Sarvasara

Verse 1

कथं बन्धः कथं मोक्षः का विद्या काऽविद्येति। जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तितुरीयं च कथम्। अन्नमयप्राणमयमनोमयविज्ञानमयानन्दमयकोशाः कथम्। कर्ता जीवः पञ्चवर्गः क्षेत्रज्ञः साक्षी कूटस्थोऽन्तर्यामी कथम्। प्रत्यगात्...

ចំណង (bandha) មានរបៀបដូចម្តេច? ការរំដោះ (mokṣa) មានរបៀបដូចម្តេច? វិទ្យា (ចំណេះដឹងពិត) និង អវិទ្យា (អវិជ្ជា) ជាអ្វី? ហើយស្ថានភាពភ្ញាក់ សុបិន ដេកជ្រៅ និងស្ថានភាពទីបួន (turīya) ត្រូវយល់ដូចម្តេច? ស្រទាប់គម្រប (kośa) ទាំងប្រាំ—annamaya, prāṇamaya, manomaya, vijñānamaya, ānandamaya—មានរបៀបដូចម្តេច? អ្នកប្រព្រឹត្ត (kartā), ជីវៈ, ក្រុមប្រាំ (pañca-varga), អ្នកដឹងវាល (kṣetrajña), សាក្សី (sākṣī), អចល (kūṭastha), និងអ្នកគ្រប់គ្រងខាងក្នុង (antaryāmī) ត្រូវយល់ដូចម្តេច? អាត្មាខាងក្នុង (pratyag-ātman), បរមាត្មា (Paramātman) និង māyā ត្រូវយល់ដូចម្តេច?

Verse 2

आत्मेश्वरजीवः अनात्मनां देहादीनामात्मत्वेनाभिमन्यते सोऽभिमान आत्मनो बन्धः। तन्निवृत्तिर्मोक्षः॥२॥

អាត្មា—ជាអេស្វរ និងជាជីវៈ—យល់ច្រឡំយកអនាត្មា ដូចជា រាងកាយជាដើម ថាជាអាត្មា; ការចាប់យក/អះអាងនោះ (abhimāna) គឺជាចំណងរបស់អាត្មា។ ការរលត់បាត់នៃអះអាងនោះ គឺជាមោក្សៈ (ការរំដោះ)។

Verse 3

या तदभिमानं कारयति सा अविद्या। सोऽभिमानो यया निवर्तते सा विद्या॥३॥

អ្វីដែលបង្កឲ្យមានការអះអាង/យល់ច្រឡំនោះ (abhimāna) គឺអវិទ្យា។ អ្វីដែលធ្វើឲ្យការអះអាងនោះរលត់បាត់ គឺវិទ្យា (ចំណេះដឹងពិត)។

Verse 4

मन आदिचतुर्दशकरणैः पुष्कलैरादित्याद्यनुगृहीतैः शब्दादीन् विषयान् स्थूलान् यदोपलभते तदात्मनो जागरणम्। तद्वासनासहितैश्चतुर्दशकरणैः शब्दाद्यभावेऽपि वासनामयाञ्छब्दादीन् यदोपलभते तदात्मनः स्वप्नम्। चतुर्दश...

នៅពេលមនៈ (ចិត្ត) រួមជាមួយឧបករណ៍ដប់បួន (អង្គសញ្ញា និងអន្តរករណៈ) ដែលមានកម្លាំង និងបានការគាំទ្រពីព្រះអាទិត្យជាដើម យល់ដឹងវត្ថុ粗ដូចជា សំឡេង ជាដើម នោះគឺស្ថានភាពភ្ញាក់របស់អាត្មា។ នៅពេលដោយឧបករណ៍ដប់បួនដដែល បន្ថែមវាសនា (សំស្ការ​លាក់លៀម) ទោះគ្មានសំឡេងខាងក្រៅជាដើម ក៏នៅតែយល់ដឹងសំឡេងជាដើមដែលកើតពីវាសនា នោះគឺសុបិនរបស់អាត្មា។ នៅពេលសមាសភាពឧបករណ៍ដប់បួន ដោយអវត្តមាននៃចំណេះដឹងពិសេសក្រៅពីបរមាត្មា មិនយល់ដឹងសំឡេងជាដើម នោះគឺដំណេកជ្រៅរបស់អាត្មា។ នៅពេលមានចេតនា-ចៃតន្យៈជាប់លាប់ ជាសាក្សីនៃការមាន និងការខ្វះនៃស្ថានភាពបី ដោយគ្មានការប្រែប្រួលក្នុងខ្លួន នោះហៅថា ចៃតន្យៈ ‘ទីបួន’ (តុរីយៈ)។

Verse 5

अन्नकार्याणां कोशानां समूहोऽन्नमयः कोश उच्यते। प्राणादिचतुर्दशवायुभेदा अन्नमयकोशे यदा वर्तन्ते तदा प्राणमयः कोश इत्युच्यते। एतत्कोशद्वयसंसक्तं मन आदिचतुर्दशकरणैरात्मा शब्दादिविषयसङ्कल्पादीन् धर्मान् य...

សមាសភាពនៃកោសទាំងឡាយដែលកើតពីអាហារ ហៅថា អណ្ណមយកោស (កោសអាហារ)។ នៅពេលការបែងចែកដប់បួននៃខ្យល់ជីវិត ចាប់ពីប្រាណៈ ជាដើម ដំណើរការនៅក្នុងអណ្ណមយកោស នោះហៅថា ប្រាណមយកោស (កោសប្រាណ)។ នៅពេលអាត្មា ភ្ជាប់ជាមួយកោសពីរនេះ ដោយអាស្រ័យលើមនៈ និងឧបករណ៍ដប់បួនផ្សេងទៀត ប្រតិបត្តិធម៌ដូចជា សង្គល្បៈ (ការកំណត់ចិត្ត/បំណង) ចំពោះអារម្មណ៍ដូចសំឡេងជាដើម នោះហៅថា មនោមយកោស (កោសចិត្ត)។ នៅពេលភ្ជាប់ជាមួយកោសបីនេះ អ្នកដឹងលក្ខណៈពិសេសនៅក្នុងនោះ បញ្ចេញពន្លឺឡើង នោះហៅថា វិជ្ញានមយកោស (កោសវិជ្ញា)។ នៅពេលភ្ជាប់ជាមួយកោសបួននេះ វាស្ថិតនៅក្នុងអវិជ្ជាអំពីហេតុដើមរបស់ខ្លួន—ដូចដើមឈើដែលមាននៅក្នុងគ្រាប់ពោធិ៍/គ្រាប់ព្រលិត—នោះហៅថា អានន្ទមយកោស (កោសអានន្ទ)។

Verse 6

सुखदुःखबुद्ध्या श्रेयोऽन्तः कर्ता यदा तदा इष्टविषये बुद्धिः सुखबुद्धिरनिष्टविषये बुद्धिर्दुःखबुद्धिः। शब्दस्पर्शरूपरसगन्धाः सुखदुःखहेतवः। पुण्यपापकर्मानुसारी भूत्वा प्राप्तशरीरसंयोगमप्राप्तशरीरसंयोगमि...

នៅពេលដោយបុទ្ធិដែលដឹងសុខ និងទុក្ខ មានអ្នកប្រតិបត្តិខាងក្នុងដែលខិតខំទៅរកអ្វីដែលប្រសើរជាង កើតឡើង នោះក្នុងវត្ថុដែលចង់បាន បុទ្ធិគឺជាការយល់ដឹងថា ‘សុខ’ ហើយក្នុងវត្ថុដែលមិនចង់បាន បុទ្ធិគឺជាការយល់ដឹងថា ‘ទុក្ខ’។ សំឡេង ការប៉ះពាល់ រូប រាស និងក្លិន ជាមូលហេតុនៃសុខ និងទុក្ខ។ នៅពេលមនុស្សម្នាក់ត្រូវបានឃើញថាដើរតាមកម្មបុណ្យ និងកម្មបាប ហាក់ដូចជាបង្កើតការភ្ជាប់ជាមួយរាងកាយដែលបានទទួលរួច និងការភ្ជាប់ជាមួយរាងកាយដែលមិនទាន់ទទួល នោះហៅថា ជីវៈដែលត្រូវបានកំណត់លក្ខខណ្ឌ (ឧបហិតជីវៈ)។

Verse 7

मन आदिश्च प्राणादिश्चेच्छादिश्च सत्त्वादिश्च पुण्यादिश्चैते पञ्चवर्गा इति। एतेषां पञ्चवर्गाणां धर्मीभूतात्मा ज्ञानादृते न विनश्यति। आत्मसन्निधौ नित्यत्वेन प्रतीयमान आत्मोपाधिर्यस्तल्लिङ्गशरीरं हृद्ग्र...

«ចិត្ត (manas) និងអ្វីៗបន្ត, ប្រាណៈ—ដង្ហើមជីវិត—និងអ្វីៗបន្ត, បំណងប្រាថ្នា និងអ្វីៗបន្ត, សត្តវៈ—ភាពបរិសុទ្ធនៃចិត្ត—និងអ្វីៗបន្ត, បុណ្យ និងអ្វីៗបន្ត»—ទាំងនេះហៅថា «៥ ក្រុម». អាត្មា ដែលជាមូលដ្ឋានទ្រទ្រង់ (dharmin) នៃ ៥ ក្រុមនេះ មិនវិនាសឡើយ លើកលែងតែបាត់បង់ជ្ញាន (ចំណេះដឹងពិត). អុបាធិរបស់អាត្មា ដែលនៅជិតអាត្មា ហើយត្រូវយល់ថាជានិច្ច—នោះហៅថា លិង្គ-សរីរ (រាងកាយល្អិត) ហើយក៏ហៅថា ហ្រឹទ-គ្រន្ធិ (ក្រវាត់/ក្បាលកងនៃបេះដូង)។

Verse 8

तत्र यत्प्रकाशते चैतन्यं स क्षेत्रज्ञ इत्युच्यते॥८॥

នៅទីនោះ ស្មារតីដឹង (caitanya) ដែលភ្លឺចែងចាំងឡើង ត្រូវហៅថា ក្ឩេត្រជ្ញ (kṣetrajña) គឺ “អ្នកដឹងនៃវាល/ស្រែ” (វាលនៃបទពិសោធន៍)។

Verse 9

ज्ञातृज्ञानज्ञेयानामाविर्भावतिरोभावज्ञाता स्वयमाविर्भावतिरोभावरहितः स्वयंज्योतिः साक्षीत्युच्यते॥९॥

អង្គដែលដឹងអំពីការលេចឡើង និងការលាក់បាត់របស់ អ្នកដឹង (knower), ចំណេះដឹង (knowledge), និងអ្វីដែលត្រូវដឹង (known)—អង្គនោះឯងគ្មានការលេចឡើងឬលាក់បាត់ឡើយ; ភ្លឺដោយខ្លួនឯង (svayaṃ-jyoti); ហេតុនេះហៅថា សាក្សិន (sākṣin) គឺ “ព្រះសាក្សី/អ្នកជាសាក្សី”.

Verse 10

ब्रह्मादिपिपीलिकापर्यन्तं सर्वप्राणिबुद्धिष्ववशिष्टतयोपलभ्यमानः सर्वप्राणिबुद्धिस्थो यदा तदा कूटस्थ इत्युच्यते॥१०॥

អ្វីដែលចាប់ពីព្រះព្រហ្មា រហូតដល់ស្រមោច ត្រូវបានដឹងថាជាសំណល់មិនប្រែប្រួលនៅក្នុងពុទ្ធិ (បញ្ញា) របស់សត្វមានជីវិតទាំងអស់—ស្ថិតនៅក្នុងពុទ្ធិរបស់សត្វគ្រប់រូប—ដោយហេតុនេះហៅថា “កូតស្ថ” គឺអាត្មាដែលអចល និងមិនផ្លាស់ប្តូរ។

Verse 11

कूटस्थोपहितभेदानां स्वरूपलाभहेतुर्भूत्वा मणिगणे सूत्रमिव सर्वक्षेत्रेष्वनुस्यूतत्वेन यदा काश्यते आत्मा तदान्तर्यामीत्युच्यते॥११॥

នៅពេលអាត្មា ក្លាយជាមូលហេតុនាំឲ្យទទួលបានការយល់ដឹងអំពីសភាពពិតនៃភាពខុសគ្នាដែលត្រូវបានកំណត់ដោយឧបាធិជាប់នឹង “កូតស្ថ” ហើយភ្លឺចែងចាំងដូចជាខ្សែស្រឡាយសូត្រឆ្លងកាត់គ្រប់ក្សេត្រ (វាលនៃកាយ-ចិត្ត) ដូចខ្សែស្រឡាយក្នុងកម្រងមណី—នោះហៅថា “អន្តរយាមិន” អ្នកគ្រប់គ្រងខាងក្នុង។

Verse 12

सत्यं ज्ञानमनन्तं ब्रह्म । सत्यमविनाशि । अविनाशि नाम देशकालवस्तुनिमित्तेषु विनश्यत्सु यन्न विनश्यति तदविनाशि । ज्ञानं नामोत्पत्तिविनाशरहितं नैरन्तर्यं चैतन्यं ज्ञानमुच्यते । अनन्तं नाम मृद्विकारेषु मृ...

ព្រហ្មន៍គឺ សត្យ (សេចក្តីពិត), ជ្ញាន (ចំណេះដឹង), និង អនន្ត (គ្មានដែនកំណត់)។ សត្យគឺអវិនាស។ “អវិនាស” មានន័យថា៖ នៅពេលទីកន្លែង ពេលវេលា វត្ថុ និងហេតុបច្ច័យទាំងឡាយរលាយបាត់ អ្វីដែលមិនរលាយបាត់ នោះហៅថា អវិនាស។ “ជ្ញាន” មានន័យថា ចិត្តដឹងដ៏បន្តបន្ទាប់ (ចៃតន្យ) ដែលគ្មានកំណើត និងគ្មានវិនាស; នោះហៅថា ចំណេះដឹង។ “អនន្ត” មានន័យថា ចៃតន្យដ៏ពេញលេញ និងពាសពេញ—ដូចដីនៅក្នុងការប្រែប្រួលរបស់ដី ដូចមាសនៅក្នុងការប្រែប្រួលរបស់មាស ដូចខ្សែស្រឡាយនៅក្នុងការប្រែប្រួលរបស់ខ្សែស្រឡាយ—ហើយពាសពេញក្នុងពិភពសೃષ્ટិដែលបង្ហាញចាប់ពីអវិយក្ត (មិនបង្ហាញ) នោះហៅថា គ្មានដែនកំណត់។ “អានន្ទ” មានន័យថា សភាពជាសុខ-ចៃតន្យ ជាសមុទ្រអានន្ទមិនអាចវាស់បាន និងជាសារសុខដែលនៅសល់; នោះហៅថា អានន្ទ។

Verse 13

एतद्वस्तुचतुष्टयं यस्य लक्षणं देशकालवस्तुनिमित्तेष्वव्यभिचारि तत्पदार्थः परमात्मेत्युच्यते॥१३॥

អត្ថនោះដែលមានលក្ខណៈសម្គាល់គឺ “មិនប្រែប្រួល/មិនឆ្លងឆ្វេង” ចំពោះទីកន្លែង កាលៈទេសៈ វត្ថុ និងហេតុ—នោះហើយជាអត្ថន័យនៃពាក្យ “តត” (នោះ) ហើយត្រូវហៅថា បរមាត្មន៍ គឺអាត្មានខ្ពស់បំផុត។

Verse 14

त्वंपदार्थादौपाधिकात्तत्पदार्थादौपाधिकभेदाद्विलक्षणमाकाशवत्सूक्ष्मं केवलसत्तामात्रस्वभावं परं ब्रह्मेत्युच्यते॥१४॥ माया नाम अनादिरन्तवती प्रमाणाप्रमाणसाधारणा न सती नासती न सदसती स्वयमधिका विकाररहिता न...

អ្វីដែលខុសប្លែកពីអត្ថន័យ “ត្វំ” (អ្នក) ដែលមានលក្ខខណ្ឌ និងខុសប្លែកពីអត្ថន័យ “តត” (នោះ) ដែលមានលក្ខខណ្ឌ ដោយសារភាពខុសគ្នានៃអុបាធិ (អង្គបន្ថែមកំណត់) របស់ទាំងពីរ—វាល្អិតដូចអាកាស និងមានសភាវៈជាការមានស្រាប់តែប៉ុណ្ណោះ—ត្រូវហៅថា ព្រះព្រហ្មន៍ខ្ពស់បំផុត។ “មាយា” គឺអ្វីដែលគ្មានដើមកំណើតតែមានទីបញ្ចប់; ពាក់ព័ន្ធរួមទាំងចំណេះដឹងត្រឹមត្រូវ និងចំណេះដឹងមិនត្រឹមត្រូវ; មិនពិត មិនមិនពិត ហើយក៏មិនមែនទាំងពិត-មិនពិត; ពឹងផ្អែកលើខ្លួនឯង; គ្មានការប្រែប្រួល; ហើយពេលពិនិត្យយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ វាមិនមានលក្ខណៈកំណត់ណាមួយក្រៅពីជា “ផ្សេងពីអ្វីដែលពិត”—នោះហើយហៅថា មាយា។ ចំណែកអជ្ញាន (អវិជ្ជា) ទោះបីទទេ និងមិនពិត ក៏ត្រូវមនុស្សល្ងង់យល់ថាមានពិតប្រាកដក្នុងកាលទាំងបី; សម្រាប់មនុស្សលោក វាមិនអាចពណ៌នាថា “នេះយ៉ាងនេះ” បានទេ—មិនអាចនិយាយឲ្យដាច់ខាតបាន។

Verse 15

अज्ञानं तुच्छाप्यसती कालत्रयेऽपि पामराणां वास्तवी च सत्त्वबुद्धिर्लौकिकानामिदमित्थमित्यनिर्वचनीया वक्तुं न शक्या॥१५॥

អជ្ញាន (អវិជ្ជា) ទោះបីទទេ និងមិនពិត ក៏ត្រូវមនុស្សល្ងង់យល់ថាមានពិតប្រាកដក្នុងកាលទាំងបី; សម្រាប់មនុស្សលោក វាមិនអាចពណ៌នាថា “នេះយ៉ាងនេះ” បានទេ—មិនអាចនិយាយឲ្យដាច់ខាតបាន។

Verse 16

नाहं भवाम्यहं देवो नेन्द्रियाणि दशैव तु । न बुद्धिर्न मनः शश्वन्नाहङ्कारस्तथैव च ॥ अप्राणो ह्यमनाः शुभ्रो बुद्ध्यादीनां हि सर्वदा । साक्ष्यहं सर्वदा नित्यश्चिन्मात्रोऽहं न संशयः ॥ नाहं कर्ता नैव भोक्त...

ខ្ញុំមិនមែនជាអត្តភាពដែលកំពុង “ក្លាយជា”; ខ្ញុំមិនមែនជាទេវតា; ហើយក៏មិនមែនជាអិន្ទ្រីយៈទាំងដប់ដែរ។ ខ្ញុំមិនមែនជា បុទ្ធិ (ប្រាជ្ញា) មិនមែនជា មនស (ចិត្ត); ហើយក៏មិនមែនជា អហង្គារ (អារម្មណ៍ “ខ្ញុំ”)។ ខ្ញុំលើសពីប្រាណ និងលើសពីចិត្ត ជាបរិសុទ្ធភ្លឺថ្លា លើសពីការប្រែប្រួលនៃបុទ្ធិ និងអ្វីៗទាំងអស់ជានិច្ច។ ខ្ញុំជាសាក្សីជានិច្ច ជាអចិន្ត្រៃយ៍ ជាចិត្តសុទ្ធតែប៉ុណ្ណោះ—គ្មានសង្ស័យ។ ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកធ្វើ មិនមែនជាអ្នករីករាយផល; ខ្ញុំមានសភាពជាសាក្សីនៃប្រក្រឹតិ។ ដោយសារតែសាន្និធ្យរបស់ខ្ញុំតែប៉ុណ្ណោះ កាយ និងអ្វីៗផ្សេងទៀតដំណើរការ ដូចជាមិនមែនជាវត្ថុអសកម្ម។ ខ្ញុំអចល ជានិច្ច ជាសុខានន្ទជានិច្ច បរិសុទ្ធ ជាចំណេះដឹងសុទ្ធ ឥតមលិន។ ខ្ញុំជាអាត្មានៃសត្វទាំងអស់ ពាសពេញទាំងសកល ជាសាក្សី—គ្មានសង្ស័យ។ ខ្ញុំជាប្រហ្មនតែមួយ ដែលវេដាន្តទាំងមូលបង្ហាញឲ្យដឹង; ខ្ញុំមិនមែនជាវត្ថុឲ្យដឹង ដូចជា អាកាស ខ្យល់ និងអ្វីៗដទៃ។ ខ្ញុំមិនមែនជារូប មិនមែនជានាម មិនមែនជាកម្ម; ខ្ញុំជាប្រហ្មនតែមួយ ដែលមានសភាពជា សត–ចិត–អានន្ទ។

Verse 17

नाहं भवाम्यहं देवो नेन्द्रियाणि दशैव तु । न बुद्धिर्न मनः शश्वन्नाहङ्कारस्तथैव च ॥ अप्राणो ह्यमनाः शुभ्रो बुद्ध्यादीनां हि सर्वदा । साक्ष्यहं सर्वदा नित्यश्चिन्मात्रोऽहं न संशयः ॥ नाहं कर्ता नैव भोक्त...

ខ្ញុំមិនមែនជាអត្តភាពដែលកំពុង “ក្លាយជា”; ខ្ញុំមិនមែនជាទេវតា; ហើយក៏មិនមែនជាអិន្ទ្រីយៈទាំងដប់ដែរ។ ខ្ញុំមិនមែនជា បុទ្ធិ (ប្រាជ្ញា) មិនមែនជា មនស (ចិត្ត); ហើយក៏មិនមែនជា អហង្គារ (អារម្មណ៍ “ខ្ញុំ”)។ ខ្ញុំលើសពីប្រាណ និងលើសពីចិត្ត ជាបរិសុទ្ធភ្លឺថ្លា លើសពីការប្រែប្រួលនៃបុទ្ធិ និងអ្វីៗទាំងអស់ជានិច្ច។ ខ្ញុំជាសាក្សីជានិច្ច ជាអចិន្ត្រៃយ៍ ជាចិត្តសុទ្ធតែប៉ុណ្ណោះ—គ្មានសង្ស័យ។ ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកធ្វើ មិនមែនជាអ្នករីករាយផល; ខ្ញុំមានសភាពជាសាក្សីនៃប្រក្រឹតិ។ ដោយសារតែសាន្និធ្យរបស់ខ្ញុំតែប៉ុណ្ណោះ កាយ និងអ្វីៗផ្សេងទៀតដំណើរការ ដូចជាមិនមែនជាវត្ថុអសកម្ម។ ខ្ញុំអចល ជានិច្ច ជាសុខានន្ទជានិច្ច បរិសុទ្ធ ជាចំណេះដឹងសុទ្ធ ឥតមលិន។ ខ្ញុំជាអាត្មានៃសត្វទាំងអស់ ពាសពេញទាំងសកល ជាសាក្សី—គ្មានសង្ស័យ។ ខ្ញុំជាប្រហ្មនតែមួយ ដែលវេដាន្តទាំងមូលបង្ហាញឲ្យដឹង; ខ្ញុំមិនមែនជាវត្ថុឲ្យដឹង ដូចជា អាកាស ខ្យល់ និងអ្វីៗដទៃ។ ខ្ញុំមិនមែនជារូប មិនមែនជានាម មិនមែនជាកម្ម; ខ្ញុំជាប្រហ្មនតែមួយ ដែលមានសភាពជា សត–ចិត–អានន្ទ។

Verse 18

नाहं भवाम्यहं देवो नेन्द्रियाणि दशैव तु । न बुद्धिर्न मनः शश्वन्नाहङ्कारस्तथैव च ॥ अप्राणो ह्यमनाः शुभ्रो बुद्ध्यादीनां हि सर्वदा । साक्ष्यहं सर्वदा नित्यश्चिन्मात्रोऽहं न संशयः ॥ नाहं कर्ता नैव भोक्त...

ខ្ញុំមិនមែនជាអត្តភាពដែលកំពុង “ក្លាយជា”; ខ្ញុំមិនមែនជាទេវតា; ហើយក៏មិនមែនជាអិន្ទ្រីយៈទាំងដប់ដែរ។ ខ្ញុំមិនមែនជា បុទ្ធិ (ប្រាជ្ញា) មិនមែនជា មនស (ចិត្ត); ហើយក៏មិនមែនជា អហង្គារ (អារម្មណ៍ “ខ្ញុំ”)។ ខ្ញុំលើសពីប្រាណ និងលើសពីចិត្ត ជាបរិសុទ្ធភ្លឺថ្លា លើសពីការប្រែប្រួលនៃបុទ្ធិ និងអ្វីៗទាំងអស់ជានិច្ច។ ខ្ញុំជាសាក្សីជានិច្ច ជាអចិន្ត្រៃយ៍ ជាចិត្តសុទ្ធតែប៉ុណ្ណោះ—គ្មានសង្ស័យ។ ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកធ្វើ មិនមែនជាអ្នករីករាយផល; ខ្ញុំមានសភាពជាសាក្សីនៃប្រក្រឹតិ។ ដោយសារតែសាន្និធ្យរបស់ខ្ញុំតែប៉ុណ្ណោះ កាយ និងអ្វីៗផ្សេងទៀតដំណើរការ ដូចជាមិនមែនជាវត្ថុអសកម្ម។ ខ្ញុំអចល ជានិច្ច ជាសុខានន្ទជានិច្ច បរិសុទ្ធ ជាចំណេះដឹងសុទ្ធ ឥតមលិន។ ខ្ញុំជាអាត្មានៃសត្វទាំងអស់ ពាសពេញទាំងសកល ជាសាក្សី—គ្មានសង្ស័យ។ ខ្ញុំជាប្រហ្មនតែមួយ ដែលវេដាន្តទាំងមូលបង្ហាញឲ្យដឹង; ខ្ញុំមិនមែនជាវត្ថុឲ្យដឹង ដូចជា អាកាស ខ្យល់ និងអ្វីៗដទៃ។ ខ្ញុំមិនមែនជារូប មិនមែនជានាម មិនមែនជាកម្ម; ខ្ញុំជាប្រហ្មនតែមួយ ដែលមានសភាពជា សត–ចិត–អានន្ទ។

Verse 19

नाहं भवाम्यहं देवो नेन्द्रियाणि दशैव तु । न बुद्धिर्न मनः शश्वन्नाहङ्कारस्तथैव च ॥ अप्राणो ह्यमनाः शुभ्रो बुद्ध्यादीनां हि सर्वदा । साक्ष्यहं सर्वदा नित्यश्चिन्मात्रोऽहं न संशयः ॥ नाहं कर्ता नैव भोक्त...

ខ្ញុំមិនមែនជា «ការក្លាយជា» នេះទេ ខ្ញុំមិនមែនជាទេវតា ហើយក៏មិនមែនជាអិន្ទ្រីយ៍ទាំងដប់ដែរ។ ខ្ញុំមិនមែនជាបុទ្ធិ មិនមែនជាមនៈ ហើយក៏មិនមែនជាអហង្គារ។ ខ្ញុំលើសពីប្រាណ លើសពីចិត្ត ស្អាតបរិសុទ្ធ—ជាសាក្សីនៃបុទ្ធិ និងអ្វីៗទាំងអស់ជានិច្ច។ ខ្ញុំជាសាក្សីជានិច្ច អស់កាល ជាចិត្តដឹងសុទ្ធ—គ្មានសង្ស័យ។ ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកធ្វើ មិនមែនជាអ្នករីករាយផល; ខ្ញុំមានសភាពជាសាក្សីនៃប្រក្រឹតិ។ ដោយសារតែការស្និទ្ធស្នាលរបស់ខ្ញុំតែប៉ុណ្ណោះ រាងកាយ និងអ្វីៗផ្សេងទៀតដំណើរការ ដូចជាវត្ថុអចេតនាក៏អាចធ្វើសកម្មភាពបាន។ ខ្ញុំអចល និច្ច សុខានន្ទជានិច្ច បរិសុទ្ធ ជាចំណេះដឹងសុទ្ធ គ្មានមលិន។ ខ្ញុំជាអាត្មានៃសត្វទាំងអស់ ពេញលេញទូទាំងលោក ជាសាក្សី—គ្មានសង្ស័យ។ ខ្ញុំតែប៉ុណ្ណោះគឺព្រហ្មន៍ ដែលអាចដឹងតាមវេដាន្តទាំងមូល; ខ្ញុំមិនមែនជាវត្ថុឲ្យដឹងដែលមានរូបជាអាកាស ខ្យល់ និងដូច្នោះទេ។ ខ្ញុំមិនមែនជារូប មិនមែនជានាម មិនមែនជាកម្ម; ខ្ញុំតែប៉ុណ្ណោះគឺព្រហ្មន៍ មានសភាពជា សត-ចិត-អានន្ទ។

Verse 20

नाहं भवाम्यहं देवो नेन्द्रियाणि दशैव तु । न बुद्धिर्न मनः शश्वन्नाहङ्कारस्तथैव च ॥ अप्राणो ह्यमनाः शुभ्रो बुद्ध्यादीनां हि सर्वदा । साक्ष्यहं सर्वदा नित्यश्चिन्मात्रोऽहं न संशयः ॥ नाहं कर्ता नैव भोक्त...

ខ្ញុំមិនមែនជា «ការក្លាយជា» នេះទេ ខ្ញុំមិនមែនជាទេវតា ហើយក៏មិនមែនជាអិន្ទ្រីយ៍ទាំងដប់ដែរ។ ខ្ញុំមិនមែនជាបុទ្ធិ មិនមែនជាមនៈ ហើយក៏មិនមែនជាអហង្គារ។ ខ្ញុំលើសពីប្រាណ លើសពីចិត្ត ស្អាតបរិសុទ្ធ—ជាសាក្សីនៃបុទ្ធិ និងអ្វីៗទាំងអស់ជានិច្ច។ ខ្ញុំជាសាក្សីជានិច្ច អស់កាល ជាចិត្តដឹងសុទ្ធ—គ្មានសង្ស័យ។ ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកធ្វើ មិនមែនជាអ្នករីករាយផល; ខ្ញុំមានសភាពជាសាក្សីនៃប្រក្រឹតិ។ ដោយសារតែការស្និទ្ធស្នាលរបស់ខ្ញុំតែប៉ុណ្ណោះ រាងកាយ និងអ្វីៗផ្សេងទៀតដំណើរការ ដូចជាវត្ថុអចេតនាក៏អាចធ្វើសកម្មភាពបាន។ ខ្ញុំអចល និច្ច សុខានន្ទជានិច្ច បរិសុទ្ធ ជាចំណេះដឹងសុទ្ធ គ្មានមលិន។ ខ្ញុំជាអាត្មានៃសត្វទាំងអស់ ពេញលេញទូទាំងលោក ជាសាក្សី—គ្មានសង្ស័យ។ ខ្ញុំតែប៉ុណ្ណោះគឺព្រហ្មន៍ ដែលអាចដឹងតាមវេដាន្តទាំងមូល; ខ្ញុំមិនមែនជាវត្ថុឲ្យដឹងដែលមានរូបជាអាកាស ខ្យល់ និងដូច្នោះទេ។ ខ្ញុំមិនមែនជារូប មិនមែនជានាម មិនមែនជាកម្ម; ខ្ញុំតែប៉ុណ្ណោះគឺព្រហ្មន៍ មានសភាពជា សត-ចិត-អានន្ទ។

Verse 21

नाहं देहो जन्ममृत्यु कुतो मे नाहं प्राणः क्षुत्पिपासे कुतो मे । नाहं चेतः शोकमोहौ कुतो मे नाहं कर्ता बन्धमोक्षौ कुतो मे इत्युपनिषत् ॥

ខ្ញុំមិនមែនជារាងកាយទេ; ដូច្នេះ កំណើត និងមរណៈ នឹងមកដល់ខ្ញុំបានដូចម្តេច? ខ្ញុំមិនមែនជាប្រាណទេ; ដូច្នេះ ភាពឃ្លាន និងស្រេក នឹងមានចំពោះខ្ញុំបានដូចម្តេច? ខ្ញុំមិនមែនជាចិត្តតៈ/សារធាតុចិត្តទេ; ដូច្នេះ ទុក្ខសោក និងមោហៈ នឹងមានចំពោះខ្ញុំបានដូចម្តេច? ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកធ្វើទេ; ដូច្នេះ ពន្ធនៈ និងមោក្សៈ នឹងមានចំពោះខ្ញុំបានដូចម្តេច?—អុបនិសទបង្រៀនដូច្នេះ។