Adhyaya 14

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे त्रयोदशो ऽध्यायः व्यास उवाच एवं दण्डादिभिर्युक्तः शौचाचारसमन्वितः / आहूतो ऽध्ययनं कुर्याद् वीक्षमाणो गुरोर्मुखम्

ഇങ്ങനെ ശ്രീകൂർമപുരാണത്തിലെ ഷട്സാഹസ്ത്രീ സംഹിതയുടെ ഉപരിവിഭാഗത്തിലെ പതിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—ദണ്ഡാദി ഉപകരണങ്ങളോടെ, ശൗചവും സദാചാരവും പാലിച്ച്, വിളിക്കപ്പെട്ടാൽ ഗുരുവിന്റെ മുഖത്തേക്ക് ദൃഷ്ടി നിർത്തി പഠനം ആരംഭിക്കണം।

Verse 2

नित्यमुद्यतपाणिः स्यात् साध्वाचारः सुसंयतः / आस्यतामिति चोक्तः सन्नासीताभिमुखं गुरोः

അവൻ നിത്യം കൈകൾ ചേർത്ത് (സേവയ്ക്ക് സന്നദ്ധനായി) നില്ക്കണം; സദാചാരിയും സംയമനിഷ്ഠനും ആയിരിക്കണം. ‘ഇരിക്കൂ’ എന്നു പറഞ്ഞാൽ മാത്രമേ ഗുരുവിന്റെ മുമ്പിൽ അഭിമുഖമായി ഇരിക്കൂ।

Verse 3

प्रतिश्रवणसंभाषे शयानो न समाचरेत् / नासीनो न च भुञ्जानो न तिष्ठन्न पराङ्मुखः

ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം കേൾക്കലിലും വിനയസംഭാഷണത്തിലും കിടന്നുകൊണ്ട് അങ്ങനെ ചെയ്യരുത്; ഇരുന്നുകൊണ്ടും, ഭക്ഷിക്കുമ്പോഴും, പിന്നോട്ട് തിരിഞ്ഞ് നിന്നുകൊണ്ടും ചെയ്യരുത്।

Verse 4

नीचं शय्यासनं चास्य सर्वदा गुरुसन्निधौ / गुरोस्तु चक्षुर्विषये न यथेष्टासनो भवेत्

ഗുരുവിന്റെ സന്നിധിയിൽ എപ്പോഴും സ്വന്തം ശയ്യയും ആസനവും താഴ്ന്ന നിലയിൽ വെക്കണം. ഗുരുവിന്റെ ദൃഷ്ടിക്കുള്ളിൽ ഇഷ്ടംപോലെ ഇരിക്കരുത്.

Verse 5

नोदाहरेदस्य नाम परोक्षमपि केवलम् / न चैवास्यानुकुर्वोत गतिभाषणचेष्टितम्

വെറും പരാമർശത്തിനായി, പരോക്ഷമായിട്ടുപോലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാമം ഉച്ചരിക്കരുത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നടപ്പ്, സംസാരശൈലി, പ്രവർത്തികൾ എന്നിവ അനുകരിക്കരുത്.

Verse 6

गुरोर्यत्र परीवादो निन्दा चापि प्रवर्तते / कर्णैं तत्र पिधातव्यौ गन्तव्यं वा ततो ऽन्यतः

ഗുരുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള അപവാദവും നിന്ദയും ആരംഭിക്കുന്നിടത്ത് ചെവികൾ മൂടണം; അല്ലെങ്കിൽ ആ സ്ഥലം വിട്ട് മറ്റിടത്തേക്ക് പോകണം.

Verse 7

दूरस्थो नार्चयेदेनं न क्रुद्धो नान्तिके स्त्रियाः / न चैवास्योत्तरं ब्रूयात् स्थितो नासीत सन्निधौ

അത്യധികം ദൂരത്തിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹത്തെ ആരാധിക്കരുത്; കോപാവസ്ഥയിലും അല്ല; സ്ത്രീകളുടെ സമീപത്തും അല്ല. അദ്ദേഹത്തോട് മറുപടി പറഞ്ഞ് വാദിക്കരുത്; സന്നിധിയിൽ അതിയായി അടുത്ത് നിന്നോ ഇരുന്നോ ഇരിക്കരുത്.

Verse 8

उदकुम्भं कुशान् पुष्पं समिधो ऽस्याहरेत् सदा / मार्जनं लेपनं नित्यमङ्गानां वै समाचरेत्

അദ്ദേഹത്തിനായി എപ്പോഴും ജലകുംഭം, കുശപ്പുല്ല്, പുഷ്പങ്ങൾ, സമിധകൾ എന്നിവ കൊണ്ടുവരണം. ദേവതയുടെ അവയവങ്ങളിൽ നിത്യം മാര്ജനവും ലേപനവും ചെയ്ത് സേവിക്കണം.

Verse 9

नास्य निर्माल्यशयनं पादुकोपानहावपि / आक्रमेदासनं चास्य छायादीन् वा कदाचन

ഗുരുവിന്റെ ശയനത്തിൽ, അതിൽ നിർമ്മാല്യം (അഴിച്ച മാലകൾ) ഉണ്ടായാലും, ഒരിക്കലും കാൽവയ്ക്കരുത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാദുക, ഉപാനഹം, ആസനം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഛായ മുതലായവയും ഒരിക്കലും ലംഘിക്കരുത്.

Verse 10

साधयेद् दन्तकाष्ठादीन् लब्धं चास्मै निवेदयेत् / अनापृच्छ्य न गन्तव्यं भवेत् प्रियहिते रतः

ദന്തകാഷ്ഠം മുതലായവ ഒരുക്കി, ലഭിക്കുന്നതെല്ലാം ഗുരുവിന് സമർപ്പിക്കണം. അനുവാദം ചോദിക്കാതെ എവിടെയും പോകരുത്; ഗുരുവിന് പ്രിയവും ഹിതകരവും ആയ കാര്യങ്ങളിൽ സദാ ലീനനായിരിക്കണം.

Verse 11

न पादौ सारयेदस्य संनिधाने कदाचन / जृम्भितं हसितं चैव कण्ठप्रावरणं तथा / वर्जयेत् सन्निधौ नित्यमवस्फोचनमेव च

ഗുരുവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഒരിക്കലും കാലുകൾ നീട്ടരുത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുമ്പിൽ വായ് പിളർത്തി ആലസ്യമായി ആകലം, ഉച്ചത്തിൽ ചിരി, കഴുത്ത്/കണ്ഠം മൂടൽ, തുപ്പൽ അല്ലെങ്കിൽ കഫം തുപ്പി കളയൽ—ഇവയെല്ലാം നിത്യവും ഒഴിവാക്കണം.

Verse 12

यथाकालमधीयीत यावन्न विमना गुरुः / आसीताधो गुरोः कूर्चे फलके वा समाहितः

യോഗ്യസമയത്ത് പഠിക്കണം, ഗുരു അസന്തുഷ്ടനാകാത്തതുവരെ. കൂടാതെ ഗുരുവിനേക്കാൾ താഴെ—കുശാസനത്തിലോ മരപ്പലകയിലോ—ഇരുന്ന്, മനസ്സിനെ സമാഹിതമായി ഏകാഗ്രമാക്കണം.

Verse 13

आसने शयने याने नैव तिष्ठेत् कदाचन / धावन्तमनुधावेत गच्छन्तमनुगच्छति

ഗുരു ആസനത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും, ശയനത്തിലിരിക്കുമ്പോഴും, യാനത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും ശിഷ്യൻ ഒരിക്കലും നിൽക്കരുത്. ഗുരു ഓടുകയാണെങ്കിൽ പിന്നാലെ ഓടണം; ഗുരു നടക്കുകയാണെങ്കിൽ കൂടെ നടക്കണം.

Verse 14

गो ऽश्वोष्ट्रयानप्रासादप्रस्तरेषु कटेषु च / आसीत गुरुणा सार्धं शिलाफलकनौषु च

പശു, കുതിര, ഒട്ടകം എന്നിവ വലിക്കുന്ന വാഹനങ്ങളിൽ, പ്രാസാദത്തിന്റെ മാളികമുകളിലും കല്ല്‌വേദികളിലും, പായയിൽ, അതുപോലെ ശിലാഫലകത്തിലോ തോണി/തെപ്പുപോലുള്ള നൗകയിലോ പോലും—എവിടെ ഇരിക്കേണ്ടിവന്നാലും, സംയമിതാചാരത്തോടെ ഗുരുവിനോടൊപ്പം ഇരുന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം സേവിക്കണം।

Verse 15

जितेन्द्रियः स्यात् सततं वश्यात्माक्रोधनः शुचिः / प्रयुञ्जीत सदा वाचं मधुरां हितभाषिणीम्

എപ്പോഴും ഇന്ദ്രിയജയിയായും ആത്മനിയന്ത്രിതനായും ക്രോധരഹിതനും ശുചിയുമായിരിക്കണം; കൂടാതെ സദാ മധുരവും ഹിതകരവുമായ വാക്കുകളേ പ്രയോഗിക്കണം—ശ്രേയസ്സുള്ളതേ പറയണം।

Verse 16

गन्धमाल्यं रसं कल्यां शुक्तं प्राणिविहिंसनम् / अभ्यङ्गं चाञ्चनोपानच्छत्रधारणमेव च

സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും പുഷ്പമാലകളും, രുചികരമായ സാരം, മംഗളകരമായ ആഹാരം, ജീവഹിംസയില്ലാത്ത പുളിപ്പുള്ള തയ്യാറാക്കലുകൾ; അതുപോലെ എണ്ണമസാജ്, അഞ്ജനം ഉപയോഗിക്കൽ, പാദരക്ഷ ധരിക്കൽ, കുട പിടിക്കൽ എന്നിവയും।

Verse 17

कामं लोभं भयं निद्रां गीतवादित्रनर्तनम् / आतर्जनं परीवादं स्त्रीप्रेक्षालम्भनं तथा / परोपघातं पैशुन्यं प्रयत्नेन विवर्जयेत्

കാമം, ലോഭം, ഭയം, അതിനിദ്ര, പാട്ട്-വാദ്യം-നൃത്തങ്ങളിൽ അമിതാസക്തി, ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, നിന്ദ/പരദൂഷണം, കാമദൃഷ്ടിയോടെ സ്ത്രീകളെ നോക്കലും ചാഞ്ചാട്ടബന്ധത്തിൽ കുടുങ്ങലും; കൂടാതെ മറ്റുള്ളവരെ ഉപദ്രവിക്കൽ, ദുഷ്ട ചാടിപ്പറച്ചിൽ—ഇവയെല്ലാം പരിശ്രമത്തോടെ ഒഴിവാക്കണം।

Verse 18

उदकुम्भं सुमनसो गोशकृन्मृत्तिकां कुशान् / आहरेद् यावदर्थानि भैक्ष्यं चाहरहश्चरेत्

ശുദ്ധവും പ്രസന്നവുമായ മനസ്സോടെ ജലകുംഭം, പുഷ്പങ്ങൾ, ഗോമയം, മണ്ണ്, കുശപ്പുല്ല്—ആവശ്യമായത്ര മാത്രം—ശേഖരിക്കണം; കൂടാതെ ഭിക്ഷാന്നം സമാഹരിക്കാൻ ദിനംപ്രതി പുറപ്പെടണം।

Verse 19

कृतं च लवणं सर्वं वर्ज्यं पर्युषितं च यत् / अनृत्यदर्शो सततं भवेद् गीतादिनिः स्पृहः

തയ്യാറാക്കിയ ഉപ്പുഭക്ഷണങ്ങളെയും പഴകിയതെല്ലാം ഒഴിവാക്കണം. നൃത്തദർശനം എപ്പോഴും വിട്ടുനിൽക്കുകയും, ഗീതാദികളോടുള്ള ആസക്തി ഇല്ലാതിരിക്കുകയും വേണം.

Verse 20

नादित्यं वै समीक्षेत न चरेद् दन्तधावनम् / एकान्तमशुचिस्त्रीभिः शूद्रान्त्यैरभिभाषणम्

സൂര്യനെ ഉറ്റുനോക്കരുത്; അനുപയോഗ്യ സമയത്തോ രീതിയിലോ ദന്തധാവനം ചെയ്യരുത്. അശുചിയായ സ്ത്രീകളോടും, ശൂദ്രരോടും അന്ത്യജരെന്നു കരുതപ്പെടുന്നവരോടും ഏകാന്തസംഭാഷണം ഒഴിവാക്കണം.

Verse 21

गुरूच्छिष्टं भेषजार्थं प्रयुञ्जीत न कामतः / कलापकर्षणस्नानं नाचरेद्धि कदाचन

ഗുരുവിന്റെ ആഹാരാവശിഷ്ടം ഔഷധാവശ്യത്തിനായി മാത്രം ഉപയോഗിക്കണം; ആഗ്രഹം കൊണ്ടല്ല. ശരീരത്തിലെ ‘കലാ’ (പ്രാണസാരം) വലിച്ചെടുക്കുന്ന സ്നാനം ഒരിക്കലും ആചരിക്കരുത്.

Verse 22

न कुर्यान्मानसं विप्रो गुरोस्त्यागे कदाचन / मोहाद्वा यदि वा लोभात् त्यक्तेन पतितो भवेत्

ബ്രാഹ്മണൻ ഗുരുവിനെ ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന ചിന്ത മനസ്സിലുപോലും ഒരിക്കലും ചെയ്യരുത്. മോഹമോ ലോഭമോ മൂലം ഗുരുവിനെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, ആ ഉപേക്ഷണത്താൽ തന്നേ അവൻ പതിതനാകും.

Verse 23

लौकिकं वैदिकं चापि तथाध्यात्मिकमेव च / आददीत यतो ज्ञानं न तं द्रुह्येत् कदाचन

ലൗകികവും വൈദികവും അധ്യാത്മികവും—ജ്ഞാനം ലഭിക്കുന്നവരിൽ നിന്നെല്ലാം അത് സ്വീകരിക്കണം; ആ ജ്ഞാനദാതാവിനോട് ഒരിക്കലും ദ്രോഹം ചെയ്യരുത്.

Verse 24

गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः / उत्पथप्रतिपन्नस्य मनुस्त्यागं समब्रवीत्

ഗുരുവായാലും അഹങ്കാരിയും, ചെയ്യേണ്ടത്–ചെയ്യരുതത് അറിയാത്തവനും, കുപഥത്തിൽ പതിച്ചവനും ആണെങ്കിൽ—അത്തരം ആചാര്യനെ ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന് മനു വിധിച്ചു।

Verse 25

गुरोर्गुरौ सन्निहिते गुरुवद् भक्तिमाचरेत् / न चातिसृष्टो गुरुणा स्वान् गुरूनबिवादयेत्

ഗുരുവിന്റെ ഗുരു സന്നിഹിതനായാൽ, അദ്ദേഹത്തോടും സ്വന്തം ഗുരുവിനോടുള്ളതുപോലെ ഭക്തി-ആദരം ആചരിക്കണം. ഗുരു ഇളവ് നൽകിയാലും, മറ്റു പൂജ്യഗുരുക്കൾക്ക് വന്ദനം ചെയ്യുന്നതിൽ അലംഭാവം വരുത്തരുത്।

Verse 26

विद्यागुरुष्वेतदेव नित्या वृत्तिः स्वयोनिषु / प्रतिषेधत्सु चाधर्माद्धितं चोपदिशत्स्वपि

സ്വന്തം പരമ്പരയിൽ വിദ്യാഗുരുക്കളുടെ നിത്യാചാരം ഇതുതന്നെ—അധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് ശിഷ്യരെ തടഞ്ഞുകൊണ്ട്, ഹിതകരമായ ഉപദേശവും നൽകുന്നു।

Verse 27

श्रेयःसु गुरुवद् वृत्तिं नित्यमेव समाचरेत् / गुरुपुत्रेषु दारेषु गुरोश्चैव स्वबन्धुषु

ശ്രേയസ്സിലേക്കുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ എപ്പോഴും ഗുരുസന്നിധിയിലിരിക്കുന്നതുപോലെ പെരുമാറണം—ഗുരുപുത്രന്മാരോടും, ഗുരുപത്നിയോടും, ഗുരുവിന്റെ ബന്ധുക്കളോടും അതേ ഭക്തിപൂർവ ശിഷ്ടം പാലിക്കണം।

Verse 28

बालः समानजन्मा वा शिष्यो वा यज्ञकर्मणि / अध्यापयन् गुरुसुतो गुरुवन्मानमर्हति

ഗുരുപുത്രൻ ബാലനായാലും, സമവയസ്കനായാലും, സഹശിഷ്യനായാലും—യജ്ഞകർമ്മത്തിൽ ഉപദേശിക്കുമ്പോൾ അവൻ ഗുരുവിനുതുല്യമായ മാനത്തിന് അർഹനാണ്।

Verse 29

उत्सादनं वै गात्राणां स्नापनोच्छिष्टभोजने / न कुर्याद् गुरुपुत्रस्य पादयोः शौचमेव च

ഗുരുവിന്റെ പുത്രനോട് ശരീരമർദ്ദനം ചെയ്യുക, കുളിപ്പിക്കുക, അവന്റെ ഉച്ഛിഷ്ടം ഭക്ഷിക്കുക, അവന്റെ പാദങ്ങൾ കഴുകുക എന്നിവ ചെയ്യരുത്।

Verse 30

गुरुवत् परिपूज्यास्तु सवर्णा गुरुयोषितः / असवर्णास्तु संपूज्याः प्रत्युत्थानाभिवादनैः

ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യ സമവർണ്ണക്കാരിയെങ്കിൽ ഗുരുവിനെപ്പോലെ തന്നെ പൂജ്യയാണ്; വ്യത്യസ്ത വർണ്ണക്കാരിയെങ്കിൽ എഴുന്നേറ്റ് അഭിവാദ്യവും നമസ്കാരവും ചെയ്ത് യഥോചിതം ആദരിക്കണം।

Verse 31

अभ्यञ्जनं स्नापनं च गात्रोत्सादनमेव च / गुरुपत्न्या न कार्याणि केशानां च प्रसाधनम्

ഗുരുപത്നിയോട് എണ്ണതേച്ച് മർദ്ദനം ചെയ്യുക, കുളിപ്പിക്കുക, ശരീരം ഉരയ്ക്കുക, മുടി അലങ്കരിക്കുക—ഇവ ചെയ്യരുത്।

Verse 32

गुरुपत्नी तु युवती नाभिवाद्येह पादयोः / कुर्वोत वन्दनं भूम्यामसावहमिति ब्रुवन्

ഗുരുപത്നി യുവതിയാണെങ്കിൽ ഇവിടെ പാദസ്പർശിച്ച് അഭിവാദ്യം ചെയ്യരുത്; ഭൂമിയിൽ സാഷ്ടാംഗമായി വീണ് ‘അസാവഹം’ എന്നു പറഞ്ഞ് വന്ദനം ചെയ്യണം।

Verse 33

विप्रोष्य पादग्रहणमन्वहं चाभिवादनम् / गुरुदारेषु कुर्वोत सतां धर्ममनुस्मरन्

ദൂരവാസം കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങിയാൽ ഗുരുവിന്റെ പാദങ്ങൾ പിടിച്ച് പ്രണാമം ചെയ്യണം, നിത്യവും അഭിവാദ്യം അർപ്പിക്കണം; ഗുരുപത്നിയോടു സജ്ജനധർമ്മം സ്മരിച്ച് ശീലത്തോടെ പെരുമാറണം।

Verse 34

मातृष्वसा मातुलानी श्वश्रूश्चाथ पितृष्वसा / संपूज्या गुरुपत्नीव समास्ता गुरुभार्यया

മാതൃസഹോദരി, മാമന്റെ ഭാര്യ, ശ്വശ്രൂ (അമ്മായിയമ്മ), പിതൃസഹോദരി—ഇവരെല്ലാം യഥാവിധി പൂജിച്ച് ആദരിക്കണം; ഗുരുപത്നിയെ പോലെ തന്നെ ഗുരുഭാര്യാസമമായ ഭക്തിശ്രദ്ധയോടെ ഇവരെയും മാനിക്കണം।

Verse 35

भ्रातुर्भार्योपसंग्राह्या सवर्णाहन्यहन्यपि / विप्रोष्य तूपसंग्राह्या ज्ञातिसंबन्धियोषितः

സഹോദരന്റെ ഭാര്യ, അവൾ സവർണ്ണയായാലും, നിത്യമായി മാത്രമല്ല—ഒരിക്കലും സ്വീകരിക്കരുത്. എന്നാൽ സഹോദരൻ പ്രവാസത്തിൽ/അനുപസ്ഥിതനായി പോയാൽ, ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം ജ്ഞാതിസംബന്ധിനിയായ സ്ത്രീയെ (നിയമാനുസാരം) സ്വീകരിക്കാം।

Verse 36

पितुर्भगिन्यां मातुश्च ज्यायस्यां च स्वसर्यपि / मातृवद् वृत्तिमातिष्ठेन्मात् ताभ्यो गरीयसी

പിതൃസഹോദരി, മാതൃസഹോദരി, ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരി—ഇവരോടു മാതാവിനോടുള്ളതുപോലെ തന്നെ പെരുമാറണം; കാരണം മാതാവ് അവരിലും അധികം പൂജ്യയാകുന്നു।

Verse 37

एवमाचारसंपन्नमात्मवन्तमदाम्भिकम् / वेदमध्यापयेद् धर्मं पुराणाङ्गानि नित्यशः

സദാചാരസമ്പന്നനും ആത്മസംയമിയുമായും ദംഭരഹിതനുമായ ശിഷ്യനോട് ഗുരു നിത്യമായി വേദത്തോടൊപ്പം ധർമ്മവും പുരാണാംഗങ്ങളും പഠിപ്പിക്കണം।

Verse 38

संवत्सरोषिते शिष्ये गुरुर्ज्ञानमनिर्दिशन् / हरते दुष्कृतं तस्य शिष्यस्य वसतो गुरुः

ശിഷ്യൻ ഒരു വർഷം ഗുരുസന്നിധിയിൽ വസിച്ചാൽ, ഗുരു ഔപചാരികമായി ജ്ഞാനം ഉപദേശിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, ഗുരുവാസവും സേവയും കൊണ്ടുതന്നെ ഗുരു ആ ശിഷ്യന്റെ ദുഷ്കൃതം/പാപം നീക്കുന്നു।

Verse 39

आचार्यपुत्रः शुश्रूषुर्ज्ञानदो धार्मिकः शुचिः / शक्तो ऽन्नदोर्ऽथो स्वःसाधुरध्याप्या दश धर्मतः

ആചാര്യന്റെ പുത്രൻ—ശുശ്രൂഷാപരൻ, ജ്ഞാനദാതാവ്, ധാർമ്മികനും ശുചിയും; സമർത്ഥൻ, അന്നദാതാവ്, സമ്പന്നൻ, സദാചാരി—ഇങ്ങനെ പത്ത് പേർ ധർമ്മപ്രകാരം പഠിപ്പിക്കപ്പെടാൻ യോഗ്യർ.

Verse 40

कृतज्ञश्च तथाद्रोही मेधावी शुभकृन्नरः / आप्तः प्रियो ऽथ विधिवत् षडध्याप्या द्विजातयः / एतेषु ब्रह्मणो दानमन्यत्र तु यथोदितान्

കൃതജ്ഞൻ, ദ്രോഹമില്ലാത്തവൻ, മേധാവി, ശുഭകർമ്മങ്ങളിൽ നിരതൻ; അതുപോലെ വിശ്വസ്തനും പ്രിയനും; നിയമപ്രകാരം ഷഡംഗ (വേദാംഗ) പഠിപ്പിക്കുന്ന ദ്വിജർ—ഇവർക്കാണ് ബ്രഹ്മദാനം (പവിത്ര ജ്ഞാനദാനം) നൽകേണ്ടത്; അല്ലാത്തിടത്ത് മുൻപറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം മാത്രം ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 41

आचम्य संयतो नित्यमधीयीत उदङ्मुखः / उपसंगृह्य तत्पादौ वीक्षमाणो गुरोर्मुखम् / अधीष्व भो इति ब्रूयाद् विरामो ऽस्त्विति चारमेत्

ആചമനം ചെയ്ത് സംയമത്തോടെ, നിത്യവും ഉത്തരമുഖമായി പഠിക്കണം. ഗുരുവിന്റെ പാദങ്ങൾ ഭക്തിപൂർവ്വം പിടിച്ച്, ഗുരുമുഖം നോക്കി—“ഭോ ഭഗവൻ, എന്നെ പഠിപ്പിക്കണമേ” എന്നു പറയണം. അവസാനം “വിരാമം ഉണ്ടാകട്ടെ” എന്നു പറഞ്ഞു പിരിയണം.

Verse 42

प्राक्कूलान् पर्युपासीनः पवित्रैश्चैव पावितः / प्राणायामैस्त्रिभिः पूतस्तत ओङ्कारमर्हति

കിഴക്കൻ തീരം നോക്കി ഇരുന്ന്, പവിത്രാചാരങ്ങളാൽ പാവനനായി, ത്രിവിധ പ്രാണായാമങ്ങളാൽ ശുദ്ധനായ ശേഷം—അവൻ പ്രണവം ‘ഓം’ ജപധ്യാനത്തിന് അർഹനാകുന്നു.

Verse 43

ब्राह्मणः प्रणवं कुर्यादन्ते च विधिवद् द्विजः / कुर्यादध्ययनं नित्यं स ब्रह्माञ्जलिपूर्वतः

ബ്രാഹ്മണൻ—അഥവാ ഏതൊരു ദ്വിജനും—പാരായണത്തിന്റെ അവസാനം വിധിപൂർവ്വം പ്രണവം ‘ഓം’ ഉച്ചരിക്കണം. അവൻ നിത്യമായി അധ്യയനം ചെയ്യണം; ബ്രഹ്മാരാധനാഭാവത്തോടെ അഞ്ജലി ചേർത്ത് ആരംഭിക്കണം.

Verse 44

सर्वेषामेव भूतानां वेदश्चक्षुः सनातनम् / अधीयीताप्ययं नित्यं ब्राह्मण्याच्च्यवते ऽन्यथा

സകല ജീവികൾക്കും വേദം തന്നെയാണ് സനാതനമായ കണ്ണ്. അതിനാൽ അതിനെ നിത്യമായി അധ്യയനം ചെയ്യണം; അല്ലെങ്കിൽ ബ്രാഹ്മണ്യം (യഥാർത്ഥ ബ്രാഹ്മണധർമ്മസ്ഥിതി) നഷ്ടപ്പെടും.

Verse 45

यो ऽधीयीत ऋचो नित्यं क्षीराहुत्या स देवताः / प्रीणाति तर्पयन्त्येनं कामैस्तृप्ताः सदैव हि

ആർ നിത്യമായി ഋഗ്വേദ ഋചകൾ ജപിച്ച് ക്ഷീരാഹുതി അർപ്പിക്കുന്നുവോ, അവൻ ദേവതകളെ പ്രസന്നമാക്കുന്നു; അവർ സദാ തൃപ്തരായി അവന് ഇഷ്ടഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു.

Verse 46

यजूंष्यधीते नियतं दध्ना प्रीणाति देवताः / सामान्यधीते प्रीणाति घृताहुतिभिरन्वहम्

നിയമത്തോടെ യജുര്‍വേദം അധ്യയനം ചെയ്യുന്നവൻ തൈര്‍ ആഹുതിയാൽ ദേവതകളെ പ്രസന്നമാക്കുന്നു; സാമവേദം അധ്യയനം ചെയ്യുന്നവൻ ദിനംപ്രതി നെയ്യാഹുതികളാൽ അവരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

Verse 47

अथर्वाङ्गिरसो नित्यं मध्वा प्रीणाति देवताः / धर्माङ्गानि पुराणानि मांसैस्तर्पयते सुरान्

അഥർവാങ്ഗിരസത്തെ നിത്യമായി അധ്യയനം ചെയ്യുന്നത് തേൻ ആഹുതിയാൽ ദേവതകളെ പ്രസന്നമാക്കുന്നു; ധർമ്മത്തിന്റെ അംഗങ്ങളായ പുരാണങ്ങൾ മാംസാഹുതിയാൽ സുരന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

Verse 48

अपां समीपे नियतो नैत्यकं विधिमाश्रितः / गायत्रीमप्यधीयीत गत्वारण्यं समाहितः

ജലത്തിനടുത്ത് നിയന്ത്രിതനായി വിധിപ്രകാരം നിത്യകർമ്മം ആചരിക്കണം; പിന്നെ മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി വനപ്രദേശത്ത് ചെന്നു ഗായത്രിയും ജപിച്ച് അധ്യയനം ചെയ്യണം.

Verse 49

सहस्रपरमां देवीं शतमध्यां दशावराम् / गायत्रीं वै जपेन्नित्यं जपयज्ञः प्रकीर्तितः

സഹസ്രം പരമപ്രമാണവും, ശതം മധ്യപ്രമാണവും, ദശം അവരപ്രമാണവും ആയ ദേവി ഗായത്രിയെ നിത്യവും ജപിക്കണം; ഈ നിത്യജപം തന്നെയാണ് ‘ജപയജ്ഞം’ എന്നു പ്രസിദ്ധം।

Verse 50

गायत्रीं चैव वेदांश्च तुलयातोलयत् प्रभुः / एकतश्चतुरो वेदान् गायत्रीं च तथैकतः

പ്രഭു തുലാസിൽ ഗായത്രിയെയും വേദങ്ങളെയും തൂക്കി നോക്കി; ഒരു വശത്ത് നാലു വേദങ്ങളും, മറുവശത്ത് ഏക ഗായത്രിയും വെച്ചപ്പോൾ—ഇരുവശവും സമഭാരമായി തെളിഞ്ഞു।

Verse 51

ओङ्कारमादितः कृत्वा व्याहृतीस्तदनन्तरम् / ततो ऽधीयीत सावित्रीमेकाग्रः श्रद्धयान्वितः

ആദ്യം പവിത്രമായ ഓങ്കാരം ഉച്ചരിച്ച്, തുടർന്ന് ക്രമമായി വ്യാഹൃതികൾ (ഭൂഃ, ഭുവഃ, സ്വഃ) ചൊല്ലി; പിന്നെ ശ്രദ്ധയോടെ ഏകാഗ്രചിത്തനായി സാവിത്രി (ഗായത്രി) പാരായണം ചെയ്യണം।

Verse 52

पुराकल्पे समुत्पन्ना भूर्भुवःस्वः सनातनाः / महाव्याहृतयस्तिस्त्रः सर्वाशुभनिबर्हणाः

പുരാതന കല്പത്തിൽ ഭൂഃ, ഭുവഃ, സ്വഃ എന്നിവ സനാതനമായി ഉദ്ഭവിച്ചു. ഈ മൂന്ന് മഹാവ്യാഹൃതികൾ സർവ്വ അശുഭവും നശിപ്പിക്കുന്നവയാണ്।

Verse 53

प्रधानं पुरुषः कालो विष्णुर्ब्रह्मा महेश्वरः / सत्त्वं रजस्तमस्तिस्त्रः क्रमाद् व्याहृतयः स्मृताः

പ്രധാനവും പുരുഷനും കാലവും വിഷ്ണുവും ബ്രഹ്മാവും മഹേശ്വരനും—അതുപോലെ സത്ത്വം, രജസ്, തമസ്—ഇവയെ ക്രമമായി വ്യാഹൃതികളായി സ്മരിക്കുന്നു।

Verse 54

ओङ्कारस्तत् परं ब्रह्म सावित्री स्यात् तदक्षरम् / एष मन्त्रो महायोगः सारात् सार उदाहृतः

ഓംകാരമാണ് ആ പരബ്രഹ്മം; സാവിത്രി (ഗായത്രി) അതേ അക്ഷയ അക്ഷരമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ഈ മന്ത്രം തന്നെയാണ് മഹായോഗം—സാരങ്ങളുടെ സാരമെന്നു പ്രസിദ്ധം.

Verse 55

यो ऽधीते ऽहन्यहन्येतां गायत्रीं वेदमातरम् / विज्ञायार्थं ब्रह्मचारी स याति परमां गतिम्

ദിവസേന ഈ വേദമാതാവായ ഗായത്രിയെ അധ്യയനം ചെയ്ത് അതിന്റെ അർത്ഥം ഗ്രഹിക്കുന്ന ബ്രഹ്മചാരി പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 56

गायत्री वेदजननी गायत्री लोकपावनी / न गायत्र्याः परं जप्यमेतद् विज्ञाय मुच्यते

ഗായത്രി വേദജനനി; ഗായത്രി ലോകപാവനി. ഗായത്രിയേക്കാൾ ഉന്നതമായ ജപമില്ല—ഇത് അറിഞ്ഞാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 57

श्रावणस्य तु मासस्य पौर्णमास्यां द्विजोत्तमाः / आषाढ्यां प्रोष्ठपद्यां वा वेदोपाकरणं स्मृतम्

ഹേ ദ്വിജോത്തമരേ! ശ്രാവണ മാസത്തിലെ പൗർണ്ണമിയിൽ വേദോപാകരണം (വേദാധ്യയനത്തിന്റെ ആരംഭം/പുനരാരംഭം) സ്മൃതിയിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ ആഷാഢ പൗർണ്ണമിയിലോ പ്രോഷ്ഠപദയിലോയും വിധിയുണ്ട്.

Verse 58

उत्सृज्य ग्रामनगरं मासान् विप्रोर्ऽद्धपञ्चमान् / अधीयीत शुचौ देशे ब्रह्मचारी समाहितः

ഗ്രാമ-നഗര ജീവിതം വിട്ട് നാലര മാസം, സമാഹിതനായ ബ്രഹ്മചാരി വിപ്രൻ ശുചിയായ ഏകാന്തദേശത്ത് വേദം അധ്യയനം ചെയ്യണം.

Verse 59

पुष्ये तु छन्दसां कुर्याद् बहिरुत्सर्जनं द्विजः / माघशुक्लस्य वा प्राप्ते पूर्वाह्ने प्रथमे ऽहनि

പുഷ്യ നക്ഷത്രത്തിൽ ദ്വിജൻ തന്റെ വേദസ്വാധ്യായത്തിന്റെ ‘ബഹിരുത്സർജന’ കർമ്മം ചെയ്യണം; അല്ലെങ്കിൽ മാഘ ശുക്ലപക്ഷം വന്നാൽ ആദ്യദിവസം മുൻപകൽ അത് നിർവഹിക്കണം.

Verse 60

छन्दांस्यूर्ध्वमथोभ्यस्येच्छुक्लपक्षेषु वै द्विजः / वेदाङ्गानि पुराणानि कृष्णपक्षे च मानवम्

ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ദ്വിജൻ വേദഛന്ദസ്സുകൾ അഭ്യസിക്കണം; കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ വേദാംഗങ്ങളും പുരാണങ്ങളും അഭ്യസിക്കണം—ഇങ്ങനെ മനുഷ്യൻ പവിത്രവിദ്യയിൽ ഏർപ്പെടണം.

Verse 61

इमान् नित्यमनध्यायानदीयानो विवर्जयेत् / अध्यापनं च कुर्वाणो ह्यभ्यस्यन्नपि यत्नतः

വേദസ്വാധ്യായത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവൻ ഈ നിത്യ-അനധ്യായ കാലങ്ങളെ എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കണം; പഠിപ്പിക്കുമ്പോഴും പരിശ്രമത്തോടെ അഭ്യസിക്കുമ്പോഴും ആ സമയങ്ങളിൽ പാരായണം ചെയ്യരുത്.

Verse 62

कर्णश्रवे ऽनिले रात्रौ दिवा पांशुसमूहने / विद्युत्स्तनितवर्षेषु महोल्कानां च संप्लवे / आकालिकमनध्यायमेतेष्वाह प्रजापतिः

രാത്രിയിൽ കാതിൽ മുഴങ്ങുന്ന പോലെ കാറ്റ് വീശുമ്പോൾ, പകൽ ധൂളി കൂട്ടമായി ഉയരുമ്പോൾ; മിന്നൽ, ഇടിമുഴക്കം, മഴ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ; മഹാ ഉൽക്കകൾ കലാപത്തോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ—ഇവിടങ്ങളിൽ പ്രജാപതി തത്സമയം (ആകാലിക) അനധ്യായം വിധിച്ചതായി പറയുന്നു.

Verse 63

एतानभ्युदितान् विद्याद् यदा प्रादुष्कृताग्निषु / तदा विद्यादनध्यायमनृतौ चाभ्रदर्शने

പ്രജ്വലിക്കുന്ന യജ്ഞാഗ്നികളുടെ ഇടയിൽ ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകടമായാൽ, അവ ഉദിച്ചുവെന്ന് അറിഞ്ഞ് അനധ്യായമെന്ന് ഗ്രഹിക്കണം; അതുപോലെ ഋതു വ്യതിയാനത്തിലും അകാല മേഘദർശനത്തിലും അനധ്യായം തന്നേ.

Verse 64

निर्घाते भूमिचलने ज्योतिषां चोपसर्जने / एतानाकालिकान् विद्यादनध्यायानृतावपि

ഭീകര ഗർജ്ജനം, ഭൂചലനം, ഗ്രഹനക്ഷത്രങ്ങളുടെ അശുഭ വ്യതിയാനം എന്നിവ ഉണ്ടായാൽ—പഠനഋതു ഉണ്ടായാലും ഇവ അകാലിക അനധ്യായമെന്ന് അറിയണം।

Verse 65

प्रादुष्कृतेष्वग्निषु तु विद्युत्स्तनितनिस्वने / सज्योतिः स्यादनध्यायः शेषरात्रौ यथा दिवा

തീ പടർന്നാൽ, അല്ലെങ്കിൽ മിന്നലും ഇടിമുഴക്കവും കേട്ടാൽ—അനധ്യായം; പകൽപോലെ ശേഷിക്കുന്ന രാത്രിയിലും ഈ നിയമം ബാധകമാണ്।

Verse 66

नित्यानध्याय एव स्याद् ग्रामेषु नगरेषु च / धर्मनैपुण्यकामानां पूतिगन्धे च नित्यशः

ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും നിത്യമായി അനധ്യായമെന്ന് കരുതണം; ധർമ്മനൈപുണ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ദുർഗന്ധമുള്ളിടത്തും എപ്പോഴും അനധ്യായം പാലിക്കണം।

Verse 67

अन्तः शवगते ग्रामे वृषलस्य च सन्निधौ / अनध्यायो रुद्यमाने समवाये जनस्य च

ശവം ഉള്ള ഗ്രാമപരിധിക്കുള്ളിൽ, കൂടാതെ വൃഷലൻ (അശുദ്ധൻ) സമീപത്ത്—വിലാപം നടക്കുമ്പോഴും ജനക്കൂട്ടം കൂടുമ്പോഴും—അനധ്യായം ആകുന്നു।

Verse 68

उदके मध्यरात्रे च विण्मूत्रे च विसर्जने / उच्छिष्टः श्राद्धबुक् चैव मनसापि न चिन्तयेत्

ജലത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, അർദ്ധരാത്രിയിൽ, മലമൂത്ര വിസർജന സമയത്ത്, ഉച്ഛിഷ്ടാവസ്ഥയിൽ, കൂടാതെ ശ്രാദ്ധഭോജനം കഴിക്കുമ്പോൾ—മനസ്സിലും (അശുചി കാര്യങ്ങൾ) ചിന്തിക്കരുത്।

Verse 69

प्रतिगृह्य द्विजो विद्वानेकोदिष्टस्य केतनम् / त्र्यहं न कीर्तयेद् ब्रह्म राज्ञो राहोश्च सूतके

ഏകോദിഷ്ട കർമത്തിനായി നൽകിയ ഗൃഹദാനം സ്വീകരിച്ച പണ്ഡിത ദ്വിജൻ മൂന്നു ദിവസം വേദ/ബ്രഹ്മവിദ്യ പാരായണം ചെയ്യുകയോ ഉപദേശിക്കുകയോ അരുത്; രാജമരണസൂതകത്തിലും രാഹു-ഗ്രഹണജന്യ അശൗചത്തിലും അതുപോലെ.

Verse 70

यावदेको ऽनुदिष्टस्य स्नेहो गन्धश्च तिष्ठति / विप्रस्य विदुषो देहे तावद् ब्रह्म न कीर्तयेत्

അനുദിഷ്ട (അശുദ്ധ) ആസക്തിയുടെ ചെറുതായ ലേശവും അതിന്റെ ഗന്ധവും പണ്ഡിത ബ്രാഹ്മണന്റെ ദേഹത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം, അവൻ ബ്രഹ്മവിദ്യയെ പ്രസിദ്ധമായി കീർത്തിക്കുകയോ ഉപദേശിക്കുകയോ അരുത്।

Verse 71

शयानः प्रौढपादश्च कृत्वा चैवावसक्थिकाम् / नाधीयीतामिषं जग्ध्वा सूतकान्नाद्यमेव च

കിടന്നുകൊണ്ടും, കാലുകൾ നീട്ടിക്കൊണ്ടും, അല്ലെങ്കിൽ കാലുകൾ അശോഭനമായി വെച്ചുകൊണ്ടും വേദാധ്യയനം ചെയ്യരുത്; മാംസം കഴിച്ചതിന് ശേഷം, സൂതകബന്ധപ്പെട്ട ആഹാരം കഴിച്ച് ഉടൻതന്നെയും പഠിക്കരുത്।

Verse 72

नीहारे बाणशब्दे च संध्ययोरुभयोरपि / अमावास्यां चतुर्दश्यां पौर्णमास्यष्टमीषु च

ഘനമഞ്ഞിൽ, അമ്പിന്റെ അപശകുനശബ്ദം കേൾക്കുമ്പോൾ, ഇരുസന്ധ്യകളിലും, കൂടാതെ അമാവാസി, ചതുര്ദശി, പൗർണ്ണമി, അഷ്ടമി തിഥികളിലും (വേദപാരായണത്തിൽ സംയമം/വിരാമം പാലിക്കണം).

Verse 73

उपाकर्मणि चोत्सर्गे त्रिरात्रं क्षपणं स्मृतम् / अष्टकासु त्वहोरात्रं ऋत्वन्त्यासु च रात्रिषु

ഉപാകർമവും ഉത്സർഗവും നടക്കുന്നപ്പോൾ മൂന്നു രാത്രികളുടെ ക്ഷപണം (പ്രായശ്ചിത്തവ്രതം) സ്മൃതമാണ്; അഷ്ടകാ ദിവസങ്ങളിൽ പകലും രാത്രിയും മുഴുവനായി, കൂടാതെ ഋതു-അവസാന രാത്രികളിലും അത് പാലിക്കണം.

Verse 74

मार्गशीर्षे तथा पौषे माघमासे तथैव च / तिस्त्रो ऽष्टकाः समाख्याता कृष्णपक्षेतु सूरिभिः

മാർഗശീർഷം, പൗഷം, മാഘം എന്നീ മാസങ്ങളിലും പണ്ഡിതർ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ ആചരിക്കേണ്ട മൂന്ന് ‘അഷ്ടകാ’ അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 75

श्लेष्मातकस्य छायायां शाल्मलेर्मधुकस्य च / कदाचिदपि नाध्येयं कोविदारकपित्थयोः

ശ്ലേഷ്മാതക, ശാല്മലി, മധൂക എന്നീ വൃക്ഷങ്ങളുടെ നിഴലിൽ ഇരുന്ന് വേദപഠനം/പാരായണം ചെയ്യരുത്; കോവിദാരയും കപിത്തവും കീഴിൽ എപ്പോഴും വേദാധ്യയനം ഒഴിവാക്കണം.

Verse 76

समानविद्ये च मृते तथा सब्रह्मचारिणि / आचार्ये संस्थिते वापि त्रिरात्रं क्षपणं स्मृतम्

അതേ വിദ്യയിൽ സഹപാഠിയായവൻ മരിച്ചാലും, സഹബ്രഹ്മചാരി മരിച്ചാലും, അല്ലെങ്കിൽ ആചാര്യൻ പരലോകഗതനായാലും—മൂന്നു രാത്രികളുടെ ശുദ്ധി-അനുഷ്ഠാനം (ക്ഷപണം) നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 77

छिद्राण्येतानि विप्राणांये ऽनध्यायः प्रकीर्तिताः / हिंसन्ति राक्षसास्तेषु तस्मादेतान् विवर्जयेत्

വിപ്രന്മാർക്കുള്ള ഇവ തന്നെയാണ് ‘ഛിദ്രങ്ങൾ’—അഥവാ അനധ്യായം എന്നു പ്രസ്താവിച്ച സമയങ്ങൾ. ആ കാലങ്ങളിൽ രാക്ഷസീയ ബാദകൾ അവരെ പീഡിപ്പിക്കും; അതിനാൽ അവ ഒഴിവാക്കണം.

Verse 78

नैत्यके नास्त्यनध्यायः संध्योपासन एव च / उपाकर्मणि कर्मान्ते होममन्त्रेषु चैव हि

നിത്യകർമ്മങ്ങളിൽ അനധ്യായമില്ല; സന്ധ്യോപാസനയിലും ഇല്ല. അതുപോലെ ഉപാകർമത്തിൽ, കർമാന്തത്തിൽ, ഹോമമന്ത്രങ്ങളിലും (പാരായണം നിലയ്ക്കേണ്ടതില്ല).

Verse 79

एकामृचमथैकं वा यजुः सामाथवा पुनः / अष्टकाद्यास्वधीयीत मारुते चातिवायति

കാറ്റ് അത്യധികമായി വീശുമ്പോൾ ഒരു ഋക്‌മന്ത്രമോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു യജുസ്‌മന്ത്രമോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സാമമോ മാത്രം അധ്യയനം ചെയ്യണം; അഷ്ടകാ മുതലായ പ്രത്യേക ദിവസങ്ങളിലും പാരായണം അത്യൽപമായി നിയന്ത്രിക്കണം।

Verse 80

अनध्यायस्तु नाङ्गेषु नेतिहासपुराणयोः / न धर्मशास्त्रेष्वन्येषु पर्वण्येतानि वर्जयेत्

അനധ്യായം എന്ന പഠനവിരാമം വേദാംഗങ്ങൾക്കും ഇതിഹാസ-പുരാണങ്ങൾക്കും മറ്റു ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾക്കും ബാധകമല്ല; പർവ്വദിനങ്ങളിലും ഇവയെ ഉപേക്ഷിക്കരുത്।

Verse 81

एष धर्मः समासेन कीर्तितो ब्रह्मचारिणाम् / ब्रह्मणाभिहितः पूर्वमृषीणां भावितात्मनाम्

ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മചാരികളുടെ ധർമ്മം സംക്ഷിപ്തമായി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു; ഇത് പൂർവ്വകാലത്ത് ബ്രഹ്മാവ് ശുദ്ധാത്മാക്കളായ നിയന്ത്രിത ഋഷിമാർക്ക് ഉപദേശിച്ചതാണ്।

Verse 82

यो ऽन्यत्र कुरुते यत्नमनधीत्य श्रुतिं द्विजः / स संमूढो न संभाष्यो वेदबाह्यो द्विजातिभिः

ശ്രുതി (വേദം) ആദ്യം പഠിക്കാതെ മറ്റു കാര്യങ്ങളിൽ പരിശ്രമിക്കുന്ന ദ്വിജൻ പൂർണ്ണമായി മോഹിതനാണ്; വേദബാഹ്യനായതിനാൽ ദ്വിജാതികൾ അവനോട് സംഭാഷിക്കരുത്।

Verse 83

न वेदपाठमात्रेण संतुष्टो वै भवेद् द्विजः / पाठमात्रावसन्नस्तु पङ्के गौरिव सीदति

ദ്വിജൻ വെറും വേദപാരായണം മാത്രത്തിൽ തൃപ്തനാകരുത്; ‘പാരായണം മാത്രം’ എന്നതിൽ മുങ്ങിയവൻ ചെളിയിൽ കുടുങ്ങിയ പശുവുപോലെ താഴേക്ക് പതിക്കുന്നു।

Verse 84

यो ऽधीत्य विधिवद् वेदं वेदार्थं न विचारयेत् / ससान्वयः शूद्रकल्पः पात्रतां न प्रपद्यते

വിധിപ്രകാരം വേദം അധ്യയനം ചെയ്തിട്ടും വേദാർത്ഥം വിചാരിച്ച് മനനം ചെയ്യാത്തവൻ, വംശമുണ്ടായാലും ശൂദ്രസമാനനായി വേദഫലപാത്രത നേടുകയില്ല.

Verse 85

यदि त्वात्यन्तिकं वासं कर्तुमिच्छति वै गुरौ / युक्तः परिचरेदेनमाशरीरविमोक्षणात्

ഗുരുവിനോടൊപ്പം സ്ഥിരമായി വസിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, നിയന്ത്രിതനായി ശരീരവിമോചനമുവരെയും നിരന്തരം ഗുരുവിനെ സേവിക്കണം.

Verse 86

गत्वा वनं वा विधिवज्जुहुयाज्जातवेदसम् / अधीयीत सदा नित्यं ब्रह्मनिष्ठः समाहितः

വനത്തിലേക്കുപോയാലും വിധിപ്രകാരം ജാതവേദസ് (അഗ്നി)യിൽ ഹോമം അർപ്പിക്കണം; ബ്രഹ്മനിഷ്ഠനായി സമാഹിതചിത്തത്തോടെ നിത്യവും സ്വാധ്യായം ചെയ്യണം.

Verse 87

सावित्रीं शतरुद्रीयं वेदान्तांश्च विशेषतः / अभ्यसेत् सततं युक्ते भस्मस्नानपरायणः

നിയമനിഷ്ഠനായി ഭസ്മസ്നാനത്തിൽ പരായണനായവൻ സാവിത്രി (ഗായത്രി), ശതരുദ്രീയം, പ്രത്യേകിച്ച് വേദാന്തങ്ങൾ നിരന്തരം അഭ്യസിക്കണം.

Verse 88

एतद् विधानं परमं पुराणं वेदागमे सम्यगिहेरितं वः / पुरा महर्षिप्रवराभिपृष्टः स्वायंभुवो यन्मनुराह देवः

വേദവും ആഗമവും സമ്യക് അനുസരിക്കുന്ന ഈ പരമ പുരാണവിധാനം ഇവിടെ നിങ്ങളോടു ശരിയായി പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. പണ്ടുകാലത്ത് മഹർഷിപ്രവരന്മാർ ചോദിച്ചപ്പോൾ ദേവസ്വരൂപനായ സ്വായംഭുവ മനു ഇതേ ഉപദേശം അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 89

एवमीश्वरसमर्पितान्तरो यो ऽनुतिष्ठति विधिं विधानवित् / मोहजालमपहाय सो ऽमृतो याति तत् पदमनामयं शिवम्

ആന്തരത്തെ ഈശ്വരനിൽ സമർപ്പിച്ച്, വിധാനം അറിഞ്ഞ് നിർദ്ദേശിത ശാസനം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ മോഹജാലം ഉപേക്ഷിച്ച് അമൃതത്വം പ്രാപിച്ച് ദുഃഖരഹിതമായ ശുഭമായ ശിവപദത്തെ എത്തുന്നു।