Rig Veda 9.90.4: Mandala 9, Sukta 90, Mantra 4

Sukta 9.90

Rishi: Rebha Kāśyapa (traditional attribution for RV 9.90 in many Anukramaṇī lists; verify against the specific Śaunakīya Anukramaṇī for critical work)

Devata: Soma Pavamāna (the self-purifying Soma)

Chandas: Jagatī (typical for many Pavamāna hymns; verse-length and cadence suggest Jagatī—confirm by syllable count in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

उरुगव्यूतिरभयानि कृण्वन्त्समीचीने आ पवस्वा पुरंधी । अपः सिषासन्नुषसः स्वर्गाः सं चिक्रदो महो अस्मभ्यं वाजान् ॥

Transliteration

urúgavyūtir abháyāni kṛṇván samīcīné ā́ pavasva puráṃdhī | apáḥ sisāsann uṣásaḥ svàr gā́ḥ sáṃ cikrado mahó asmábhyaṃ vā́jān ||

Translation

വിശാല ഗവ്യൂതി (വ്യാപക പാത) ഉള്ളവനേ, ഹേ സോമ, ഞങ്ങൾക്കായി അഭയത്തിന്റെ അവസ്ഥകൾ സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ട്—സമീചീന (ശരിയായി തിരിഞ്ഞ) പാതകളിലേക്കു പുരംധി (സമൃദ്ധി)യോടെ ഇവിടെ പവസ്വ. അപഃ (ജലങ്ങൾ) ആഗ്രഹിച്ച്, ഉഷസഃ (ഉഷസ്സുകൾ) ആഗ്രഹിച്ച്, സ്വർഗാഃ (സൂര്യലോകത്തിലെ ദീപ്തമായ ഗാവുകൾ) ആഗ്രഹിച്ച്—ഞങ്ങൾക്കായി മഹത്തായ വാജാൻ (ബല-പൂർണ്ണതകൾ) വിളിച്ചു കൂട്ടി സമാഹരിക്ക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उरुगव्यूतिः: the wide cattle-track / broad path
• उरुगव्यूतिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उरु-गव्यूति- (प्रातिपदिक) < उरु ‘विस्तीर्ण’ + गव्यूति ‘गोमार्ग/चरागाह-मार्ग’

• अभयानि: fearlessnesses / securities
• अभयानि: Karma
• Type: Noun
• Root: अभय- (प्रातिपदिक)

• कृण्वन्: making
• कृण्वन्: Kartā
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• समीचीनः: straight/right-directed
• समीचीनः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: समीचीन- (प्रातिपदिक) < सम् + अञ्च् (धातु) ‘to go/turn’

• आ: hither, forth
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• पवस्व: purify thyself / flow pure
• पवस्व: Kartā
• Type: Verb
• Root: पू (धातु) ‘to purify’ (पवते)

• पुरंधी: bounty / liberality (personified)
• पुरंधी: Karma
• Type: Noun
• Root: पुरंधि- (प्रातिपदिक)

• अपः: the waters
• अपः: Karma
• Type: Noun
• Root: अप्- (प्रातिपदिक)

• सिषासन्: seeking to impel / wishing to set in motion
• सिषासन्: Kartā
• Type: Verb
• Root: शास् (धातु) ‘to instruct/impel’ (desiderative: सिषास-)

• उषसः: of Dawn
• उषसः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: उषस्- (प्रातिपदिक)

• स्वर्गाः: heaven-going / leading to heaven
• स्वर्गाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ग- (प्रातिपदिक)

• सम्: together, wholly
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/निपात)

• चिक्रदः: he cries aloud
• चिक्रदः: Kartā
• Type: Verb
• Root: क्रन्द् (धातु) ‘to cry out’ (intensive/reduplicated: चिक्रद-)

• महो: great (thing)
• महो: Karma
• Type: Adjective
• Root: महत्- (प्रातिपदिक)

• अस्मभ्यम्: to us
• अस्मभ्यम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाजान्: prizes / strengths / (winning) rewards
• वाजान्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाज- (प्रातिपदिक)