Adhyaya 15

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे चतुर्दशो ऽध्यायः व्यास उवाच वेदं वेदौ तथा वेदान् वेदान् वा चतुरो द्विजाः / अधीत्य चाधिगम्यार्थं ततः स्नायाद् द्विजोत्तमः

ഇങ്ങനെ ശ്രീകൂർമപുരാണത്തിലെ ഷട്സാഹസ്ത്രീ സംഹിതയുടെ ഉത്തരവിഭാഗത്തിൽ പതിനാലാം അധ്യായം സമാപ്തം. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—ദ്വിജോത്തമൻ ഒരു വേദമോ രണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ വേദങ്ങൾ—നാലും—അധ്യയനം ചെയ്ത് അതിന്റെ താത്പര്യം ഗ്രഹിച്ച ശേഷം സമാവർത്തനസ്നാനം ചെയ്യണം।

Verse 2

गुरवे तु वरं दत्त्वा स्नायीत तदनुज्ञया / चीर्णव्रतो ऽथ युक्तात्मा सशक्तः स्नातुमर्हति

ഗുരുവിന് യഥോചിത ദക്ഷിണ നൽകി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുവാദത്തോടെ സ്നാനം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് വ്രതം ശരിയായി പൂർത്തിയാക്കി, നിയന്ത്രിത മനസ്സോടെ ആത്മസംയമത്തോടെ, ശേഷിയുണ്ടെങ്കിൽ സമാപനസ്നാനത്തിന് അർഹനാകുന്നു।

Verse 3

वैणवीं धारयेद् यष्टिमन्तर्वासस्तथोत्तरम् / यज्ञोपवीतद्वितयं सोदकं च कमण्डलुम्

അവൻ വേണു (മുള) കൊണ്ടുള്ള ദണ്ഡം ധരിക്കണം, അന്തർവസ്ത്രവും ഉത്തരവസ്ത്രവും അണിയണം, രണ്ട് യജ്ഞോപവീതങ്ങൾ വഹിക്കണം, കൂടാതെ വെള്ളം നിറച്ച കമണ്ഡലുവും കൈവശം വെക്കണം।

Verse 4

छत्रं चोष्णीषममलं पादुके चाप्युपानहौ / रौक्मे च कुण्डले वेदं कृत्तकेशनखः शुचिः

കുടയും മലിനരഹിത ഉഷ്ണീഷവും (പാഗടി) ധരിച്ച്, പാദുകയും ഉപാനഹൗ (ചെരിപ്പ്-പാദരക്ഷ) അണിയണം; സ്വർണ്ണകുണ്ഡലങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനായി, വേദാധ്യയനസമ്പന്നനായി, മുടിയും നഖവും മുറിച്ച്, ശുചിയായി ഇരിക്കണം।

Verse 5

स्वाध्याये नित्ययुक्तः स्याद् बहिर्माल्यं न धारयेत् / अन्यत्रकाञ्चनाद् विप्रोनरक्तां बिभृयात् स्त्रजम्

ബ്രാഹ്മണൻ നിത്യവും സ്വാധ്യായത്തിൽ നിരതനായിരിക്കണം. പ്രദർശനത്തിനായി പുറമേ മാല ധരിക്കരുത്; സ്വർണം ഒഴികെ ചുവന്ന മാലയും ധരിക്കരുത്.

Verse 6

शुक्लाम्बरधरो नित्यं सुगन्धः प्रियदर्शनः / न जीर्णमलवद्वासा भवेद् वै विभवे सति

അവൻ നിത്യവും ശുദ്ധമായ വെള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കുകയും, സുഗന്ധമുള്ളവനായി, കാണാൻ പ്രിയങ്കരനായി ഇരിക്കുകയും വേണം; ശേഷിയുണ്ടെങ്കിൽ പഴകിയതോ മലിനമോ ആയ വസ്ത്രം ധരിക്കരുത്.

Verse 7

न रक्तमुल्बणं चान्यधृतं वासो न कुण्डिकाम् / नोपानहौ स्त्रजं चाथ पादुके च प्रयोजयेत्

തിളങ്ങുന്ന ചുവന്ന വസ്ത്രം ധരിക്കരുത്; മറ്റൊരാൾ ധരിച്ച വസ്ത്രവും ധരിക്കരുത്. കൂടാതെ കുണ്ഡിക/കമണ്ഡലു, ചെരിപ്പ്, മാല, പാദുക എന്നിവ ഉപയോഗിക്കരുത്.

Verse 8

उपवीतमलङ्कारं दर्भान् कृष्णाजिनानि च / नापसव्यं परीदध्याद् वासो न विकृतं वसेत्

അവൻ യജ്ഞോപവീതവും വിധിപ്രകാരം ദർഭയും കൃഷ്ണാജിനവും പോലുള്ള ഉപകരണങ്ങളും ധരിക്കണം. യജ്ഞോപവീതം അപസവ്യമായി ഇടരുത്; വികൃതമായോ അശാസ്ത്രീയമായോ വസ്ത്രം ധരിക്കരുത്.

Verse 9

आहरेद् विधिवद् दारान् सदृशानात्मनः शुभान् / रूपलक्षणसंयुक्तान् योनिदोषविवर्जितान्

അവൻ വിധിപ്രകാരം തനിക്കു യോജ്യവും മംഗളകരവുമായ ഭാര്യയെ സ്വീകരിക്കണം—രൂപവും ശുഭലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ളതും, വംശദോഷങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തയുമായവളെ.

Verse 10

अमातृगोत्रप्रभवामसमानर्षिगोत्रजाम् / आहरेद् ब्राह्मणो भार्यां शीलशौचसमन्विताम्

ബ്രാഹ്മണൻ മാതൃഗോത്രത്തിൽ ജനിക്കാത്തതും ഒരേ ഋഷിഗോത്രത്തിൽ പെട്ടതുമല്ലാത്തതുമായ, ശീലവും ശൗചവും (ശുദ്ധിയും) ഉള്ള ഭാര്യയെ സ്വീകരിക്കണം।

Verse 11

ऋतुकालाभिगामी स्याद् यावत् पुत्रो ऽभिजायते / वर्जयेत् प्रतिषिद्धानि प्रयत्नेन दिनानि तु

ഗൃഹസ്ഥൻ ഋതുകാലത്തിൽ, പുത്രൻ ജനിക്കുന്നതുവരെ, ഭാര്യയെ സമീപിക്കണം; പ്രത്യേകമായി നിരോധിച്ച ദിവസങ്ങളെ പരിശ്രമത്തോടെ ഒഴിവാക്കണം।

Verse 12

षष्ठ्यष्टमीं पञ्चदशीं द्वादशीं च चतुर्दशीम् / ब्रह्मचारी भवेन्नित्यं तद्वज्जन्मत्रयाहनि

ഷഷ്ഠി, അഷ്ടമി, പഞ്ചദശി, ദ്വാദശി, ചതുര്ദശി തിഥികളിൽ നിത്യമായി ബ്രഹ്മചര്യം പാലിക്കണം; അതുപോലെ ജന്മബന്ധിതമായ മൂന്നു ദിവസങ്ങളിലും.

Verse 13

आदधीतावसथ्याग्निं जुहुयाज्जातवेदसम् / व्रतानि स्नातको नित्यं पावनानि च पालयेत्

ഗൃഹ്യാഗ്നി സ്ഥാപിച്ച് ജാതവേദസായ അഗ്നിയിൽ ആഹുതികൾ അർപ്പിക്കണം; സ്നാതകൻ നിത്യമായി പാവനമായ വ്രതങ്ങളും നിയമങ്ങളും പാലിക്കണം।

Verse 14

वेदोदितं स्वकं कर्म नित्यं कुर्यादतन्द्रितः / अकुर्वाणः पतत्याशु नरकानतिभीषणान्

വേദം നിർദ്ദേശിച്ച സ്വന്തം കര്‍മ്മം നിത്യമായി അപ്രമാദത്തോടെ ചെയ്യണം; അത് ചെയ്യാത്തവൻ शीഘ്രം അതിഭീകര നരകങ്ങളിൽ പതിക്കുന്നു।

Verse 15

अब्यसेत् प्रयतो वेदं महायज्ञान् न हापयेत् / कुर्याद् गृह्याणि कर्माणि संध्योपासनमेव च

സംയമവും ശുചിത്വവും കൊണ്ട് പരിശ്രമിച്ച് വേദം അഭ്യസിക്കണം; മഹായജ്ഞങ്ങളെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്. ഗൃഹ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുകയും, പ്രത്യേകിച്ച് സന്ധ്യോപാസന നിർബന്ധമായി ആചരിക്കയും വേണം.

Verse 16

सख्यं समाधैकैः कुर्यादुपेयादीश्वरं सदा / दैवतान्यपि गच्छेत कुर्याद् भार्याभिपोषणम्

സമാധി പ്രധാനമായുള്ള সাধുക്കളോടു സൗഹൃദം പുലർത്തണം; സദാ ഈശ്വരനെ സമീപിച്ച് ശരണം പ്രാപിക്കണം. വിധിപൂർവം ദേവതകളെ ദർശിച്ച് പൂജിക്കയും, ഭാര്യയെ യഥോചിതമായി പോഷിക്കയും വേണം.

Verse 17

न धर्मं ख्यापयेद् विद्वान् न पापं गूहयेदपि / कुर्वोतात्महितं नित्यं सर्वभूतानिकम्पकः

വിദ്വാൻ തന്റെ ധർമ്മത്തെ പ്രദർശിപ്പിച്ച് പ്രസിദ്ധീകരിക്കരുത്; പാപവും മറച്ചുവെക്കരുത്. അവൻ നിത്യമായി ആത്മഹിതത്തിനായി പ്രവർത്തിച്ച്, സർവ്വഭൂതങ്ങളോടും കരുണ കാണിക്കണം.

Verse 18

वयसः कर्मणोर्ऽथस्य श्रुतस्याभिजनस्य च / वेषवाग्बुद्धिसारूप्यमाचरन् विचरेत् सदा

വയസ്സ്, കർത്തവ്യകർമ്മം, സമ്പത്ത്, ശ്രുതി-ശാസ്ത്രജ്ഞാനം, കുലപരമ്പര—ഇവയ്ക്കനുസരിച്ച് വേഷം, വാക്ക്, ബുദ്ധി എന്നിവയിൽ യോജ്യത പാലിച്ച് സദാ പെരുമാറണം.

Verse 19

श्रुतिस्मृत्युदितः सम्यक् साधुभिर्यश्च सेवितः / तमाचारं निषेवेत नेहेतान्यत्र कर्हिचित्

ശ്രുതി-സ്മൃതികളിൽ സമ്യകമായി ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടതും സദ്ജനങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നതുമായ ആ ആചാരത്തെ തന്നേ നിഷ്ഠയോടെ പിന്തുടരണം; ഇതിൽ ഒരിക്കലും മറ്റൊരു വഴിയിലേക്കു പോകരുത്.

Verse 20

येनास्य पितरो याता येन याताः पितामहाः / तेन यायात् सतां मार्गं तेन गच्छन् न रिष्यति

അവന്റെ പിതാക്കളും പിതാമഹന്മാരും നടന്ന വഴിയേ സജ്ജനന്മാരുടെ പഥം; ആ പഥത്തിൽ നടക്കുന്നവൻ ഒരിക്കലും നാശം പ്രാപിക്കുകയില്ല।

Verse 21

नित्यं स्वाध्यायशीलः स्यान्नित्यं यज्ञोपवीतवान् / सत्यवादी जितक्रोधो ब्रह्मभूयाय कल्पते

നിത്യവും സ്വാധ്യായത്തിൽ ലീനനായി, നിത്യവും യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ച്, സത്യവാദിയും ക്രോധജയിയും ആയവൻ ബ്രഹ്മഭാവത്തിന് യോഗ്യനാകുന്നു।

Verse 22

संध्यास्नानपरो नित्यं ब्रह्मयज्ञुपरायणः / अनसूयी मृदुर्दान्तो गृहस्थः प्रेत्य वर्धते

നിത്യവും സന്ധ്യാവിധിയിലും സ്നാനത്തിലും നിരതനായി, ബ്രഹ്മയജ്ഞത്തിൽ (വേദാധ്യയന-സ്വാധ്യായത്തിൽ) അചഞ്ചലനായി, അസൂയരഹിതനും മൃദുവും ദാന്തനുമായ ഗൃഹസ്ഥൻ മരണാനന്തരം വർദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 23

वीतरागभयक्रोधो लोभमोहविवर्जितः / सावित्रीजाप्यनिरतः श्राद्धकृन्मुच्यते गृही

രാഗം, ഭയം, ക്രോധം എന്നിവ വിട്ട്, ലോഭമോഹങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, സാവിത്രീ (ഗായത്രി) ജപത്തിൽ സ്ഥിരനായി, ശ്രാദ്ധകർമ്മം ചെയ്യുന്ന ഗൃഹസ്ഥൻ ബന്ധനവും പാപവും വിട്ട് മോചിതനാകുന്നു।

Verse 24

मातापित्रोर्हिते युक्तो गोब्राह्मणहिते रतः / दान्तो यज्वा देवभक्तो ब्रह्मलोके महीयते

മാതാപിതാക്കളുടെ ഹിതത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട്, ഗോവും ബ്രാഹ്മണനും നന്മ പ്രാപിക്കുവാൻ രതനായി, ദാന്തനും യജ്ഞകർത്താവും ദേവഭക്തനും ആയവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹിമപ്പെടുന്നു।

Verse 25

त्रिवर्गसेवी सततं देवतानां च पूजनम् / कुर्यादहरहर्नित्यं नमस्येत् प्रयतः सुरान्

ത്രിവർഗ്ഗത്തിൽ (ധർമ്മ-അർത്ഥ-കാമ) നിഷ്ഠയുള്ളവൻ സദാ ദേവതകളെ പൂജിക്കണം. ദിനംപ്രതി നിത്യമായി, നിയന്ത്രണത്തോടെ ദേവന്മാർക്ക് നമസ്കരിക്കണം.

Verse 26

विभागशीलः सततं क्षमायुक्तो दयालुकः / गृहस्थस्तु समाख्यातो न गृहेण गृही भवेत्

എപ്പോഴും ന്യായമായി വിഭജിക്കുന്നവനും ക്ഷമയും ദയയും ഉള്ളവനുമാണ് യഥാർത്ഥ ഗൃഹസ്ഥൻ. വീട്ടിൽ താമസിച്ചാലും വീട്ടിന്റെ ആസക്തിയിൽ ‘ഗൃഹീ’ ആകരുത്.

Verse 27

क्षमा दया च विज्ञानं सत्यं चैव दमः शमः / अध्यात्मनिरतं ज्ञानमेतद् ब्राह्मणलक्षणम्

ക്ഷമ, ദയ, വിവേകജ്ഞാനം, സത്യം, ഇന്ദ്രിയനിയമം, മനശ്ശാന്തി—കൂടാതെ പരമാത്മനിഷ്ഠമായ ആത്മജ്ഞാനം—ഇവയാണ് ബ്രാഹ്മണന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ.

Verse 28

एतस्मान्न प्रमाद्येत विशेषेण द्विजोत्तमः / यथाशक्तिं चरन् कर्म निन्दितानि विवर्जयेत्

അതുകൊണ്ട് ദ്വിജോത്തമൻ ഈ കാര്യത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് അശ്രദ്ധ കാണിക്കരുത്. കഴിവനുസരിച്ച് കർത്തവ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു, നിന്ദ്യമായ പ്രവൃത്തികൾ ഒഴിവാക്കണം.

Verse 29

विधूय मोहकलिलं लब्ध्वा योगमनुत्तमम् / गृहस्थो मुच्यते बन्धात् नात्र कार्या विचारणा

മോഹത്തിന്റെ ചെളി നീക്കി, അനുത്തമ യോഗം ലഭിച്ചാൽ ഗൃഹസ്ഥനും ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും; ഇതിൽ സംശയത്തിനോ കൂടുതൽ വിചാരത്തിനോ ആവശ്യമില്ല.

Verse 30

विगर्हातिक्रमाक्षेपहिंसाबन्धवधात्मनाम् / अन्यमन्युसमुत्थानां दोषाणां मर्षणं क्षमा

നിന്ദ, അതിക്രമം, അപമാനം, ഹിംസ, ബന്ധനം, വധപ്രയത്നം മുതലായ പരസ്പരക്രോധജന്യ ദോഷങ്ങളെ പ്രതികാരമില്ലാതെ സഹിക്കുന്നതുതന്നെ ക്ഷമയാണ്.

Verse 31

स्वदुः खेष्विव कारुण्यं परदुः खेषु सौहृदात् / दयेति मुनयः प्राहुः साक्षाद् धर्मस्य साधनम्

മറ്റുള്ളവരുടെ ദുഃഖം സ്വന്തം ദുഃഖംപോലെ അനുഭവിച്ച്, പീഡിതരോടുള്ള സൗഹൃദത്തിൽ നിന്നുയരുന്ന കാരുണ്യത്തെ മുനികൾ ‘ദയ’ എന്നു പറയുന്നു; അതു ധർമ്മത്തിന്റെ സാക്ഷാത് ഉപാധിയാണ്.

Verse 32

चतुर्दशानां विद्यानां धारणं हि यतार्थतः / विज्ञानमिति तद् विद्याद् येन धर्मो विवर्धते

പതിനാലു വിദ്യകളെ യഥാർത്ഥമായി ധരിച്ച്, അതിലൂടെ ധർമ്മം പോഷിതമായി വർധിക്കുന്നതിനെ ‘വിജ്ഞാനം’ എന്നു അറിയുക.

Verse 33

अधीत्य विधिवद् विद्यामर्थं चैवोपलभ्य तु / धर्मकार्यान्निवृत्तश्चेन्न तद् विज्ञानमिष्यते

വിധിപൂർവ്വം വിദ്യ പഠിച്ച് അർത്ഥവും ഗ്രഹിച്ചിട്ടും, ധർമ്മകർമ്മങ്ങളിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്നുവെങ്കിൽ അതിനെ ‘വിജ്ഞാനം’ എന്നു അംഗീകരിക്കപ്പെടില്ല.

Verse 34

सत्येन लोकाञ्जयति सत्यं तत्परमं पदम् / यथाभूतप्रवाद् तु सत्यमाहुर्मनीषिणः

സത്യത്തിലൂടെ മനുഷ്യൻ ലോകങ്ങളെ ജയിക്കുന്നു; സത്യമാണ് പരമപദം. ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു—വസ്തു യഥാർത്ഥമായി ഉള്ളതുപോലെ പറയുന്നതാണ് ‘സത്യം’.

Verse 35

दमः शरीरोपरमः शमः प्रज्ञाप्रिसादजः / अध्यात्ममक्षरं विद्याद् यत्र गत्वा न शोचति

ദമം എന്നത് ശരീര-ഇന്ദ്രിയവേഗങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതാകുന്നു; പ്രജ്ഞയുടെ പ്രസാദത്തിൽ നിന്നു ശമം എന്ന അന്തഃശാന്തി ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. അക്ഷരമായ അധ്യാത്മതത്ത്വം അറിയുക; അതിലെത്തിയാൽ ശോകമില്ല.

Verse 36

यया स देवो भगवान् विद्यया वेद्यते परः / साक्षाद् देवो महादेवस्तज्ज्ञानमिति कीर्तितम्

ഏതു വിദ്യയാൽ പരാത്പരനായ ഭഗവാൻ ദേവനെ യഥാർത്ഥമായി അറിയാൻ കഴിയുന്നുവോ, അതേ ‘ജ്ഞാനം’ എന്നു കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു; കാരണം അത് സാക്ഷാൽ പ്രകാശിക്കുന്ന മഹാദേവൻ തന്നെയാണ്.

Verse 37

तन्निष्ठस्तत्परो विद्वान्नित्यमक्रोधनः शुचिः / महायज्ञपरो विप्रो लभते तदनुत्तमम्

ആ പരമതത്ത്വത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവനും അതിലേയ്ക്ക് പരനായും ഉള്ള പണ്ഡിത ബ്രാഹ്മണൻ, നിത്യം അക്രോധിയും ശുചിയും ആയി, മഹായജ്ഞത്തിൽ തത്പരനായി, ആ അനുത്തമ പദം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 38

धर्मस्यायतनं यत्नाच्छरीरं परिपालयेत् / न हि देहं विना रुद्रः पुरुषैर्विद्यते परः

ശരീരം ധർമ്മത്തിന്റെ ആധാര-ആയതനമാണ്; അതിനാൽ പരിശ്രമത്തോടെ അതിനെ പരിപാലിക്കണം. ദേഹമില്ലാതെ മനുഷ്യർ പരമനായ രുദ്രനെ അനുഭവിച്ച് അറിയുകയില്ല.

Verse 39

नित्यधर्मार्थकामेषु युज्येत नियतो द्विजः / न धर्मवर्जितं काममर्थं वा मनसा स्मरेत्

നിയമബദ്ധനായ ദ്വിജൻ നിത്യം ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്നിവയിൽ യുക്തനായിരിക്കണം; ധർമ്മരഹിതമായ കാമമോ അർത്ഥമോ മനസ്സിൽ പോലും ഓർക്കരുത്.

Verse 40

सीदन्नपि हि धर्मेण न त्वधर्मं समाचरेत् / धर्मो हि भगवान् देवो गतिः सर्वेषु जन्तुषु

ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയാലും ധർമ്മമാർഗ്ഗം തന്നേ ആചരിക്കണം; അധർമ്മം ചെയ്യരുത്. ധർമ്മം തന്നെയാണ് ഭഗവാൻ ദേവൻ; സർവ്വജീവികൾക്കും പരമഗതിയും ശരണവും അതുതന്നെ.

Verse 41

भूतानां प्रियकारी स्यात् न परद्रोहकर्मधीः / न वेददेवतानिन्दां कुर्यात् तैश्च न संवसेत्

സകല ജീവികൾക്കും പ്രിയവും ഹിതവും ചെയ്യുന്നവനാകണം; പരദ്രോഹകൃത്യങ്ങളിൽ ബുദ്ധി ചെലുത്തരുത്. വേദത്തെയും ദേവതകളെയും നിന്ദിക്കരുത്; നിന്ദകരോടൊപ്പം അടുത്ത് താമസിക്കയും അരുത്.

Verse 42

यस्त्विमं नियतं विप्रो धर्माध्यायं पठेच्छुचिः / अध्यापयेत् श्रावयेद् वा ब्रह्मलोके महीयते

നിയമനിഷ്ഠനും ശുദ്ധനുമായ ബ്രാഹ്മണൻ ഈ ധർമ്മാധ്യായം നിത്യമായി പാരായണം ചെയ്യുകയോ, പഠിപ്പിക്കുകയോ, മറ്റുള്ളവർക്ക് ശ്രവിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്താൽ—അവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹിമയോടെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.