Sanyasa

Verse 1

अथातः संन्यासोपनिषदं व्याख्यास्यामः। योऽनुक्रमेण संन्यस्यति स संन्यस्तो भवति। कोऽयं संन्यास उच्यते? कथं संन्यस्तो भवति? य आत्मानं क्रियाभिर्गुप्तं करोति, मातरं पितरं भार्यां पुत्रान् बन्धून् अनुमोदयित...

ឥឡូវនេះ យើងនឹងពន្យល់ សំញាស ឧបនិសទ។ អ្នកណាដែលលះបង់តាមលំដាប់ត្រឹមត្រូវ អ្នកនោះក្លាយជាសំញាសី។ តើ “សំញាស” គេហៅថាអ្វី? ហើយធ្វើដូចម្តេចទើបក្លាយជាសំញាសី? អ្នកដែលបានការពារខ្លួនដោយកិច្ចពិធី (កម៌) ហើយទទួលការយល់ព្រមពីម្តាយ ឪពុក ភរិយា កូនប្រុស និងញាតិទាំងឡាយ ហើយបានបញ្ចប់កិច្ចការជាមួយព្រះសាស្ត្រាចារ្យ (ṛtvik) ដូចមុន គួរធ្វើយជ្ញៈ វៃស្វានរ (Vaiśvānara) ហើយបរិច្ចាគទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់។ បន្ទាប់ពីផ្ទេរកោរបស់យជមានៈទៅឲ្យព្រះសាស្ត្រាចារ្យជាមួយភាជន៍ទាំងពួង ហើយដាក់ដោយសមាធិឲ្យព្រលឹងដង្ហើម—ប្រាណ អបាណ វ្យាណ ឧទាណ សមាន—ស្ថិតលើភ្លើងទាំងអស់ (Āhavanīya, Gārhapatya, Anvāhāryapacana, Sabhya, Āvasathya) នោះគាត់គួរលះចោលសិខា និងសក់ ហើយកាត់ខ្សែសក្ការៈ (យជ្ញោបវីត)។ មើលកូនប្រុសហើយប្រាប់ថា “អ្នកគឺយជ្ញៈ; អ្នកគឺទាំងអស់”។ បើគ្មានកូនប្រុស គាត់គួរធ្វើសមាធិលើអាត្មានេះឯង ហើយចាកចេញទៅទិសកើត ឬទិសជើង ដោយមិនមើលក្រោយ។ គាត់គួររស់ដោយបិណ្ឌបាតក្នុងបីវណ្ណៈ។ ប្រើដៃជាភាជន៍ មិនស្តុកសន្សំ។ គាត់គួរមើលការងូតទឹកដូចថ្នាំ និងមើលការបរិភោគដូចថ្នាំ។ បរិភោគតាមដែលបានមក ដើម្បីទ្រទ្រង់ជីវិត មិនឲ្យខ្លាញ់កើន។ ក្លាយជាស្គម ហើយស្នាក់នៅភូមិមួយយប់ នៅទីក្រុងប្រាំយប់; ក្នុងបួនខែរដូវភ្លៀង គាត់អាចស្នាក់មួយឆ្នាំនៅភូមិ ឬទីក្រុងក៏បាន។ គាត់អាចទទួលសម្លៀកបំពាក់ចាស់ខូច ឬសម្លៀកបំពាក់សំបកឈើ; ក្រៅពីនេះកុំទទួល—លើកលែងតែពេលខ្សោយ នោះគាត់រងទុក្ខដោយការលំបាក; នោះហៅថា តបៈ (tapas)។ ចំពោះអ្នកដែលលះបង់តាមលំដាប់ដូចនេះ ឬអ្នកដែលយល់ឃើញដូចនេះថា “ខ្សែសក្ការៈរបស់គាត់ជាអ្វី? សិខារបស់គាត់ជាអ្វី? ការស្រូបទឹកបរិសុទ្ធ (ācamana) របស់គាត់យ៉ាងដូចម្តេច?” គេឆ្លើយថា “សម្រាប់គាត់ ខ្សែសក្ការៈគឺសមាធិលើអាត្មា; វិទ្យា (ចំណេះដឹង) គឺសិខា។ បំពេញកិច្ចដែលត្រូវធ្វើដោយទឹកដែលមានគ្រប់ទីកន្លែង ប្រើពោះជាភាជន៍ ទីលំនៅរបស់គាត់គឺនៅមាត់ទឹក”។ ព្រះបណ្ឌិតប្រាហ្មវាទិនសួរថា “ពេលព្រះអាទិត្យលិច គាត់ធ្វើ ācamana ដូចម្តេច?” គេឆ្លើយថា “ដូចថ្ងៃ ដូច្នោះយប់; សម្រាប់គាត់ មិនមានទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ”។ ឥសីក៏បាននិយាយថា “សម្រាប់អ្នកដែលដឹងដូចនេះ វាក្លាយជាថ្ងៃតែមួយ—អ្នកដែលប្រមូលចិត្តខ្លួនដោយនេះ គឺចំណេះដឹងអាត្មា”។

Verse 1

ॐ चत्वारिंशत्संस्कारसम्पन्नः सर्वतो विरक्तश्चित्तशुद्धिमेत्याशासूयेर्ष्याहंकारं दग्ध्वा साधनचतुष्टयसम्पन्न एव संन्यस्तुमर्हति॥१॥

ឱំ។ មានតែអ្នកដែលបានបំពេញសំស្ការៈ៤០ប្រការ មានចិត្តវិរាគៈគ្រប់ទិសទាំងអស់ បានឈានដល់ភាពបរិសុទ្ធនៃចិត្ត (citta-śuddhi) បានដុតបំផ្លាញសេចក្តីសង្ឃឹម អព្យាបាទ/អាក្រក់ចិត្ត ការច嫉 និងអហង្គារ ហើយមានសាធនចតុស្ដយ (sādhana-catuṣṭaya) គ្រប់គ្រាន់ ទើបសមស្របសម្រាប់សំញាស។

Verse 2

संन्यासं निश्चयं कृत्वा पुनर्न च करोति यः । स कुर्यात्कृच्छ्रमात्रं तु पुनः संन्यस्तुमर्हति॥२॥

អ្នកណាដែលបានធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តចំពោះសំញាសហើយ ប៉ុន្តែមិនអនុវត្តឲ្យសម្រេច (ហើយមិនធ្វើឡើងវិញ) អ្នកនោះគួរធ្វើតែព្រាយឆិត្ត “ក្រឹច្ឆ្រ” ប៉ុណ្ណោះ; បន្ទាប់មកទើបសមស្របសម្រាប់សំញាសម្តងទៀត។

Verse 3

संन्यासं पातयेद्यस्तु पतितं न्यासयेत्तु यः । संन्यासविघ्नकर्ता च त्रीनेतान्पतितान्विदुः ॥३॥

ប៉ុន្តែ អ្នកណាដែលធ្វើឲ្យសន្យាសៈ (ការលះបង់លោក) របស់អ្នកដទៃរលំចុះ និងអ្នកណាដែលធ្វើឲ្យសន្យាសីដែលធ្លាក់ចុះត្រឡប់មកតាំងมั่นវិញ និងអ្នកណាដែលបង្កឧបសគ្គដល់សន្យាសៈ—បីនាក់នេះត្រូវបានគេស្គាល់ថា “បតិត” (អ្នកធ្លាក់ចុះ)។

Verse 4

अथ षण्डः पतितोऽङ्गविकलः स्त्रैणो बधिरोऽर्भको मूकः पाषण्डश्चक्री लिङ्गी कुष्ठी वैखानसहरद्विजौ भृतकाध्यापकः शिपिविष्टोऽनग्निको नास्तिको वैराग्यवन्तोऽप्येते न संन्यासार्हाः । संन्यस्ता यद्यपि महावाक्योपद...

ឥឡូវនេះ៖ អ្នកខ្ទើយ (ឥនុនុច), អ្នកធ្លាក់ចុះ (បតិត), អ្នកពិការ​អវយវៈ, អ្នកមានអាការៈស្ត្រីនិយម, អ្នកស្តាប់មិនឮ, កុមារ, អ្នកមិនអាចនិយាយ, អ្នកបដិសេធធម៌ (បាសណ្ឌ), ពួកនិកាយ ‘ចក្រី’, អ្នកពាក់តែសញ្ញាខាងក្រៅ (លិង្គី), អ្នកកើតរោគកុស្ឋ, អ្នកវៃខានស, ‘ហរ-ទ្វិជ’, គ្រូបង្រៀនជួល, អ្នកហៅថា សិពិវិស្ឋ, អ្នកគ្មានភ្លើងបូជាពិសិដ្ឋ, និងអ្នកនាស្ទិក—ទោះមានវៃរាគ្យ (ការមិនជាប់ចិត្ត) ក៏ដោយ—មិនសមស្របសម្រាប់សន្យាសៈឡើយ។ ហើយទោះបានទទួលសន្យាសៈក៏ដោយ ក៏មិនមានសិទ្ធិទទួលការបង្រៀនមហាវាក្យ (ពាក្យដ៏អធិក) ទេ។

Verse 5

आरूढपतितापत्यं कुनखी श्यावदन्तकः । क्षीबस्तथाङ्गविकलो नैव संन्यस्तुमर्हति ॥५॥

អ្នកដែលមានកូនពីស្ត្រីដែលបាន ‘ឡើងជិះ’ (បុរសផ្សេង) ហើយធ្លាក់ចុះ, អ្នកដែលក្រចកខូចទ្រង់ទ្រាយ, អ្នកដែលធ្មេញខ្មៅស្រអាប់, អ្នកស្រវឹងស្រា, និងអ្នកពិការ​អវយវៈដូចគ្នា—មិនមាននរណាម្នាក់សមស្របក្នុងការទទួលសន្យាសៈឡើយ។

Verse 6

सम्प्रत्यवसितानां च महापातकिनां तथा । व्रात्यानामभिशस्तानां संन्यासं न कारयेत् ॥६॥

មិនគួរផ្តល់ ឬអនុញ្ញាតសន្យាសៈ ដល់អ្នកដែលទើបតែឈប់ពីអំពើខុស និងដល់អ្នកមានបាបធ្ងន់ដែរ; ក៏ដូចជាពួកវ្រាត្យ និងអ្នកដែលស្ថិតក្រោមការរិះគន់ ឬការចោទប្រកាន់។

Verse 7

व्रतयज्ञतपोदानहोमस्वाध्यायवर्जितम् । सत्यशौचपरिभ्रष्टं संन्यासं न कारयेत् । एते नार्हन्ति संन्यासम् आतुरेण विना क्रमम् ॥७॥

មិនគួរផ្តល់សន្យាសៈ ដល់អ្នកដែលខ្វះវ្រតៈ (ពាក្យសច្ចា), យជ្ញៈ, តបៈ, ទានៈ, ហោមៈ និងស្វាធ្យាយៈ ហើយបានធ្លាក់ចេញពីសច្ចៈ និងភាពបរិសុទ្ធ។ អ្នកទាំងនេះមិនសមទទួលសន្យាសៈទេ លើកលែងតែអ្នកដែលឈឺចាប់/ទុក្ខព្រួយ ដែលអាចមិនចាំបាច់អនុវត្តតាមលំដាប់កំណត់។

Verse 8

ॐ भूः स्वाहेति शिखामुत्पाट्य यज्ञोपवीतं बहिर्न निवसेत् । यशो बलं ज्ञानं वैराग्यं मेधां प्रयच्छेति यज्ञोपवीतं छित्त्वा ॐ भूः स्वाहेत्यप्सु वस्त्रं कटिसूत्रं च विसृज्य संन्यस्तं मयेति त्रिवारमभिमन्त्रये...

ដោយបញ្ចេញពាក្យ “អោម ភូḥ ស្វាហា” គាត់ដកសិខា (ចុងសក់/ចងសក់) ចេញ ហើយមិនគួរពាក់យជ្ញោបវីតៈ (ខ្សែសក្ការៈ) ខាងក្រៅទៀត។ បន្ទាប់មកនិយាយថា “សូមប្រទានយស កម្លាំង ចំណេះដឹង វៃរាគ្យៈ (ការមិនជាប់ចិត្ត) និងមេធា (ប្រាជ្ញា) ដល់ខ្ញុំ” ហើយកាត់ខ្សែសក្ការៈនោះ; រួចបញ្ចេញ “អោម ភូḥ ស្វាហា” ហើយបោះសម្លៀកបំពាក់ និងខ្សែក្រវាត់ចង្កេះចូលក្នុងទឹក។ បន្ទាប់មកធ្វើឲ្យពិធីនេះបរិសុទ្ធដោយមន្ត្រ ដោយសូត្រឡើងបីដងថា “បានលះបង់ដោយខ្ញុំ”។

Verse 9

संन्यासिनं द्विजं दृष्ट्वा स्थानाच्चलति भास्करः । एष मे मण्डलं भित्त्वा परं ब्रह्माधिगच्छति ॥९॥

ពេលព្រះអាទិត្យ (ភាស្ករ) ឃើញសន្យាសីដែលជា «ទ្វិជ» គាត់ក៏ផ្លាស់ទីពីកន្លែងរបស់ខ្លួនថា «គាត់បំបែកវង់របស់ខ្ញុំ ហើយឈានដល់ព្រះព្រហ្មអតិបរមា»

Verse 10

षष्टिं कुलान्यतीतानि षष्टिमागामिकानि च । कुलान्युद्धरते प्राज्ञः संन्यस्तमिति यो वदेत् ॥१०॥

ត្រកូលហុកសិបដែលបានកន្លងទៅ និងហុកសិបដែលនឹងមក—អ្នកប្រាជ្ញដែលប្រកាសថា «គាត់បានបួសសន្យាស (សន្យាសី)» នឹងលើកសង្គ្រោះត្រកូលទាំងនោះ។

Verse 11

ये च सन्तानजा दोषा ये दोषा देहसंभवाः । प्रैषाग्निर्निर्दहेत्सर्वांस्तुषारिन्निव काञ्चनम् ॥११॥

កំហុសទាំងឡាយដែលកើតពីពូជពង្ស និងកំហុសទាំងឡាយដែលកើតពីរាងកាយ—ភ្លើងនៃ «ប្រៃស» នឹងដុតឲ្យអស់ ដូចភ្លើងដែលបំបាត់សាយសត្វលើមាស ហើយធ្វើឲ្យវាបរិសុទ្ធ។

Verse 12

सखा मा गोपायेति दण्डं परिग्रहेत्॥१२॥

ដោយនិយាយថា «មិត្តអើយ សូមការពារខ្ញុំ» គាត់គួរយកទណ្ឌៈ (ឈើច្រត់នៃសន្យាសី) មកកាន់កាប់។

Verse 13

दण्डं तु वाणवं सौम्यं सत्वचं समपर्वकम् । पुण्यस्थलसमुत्पन्नं नानाकल्मषशोधितम् । अदग्धमहतं कीटैः पर्वग्रन्थिविराजितम् । नासादघ्नं शिरस्तुल्यं भ्रुवोर्वा बिभृयाद्यतिः॥१३-१४॥

ទណ្ឌៈគួរធ្វើពីឫស្សី មានសោភ័ណ និងសុភាព មានស្បែកធម្មជាតិ មានកន្លែងក្បាលកន្ទុយស្មើៗ; កើតពីទីសក្ការៈ បរិសុទ្ធពីមលិនានាប្រភេទ; មិនឆេះដោយភ្លើង មិនខូចដោយសត្វល្អិត រុងរឿងដោយចំណុចសន្លាក់ និងក្បាលកន្ទុយ; មិនដល់ចុងច្រមុះទេ តែស្មើក្បាល—ហើយយតិគួរពាក់កាន់ឲ្យដល់កម្រិតចិញ្ចើម។

Verse 14

दण्डं तु वाणवं सौम्यं सत्वचं समपर्वकम् । पुण्यस्थलसमुत्पन्नं नानाकल्मषशोधितम् । अदग्धमहतं कीटैः पर्वग्रन्थिविराजितम् । नासादघ्नं शिरस्तुल्यं भ्रुवोर्वा बिभृयाद्यतिः॥१३-१४॥

ទណ្ឌៈគួរធ្វើពីឫស្សី មានសោភ័ណ និងសុភាព មានស្បែកធម្មជាតិ មានកន្លែងក្បាលកន្ទុយស្មើៗ; កើតពីទីសក្ការៈ បរិសុទ្ធពីមលិនានាប្រភេទ; មិនឆេះដោយភ្លើង មិនខូចដោយសត្វល្អិត រុងរឿងដោយចំណុចសន្លាក់ និងក្បាលកន្ទុយ; មិនដល់ចុងច្រមុះទេ តែស្មើក្បាល—ហើយយតិគួរពាក់កាន់ឲ្យដល់កម្រិតចិញ្ចើម។

Verse 15

दण्डात्मनोस्तु संयोगः सर्वथा तु विधीयते । न दण्डेन विना गच्छेदिषुक्षेपत्रयं बुधः ॥१५॥

ការភ្ជាប់រវាងដំបង (ដណ្ឌៈ) និងអាត្មាន ត្រូវបានបញ្ញត្តិទុកគ្រប់ប្រការ។ បណ្ឌិតមិនគួរដើរដោយគ្មានដំបង សូម្បីតែចម្ងាយបីដងបាញ់ព្រួញ។

Verse 16

जगज्जीवनं जीवनाधारभूतं माते मामन्त्रयस्व सर्वसौम्येति कमण्डलुं परिगृह्य योगपट्टाभिषिक्तो भूत्वा यथासुखं विहरेत् ॥१६॥

(គាត់ទូលថា) «ឱ មាតា! ឱ អ្នកទន់ភ្លន់ទាំងស្រុង! សូមណែនាំខ្ញុំអំពីជីវិតនៃលោក ដែលជាគ្រឹះគាំទ្រនៃជីវិតទាំងអស់» បន្ទាប់ពីកាន់កមណ្ឌលុ (ភាជន៍ទឹក) ហើយបានអភិសេកដោយខ្សែយោគៈ គាត់គួរធ្វើដំណើរចរចារ តាមសុខស្រួល ដោយសេរី និងគ្មានការចងក្រង។

Verse 17

त्यज धर्ममधर्मं च उभे सत्यानृते त्यज । उभे सत्यानृते त्यक्त्वा येन त्यजसि तत्त्यज ॥१७॥

ចូរលះបង់ទាំងធម៌ និងអធម៌; ចូរលះបង់ទាំងសេចក្តីពិត និងមិនពិត។ លះបង់ទាំងពិត និងមិនពិតហើយ ចូរលះបង់សូម្បីតែអ្វីនោះ ដែលជាមធ្យោបាយឲ្យអ្នកលះបង់។

Verse 18

वैराग्यसंन्यासी ज्ञानसंन्यासी ज्ञानवैराग्यसंन्यासी कर्मसंन्यासीति चातुर्विध्यमुपागतः॥१८॥

(អ្នកបោះបង់លោក) ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាមានចំណាត់ថ្នាក់ ៤ ប្រភេទ៖ សន្យាសីដោយវៃរាគ្យ (ការមិនជាប់ចិត្ត), សន្យាសីដោយជ្ញាន (ប្រាជ្ញាផ្លូវវិញ្ញាណ), សន្យាសីដោយជ្ញាន និងវៃរាគ្យ, និងសន្យាសីដោយការបោះបង់កម្ម (សកម្មភាព)។

Verse 19

तद्यथेति दृष्टानुश्रविकविषयवैतृष्ण्यमेत्य प्राक्पुण्यकर्मविशेषात्संन्यस्तः स वैराग्यसंन्यासी॥१९॥

‘ដូច្នេះ’: បន្ទាប់ពីបានឈានដល់ការមិនប្រាថ្នាចំពោះវត្ថុដែលឃើញបាន (នៅទីនេះ) និងដែលបានឮអំពី (លោកក្រោយ) ហើយបានបោះបង់ដោយសារកម្មល្អពីមុនដែលសន្សំជាពិសេស គាត់គឺជា សន្យាសីដោយវៃរាគ្យ។

Verse 20

शास्त्रज्ञानात्पापपुण्यलोकानुभवश्रवणात्प्रपञ्चोपरतो देहवासनां शास्त्रवासनां लोकवासनां त्यक्त्वा वमनान्नमिव प्रवृत्तिं सर्वं हेयं मत्वा साधनचतुष्टयसम्पन्नो यः संन्यस्यति स एव ज्ञानसंन्यासी॥२०॥

ដោយជ្ញានពីសាស្ត្រ និងដោយការស្តាប់អំពីបទពិសោធន៍នៃលោកទាំងឡាយដែលកើតពីបាប និងបុណ្យ គាត់បានឈប់ពីប្រពញ្ច (ភាពពហុភាគនៃបាតុភូត); បោះបង់ទំនោរខាងកាយ ទំនោរតាមសាស្ត្រដែលជាពិធីការ និងទំនោរខាងលោកិយ; ចាត់ទុកសកម្មភាពទាំងអស់ថាគួរបោះបង់ ដូចអាហារដែលបានក្អួតចេញ; ហើយដោយមានសាធនចតុស្ដយ (មធ្យោបាយ ៤) ពេញលេញ អ្នកណាដែលចូលសន្យាស នោះហើយជាសន្យាសីដោយជ្ញាន។

Verse 21

क्रमेण सर्वमभ्यस्य सर्वमनुभूय ज्ञानवैराग्याभ्यां स्वरूपानुसन्धानेन देहमात्रावशिष्टः संन्यस्य जातरूपधरो भवति। स ज्ञानवैराग्यसंन्यासी॥२१॥

ដោយហាត់រៀនគ្រប់យ៉ាងតាមលំដាប់ និងបានពិសោធន៍គ្រប់យ៉ាងរួចហើយ ដោយជ្ញាន (ចំណេះដឹងដ៏ជ្រាលជ្រៅ) និងវៃរាគ្យ (ការមិនជាប់ចិត្ត) តាមរយៈការស្វែងរកសភាពពិតនៃខ្លួនឯង ដោយទុកតែរូបកាយជាសំណល់ គាត់ចូលសន្យាស ហើយក្លាយជាអ្នកមាន “រូបមាស” គឺបរិសុទ្ធ និងមាំមួន។ គាត់ជាសន្យាសីនៃជ្ញាន និងវៃរាគ្យ។

Verse 22

ब्रह्मचर्यं समाप्य गृही भूत्वा वानप्रस्थाश्रममेत्य वैराग्याभावेऽप्याश्रमक्रमानुसारेण यः संन्यस्यति स कर्मसंन्यासी॥२२॥

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ព្រហ្មចារីយៈ (វគ្គសិស្ស) ក្លាយជាគ្រហស្ថ ហើយឈានដល់អាស្រាមវានប្រស្ថ (អ្នកស្នាក់ព្រៃ) ទោះបីគ្មានវៃរាគ្យក៏ដោយ អ្នកណាដែលចូលសន្យាសតាមលំដាប់អាស្រាម គេហៅថា “កರ್ಮ-សន្យាសី” គឺអ្នកសន្យាសកម្ម។

Verse 23

स संन्यासः षड्विधो भवति—कुटीचकबहूदकहंसपरमहंसतुरीयातीतावधूताश्चेति॥२३॥

សន្យាសមានប្រាំមួយប្រភេទ គឺ កុទីចក (kuṭīcaka), បហូទក (bahūdaka), ហំស (haṃsa), បរមហំស (paramahaṃsa), ទុរីយាទីត (turīyātīta), និង អវធូត (avadhūta)។

Verse 24

कुटीचकः शिखायज्ञोपवीती दण्डकमण्डलुधरः कौपीनशाटीकन्थाधरः पितृमातृगुर्वाराधनपरः पिठरखनित्रशिक्यादिमात्रसाधनपरः एकत्रान्नादनपरः श्वेतोर्ध्वपुण्ड्रधारी त्रिदण्डी॥२४॥

កុទីចកៈ (សន្យាសី) ពាក់សិខា និងយជ្ញោបវីត (ខ្សែសក្ការៈ); កាន់ដណ្ឌ និងកមណ្ឌលុ; ពាក់កៅពីន ក្រណាត់លើ និងអាវប៉ះប៉ង់; ឧទ្ទិសខ្លួនក្នុងការគោរពបូជា និងបម្រើឪពុក ម្តាយ និងគ្រូ; ពេញចិត្តមានតែឧបករណ៍តិចតួចដូចជា បាត្រ ចប និងកាបូបស្មា ជាដើម; ទទួលអាហារបិណ្ឌបាតពីកន្លែងតែមួយ; លាបសញ្ញាអូរធ្វបុណ្ឌ្រ ពណ៌សលើថ្ងាស; ហើយជាអ្នកកាន់ត្រីដណ្ឌ (ឈើច្រត់បី)។

Verse 25

बहूदकः शिखादिकन्थाधरः त्रिपुण्ड्रधारी कुटीचकवत्सर्वसमो मधुकरवृत्त्यष्टकवलाशी॥२५॥

ពហូទកៈ (សន្យាសី) ពាក់សិខា ជាដើម និងអាវប៉ះប៉ង់; លាបត្រីបុណ្ឌ្រ (បន្ទាត់បីដោយផេះសក្ការៈ); ដូចកុទីចកៈ គាត់ស្មើចិត្តចំពោះសត្វទាំងអស់; ហើយដោយមធុករ​វ្រឹត្តិ (សុំបិណ្ឌបាតដូចឃ្មុំ) គាត់បរិភោគតែប្រាំបីមាត់។

Verse 26

हंसो जटाधारी त्रिपुण्ड्रोर्ध्वपुण्ड्रधारी असंक्लृप्तमाधूकरान्नाशी कौपीनखण्डतुण्डधारी॥२६॥

ហংসៈ (សន្យាសី) ទុកសក់ជាចដា (សក់រមួលជាចង្វាក់); លាបសញ្ញាទាំងត្រីបុណ្ឌ្រ និងអូរធ្វបុណ្ឌ្រ; បរិភោគអាហារបិណ្ឌបាតដែលបានដោយវិធីមធុករ (ដូចឃ្មុំ) ដោយមិនរៀបចំជាមុន; ហើយពាក់កៅពីន និងក្រណាត់មួយដុំ (ក្រណាត់ច្រេះ)។

Verse 27

परमहंसः शिखायज्ञोपवीतरहितः पञ्चगृहेषु करपात्री एककौपीनधारी शाटीमेकामेकं वैणवं दण्डमेकशाटीधरो वा भस्मोद्धूलनपरः॥२७॥

បរមហង្ស មិនមានសិខា និងយជ្ញោបវីត (ខ្សែសក្ការៈ) ទេ; សុំបិណ្ឌបាតនៅផ្ទះប្រាំ ប្រើដៃជាចានបាត; ពាក់តែខោរុំតូចមួយ; មានក្រណាត់តែមួយ; កាន់ឈើដំបងឫស្សីមួយ; ពាក់តែក្រណាត់មួយ ឬឧស្សាហ៍លាបខ្លួនដោយផេះបរិសុទ្ធ។

Verse 28

सर्वत्यागी तुरीयातीतो गोमुखवृत्त्या फलाहारी अन्नाहारी चेद्गृहत्रये देहमात्रावशिष्टो दिगंबरः कुणपवच्छरीरवृत्तिकः॥२८॥

គាត់លះបង់ទាំងអស់ ហើយលើសលប់សូម្បីតែទុរីយៈ (ទុរីយាទីត); រស់នៅតាមរបៀប ‘គោមុខ’; បរិភោគផ្លែឈើ ឬបរិភោគអាហារចម្អិន; បើសុំបិណ្ឌបាតត្រឹមបីផ្ទះ នោះនៅសល់តែរូបកាយប៉ុណ្ណោះ; ជាឌិគំបរ (ស្លៀកពាក់មេឃ); ថែរក្សារូបកាយដូចជាសាកសព។

Verse 29

अवधूतस्त्वनियमः पतिताभिशस्तवर्जनपूर्वकं सर्ववर्णेष्वजगरवृत्त्याहारपरः स्वरूपानुसन्धानपरः । जगत्तावदिदं नाहं सवृक्षतृणपर्वतम् । यद्बाह्यं जडमत्यन्तं तत्स्यां कथमहं विभुः ॥ कालेनाल्पेन विलयी देहो नाहमचे...

ប៉ុន្តែ អវធូត មិនមានវិន័យថេរទេ។ ដោយជៀសវាងអ្នកធ្លាក់ចុះ និងអ្នកដែលត្រូវគេបន្ទោសជាមុនសិន គាត់ស្វែងរកអាហារតាមរបៀប ‘អជគរ’ (ដូចពស់ពៃថុន) ក្នុងគ្រប់វណ្ណៈ ហើយឧស្សាហ៍ស្វែងយល់ស្វែងរកស្វរូបរបស់ខ្លួន។ ពិភពលោកនេះ—រួមទាំងដើមឈើ ស្មៅ និងភ្នំ—មិនមែនជាខ្ញុំទេ។ អ្វីដែលនៅខាងក្រៅ និងស្ដើងស្ងៀមជាខ្លាំង នោះខ្ញុំដែលជាវិភូ (ពាសពេញ) នឹងក្លាយជាវា ដូចម្តេចបាន? ក្នុងពេលខ្លី រូបកាយនេះរលាយបាត់; ខ្ញុំមិនមែនជាអចេតន (គ្មានស្មារតី) ទេ។

Verse 30

अवधूतस्त्वनियमः पतिताभिशस्तवर्जनपूर्वकं सर्ववर्णेष्वजगरवृत्त्याहारपरः स्वरूपानुसन्धानपरः । जगत्तावदिदं नाहं सवृक्षतृणपर्वतम् । यद्बाह्यं जडमत्यन्तं तत्स्यां कथमहं विभुः ॥ कालेनाल्पेन विलयी देहो नाहमचे...

អវធូតមិនមានវិន័យថេរទេ; បន្ទាប់ពីជៀសវាងអ្នកធ្លាក់ចុះ និងអ្នកត្រូវគេរិះគន់ជាមុន គាត់រស់នៅក្នុងគ្រប់វណ្ណៈដោយអាហារដែលបានមកតាមរបៀប “ដូចពស់អជ្គរ” គឺទទួលតាមមានតាមបាន ហើយឧស្សាហ៍ស្វែងយល់ស្វែងរកស្វរូបពិតរបស់ខ្លួន។ គាត់និយាយថា៖ ចំពោះលោកនេះ ខ្ញុំមិនមែនជាលោកនេះដែលមានដើមឈើ ស្មៅ និងភ្នំទេ។ បើខ្ញុំជាអ្វីដែលនៅខាងក្រៅ និងជាចលនាមិនបានដោយសព្វគ្រប់ តើខ្ញុំអាចជាព្រះវិភូ អ្នកពេញលេញទាំងអស់ បានដូចម្តេច? មិនយូរទេ រាងកាយនេះរលាយ; ខ្ញុំមិនមែនជាអចេតនៈទេ។

Verse 31

जडया कर्णशष्कुल्या कल्पमानक्षणस्थया ॥ शून्याकृतिः शून्यभवः शब्दो नाहमचेतनः ॥३१॥

តាមរយៈរន្ធត្រចៀកដែលជាចលនាមិនបាន—ដែលគ្រាន់តែត្រូវសន្មត និងមានស្ថិតិភាពតែชั่วខណៈ—សំឡេងដែលមានរូបជាសូន្យ និងសភាពជាសូន្យ ត្រូវបានដឹងឮ; ដូច្នេះ ខ្ញុំមិនមែនជាអចេតនៈទេ។

Verse 32

त्वचा क्षणविनाशिन्या प्राप्योऽप्राप्योऽयमन्यथा ॥ चित्प्रसादोपलब्धात्मा स्पर्शो नाहमचेतनः ॥३२॥

ដោយស្បែកដែលវិនាសទៅរាល់ខណៈ ស្បর্শៈ(ការប៉ះ) នេះពេលខ្លះអាចទទួលបាន ពេលខ្លះមិនអាចទទួលបាន ទៅតាមលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗ។ សភាពពិតនៃការប៉ះ ត្រូវបានដឹងដោយភាពថ្លា/ព្រះគុណនៃចិត្តដឹង (चित). ដូច្នេះ ខ្ញុំមិនមែនជាអចេតនៈទេ។

Verse 33

लब्धात्मा जिह्वया तुच्छो लोलया लोलसत्तया॥ स्वल्पस्यन्दो द्रव्यनिष्ठो रसो नाहमचेतनः॥३३॥

‘រស’ ដែលបានដោយអណ្តាត—តិចតួច និងប្រែប្រួលដោយសារភាពមិនថេររបស់អណ្តាត—ហូរតិច និងពឹងផ្អែកលើវត្ថុ; ខ្ញុំមិនមែនជារបស់អសញ្ញានោះទេ។

Verse 34

दृश्यदर्शनयोर्लीनं क्षयिक्षणविनाशिनोः॥ केवले द्रष्टरि क्षीणं रूपं नाहमचेतनम्॥३४॥

‘រូប’ ដែលលាយបញ្ចូលក្នុងអ្វីដែលត្រូវឃើញ និងការឃើញ—ទាំងពីរជាអនិច្ច ជាខណៈខ្លី និងរលាយបាត់—ហើយរលាយក្នុង ‘អ្នកឃើញ’ ដ៏បរិសុទ្ធ; ខ្ញុំមិនមែនជារូបអសញ្ញានោះទេ។

Verse 35

नासया गन्धजडया क्षयिण्या परिकल्पितः॥ पेलवो नियताकारो गन्धो नाहमचेतनः॥३५॥

‘ក្លិន’ ដែលត្រូវបានស្រមៃ/បង្កើតដោយច្រមុះ—ដែលក្នុងរឿងក្លិនជាអសញ្ញា និងអនិច្ច—ស្រាលល្អិត និងមានទម្រង់កំណត់; ខ្ញុំមិនមែនជាក្លិនអសញ្ញានោះទេ។

Verse 36

निर्ममोऽमननः शान्तो गतपञ्चेन्द्रियभ्रमः। शुद्धचेतन एवाहं कलाकलनवर्जितः॥३६॥

ខ្ញុំគ្មានការកាន់កាប់ មិនមានគំនិតរំខាន ស្ងប់ស្ងាត់; ភាពវង្វេងដោយឥន្ទ្រីយ៍ទាំងប្រាំបានរលាយ។ ខ្ញុំជាចេតនាបរិសុទ្ធពិត ប្រាសចេញពីផ្នែកទាំងអស់ និងពីការវាស់វែង/បង្កើត (kalā-kalana)។

Verse 37

चैत्यवर्जितचिन्मात्रमहमेषोऽवभासकः। सबाह्याभ्यन्तरव्यापी निष्कलोऽहं निरञ्जनः। निर्विकल्पचिदाभास एक आत्मास्मि सर्वगः॥३७॥

ខ្ញុំជាអ្នកបំភ្លឺនេះ—ជាចិត្តដឹងសុទ្ធ ប្រាសពី caitya (មាតិកាចិត្តដែលក្លាយជាវត្ថុ)។ ខ្ញុំលាតសន្ធឹងទាំងក្រៅទាំងក្នុង គ្មានផ្នែក និងគ្មានមលិន។ ជាពន្លឺចិត្តដឹងអសកម្មដោយគំនិត (nirvikalpa) ខ្ញុំជាអាត្មា​តែមួយ លាតសន្ធឹងគ្រប់ទី។

Verse 38

मयैव चेतनेनेमे सर्वे घटपटादयः। सूर्यान्ता अवभास्यन्ते दीपेनेवात्मतेजसा॥३८॥

ដោយខ្ញុំតែប៉ុណ្ណោះ—ដោយចេតនានេះ—អ្វីៗទាំងនេះ ចាប់ពីក្រឡុក និងក្រណាត់ រហូតដល់ព្រះអាទិត្យ ក៏ភ្លឺចេញមក; ដូចវត្ថុត្រូវបានបង្ហាញដោយចង្កៀង ដោយពន្លឺតេជៈនៃអាត្មា។

Verse 39

मयैवैताः स्फुरन्तीह विचित्रेन्द्रियवृत्तयः । तेजसान्तःप्रकाशेन यथाग्निकणपङ्क्तयः ॥३९॥

នៅទីនេះ ការប្រែប្រួលចម្រុះនៃឥន្ទ្រីយ៍ទាំងឡាយភ្លឺវាបឡើងដោយខ្ញុំតែមួយគត់ ដោយពន្លឺខាងក្នុងនៃរស្មីរបស់ខ្ញុំ—ដូចជាជួរផ្កាភ្លើងពីអគ្គី

Verse 40

अनन्तानन्दसंभोगा परोपशमशालिनी । शुद्धेयं चिन्मयी दृष्टिर्जयत्यखिलदृष्टिषु ॥४०॥

ទស្សនៈដ៏បរិសុទ្ធនេះ ដែលជាចិត្តដឹង (ចិន្មយ) មានការសោយអានន្ទអនន្ត និងស្ថិតនៅក្នុងឧបសមៈដ៏អធិក ឈ្នះលើទស្សនៈទាំងអស់។

Verse 41

सर्वभावान्तरस्थाय चैत्यमुक्तचिदात्मने । प्रत्यक्चैतन्यरूपाय मह्यमेव नमो नमः ॥४१॥

សូមនមស្ការ សូមនមស្ការ ដល់ខ្ញុំតែមួយគត់—អ្នកស្ថិតនៅក្នុងខាងក្នុងនៃសភាពទាំងអស់; អាត្មាចិត្តដឹងដែលរួចផុតពី ចៃត្យ (អ្វីដែលអាចក្លាយជាវត្ថុឲ្យដឹង); និងមានរូបជាចិត្តដឹងខាងក្នុង (ប្រត្យក)។

Verse 42

विचित्राः शक्तयः स्वच्छाः समा या निर्विकारया। चिता क्रियन्ते समया कलाकलनमुक्तया॥

ឥទ្ធិពល (śakti) ជាច្រើនមានភាពបរិសុទ្ធ និងសមស្មើ; ដោយគោលការណ៍មិនប្រែប្រួលនោះ ការបង្កើតក្នុងចិត្ត (citta) ត្រូវបានធ្វើឲ្យស្មើ—ដោយស្មារតីដែលរួចផុតពីការវាស់វែង និងគណនាផ្នែកៗ (kalā-kalana)។

Verse 43

कालत्रयमुपेक्षित्र्या हीनायाश्चैत्यबन्धनैः। चितश्चैत्यमुपेक्षित्र्याः समतैवावशिष्यते॥

សម្រាប់អ្នកដែលមិនយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះកាលបី (អតីត បច្ចុប្បន្ន អនាគត) ហើយគ្មានចំណងនៃ caitya (វត្ថុ/ការបង្ហាញក្នុងចិត្ត) នៅពេលដែល citta និង caitya ត្រូវបានមើលរំលង សមតា (samatā) ប៉ុណ្ណោះដែលនៅសល់។

Verse 44

सा हि वाचामगम्यत्वादसत्तामिव शाश्वतीम्। नैरात्मसिद्धात्मदशामुपयातैव शिष्यते॥ ईहानीहामयैरन्तर्या चिदावलिता मलैः। सा चिन्नोत्पादितुं शक्ता पाशबद्धेव पक्षिणी॥ इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन जन्तवः। धरा...

ព្រោះវាមិនអាចឈានដល់ដោយពាក្យសម្តី វានៅសល់ដូចជាអសត្តាអស់កល្បជានិច្ច; ពេលបានឈានដល់ស្ថានភាពនៃអាត្មា ដែលតាំងមូលដ្ឋានដោយការបញ្ជាក់អនាត្ម (nairātmya) នោះ មានតែវាប៉ុណ្ណោះដែលនៅសល់។ ដោយត្រូវបានគ្របដណ្តប់ខាងក្នុងដោយមលិននៃ “ការខិតខំ និងមិនខិតខំ” (īhā–anīhā) ស្មារតី (cit) ត្រូវបានបាំង; ស្មារតីនោះមិនអាចបង្កើតសេរីភាពរបស់ខ្លួនបាន ដូចបក្សីដែលជាប់អន្ទាក់។ សត្វលោក ដោយមោហៈនៃទ្វេភាវៈដែលកើតពីបំណង និងការស្អប់ បានទៅដល់ “សមតា” ដូចសត្វល្អិតដែលលិចក្នុងរន្ធបែកនៃដី—ភាពស្មើដែលស្ពឹកស្រពន់។

Verse 45

सा हि वाचामगम्यत्वादसत्तामिव शाश्वतीम् । नैरात्मसिद्धात्मदशामुपयातैव शिष्यते ॥ ईहानीहामयैरन्तर्या चिदावलिता मलैः । सा चिन्नोत्पादितुं शक्ता पाशबद्धेव पक्षिणी ॥ इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन जन्तवः ...

ព្រោះសភាពនោះ (សច្ចៈ/ចិត្តដឹង) មិនអាចឈានដល់ដោយពាក្យសម្តីបានទេ ដូច្នេះវាហាក់ដូចជានៅក្នុងសភាព “មិនមាន” ដ៏អស់កល្បជានិច្ច; ហើយពេលឈានដល់ស្ថានភាពសម្រេច (សិទ្ធៈ) ដែលហៅថា នៃរាត្ម្យៈ—គ្មានអត្តា—វាតែប៉ុណ្ណោះដែលនៅសល់។ ចិត្តដឹងនោះត្រូវបានគ្របដណ្តប់ខាងក្នុងដោយមលិនដែលជារោគនៃការខិតខំ និងការមិនខិតខំ ដូច្នេះមិនអាចបង្ហាញឡើងបាន ដូចបក្សីដែលជាប់អន្ទាក់។ សត្វលោក ដោយមោហៈនៃទ្វេភាវៈដែលកើតពីបំណង និងការស្អប់ខ្ពើម បានធ្លាក់ចូលសភាពដូចសត្វល្អិតដែលលិចក្នុងរន្ធប្រេះនៃដី។

Verse 46

सा हि वाचामगम्यत्वादसत्तामिव शाश्वतीम् । नैरात्मसिद्धात्मदशामुपयातैव शिष्यते ॥ ईहानीहामयैरन्तर्या चिदावलिता मलैः । सा चिन्नोत्पादितुं शक्ता पाशबद्धेव पक्षिणी ॥ इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन जन्तवः ...

ព្រោះសភាពនោះ (សច្ចៈ/ចិត្តដឹង) មិនអាចឈានដល់ដោយពាក្យសម្តីបានទេ ដូច្នេះវាហាក់ដូចជានៅក្នុងសភាព “មិនមាន” ដ៏អស់កល្បជានិច្ច; ហើយពេលឈានដល់ស្ថានភាពសម្រេច (សិទ្ធៈ) ដែលហៅថា នៃរាត្ម្យៈ—គ្មានអត្តា—វាតែប៉ុណ្ណោះដែលនៅសល់។ ចិត្តដឹងនោះត្រូវបានគ្របដណ្តប់ខាងក្នុងដោយមលិនដែលជារោគនៃការខិតខំ និងការមិនខិតខំ ដូច្នេះមិនអាចបង្ហាញឡើងបាន ដូចបក្សីដែលជាប់អន្ទាក់។ សត្វលោក ដោយមោហៈនៃទ្វេភាវៈដែលកើតពីបំណង និងការស្អប់ខ្ពើម បានធ្លាក់ចូលសភាពដូចសត្វល្អិតដែលលិចក្នុងរន្ធប្រេះនៃដី។

Verse 47

आत्मनेऽस्तु नमो मह्यमविच्छिन्नचिदात्मने । परामृष्टोऽस्मि लब्धोऽस्मि प्रोदितोऽस्म्यचिरादहम् ॥

សូមនមស្ការ​ដល់ អាត្មាន សម្រាប់ខ្ញុំ—អាត្មានដែលមានសភាពជាចិត្តដឹងមិនដាច់ខ្សែ។ ខ្ញុំត្រូវបានប៉ះពាល់ដោយវា; ខ្ញុំបានឈានដល់វា; ខ្ញុំបានភ្ញាក់ឡើង; ហើយមិនយូរទេ ខ្ញុំប្រាកដជាបានក្លាយជាដូច្នោះ។

Verse 48

उद्धृतोऽस्मि विकल्पेभ्यो योऽस्मि सोऽस्मि नमोऽस्तु ते । तुभ्यं मह्यमनन्ताय मह्यं तुभ्यं चिदात्मने ॥४८॥

ខ្ញុំត្រូវបានលើកឲ្យផុតពីការបង្កើតគំនិតទាំងអស់; ខ្ញុំជាអ្វីដែលខ្ញុំជា—សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ។ ដល់ព្រះអង្គ និងដល់ខ្ញុំ—ដល់អនន្ត; ដល់ខ្ញុំ និងដល់ព្រះអង្គ—ដល់អាត្មា​ជា​ចិត្តដឹង។

Verse 49

नमस्तुभ्यं परेशाय नमो मह्यं शिवाय च । तिष्ठन्नपि हि नासीनो गच्छन्नपि न गच्छति । शान्तोऽपि व्यवहारस्थः कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥४९॥

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ ព្រះម្ចាស់ដ៏លើសលប់; និងសូមនមស្ការ​ដល់ខ្ញុំផង ដែលជាព្រះសិវៈ។ ទោះឈរ ក៏ពិតមិនមែនអង្គុយ; ទោះដើរ ក៏ពិតមិនដើរ។ ទោះស្ងប់ស្ងាត់ ក៏នៅក្នុងកិច្ចការពិភពលោក; ទោះធ្វើ ក៏មិនជាប់មលិន។