायुः सोमः कुबेरश्च तथेशानस्त्रिशूलधृक्

ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി, യമൻ; കൂടാതെ നിരൃതി, വരുണൻ; വായു, സോമൻ, കുബേരൻ—അതുപോലെ ത്രിശൂലധാരിയായ ഈശാനനും (ഇവിടെ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു/ഉണ്ട്).

Verse 139

सर्वे शिवार्चनरताः शिवसद्भावभाविताः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

ശിവാരാധനയിൽ നിരതരായി, ശിവനോടുള്ള സത്യഭക്തിഭാവത്തിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന എല്ലാവരും, ശിവ-ശിവാ (ദിവ്യ ദമ്പതികൾ)യുടെ ആജ്ഞയെ ആദരിച്ചു എനിക്ക് മംഗളം നൽകട്ടെ.

Verse 140

त्रिशूलमथ वज्रं च तथा परशुसायकौ । खड्गपाशांकुशाश्चैव पिनाकश्चायुधोत्तमः

അതിനുശേഷം ത്രിശൂലം, വജ്രം; അതുപോലെ പരശു, ബാണങ്ങൾ; ഖഡ്ഗം, പാശം, അങ്കുശം—കൂടാതെ ആയുധങ്ങളിൽ ഉത്തമമായ പിനാകം (ശിവന്റെ ധനുസ്സ്).

Verse 141

दिव्यायुधानि देवस्य देव्याश्चैतानि नित्यशः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां रक्षां कुर्वंतु मे सदा

ദേവന്റെ ഈ ദിവ്യായുധങ്ങളും ദേവിയുടേയും ഇവയും നിത്യവും പ്രവർത്തനശീലമായിരിക്കട്ടെ. ശിവ-ശിവാ ആജ്ഞയെ ആദരിച്ചു അവ എപ്പോഴും എനിക്ക് രക്ഷ നൽകട്ടെ.

Verse 142

वृषरूपधरो देवः सौरभेयो महाबलः । वडवाख्यानलस्पर्धां पञ्चगोमातृभिर्वृतः

സുരഭിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച ആ മഹാബലനായ ദേവൻ വൃഷഭരൂപം ധരിച്ചു. പഞ്ച ഗോമാതാക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, വഡവാനലാഗ്നിയുടെ ദഹനതേജസ്സിനോടും മത്സരിച്ചു നിന്നു।

Verse 143

वाहनत्वमनुप्राप्तस्तपसा परमेशयोः । तयोराज्ञां पुरस्कृत्य स मे कामं प्रयच्छतु

പരമേശ്വര-പരമേശ്വരിയുടെ തപസ്സാൽ വാഹനത്വം നേടിയവൻ, അവരുടെ ആജ്ഞയെ മുൻനിർത്തി എനിക്ക് അഭീഷ്ട വരം നല്കട്ടെ।

Verse 144

नंदा सुनंदा सुरभिः सुशीला सुमनास्तथा । पञ्चगोमातरस्त्वेताश्शिवलोके व्यवस्थिताः

നന്ദാ, സുനന്ദാ, സുരഭി, സുശീലാ, സുമനാ—ഈ അഞ്ചു ഗോമാതാക്കൾ ശിവലോകത്തിൽ സ്ഥാപിതരായി വസിക്കുന്നു।

Verse 145

शिवभक्तिपरा नित्यं शिवार्चनपरायणाः । शिवयोः शासनादेव दिशंतु मम वांछितम्

എപ്പോഴും ശിവഭക്തിയിൽ ലീനരായി ശിവാർചനയിൽ പരായണരായവർ, ശിവ-ശക്തികളുടെ ആജ്ഞയാൽ തന്നെ എനിക്ക് എന്റെ അഭിലഷിതം പ്രസാദിക്കട്ടെ।

Verse 146

क्षेत्रपालो महातेजा नील जीमूतसन्निभः । दंष्ट्राकरालवदनः स्फुरद्रक्ताधरोज्ज्वलः

മഹാതേജസ്സുള്ള ക്ഷേത്രപാലൻ നീല മഴമേഘക്കൂട്ടംപോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; ദംഷ്ട്രകളാൽ ഭയാനകമുഖനും, തിളങ്ങുന്ന രക്തവർണ്ണ അധരങ്ങളാൽ ദീപ്തനുമായിരുന്നു।

Verse 147

रक्तोर्ध्वमूर्धजः श्रीमान्भ्रुकुटीकुटिलेक्षणः । रक्तवृत्तत्रिनयनः शशिपन्नगभूषणः

അവൻ ശ്രീമാനായിരുന്നു; രക്തവർണ്ണ കേശം മേലോട്ടുയർന്നിരുന്നു, വളഞ്ഞ ഭ്രൂകുടിയോടെ ദൃഷ്ടി ഉഗ്രമായിരുന്നു. മൂന്നു കണ്ണുകളും വൃത്തവും രക്തവർണ്ണവും; ചന്ദ്രനും സർപ്പവും അവന്റെ ഭൂഷണങ്ങളായിരുന്നു।

Verse 148

नग्नस्त्रिशूलपाशासिकपालोद्यतपाणिकः । भैरवो भैरवैः सिद्धैर्योगिनीभिश्च संवृतः

നഗ്നനായി, ത്രിശൂലം, പാശം, വാൾ, കപാലപാത്രം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച കൈകളോടെ ഭൈരവൻ, ഭൈരവർ, സിദ്ധർ, യോഗിനികൾ എന്നിവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് നിലകൊണ്ടു।

Verse 149

क्षेत्रेक्षेत्रे समासीनः स्थितो यो रक्षकस्सताम् । शिवप्रणामपरमः शिवसद्भावभावितः

അവൻ ഓരോ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലും ആസീനനായി അവിടെ തന്നെ സ്ഥാപിതനായി നിലകൊണ്ട് സജ്ജനരുടെ രക്ഷകനാകുന്നു. ശിവപ്രണാമത്തിൽ പരമൻ; അവന്റെ അന്തഃകരണം ശിവസദ്ഭാവത്തിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 150

शिवश्रितान्विशेषेण रक्षन्पुत्रानिवौरसान् । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मङ्गलम्

ശിവശരണാഗതരെ പ്രത്യേകമായി തന്റെ സ്വന്തം ഔരസപുത്രന്മാരെപ്പോലെ കാത്തുരക്ഷിച്ച്, ശിവ-ശിവാ (ദിവ്യ ദമ്പതികൾ)യുടെ ആജ്ഞയെ യഥാവിധി ആദരിച്ചു അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ—അവൻ എനിക്ക് മംഗളം നൽകട്ടെ.

Verse 151

तालजङ्घादयस्तस्य प्रथमावरणेर्चिताः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां चत्वारः समवन्तु माम्

അവന്റെ ആദ്യ ആവരണത്തിൽ താലജംഘാദികൾ ആരാധിക്കപ്പെട്ടു. ശിവ-ശിവാ ആജ്ഞയെ യഥാവിധി ആദരിച്ചു ആ നാലുപേരും എന്റെ അടുക്കൽ വന്ന് എനിക്ക് സഹായമാകട്ടെ.

Verse 152

भैरवाद्याश्च ये चान्ये समंतात्तस्य वेष्टिताः । ते ऽपि मामनुगृह्णंतु शिवशासनगौरवात्

ഭൈരവാദികളും അവനെ എല്ലാടത്തും ചുറ്റിപ്പറ്റി നിലകൊള്ളുന്ന മറ്റ് സത്തകളും, ശിവശാസനത്തിന്റെ മഹത്വത്തോടുള്ള ആദരവാൽ എനിക്കുമേൽ അനുഗ്രഹം ചൊരിയട്ടെ.

Verse 153

नारदाद्याश्च मुनयो दिव्या देवैश्च पूजिताः । साध्या मागाश्च ये देवा जनलोकनिवासिनः

നാരദാദി ദിവ്യ മുനിമാർ—ദേവന്മാരാലും പൂജിക്കപ്പെടുന്നവർ—ജനലോകനിവാസികളായ സാധ്യരും മാഗരും എന്ന ദേവഗണവും (അവിടെ സന്നിഹിതരായിരുന്നു).

Verse 154

विनिवृत्ताधिकाराश्च महर्लोकनिवासिनः । सप्तर्षयस्तथान्ये वै वैमानिकगुणैस्सह

മഹർലോകനിവാസികൾ—ലൗകിക അധികാര-കർമ്മങ്ങളിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചവർ—സപ്തർഷികളും മറ്റു ചിലരും, വൈമാനികഗുണങ്ങളുള്ള ദിവ്യജനങ്ങളോടൊപ്പം (അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു).

Verse 155

सर्वे शिवार्चनरताः शिवाज्ञावशवर्तिनः । शिवयोराज्ञया मह्यं दिशंतु मम कांक्षितम् १

ശിവാരാധനയിൽ നിരതരായി ശിവാജ്ഞയ്ക്ക് അധീനരായ എല്ലാവരും, ശിവ-ശക്തി ദിവ്യയുഗളത്തിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം എനിക്ക് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു പ്രസാദിക്കട്ടെ।

Verse 156

गंधर्वाद्याः पिशाचांताश्चतस्रो देवयोनयः । सिद्धा विद्याधराद्याश्च ये ऽपि चान्ये नभश्चराः

ഗന്ധർവന്മാരിൽ നിന്ന് പിശാചന്മാർ വരെ—ഇവ ദേവയോനികളുടെ നാല് വിഭാഗങ്ങൾ; അതുപോലെ സിദ്ധർ, വിദ്യാധരർ മുതലായവരും മറ്റു നഭശ്ചരരുമും (അവിടെ ഉൾപ്പെട്ടു).

Verse 157

असुरा राक्षसाश्चैव पातालतलवासिनः । अनंताद्याश्च नागेन्द्रा वैनतेयादयो द्विजाः

പാതാളതലങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന അസുരരും രാക്ഷസരും; അനന്തൻ മുതലായ നാഗേന്ദ്രന്മാരും; വൈനതേയൻ (ഗരുഡൻ) മുതലായ ദ്വിജരും—എല്ലാവരും (അവിടെ ഉൾപ്പെട്ടു).

Verse 158

कूष्मांडाः प्रेतवेताला ग्रहा भूतगणाः परे । डाकिन्यश्चापि योगिन्यः शाकिन्यश्चापि तादृशाः

കൂഷ്മാണ്ഡങ്ങൾ, പ്രേതങ്ങളും വേതാളങ്ങളും, ക്രൂരഗ്രഹങ്ങളും മറ്റു ഭൂതഗണങ്ങളും—ഡാകിനികൾ, യോഗിനികൾ, അതുപോലെ ശാകിനികളും അതേ തരത്തിലുള്ള സത്തകളും।

Verse 159

क्षेत्रारामगृहादीनि तीर्थान्यायतनानि च । द्वीपाः समुद्रा नद्यश्च नदाश्चान्ये सरांसि च

ക്ഷേത്രപരിസരങ്ങളും ഉദ്യാനങ്ങളും ഗൃഹാദികളും; തീർത്ഥങ്ങളും ആയതനങ്ങളും; ദ്വീപങ്ങൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, നദികൾ, ചെറുനദികൾ, കൂടാതെ മറ്റു സരോവരങ്ങളും—എല്ലാം (ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു).

Verse 160

गिरयश्च सुमेर्वाद्याः कननानि समंततः । पशवः पक्षिणो वृक्षाः कृमिकीटादयो मृगाः

സുമേരു മുതലായ പർവ്വതങ്ങൾ, എല്ലാടവും കാടുകൾ; മൃഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, വൃക്ഷങ്ങൾ, കൂടാതെ കൃമി-കീടങ്ങൾയും വിവിധ വന്യമൃഗങ്ങളും—എല്ലാം (ആ സർവ്വവ്യാപക ദൃശ്യത്തിൽ) ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 161

भुवनान्यपि सर्वाणि भुवनानामधीश्वरः । अण्डान्यावरणैस्सार्धं मासाश्च दश दिग्गजाः

അവൻ സർവ്വഭുവനങ്ങളുടെയും അധീശ്വരൻ. ആവരണങ്ങളോടുകൂടിയ ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ, മാസങ്ങൾ, പത്ത് ദിഗ്ഗജങ്ങൾ—എല്ലാം അവന്റെ അധീനത്തിലാണ്।

Verse 162

वर्णाः पदानि मंत्राश्च तत्त्वान्यपि सहाधिपैः । ब्रह्मांडधारका रुद्रा रुद्राश्चान्ये सशक्तिकाः

വർണങ്ങൾ, പദങ്ങൾ, മന്ത്രങ്ങൾ; അധിപതികളോടുകൂടിയ തത്ത്വങ്ങളും—ബ്രഹ്മാണ്ഡം ധരിക്കുന്ന രുദ്രന്മാർ ധരിക്കുന്നു; മറ്റു രുദ്രന്മാരും തത്തത്തായ ശക്തികളോടെ (ഇവയെ ധരിക്കുന്നു).

Verse 163

यच्च किंचिज्जगत्यस्मिन्दृष्टं चानुमितं श्रुतम् । सर्वे कामं प्रयच्छन्तु शिवयोरेव शासनात्

ഈ ലോകത്തിൽ കണ്ടതും, അനുമാനിച്ചതും, കേട്ടറിഞ്ഞതും—അവയെല്ലാം ശിവനും അവന്റെ ശക്തിയും കല്പിക്കുന്ന ആജ്ഞയാൽ മാത്രം അഭീഷ്ടസിദ്ധി നല്കട്ടെ।

Verse 164

अथ विद्या परा शैवी पशुपाशविमोचिनी । पञ्चार्थसंज्ञिता दिव्या पशुविद्याबहिष्कृता

ഇപ്പോൾ പരമ ശൈവവിദ്യ ഉപദേശിക്കുന്നു—ബന്ധിത ജീവനെ പാശബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമോചിപ്പിക്കുന്നതു. ഇത് ‘പഞ്ചാർത്ഥ’ എന്ന ദിവ്യസിദ്ധാന്തം; പശുവിദ്യ (നിമ്ന, ബന്ധനകാരി ജ്ഞാനം)യെ അതിക്രമിച്ചതാണ്।

Verse 165

शास्त्रं च शिवधर्माख्यं धर्माख्यं च तदुत्तरम् । शैवाख्यं शिवधर्माख्यं पुराणं श्रुतिसंमितम्

‘ശിവധർമ്മ’ എന്നൊരു ശാസ്ത്രമുണ്ട്; അതിന്റെ തുടർഭാഗം ‘ധർമ്മ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ പുരാണം ‘ശൈവ’ എന്നും ‘ശിവധർമ്മ’ എന്നും പ്രസിദ്ധം; ശ്രുതി (വേദ) പ്രാമാണ്യത്തോടു യോജിക്കുന്നു।

Verse 166

शैवागमाश्च ये चान्ये कामिकाद्याश्चतुर्विधाः । शिवाभ्यामविशेषेण सत्कृत्येह समर्चिताः

ഇവിടെ ശൈവ ആഗമങ്ങളും മറ്റു ഗ്രന്ഥങ്ങളും—കാമികാദി ചതുര്വിധ ആഗമങ്ങൾ—യാതൊരു ഭേദവുമില്ലാതെ ശിവനും ദേവിയും ഒരുപോലെ സത്കരിച്ച് യഥാവിധി ആരാധിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 167

ताभ्यामेव समाज्ञाता ममाभिप्रेतसिद्धये । कर्मेदमनुमन्यंतां सफलं साध्वनुष्ठितम्

എന്റെ അഭിപ്രേതസിദ്ധിക്കായി ആ ഇരുവരിലൂടെയേ ഈ കല്പന പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവർ ഈ കർമത്തെ അനുമോദിക്കട്ടെ—ഇത് സദ്വിധിയായി അനുഷ്ഠിക്കപ്പെടുകയും ഫലപ്രദമാകുകയും ചെയ്യട്ടെ।

Verse 168

श्वेताद्या नकुलीशांताः सशिष्याश्चापि देशिकाः । तत्संततीया गुरवो विशेषाद्गुरवो मम

ശ്വേതനിൽ നിന്ന് നകുലീശൻ വരെ ആ ദേശികാചാര്യർ ശിഷ്യന്മാരോടുകൂടി പൂജ്യഗുരുക്കളാണ്; അവരുടെ പരമ്പരയിലെ ഗുരുക്കൾ പ്രത്യേകിച്ച് എന്റെ പരമഗുരുക്കളാണ്.

Verse 169

शैवा माहेश्वराश्चैव ज्ञानकर्मपरायणाः । कर्मेदमनुमन्यंतां सफलं साध्वनुष्ठितम्

മോക്ഷജ്ഞാനത്തിലും പുണ്യകർമ്മത്തിലും പരായണരായ ശൈവരും മാഹേശ്വരരും ഈ കർമം അംഗീകരിക്കട്ടെ; ഇത് സദ്വിധിയായി അനുഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടതും നിശ്ചയം ഫലപ്രദവുമാണ്.

Verse 170

लौकिका ब्राह्मणास्सर्वे क्षत्रियाश्च विशः क्रमात् । वेदवेदांगतत्त्वज्ञाः सर्वशास्त्रविशारदाः

ലൗകികജനങ്ങൾ എല്ലാവരും—ബ്രാഹ്മണർ, പിന്നെ ക്രമമായി ക്ഷത്രിയരും വൈശ്യരും—വേദവും വേദാംഗങ്ങളും ഉള്ള തത്ത്വം അറിഞ്ഞവരും സർവ്വശാസ്ത്രങ്ങളിലും പാണ്ഡിത്യമുള്ളവരുമായിരുന്നു.

Verse 171

सांख्या वैशेषिकाश्चैव यौगा नैयायिका नराः । सौरा ब्रह्मास्तथा रौद्रा वैष्णवाश्चापरे नराः

ചിലർ സാംഖ്യവും വൈശേഷികവും അനുഗമിക്കുന്നു; ചിലർ യോഗികളും നയ്യായികരുമാണ്. ചിലർ സൗരർ, ചിലർ ബ്രഹ്മഭക്തർ, ചിലർ റൗദ്രർ (രുദ്രോപാസകർ), മറ്റുള്ളവർ വൈഷ്ണവർ.

Verse 172

शिष्टाः सर्वे विशिष्टा च शिवशासनयंत्रिताः । कर्मेदमनुमन्यंतां ममाभिप्रेतसाधकम्

ശിവശാസനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ ശാസിതരായ എല്ലാ ശിഷ്ടരും വിശിഷ്ടരും ഈ കർമം അംഗീകരിക്കട്ടെ; ഇത് എന്റെ അഭിപ്രേതം സഫലമാക്കുന്നു.

Verse 173

शैवाः सिद्धांतमार्गस्थाः शैवाः पाशुपतास्तथा । शैवा महाव्रतधराः शैवाः कापालिकाः परे

ചിലർ ശൈവ സിദ്ധാന്തമാർഗ്ഗത്തിൽ സ്ഥാപിതർ; ചിലർ പാശുപതരും ആകുന്നു. ചില ശൈവന്മാർ മഹാവ്രതധാരികൾ, മറ്റുചിലർ കാപാലികർ—ഇങ്ങനെ ശിവഭക്തരും അനുഷ്ഠാനങ്ങളും പലവിധം.

Verse 174

शिवाज्ञापालकाः पूज्या ममापि शिवशासनात् । सर्वे ममानुगृह्णंतु शंसंतु सफलक्रियाम्

ശിവാജ്ഞ പാലിക്കുന്നവർ ശിവശാസനപ്രകാരം—എന്നാലും—പൂജ്യരാണ്. അവർ എല്ലാവരും എനിക്കു അനുഗ്രഹം നൽകി, എന്റെ കർമങ്ങൾ ഫലപ്രദമാണെന്ന് പ്രസ്താവിക്കട്ടെ.

Verse 175

दक्षिणज्ञाननिष्ठाश्च दक्षिणोत्तरमार्गगाः । अविरोधेन वर्तंतां मंत्रश्रेयो ऽर्थिनो मम

ദക്ഷിണ ജ്ഞാനധാരയിൽ നിഷ്ഠരായവരും ദക്ഷിണ-ഉത്തര മാർഗങ്ങളിൽ നടക്കുന്നവരും പരസ്പരവിരോധമില്ലാതെ വർത്തിക്കട്ടെ—എന്റെ നിമിത്തം മന്ത്രജന്യ പരമശ്രേയസ്സിനെ തേടുന്നവരായി.

Verse 176

नास्तिकाश्च शठाश्चैव कृतघ्नाश्चैव तामसाः । पाषंडाश्चातिपापाश्च वर्तंतां दूरतो मम

നാസ്തികർ, ശഠർ, കൃതഘ്നർ, താമസബുദ്ധിയുള്ളവർ; പാഷണ്ഡരും അതിപാപികളും—അവർ എനിക്കു ദൂരെയായി വർത്തിക്കട്ടെ.

Verse 177

बहुभिः किं स्तुतैरत्र ये ऽपि के ऽपिचिदास्तिकाः । सर्वे मामनुगृह्णंतु संतः शंसंतु मंगलम्

ഇവിടെ പല സ്തുതികളാൽ എന്ത് പ്രയോജനം? ആരായാലും ആസ്തികരായവർ എല്ലാവരും എനിക്കു അനുഗ്രഹം നൽകട്ടെ; സജ്ജനങ്ങൾ മംഗളം പ്രസ്താവിക്കട്ടെ.

Verse 178

नमश्शिवाय सांबाय ससुतायादिहेतवे । पञ्चावरणरूपेण प्रपञ्चेनावृताय ते

ആദികാരണനായ, അംബയോടും പുത്രനോടും കൂടിയ ശിവനു നമസ്കാരം. ഹേ പ്രഭോ, പഞ്ചാവരണരൂപത്തിൽ പ്രപഞ്ചംകൊണ്ട് ആവൃതനായി പ്രതീതനായിരിക്കുന്ന നിനക്കു നമഃ।

Verse 179

इत्युक्त्वा दंडवद्भूमौ प्रणिपत्य शिवं शिवाम् । जपेत्पञ्चाक्षरीं विद्यामष्टोत्तरशतावराम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദണ്ഡവത് ആയി ഭൂമിയിൽ വീണു ശിവനെയും ശിവയെയും (പാർവതിയെയും) സാഷ്ടാംഗമായി പ്രണാമം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് പഞ്ചാക്ഷരി വിദ്യയായ ‘നമഃ ശിവായ’ 108 പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം.

Verse 180

तथैव शक्तिविद्यां च जपित्वा तत्समर्पणम् । कृत्वा तं क्षमयित्वेशं पूजाशेषं समापयेत्

അതുപോലെ ശക്തി-വിദ്യയും ജപിച്ച് അത് പ്രഭുവിന് സമർപ്പിക്കണം. തുടർന്ന് ഈശൻ (ശിവൻ) മുമ്പിൽ ക്ഷമ യാചിച്ച് പൂജയിലെ ശേഷിക്കുന്ന കർമ്മങ്ങൾ യഥാവിധി സമാപിക്കണം.

Verse 181

एतत्पुण्यतमं स्तोत्रं शिवयोर्हृदयंगमम् । सर्वाभीष्टप्रदं साक्षाद्भुक्तिमुक्त्यैकसाधनम्

ഈ സ്തോത്രം അത്യന്തം പുണ്യപ്രദവും ശിവ-ശക്തികളുടെ ഹൃദയപ്രിയവും ആകുന്നു. ഇത് നേരിട്ട് എല്ലാ അഭീഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്നു; ഭുക്തിയും മുക്തിയും—ഇരുവരുടെയും ഏകസാധനമാണ്.

Verse 182

य इदं कीर्तयेन्नित्यं शृणुयाद्वा समाहितः । स विधूयाशु पापानि शिवसायुज्यमाप्नुयात्

ആരെങ്കിലും ഇത് നിത്യമായി കീർത്തിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ ശ്രവിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അവൻ വേഗത്തിൽ പാപങ്ങളെ നീക്കി ശിവസായുജ്യം—ഭഗവാൻ ശിവനോടുള്ള ഏകത്വം—പ്രാപിക്കും.

Verse 183

गोघ्नश्चैव कृतघ्नश्च वीरहा भ्रूणहापि वा । शरणागतघाती च मित्रविश्रंभघातकः

ഗോഹത്യ ചെയ്യുന്നവനായാലും, കൃതഘ്നനായാലും, വീരഹന്താവായാലും, ഭ്രൂണഹന്താവായാലും; ശരണം തേടിയവനെ വധിക്കുന്നവനായാലും, വിശ്വസിച്ച സുഹൃത്തിനോട് ദ്രോഹിക്കുന്നവനായാലും—ഇവിടെ അത്തരം ഘോരപാപികളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്।

Verse 184

दुष्टपापसमाचारो मातृहा पितृहापि वा । स्तवेनानेन जप्तेन तत्तत्पापात्प्रमुच्यते

ദുഷ്ടവും പാപപരവുമായ ആചാരത്തിൽ ലിപ്തനായവൻ—മാതൃഹന്താവായാലും പിതൃഹന്താവായാലും—ഈ സ്തവം ജപിച്ചാൽ അവൻ അതത് പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും।

Verse 185

दुःस्वप्नादिमहानर्थसूचकेषु भयेषु च । यदि संकीर्तयेदेतन्न ततो नार्थभाग्भवेत्

ദുഃസ്വപ്നം മുതലായ മഹാനർത്ഥം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഭയങ്ങളിൽ ഒരാൾ ഇതിനെ നിരന്തരം സംകീർത്തനം ചെയ്താൽ, അവയിൽ നിന്ന് യാതൊരു അനർത്ഥവും ഉണ്ടാകുകയില്ല।

Verse 186

आयुरारोग्यमैश्वर्यं यच्चान्यदपि वाञ्छितम् । स्तोत्रस्यास्य जपे तिष्ठंस्तत्सर्वं लभते नरः

ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ ജപത്തിൽ സ്ഥിരനായി നിലകൊള്ളുന്ന മനുഷ്യൻ ആയുസ്സും ആരോഗ്യവും ഐശ്വര്യവും, മറ്റെന്തെങ്കിലും ആഗ്രഹിച്ചതും—അവയെല്ലാം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 187

असंपूज्य शिवस्तोत्रं जपात्फलमुदाहृतम् । संपूज्य च जपे तस्य फलं वक्तुं न शक्यते

ശിവസ്തോത്രം മുൻകൂർ പൂജിക്കാതെ ജപിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; എന്നാൽ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ച് ജപിച്ചാൽ അതിന്റെ ഫലം പറയാൻ കഴിയില്ല—അത് അപരിമിതമാണ്।

Verse 188

आस्तामियं फलावाप्तिरस्मिन्संकीर्तिते सति । सार्धमंबिकया देवः श्रुत्यैवं दिवि तिष्ठति

ഈ സ്തോത്രം സംകീർത്തിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഇതുതന്നെ പ്രതിജ്ഞാത ഫലം—ദേവാധിദേവൻ അംബികയോടുകൂടെ സ്വർഗത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനായി നിലകൊള്ളുന്നു; ശ്രുതി ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 189

तस्मान्नभसि संपूज्य देवं देवं सहोमया । कृतांजलिपुटस्तिष्ठंस्तोत्रमेतदुदीरयेत्

അതുകൊണ്ട് തുറന്ന ആകാശത്തിൻ കീഴിൽ ഹോമസഹിതം ദേവാധിദേവനെ യഥാവിധി പൂജിച്ച്, കരംകൂപ്പി നിന്നുകൊണ്ട് ഈ സ്തോത്രം ഉച്ചരിക്കണം।