Sarga 117

Verse 1

राघव स्त्वथ यातेषु तपस्विषु विचिन्तयन् ।न तत्रारोचयद्वासं कारणैर्बहुभिस्तदा ॥१॥

ពេលពួកតាបសបានចាកចេញទៅហើយ ព្រះរាឃវៈបានពិចារណា ហើយដោយហេតុផលជាច្រើន ព្រះអង្គមិនពេញព្រះទ័យនឹងស្នាក់នៅទីនោះបន្តទៀតឡើយ។

Verse 2

इह मे भरतो दृष्टो मातरश्च सनागराः ।सा च मे स्मृतिरन्वेति तान्नित्यमनुशोचतः ॥२॥

នៅទីនេះ ខ្ញុំបានឃើញព្រះភរត និងមាតាទាំងឡាយរបស់ខ្ញុំ ព្រមទាំងប្រជាជននគរផង។ ហើយពេលខ្ញុំសោកស្តាយចំពោះពួកគេជានិច្ច ការចងចាំនោះឯងតែងតែតាមល追ខ្ញុំ។

Verse 3

स्कन्धावारनिवेशेन तेन तस्य महात्मनः ।हयहस्तिकरीषैश्च उपमर्दः कृतो भृशम् ॥३॥

ដោយសារកងទ័ពរបស់ព្រះភរត មហាត្មា បានបោះជំរំនៅទីនោះ ទីកន្លែងនោះក៏កខ្វក់ខ្លាំងណាស់—ត្រូវបានជាន់បំផ្លាញ និងប្រឡាក់យ៉ាងធ្ងន់ដោយលាមកសេះ និងដំរី។

Verse 4

तस्मादन्यत्र गच्छाम इति सञ्चिन्त्य राघवः ।प्रातिष्ठत स वैदेह्या लक्ष्मणेन च सङ्गतः ॥४॥

ដូច្នេះ រាឃវៈបានគិតថា «ដូច្នេះយើងទៅកន្លែងផ្សេងទៀត» ហើយបានចេញដំណើរ ដោយមាន វៃទេហី (សីតា) និង លក្ខ្មណៈ ទៅជាមួយ។

Verse 5

सोऽत्रेराश्रममासाद्य तं ववन्दे महायशाः ।तं चापि भगवानत्रिः पुत्रवत्प्रत्यपद्यत ॥५॥

ពេលទៅដល់អាស្រមរបស់ អត្រី ព្រះរាមដ៏មានកិត្តិយសបានក្រាបបង្គំសម្តែងការគោរពចំពោះឥសីនោះ ហើយព្រះឥសីអត្រីដ៏គួរគោរព ក៏ទទួលព្រះរាមដូចជាកូនប្រុសរបស់ខ្លួន។

Verse 6

स्वयमातिथ्यमादिश्य सर्वमन्यत्सुसत्कृतम् ।सौमित्रिं च महाभागां सीतां च समसान्त्वयत् ॥६॥

អត្រីបានរៀបចំការទទួលភ្ញៀវដោយខ្លួនឯង ឲ្យសមគួរគ្រប់យ៉ាង និងបានលួងលោម សោមិត្រី (លក្ខ្មណៈ) និងសីតាដ៏មានសិរីល្អ ដោយពាក្យពេចន៍ទន់ភ្លន់។

Verse 7

पत्नीं च समनुप्राप्तां वृद्धामामन्त्र्य सत्कृताम् ।सान्त्वयामास धर्मज्ञः सर्वभूतहिते रतः ॥७॥

អ្នកដឹងធម៌ ដែលខិតខំដើម្បីសុខមាលភាពសត្វលោកទាំងអស់ បានហៅភរិយាចាស់ជរារបស់ខ្លួន ដែលគេគោរពទាំងអស់ និងទើបមកដល់ ហើយបាននិយាយលួងលោមដោយពាក្យពេចន៍បន្ធូរចិត្ត។

Verse 8

आनसूयां महाभागां तापसीं धर्मचारिणीम् ।प्रतिगृह्णीष्व वैदेहीमब्रवीदृषिसत्तमः ।रामाय चाऽचचक्षे तां तापसीं धर्मचारिणीम् ॥८॥

ឥសីដ៏ប្រសើរបំផុតបានមានពាក្យទៅកាន់ អនាសូយា ដ៏មានសិរីល្អ ជាតាបសីនីប្រព្រឹត្តធម៌ថា «សូមទទួល វៃទេហី»។ ហើយចំពោះព្រះរាម ក៏បានប្រាប់អំពីស្ត្រីតាបសីនីនោះ ដែលឈរមាំក្នុងធម៌ផងដែរ។

Verses 9-12

दश वर्षाण्यनावृष्ट्या दग्धे लोके निरन्तरम् ॥९॥यया मूलफले सृष्टे जाह्नवी च प्रवर्तिता ।उग्रेण तपसा युक्ता नियमैश्चाप्यलङ्कृता ॥१०॥दश वर्ष सहास्राणि तया तप्तं महत्तपः ।अनसूया व्रतै स्स्नाता प्रत्यूहाश्च निवर्तिताः ॥११॥देवकार्यनिमित्तं च यया सन्त्वरमाणया ।दशरात्रं कृता रात्रि स्सेयं मातेव तेऽनघ ॥१२॥

ឱ ព្រះរាមា អ្នកគ្មានមាលិន! នៅពេលលោកត្រូវគ្រោះរាំងស្ងួតឆេះក្តៅជាប់ៗគ្នាអស់ដប់ឆ្នាំ នាងនោះឯងបានបង្កើតឲ្យមានឫសឈើ និងផ្លែឈើ ហើយធ្វើឲ្យទន្លេជាហ្នវី (គង្គា) ហូរចេញ។ នាងបានភ្ជាប់ខ្លួននឹងតបៈដ៏តឹងរឹង តុបតែងដោយនិយម និងវត្តប្រតិបត្តិ បំពេញតបៈដ៏មហិមារយៈពេលដប់ពាន់ឆ្នាំ; ស្អាតបរិសុទ្ធដោយវត្តទាំងឡាយ នាងបានបង្វែរឧបសគ្គឲ្យថយក្រោយ។ ហើយដោយប្រញាប់ប្រញាល់ដើម្បីកិច្ចការរបស់ទេវតា នាងសូម្បីតែធ្វើឲ្យដប់យប់ក្លាយដូចជាយប់តែមួយ។ នេះហើយគឺ អនសូយា—ដូចម្តាយសម្រាប់ព្រះអង្គ ឱអ្នកគ្មានទោស។

Verse 13

तामिमां सर्वभूतानां नमस्कार्यां यशस्विनीम् ।अभिगच्छतु वैदेही वृद्धामक्रोधनां सदा ।अनसूयेति या लोके कर्मभिः ख्यातिमागता ॥१३॥

សូមឲ្យព្រះនាងវៃទេហី ចូលទៅជួបស្ត្រីដ៏មានកិត្តិយសនោះ ដែលសព្វសត្វទាំងឡាយគួរគោរពនមស្ការ—ជរាវ័យ និងគ្មានកំហឹងជានិច្ច—នាងដែលល្បីល្បាញក្នុងលោកដោយកិច្ចការរបស់នាងថា ‘អនសូយា’។

Verse 14

एवं ब्रुवाणं तमृषिं तथेत्युक्त्वा स राघवः ।सीतामुवाच धर्मज्ञामिदं वचनमुत्तमम् ॥१४॥

ដូច្នេះ បន្ទាប់ពីបាននិយាយថា «ដូច្នោះហើយ» ចំពោះឥសីដែលបានពោលបែបនោះ ព្រះរាឃវៈ ក៏បានមានព្រះបន្ទូលពាក្យដ៏ប្រសើរនេះទៅកាន់ព្រះនាងសីតា អ្នកដឹងធម៌។

Verse 15

राजपुत्रि श्रुतमिदं मुनेरस्य समीरितम् ।श्रेयोऽर्थमात्मनश्शीघ्रमभिगच्छ तपस्विनीम् ॥१५॥

ឱ ព្រះរាជកុមារី! អ្នកបានស្តាប់ពាក្យដែលមុនីនោះបានមានប្រសាសន៍ហើយ; ដើម្បីសេចក្តីប្រយោជន៍ និងសុភមង្គលរបស់ខ្លួន សូមប្រញាប់ទៅជិត និងចូលគាល់ស្ត្រីអ្នកបួសនោះ។

Verse 16

सीता त्वेतद वचः श्रुत्वा राघवस्य हितैषिणः ।तामत्रिपन्तीं धर्मज्ञामभिचक्राम मैथिली ॥१६॥

ពេលសីតា នារីពីមិថិលា បានស្តាប់ពាក្យរបស់រាឃវៈ ដែលមានចិត្តប្រាថ្នាល្អចំពោះនាង នាងក៏បានចូលទៅជិតអនសូយា ភរិយារបស់អត្រី អ្នកដឹងធម៌។

Verses 17-18

शिथिलां वलितां वृद्धां जरापाण्डुरमूर्धजाम् ।सततं वेपमानाङ्गीं प्रवाते कदलीं यथा ॥१७॥तां तु सीता महाभागामनसूयां पतिव्रताम् ।अभ्यवादयदव्यग्रा स्वं नाम समुदाहरत् ॥१८॥

អនសូយ៉ាដែលមានភាពស្មោះត្រង់ខ្លាំង និងមានវាសនាល្អ មានវ័យចាស់ណាស់ និងខ្សោយ។ ស្បែករបស់នាងមានជ្រីវជ្រួញ និងសក់របស់នាងបានប្រែជាលឿងដោយសារវ័យចាស់។ រាងកាយរបស់នាងកំពុងញាប់ញ័រជានិច្ចដូចដើមចេកក្នុងខ្យល់ព្យុះ។ ដោយប្រកាសឈ្មោះរបស់នាងទៅកាន់អនសូយ៉ាដូច្នេះ សីតាបានថ្វាយបង្គំនាងដោយការផ្ចង់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង។

Verse 19

अभिवाद्य च वैदेही तापसीं तामनिन्दिताम् ।बद्धाञ्जलिपुटा हृष्टा पर्यपृच्छदनामयम् ॥१९॥

ក្រោយពីវៃទេហីបានគោរពសំពះស្ត្រីអ្នកបួសដ៏មិនមានទោសនោះ នាងបានប្រណមដៃដោយចិត្តរីករាយ ហើយសួរអំពីសុខសប្បាយ និងការមិនមានជំងឺ។

Verse 20

ततस्सीतां महाभागां दृष्ट्वा तां धर्मचारिणीम् ।सान्त्वयन्त्यब्रवीद्धृष्टा दिष्ट्या धर्ममवेक्षसे ॥२०॥

បន្ទាប់មក អនសូយា បានឃើញនាងសីតា​ដ៏មានភាគ្យធំ និងតាំងខ្លួនក្នុងធម៌ ក៏រីករាយ ហើយនិយាយពាក្យលួងលោមថា «ជាមង្គលណាស់ ព្រះនាងកំពុងរក្សាធម៌»។

Verse 21

त्यक्त्वा ज्ञातिजनं सीते मानमृद्धं च भामिनि ।अवरुद्धं वने रामं दिष्ट्या त्वमनुगच्छसि ॥२१॥

«ឱ សីតា នារីដ៏ថ្លៃថ្នូរ! ទោះបីបានលះបង់ញាតិមិត្ត និងសេចក្តីសុខសម្បូរបែប ក៏ដោយ ដោយព្រះគុណនៃវាសនា ព្រះនាងនៅតែតាមព្រះរាម ទោះព្រះអង្គត្រូវចង្អៀតជីវិតនៅព្រៃ»។

Verse 22

नगरस्थो वनस्थो वा पापो वा यदि वा शुभः ।यासां स्त्रीणां प्रियो भर्ता तासां लोका महोदयाः ॥२२॥

«ប្តីនៅក្នុងក្រុងឬនៅព្រៃ ក៏ដោយ ប្តីជាមនុស្សបាបឬជាមនុស្សល្អក៏ដោយ—ស្ត្រីណាដែលប្តីនៅតែជាទីស្រឡាញ់ ស្ត្រីនោះបានទៅកាន់លោកដែលមានផលបុណ្យដ៏មហិមា»។

Verse 23

दुश्शीलः कामवृत्तो वा धनैर्वा परिवर्जितः ।स्त्रीणामार्यस्वभावानां परमं दैवतं पतिः ॥२३॥

«សម្រាប់ស្ត្រីដែលមានសភាពអរិយៈ ប្តីគឺជាទេវតាខ្ពស់បំផុត—ទោះបីគាត់មានអាកប្បកិរិយាមិនល្អ ធ្លាក់ក្នុងកាម ឬខ្វះទ្រព្យសម្បត្តិក៏ដោយ»។

Verse 24

नातो विशिष्टं पश्यामि बान्धवं विमृशन्त्यहम् ।सर्वत्र योग्यं वैदेहि तपः कृतमिवाव्ययम् ॥२४॥

«ឱ វៃទេហី! ពេលខ្ញុំពិចារណា ខ្ញុំមិនឃើញញាតិណាដែលលើសប្តីឡើយ—អាចពឹងផ្អែកបានគ្រប់ទីគ្រប់កាល ដូចតបៈដែលបានបំពេញហើយមិនរលាយបាត់»។

Verse 25

न त्वेवमवगच्छन्ति गुणदोषमसत्त्स्रियः ।कामवक्तव्यहृदया भर्तृनाथाश्चरन्ति याः ॥२५॥

ប៉ុន្តែស្ត្រីអសុចរិតមិនយល់អំពីគុណ និងទោសដូច្នេះទេ; ចិត្តរបស់នាងត្រូវកាម និងចិត្តចង់តាមអំពើខ្លួនឯងជំរុញ ហើយនាងដើររំលងទៅមក ដូចជាប្តីវិញជាអ្នកពឹងផ្អែកលើនាង។

Verse 26

प्राप्नुवन्त्य यशश्चैव धर्मभ्रंशं च मैथिलि ।अकार्यवशमापन्नाः स्त्रियो याः खलु तद्विधाः ॥

ឱ មៃថិលី! ស្ត្រីប្រភេទនោះ—ដែលធ្លាក់ក្រោមអំណាចនៃអំពើមិនគួរធ្វើ—នឹងទទួលអព្យស និងរអិលធ្លាក់ចេញពីធម៌។

Verse 27

त्वद्विधास्तु गुणैर्युक्ता दृष्ट लोक परावराः ।स्त्रिय स्स्वर्गे चरिष्यन्ति यथा धर्मकृतस्तथा ॥

ប៉ុន្តែស្ត្រីដូចអ្នក—ដែលពោរពេញដោយគុណធម៌ និងអាចចែកចេញថាអ្វីខ្ពស់អ្វីទាបក្នុងលោក—នឹងដើរទៅដោយសេរីនៅសួគ៌ ដូចអ្នកដែលបានប្រព្រឹត្តកិច្ចតាមធម៌។

Verse 28

तदेवमेनं त्वमनुव्रता सती पतिव्रतानां समयानुवर्तिनी ।भव स्वभर्तु स्सहधर्मचारिणी यशश्च धर्मं च तत स्समाप्स्यसि ॥

ដូច្នេះ អ្នកដែលសុចរិត និងស្មោះត្រង់ តាមព្រះរាម និងប្រតិបត្តិតាមច្បាប់ប្រពៃណីរបស់ស្ត្រីបតិវ្រតា ចូរធ្វើជាសហធម្មចារិណីរបស់ប្តី; ដោយហេតុនេះ អ្នកនឹងទទួលបានទាំងយស និងធម៌។