នារទ in the Ramayana

វាល្មីគិ មហាមុនីដ៏ប្រសើរ បានសួរព្រះនារទមុនី អ្នកបួសតបស្វី ដែលឧស្សាហ៍ក្នុងតបៈ និងស្វាធ្យាយៈ ហើយជាអ្នកឯកទេសក្នុងវាចា និងវិជ្ជាសាស្ត្រព្រះវេទ។

នៅក្នុងលោកសព្វថ្ងៃនេះ តើនរណាខ្លះជាអ្នកមានគុណធម៌ និងមានវីរភាព—ជាអ្នកដឹងធម៌ ជាអ្នកកតញ្ញូ ដោយពោលសច្ចៈ និងមាំមួនក្នុងព្រហ្មចារីយវត្ដ/ព្រហ្មវត្ដ (វត្ដបំណង) របស់ខ្លួន?

តើនរណាជាអ្នកប្រកបដោយចរិតល្អឧត្តម អ្នកណាដែលប្រាថ្នាប្រយោជន៍ដល់សត្វលោកទាំងអស់; អ្នកណាជាបណ្ឌិតពិត អ្នកណាមានសមត្ថភាព ហើយអ្នកណាមានទស្សនីយភាពជាទីពេញចិត្តដល់មនុស្សទាំងឡាយ?

តើអ្នកណាមានអត្តសម្បទា គ្រប់គ្រងខ្លួនឯងបាន? អ្នកណាឈ្នះកំហឹង? អ្នកណាភ្លឺរលោង និងគ្មានចិត្តច្រណែន? ហើយអ្នកណា ដែលពេលកំហឹងកើតឡើងក្នុងសមរភូមិ សូម្បីតែទេវតាក៏ភ័យខ្លាច?

ខ្ញុំប្រាថ្នាចង់ស្តាប់រឿងនេះ ព្រោះក្តីចង់ដឹងរបស់ខ្ញុំមានខ្លាំងណាស់។ ឱ មហាឫសី! លោកអាចដឹងបាននូវបុរសដែលមានគុណលក្ខណៈដូច្នេះ។

ពេលនារ៉ទ អ្នកដឹងច្បាស់អំពីត្រីលោក បានស្តាប់ពាក្យរបស់វាល្មីគីហើយ គាត់បានអញ្ជើញថា «សូមស្តាប់ចុះ» ហើយដោយចិត្តរីករាយ ក៏ចាប់ផ្តើមនិយាយ។

ឱ មុនី! គុណធម៌ជាច្រើនដែលលោកបានរៀបរាប់មក នោះពិតជាកម្រណាស់ក្នុងមនុស្ស។ ខ្ញុំបានពិចារណាដឹងហើយថាមានបុរសម្នាក់ប្រកបដោយគុណទាំងនោះ; ឥឡូវនេះខ្ញុំនឹងប្រាប់—សូមស្តាប់—អំពីបុរសនោះ។

ព្រះអង្គ (ព្រះរាម) មានប្រាជ្ញាខ្ពស់ មាំមួនក្នុងនីតិ និងធម៌ មានវាចាអស្ចារ្យ និងរុងរឿងដោយសិរី; ជាអ្នកបំផ្លាញសត្រូវ។ ស្មាទូលាយ ដៃខ្លាំង មានកព្រមដូចស័ង្ខ និងថ្គាមរឹងមាំលេចធ្លោ។

ព្រះองค์មានទ្រូងទូលាយ ជាអ្នកកាន់ធ្នូធំ មានឆ្អឹងកងក្បាលស្មារឹងមាំ ជាអ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ; ដៃវែងដល់ជង្គង់ ក្បាលសង្ហា ថ្ងាសស្រស់ស្អាត និងវីរភាពលេចធ្លោ។

ព្រះองค์មិនខ្ពស់ពេក មិនទាបពេក អវយវៈសមស្រប សម្បុររលោងភ្លឺ និងមានអំណាចកិត្យានុភាព; ទ្រូងពេញ មែកភ្នែកធំ ទទួលបានសិរីល្អដូចព្រះលក្ខ្មី និងមានសញ្ញាមង្គល។

ព្រះองค์ជាអ្នកដឹងធម៌ មាំមួនក្នុងសច្ចៈ និងខិតខំដើម្បីសុខមាលភាពប្រជាជន; មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ប្រាជ្ញាសម្បទា បរិសុទ្ធ ងាយទទួលការណែនាំត្រឹមត្រូវ ហើយមានសមាធិមាំមួនក្នុងគោលបំណង។

ព្រះองค์រុងរឿងដូចព្រះប្រជាបតិ ជាអ្នកគាំទ្រថែរក្សាដូចធាតា ហើយជាអ្នកបំផ្លាញកម្លាំងសត្រូវ; ជាអ្នកអភិរក្សសត្វលោកទាំងមូល និងជាអ្នកការពារធម៌យ៉ាងមាំមួន។

ព្រះអង្គបានថែរក្សាធម៌នៃព្រះរាជកិច្ចរបស់ព្រះអង្គ និងការពារប្រជាជនរបស់ព្រះអង្គផងដែរ; ព្រះអង្គជ្រាបច្បាស់នូវសារសំខាន់ពិតនៃវេទ និងវេទាង្គទាំងឡាយ ហើយបានតាំងចិត្តជំនាញមាំមួនក្នុងធនុរវេទ គឺវិជ្ជាធ្នូ និងសង្គ្រាម។

ព្រះអង្គជ្រាបច្បាស់នូវសារសំខាន់ពិតនៃអត្ថន័យក្នុងសាស្ត្រទាំងអស់ មានស្មារតីចងចាំមិនខ្វះខាត និងប្រាជ្ញាឆ្លាតវៃ; ជាទីស្រឡាញ់របស់មនុស្សទាំងឡាយ សុភាពរាបសារ និងជាសាធុ ចិត្តមាំមួនមិនទន់ខ្សោយ ហើយមានវិចារណញ្ញាណក្នុងការប្រព្រឹត្ត។

ដូចសមុទ្រដែលទន្លេទាំងឡាយចូលទៅរកជានិច្ច ព្រះអង្គក៏អាចចូលជិតបានជានិច្ចសម្រាប់អ្នកមានគុណធម៌។ ព្រះអង្គថ្លៃថ្នូរ ស្មើភាពចំពោះមនុស្សទាំងអស់ ហើយមានព្រះមុខមាត់រីករាយគួរជាទីស្រឡាញ់ជានិច្ច។

ព្រះអង្គនោះ ពោរពេញដោយគុណធម៌ទាំងអស់ ជាអ្នកបង្កើនសេចក្តីអំណររបស់ព្រះនាងកោសល្យា មានជម្រៅដូចមហាសមុទ្រ និងមានសេចក្តីក្លាហានមាំមួនដូចភ្នំហិមវាន (ហិមាល័យ)។

ក្នុងពលកម្លាំង ព្រះអង្គដូចព្រះវិษ្ណុ; ក្នុងរូបសោភាដែលគួរឲ្យស្រឡាញ់ ដូចព្រះចន្ទ។ ក្នុងកំហឹង ដូចភ្លើងនៃព្រាល័យ; ក្នុងអត់ធ្មត់ ស្មើនឹងផែនដី។ ក្នុងការបរិច្ចាគ ដូចធនទ (កុបេរ); និងក្នុងសច្ចៈ ដូចធម៌ផ្ទាល់ដែលបង្ហាញជារូប។

ព្រះមហាក្សត្របានឃើញព្រះរាម ដូច្នេះពោរពេញដោយគុណធម៌—មានវីរភាពឈរលើសច្ចៈ—ជាព្រះរាជបុត្រច្បង ប្រកបដោយគុណល្អឥតខ្ចោះ និងជាព្រះរាជបុត្រដែលព្រះទសរថស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំង; ជាអ្នកខិតខំដើម្បីសុខមាលភាពប្រជាជន និងប្រាថ្នាអ្វីដែលប្រជាជនពេញចិត្ត។…

ដោយសារការស្មោះត្រង់ចំពោះព្រះវាចាសច្ចៈ និងត្រូវចងដោយខ្សែចងនៃធម៌ ព្រះបាទទសរថ បានបញ្ជូនព្រះរាម ព្រះរាជបុត្រជាទីស្រឡាញ់ ទៅរស់និរទេសក្នុងព្រៃ។

ព្រះនាងសីតា ព្រះមហេសីជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះរាម ដែលជាទីស្រឡាញ់ដូចដង្ហើមជីវិត និងតែងតែបម្រើប្រយោជន៍ដល់ព្រះអង្គ បានប្រសូតក្នុងវង្សព្រះបាទជនក ដូចជាត្រូវបានច្នៃដោយសិល្បៈទេវភាព។ ព្រះនាងពេញលេញដោយលក្ខណៈមង្គលទាំងអស់ ជាស្ត្រីឧត្តម…