Adhyaya 7

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये अनुषङ्गापादे कल्पमन्वन्तराख्यानवर्णनं नाम षष्ठो ऽध्यायः सूत उवाच तुल्यं युगसहस्रं वै नैशं कालमुपास्य सः / शर्वर्यंते प्रकुरुते ब्रह्मा तूत्सर्गकारणात्

ដូច្នេះ ក្នុងស្រីព្រហ្មាណ្ឌ មហាពុរាណ (វាយុបានពោល) ភាគដើម ជំពូកទី៦ ឈ្មោះ “ពណ៌នាអំពីកល្ប និងមន្វន្តរ”។ សូតាបាននិយាយថា—ក្រោយពីឆ្លងកាត់កាលរាត្រីស្មើពាន់យុគ នៅចុងរាត្រី ព្រះព្រហ្មា ចាប់ផ្តើមសកម្មដោយហេតុនៃការបញ្ចេញសೃષ્ટិ។

Verse 2

ब्रह्मा तु सलिले तस्मिन् वायुर्भूत्वा तदाचरत् / अन्धकारार्णवे तस्मिन्नष्टे स्थावरजंगमे

ក្នុងទឹកនោះ ព្រះព្រហ្មា បានក្លាយជារូបខ្យល់ ហើយសញ្ជើរនៅទីនោះ; នៅពេលដែលក្នុងសមុទ្រងងឹតនោះ សត្វនិងវត្ថុទាំងអចលនៈ-ចលនៈបានវិនាសអស់។

Verse 3

जलेन समनुप्लाव्य सर्वतः पृथिवीतले / प्रविभागेन भूतेषु सत्यमात्रे स्थितेषु वा

ទឹកបានលិចលង់ផ្ទៃផែនដីពីគ្រប់ទិស; ហើយទោះបីសត្វលោកមានការបែងចែកជាប្រភេទៗ ក៏នៅតែស្ថិតនៅក្នុងសច្ចធម៌តែមួយ។

Verse 4

निशयामिव खद्योतः प्रावृट् काले ततस्तदा / तदा कामेन तरसामन्यामानःस्वयं धिया

ដូចភ្លើងកន្ទុយភ្លឺនៅរាត្រីរដូវភ្លៀង ដូច្នោះទ្រង់នៅពេលនោះ ត្រូវកម្លាំងកាមប្រាថ្នាជំរុញ ហើយស្វែងរកទីផ្សេងដោយប្រាជ្ញារបស់ខ្លួន។

Verse 5

सोप्युपायं प्रतिष्ठायां मार्गमाणस्तदा भुवम् / ततस्तु सलिले तस्मिन् ज्ञात्वा त्वन्तर्गतो महीम्

ទ្រង់ក៏យកឧបាយជាទីពឹង ហើយនៅពេលនោះស្វែងរកផែនដី; បន្ទាប់មកទ្រង់ដឹងថាផែនដីបានលាក់ខ្លួននៅក្នុងទឹកនោះ ហើយទ្រង់ចូលទៅក្នុងទឹក។

Verse 6

अन्धमन्यतमं बुद्धा भूमेरुद्धरणक्षमः / चकार तं तु देवो ऽथ पूर्वकल्पादिषु स्मृतः

ពេលទ្រង់ដឹងថា ជាទីកន្លែងងងឹតខ្លាំងណាស់ ទេវតាដែលអាចលើកផែនដី—ដែលត្រូវបានរំលឹកក្នុងកល្បមុនៗ—ក៏បានធ្វើការនោះ។

Verse 7

सत्यं रूपं वराहस्य कृत्वाभो ऽनुप्रविश्य च / अद्भिः संछादितामिच्छन् पृथिवीं स प्रजापतिः

ព្រះប្រជាបតិបានទទួលយករូបពិតនៃវរាហៈ ហើយចូលទៅក្នុងទឹក ដោយប្រាថ្នាចង់រកឃើញផែនដីដែលត្រូវទឹកគ្របដណ្តប់។

Verse 8

उद्धृत्योर्वीमथ न्यस्ता सापत्यांतामतिन्यसत् / सामुद्राश्च समुद्रेषु नादेयाश्च नदीषु च

ក្រោយពេលលើកផែនដីឡើង ទ្រង់បានដាក់វានៅទីតាំងដើម ឲ្យមាំមួនជាមួយព្រំដែន; ទ្រង់កំណត់ទឹកសមុទ្រឲ្យនៅក្នុងសមុទ្រ និងទឹកទន្លេឲ្យនៅក្នុងទន្លេទាំងឡាយ។

Verse 9

पृथक्तास्तु समीकृत्य पृथिव्यां सो ऽचिनोद्गिरीन् / प्राक्सर्गे दह्यमाने तु पुरा संवर्त काग्निना

ព្រះអង្គបានប្រមូលអ្វីដែលបែកបាក់ឲ្យរួមជាមួយគ្នា ហើយដាក់ភ្នំទាំងឡាយលើផែនដី។ នៅកាលបុរាណមុនសೃષ્ટិ ពេលភ្លើងសំវរតៈកំពុងដុតឆេះសព្វវត្ថុ។

Verse 10

तेनाग्निना विलीनास्ते पर्वता भुवि सर्वशः / शैल्यादेकार्णवे तस्मिन्वायुना ये तु संहिताः

ដោយភ្លើងនោះ ភ្នំទាំងឡាយលើផែនដីគ្រប់ទិសបានរលាយ។ ក្នុងមហាសមុទ្រតែមួយនោះ កំណរថ្មភ្នំដែលខ្យល់បានប្រមូលឲ្យរួមគ្នា។

Verse 11

निषिक्ता यत्र यत्रासंस्तत्रतत्राचलो ऽभवत् / स्कन्धाचलत्वादचलाः पर्वभिः पर्वताः स्मृताः

កន្លែងណាកន្លែងណាដែលវាត្រូវបានចាក់ចុះ ទីនោះទីនោះក៏ក្លាយជាអចលៈ—ភ្នំមិនរអិលរអួត។ ព្រោះរឹងមាំដូចស្កន្ធៈហេតុនេះហៅថា ‘អចលៈ’ និងព្រោះមាន ‘បរវៈ’ ជាចំណុចក្បាលហេតុនេះហៅថា ‘បរវតៈ’।

Verse 12

गिरयो हि निगीर्णत्वादयनात्तु शिलोच्चयाः / तत स्तावासमुद्धृत्य क्षितिमंतर्जलात्प्रभुः

ព្រោះត្រូវបានលេបចូល វាត្រូវហៅថា ‘គិរិ’ ហើយព្រោះជាកំណរថ្មខ្ពស់ វាត្រូវហៅថា ‘សិលោច្ចយៈ’। បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់បានលើកវាឡើង ហើយសង្គ្រោះផែនដីចេញពីទឹកខាងក្នុង។

Verse 13

सप्तसप्त तु वर्षाणि तस्या द्वीपेषु सप्तसु / विषमाणि समीकृत्य शिलाभिरभितो गिरीन्

អស់រយៈពេលប្រាំពីរគុណប្រាំពីរឆ្នាំ នៅលើទ្វីបទាំងប្រាំពីររបស់នាង ព្រះអង្គបានធ្វើឲ្យដីដ៏មិនស្មើស្មានស្មើ ហើយបានពង្រឹងភ្នំទាំងឡាយដោយថ្មជុំវិញ។

Verse 14

द्वीपेषु तेषु वर्षाणि चत्वारिंशत्तथैव तु / तावंतः पर्वताश्चैव वर्षांते समवस्थिताः

នៅក្នុងទ្វីបទាំងនោះ មានវර්ෂៈ (ដែនដី) ចំនួនសែសិបៗ; ហើយនៅចុងព្រំដែននៃវර්ෂៈនីមួយៗ មានភ្នំចំនួនស្មើគ្នាស្ថិតនៅ។

Verse 15

स्वर्गादौ कांतिविष्टास्ते स्वभावेनैव नान्यथा / सप्तद्वीपा समुद्राश्च अन्योन्यस्यानुमंडलम्

ពួកវាស្ថិតភ្លឺរលោងនៅស្វರ್ಗជាដើម ដោយស្វភាវៈរបស់ខ្លួន មិនមែនដោយអ្វីផ្សេង; ទ្វីបទាំង៧ និងសមុទ្រ បិទព័ទ្ធគ្នាទៅវិញទៅមកជាវង់។

Verse 16

सन्निविष्टाः स्वभावेन समावृत्य परस्परम् / भूराद्याश्चतुरो लोकाश्चंद्रादित्यौ ग्रहैः सह

ពួកវាត្រូវបានរៀបចំតាមស្វភាវៈ ដោយគ្របដណ្តប់គ្នាទៅវិញទៅមក; ហើយមានលោកទាំង៤ ចាប់ពី ភូរ៍ រួមទាំងព្រះចន្ទ ព្រះអាទិត្យ និងគ្រោះទាំងឡាយ។

Verse 17

पूर्ववन्निर्ममे ब्रह्मा स्थावराणीह सर्वशः / कल्पस्य चास्य ब्रह्मा चासृजद्यः स्थानिनः सुरान्

ដូចមុន ព្រះព្រហ្មបានបង្កើតនៅទីនេះសត្វស្ថាវរ (មិនចល័ត) ទាំងអស់; ហើយក្នុងកល្បនេះ ព្រះព្រហ្មក៏បានបង្កើតទេវតាដែលស្ថិតនៅតាមទីតាំងរបស់ខ្លួនផងដែរ។

Verse 18

आपोग्निं पृथिवीं वायुमंतरिक्षं दिवं तथा / स्वर्गं दिशः समुद्रांश्च नदीः सर्वांस्तु पर्वतान्

ព្រះព្រហ្មបានបង្កើតទឹក ភ្លើង ផែនដី ខ្យល់ អន្តរិក្ស និងមេឃ; ស្វರ್ಗ ទិសទាំងឡាយ សមុទ្រ ទន្លេទាំងអស់ និងភ្នំទាំងឡាយ។

Verse 19

ओषधीनामात्मनश्च आत्मनो वृक्षवीरुधाम् / लवकाष्ठाः कलाश्चैव मुहुर्त्तान्संधिरात्र्यहान्

ព្រះองค์បានកំណត់សភាពនៃឱសថ ស្វអាត្មស్వరূপ និងអាត្មនៃដើមឈើ‑វល្លិ; ព្រមទាំងលវ‑កាស្ឋ កលា មុហូរត សន្ធិ រាត្រី និងថ្ងៃ។

Verse 20

अर्द्धमासांश्च मासांश्च अयनाब्दान् युगानि च / स्थानाभिमानिनश्चैव स्थानानिच पृथक्पृथक्

ព្រះองค์បានកំណត់កន្លះខែ ខែ អយន ឆ្នាំ និងយុគ; ហើយក៏កំណត់អធិષ્ઠាតានៃទីតាំងនីមួយៗ (ស្ថានាភិមានិន) និងទីតាំងទាំងឡាយឲ្យខុសៗគ្នា។

Verse 21

स्थानात्मनस्तु सृष्ट्वा च युगावस्था विनिर्ममे / कृतं त्रेता द्वापरं च तिष्यं चैव तथा युगम्

ក្រោយព្រះองค์បង្កើតស្ថានស్వరূপแล้ว ព្រះองค์បានបង្កើតស្ថានភាពនៃយុគ—ក្រឹត ត្រេតា ទ្វាបរ និងទិષ្យ (កលិ) យុគ។

Verse 22

कल्पस्यादौ कृतयुगे प्रथमं सो ऽसृजत्प्रजाः / प्रागुक्ताश्च मया तुभ्यं पूर्व्वे कल्पे प्रजास्तु ताः

នៅដើមកល្បៈ ក្នុងក្រឹតយុគ ព្រះองค์បានបង្កើតប្រជាជន (prajā) ជាលើកដំបូង។ ប្រជាទាំងនោះហើយ ដែលខ្ញុំបានប្រាប់អ្នកក្នុងកល្បៈមុន។

Verse 23

तस्मिन्संवर्त माने तु कल्पे दग्धास्तदग्निना / अप्राप्तायास्तपोलोकं पृथिव्यां याः समासत

ក្នុងកល្បៈដែលកំពុងចូលសំវર્તនោះ អ្នកដែលមិនទាន់ដល់តបោលោក និងនៅស្នាក់លើផែនដី ត្រូវបានអគ្គិនោះដុតឲ្យឆេះអស់។

Verse 24

आवर्तन्ते पुनः सर्गे वीक्षार्थं ता भवन्ति हि / वीक्ष्यार्थं ताः स्थितास्तत्र पुनः सर्गस्य कारणात्

ពួកនោះវិលត្រឡប់មកវិញក្នុងសម័យសೃષ્ટិឡើងវិញ; ពិតប្រាកដពួកនោះមានឡើងសម្រាប់ការទស្សនា។ ដោយហេតុនៃសೃષ્ટិឡើងវិញ ពួកនោះស្ថិតនៅទីនោះដើម្បីឲ្យបានឃើញ។

Verse 25

ततस्ताः सृज्यमानास्तु सन्तानार्थं भवन्ति हि / धर्म्मार्थ काममोक्षाणामिह ताः साधिताः स्मृताः

បន្ទាប់មក ពេលពួកនោះត្រូវបានបង្កើតឡើង គឺសម្រាប់ការបន្តពូជពង្ស។ នៅទីនេះ ពួកនោះត្រូវបានចងចាំថា ជាមធ្យោបាយសម្រេច ធម្ម អត្ថ កាម និងមោក្ខ។

Verse 26

देवाश्च पितरश्चैव क्रमशो मानवास्तथा / ततस्ते तपसा युक्ताः स्थानान्यापूरयन्पुरा

ទាំងទេវតា ពិត្រ និងតាមលំដាប់មនុស្សផងដែរ។ បន្ទាប់មក ពួកគេប្រកបដោយតបៈ នៅសម័យបុរាណបានបំពេញទីតាំងរបស់ខ្លួនៗ។

Verse 27

ब्राह्मणो मनवस्ते वै सिद्धात्मानो भवन्ति हि / आसंगद्वेषयुक्तेन कर्मणा ते दिवं गताः

ពួកមនុទាំងនោះក្លាយជាប្រាហ្មណស្វរូប មានវិញ្ញាណសម្រេច (សិទ្ធាត្មា)។ ដោយកម្មដែលភ្ជាប់ដោយការចងចិត្ត និងទោសៈ ពួកគេបានទៅដល់សួគ៌។

Verse 28

आवर्तमानास्ते देहे संभवन्ति युगे युगे / स्वकर्म्मफलशेषेण ख्याताश्चैव तदात्मकाः

ពួកគេវិលត្រឡប់មកកាន់រាងកាយ ហើយកើតឡើងក្នុងយុគៗ។ ដោយសារសំណល់នៃផលកម្មរបស់ខ្លួន ពួកគេក្លាយជាល្បីល្បាញ និងមានសភាពដូចនោះ។

Verse 29

संभवन्ति जने लोकाः कल्पागमनिबन्धनाः / अप्सु यः कारणं तेषां बोधयन्कर्म्मणा तु सः

លោកទាំងឡាយកើតមានក្នុងមនុស្ស ដោយចងភ្ជាប់នឹងការមកដល់នៃកល្បៈ។ អ្នកដែលជាមូលហេតុរបស់ពួកវានៅក្នុងទឹក នោះបង្ហាញឲ្យដឹងតាមរយៈកម្ម។

Verse 30

कर्म्मभिस्तैस्तु जायन्ते जनलोकाच्छुभाशुभैः / गृह्णन्ति ते शरीराणि नानारूपाणि योनिषु

ដោយកម្មល្អនិងអាក្រក់ទាំងនោះ ពួកគេកើតពីជនលោក។ ក្នុងយោនីនានា ពួកគេទទួលយករាងកាយជាច្រើនរូបរាង។

Verse 31

देवाद्याः स्थावरांतास्तु आपद्यन्ते परस्परम् / तेषां मेध्यानि कर्म्माणि प्रायशः प्रतिपेदिरे

ចាប់ពីទេវតាដល់ស្ថាវរ ពួកគេធ្លាក់ចូលស្ថានភាពរបស់គ្នាទៅវិញទៅមក។ ភាគច្រើនពួកគេទទួលបានកម្មដែលសមរម្យ និងបរិសុទ្ធសម្រាប់ខ្លួន។

Verse 32

तस्माद्यन्नांमरूपाणि तान्येव प्रतिपेदिरे / पुनः पुनस्ते कल्पेषु जायन्ते नामरूपेणः

ដូច្នេះពួកគេទទួលបាននាម និងរូបដដែលវិញ។ ក្នុងកល្បៈទាំងឡាយ ពួកគេកើតឡើងម្តងហើយម្តងទៀតដោយនាមរូបដដែល។

Verse 33

ततः सर्गो ह्युपसृष्टिं सिसृक्षोर्ब्रह्मणस्तु वै / ताः प्रजा ध्यायतस्तस्य सत्याभिध्यायिनस्तदा

បន្ទាប់មក សර්គៈកើតឡើងពីអុបសೃષ્ટិរបស់ព្រះព្រហ្មាដែលប្រាថ្នាសೃજન។ នៅពេលនោះ ពេលព្រះองค์ធ្វើសមាធិ ប្រជាសត្វក្លាយជាអ្នកមានសច្ចសង្កల్ప។

Verse 34

मिथुनानां सहस्रं तु मुखात्समभवत्किल / जनास्ते ह्युपपद्यन्ते सत्त्वोद्रिक्ताः सुतेजसः

ពីមាត់បានកើតមានគូស្វាមីភរិយាចំនួនមួយពាន់។ មនុស្សទាំងនោះមានសត្តវៈលេចធ្លោ និងមានតេជៈភ្លឺរលោង។

Verse 35

चक्षुषो ऽन्यत्सहस्रं तु मिथुनानां ससर्ज्ज ह / ते सर्वे रजसोद्रिक्ताः शुष्मिणश्चाप्यमर्षिणः

ពីភ្នែកបានបង្កើតគូស្វាមីភរិយាថែមទៀតមួយពាន់។ ពួកគេទាំងអស់មានរាជសៈលេចធ្លោ ក្លាហានមានកម្លាំង និងឆាប់ខឹង។

Verse 36

सहस्रमन्यदसृजद् बाहूनामसतां पुनः / रजस्तमोभ्यासुद्धिक्ता गृहशीलास्ततः स्मृताः

បន្ទាប់មកពីដៃបានបង្កើតថែមទៀតមួយពាន់។ ពួកគេមានរាជសៈ និងតមសៈលាយឡំ ដូច្នេះត្រូវបានចងចាំថាមានសភាពស្រឡាញ់គេហដ្ឋាន។

Verse 37

आयुषोंऽते प्रसूयंते मिथुनान्येव वासकृत् / कूटकाकूटकाश्चैव उत्पद्यंते मुमूर्षुणाम्

នៅចុងអាយុ ពីវាសក្រឹត កើតមានតែគូស្វាមីភរិយា។ ហើយសម្រាប់អ្នកជិតស្លាប់ ក៏កើតមានទាំងគូតក និងអគូតកផងដែរ។

Verse 38

कुतः कुलमथोत्पाद्य ताः शरीराणि तत्यजुः / ततः प्रभृति कल्पे ऽस्मिन्मैथुनानां च संभवः

បន្ទាប់មក ពួកគេបានបង្កើតវង្សកុល ហើយលះបង់រាងកាយ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះ ក្នុងកល្បនេះ ការកើតមាននៃមិថុនៈបានបន្តទៅ។

Verse 39

ध्यानेन मनसा तासां प्रजानां जायते कृते / शब्दादिविषयः शुद्धः प्रत्येकं पञ्चलक्षणम्

នៅក្រឹតយុគ ប្រជាទាំងនោះកើតឡើងដោយចិត្តដែលសមាធិ; វត្ថុអារម្មណ៍ដូចជា​សំឡេងជាដើម​បរិសុទ្ធ ហើយម្នាក់ៗមានលក្ខណៈប្រាំ។

Verse 40

इत्येवं मानसैर्भावैः प्रेष्ठं तिष्ठंति चाप्रजाः / तथान्वयास्तु संभूता यैरिदं पूरितं जगत्

ដូច្នេះ ដោយសភាពនៃចិត្ត ពួកគេឈរមាំក្នុងរូបដ៏ជាទីស្រឡាញ់; ហើយខ្សែវង្សក៏កើតឡើងពីពួកគេ ដោយវា​ពិភពលោកនេះត្រូវបានបំពេញ។

Verse 41

सरित्सरःसमुद्रांश्च सेवंते पर्वतानपि / तदा ता ह्यल्पसंतोषायुद्धे तस्मिंश्चरंति वै

ពួកគេពឹងផ្អែកលើទន្លេ បឹង និងសមុទ្រ ហើយក៏អាស្រ័យលើភ្នំផងដែរ; នៅពេលនោះ ដើម្បីសេចក្តីពេញចិត្តតិចតួច ពួកគេដើរវិលវល់ក្នុងការប្រឈមនោះ។

Verse 42

पृथ्वी रसवती नाम आहारं व्याहरंति च / ताः प्रजाः कामचारिण्यो मानसीं सिद्धिमिच्छतः

លើផែនដីដែលមាននាម ‘រសវតី’ ពួកគេនិយាយអំពីអាហារតែដោយពាក្យ; ប្រជាទាំងនោះដើរតាមចិត្តប្រាថ្នា ហើយប្រាថ្នាសិទ្ធិផ្លូវចិត្ត។

Verse 43

तुल्यमायुः सुखं रूपं तासामासीत्कृते युगे / धर्माधर्मौं तदा न स्तः कल्पादौ प्रथमे युगे

នៅក្រឹតយុគ អាយុ សុខ និងរូបរាងរបស់ពួកគេស្មើគ្នា; នៅយុគដំបូងនៃដើមកល្បៈនោះ មិនមានទាំងធម៌ និងអធម៌ទេ។

Verse 44

स्वेनस्वेनाधि कारेण जज्ञिरे तु युगेयुगे / चत्वारि तु सहस्राणि वर्षाणां दिव्यसंख्यया

តាមអំណាចកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនៗ សត្វលោកបានកើតឡើងក្នុងយុគនីមួយៗ។ តាមការរាប់ដ៏ទេវៈ មានបួនពាន់ឆ្នាំ។

Verse 45

आदौ कृतयुगं प्राहुः संध्यांशौ च चतुःशतौ / ततः सहस्रशस्तास्तु प्रजासु प्रथितास्विह

ដំបូងគេហៅថា ក្រឹតយុគ; រយៈសន្ធ្យា និងសន្ធ្យាង្ស៍ មួយៗមានបួនរយ។ បន្ទាប់មកពាក្យនេះល្បីល្បាញក្នុងចំណោមប្រជាជនជាច្រើនពាន់វិធី។

Verse 46

न तासां प्रतिघातो ऽस्ति न द्वंद्वं नापि च क्रमः / पर्वतोदधिवासिन्यो ह्यनिकेताश्रयास्तु ताः

ពួកគេគ្មានការរារាំង គ្មានទ្វេភាគ និងគ្មានចំណាត់ថ្នាក់បង្ខំ។ ពួកគេស្នាក់នៅតាមភ្នំ និងមាត់សមុទ្រ ដោយពឹងផ្អែកលើទីជម្រកគ្មានផ្ទះថេរ។

Verse 47

विशोकाः सत्त्वबहुला एकांतसुखिनः प्रजाः / ताश्शश्वत् कामचरिण्यो नित्यं मुदितमानसाः

ប្រជាជនគ្មានទុក្ខសោក ពោរពេញដោយសត្តវៈ និងសុខសាន្តក្នុងភាពស្ងប់ស្ងាត់។ ពួកគេដើរទៅតាមបំណងជានិច្ច ហើយមានចិត្តរីករាយជារៀងរាល់ថ្ងៃ។

Verse 48

पशवः पक्षिणश्चैव न तदासन्सरीसृपाः / नोद्विजा नोत्कटाश्चैव धर्मस्य प्रक्रिया तु सा

នៅពេលនោះមានសត្វ និងបក្សី ប៉ុន្តែមិនមានសត្វលូនវារទេ។ គ្មានអ្វីគួរភ័យ គ្មានភាពសាហាវ; នេះហើយជាវិធីប្រតិបត្តិធម៌នៅកាលនោះ។

Verse 49

समूल फलपुष्पाणि वर्त्तनाय त्वशेषतः / सर्वैकान्तसुखः कालो नात्यर्थं ह्युष्णशीतलः

ផ្លែ និងផ្កាជាមួយឫសទាំងអស់ កើតឡើងជានិច្ចមិនដាច់។ កាលនៅទីនោះពោរពេញដោយសុខសាន្ត មិនក្តៅខ្លាំង មិនត្រជាក់ខ្លាំង។

Verse 50

मनो ऽभिलषितः काम स्तासां सर्वत्र सर्वदा / उत्तिष्ठंति पृथिव्यां वै तेषां ध्यानै रसातलात्

បំណងដែលចិត្តប្រាថ្នារបស់ពួកគេ សម្រេចបានគ្រប់ទីគ្រប់ពេល។ ដោយអานุភាពសមាធិរបស់ពួកគេ សូម្បីពីរាសាតលាក៏អាចលេចឡើងលើផែនដី។

Verse 51

बलवर्णकरी तेषां जरारोगप्रणाशिनी / असंस्कार्यैः शरीरैस्तु प्रजास्ताः स्थिरयौवनाः

វាបង្កើនកម្លាំង និងពណ៌សម្បុររបស់ពួកគេ ហើយបំផ្លាញចាស់ជរា និងជំងឺ។ ដោយមិនចាំបាច់មានពិធីសំស្ការ រាងកាយរបស់ពួកគេក៏កើតមាន; ប្រជាជនក៏ស្ថិតក្នុងយុវវ័យថេរ។

Verse 52

तासां विना तु संकल्पाज्जायंते सिथुनात्प्रजाः / समं जन्म च रूपं च प्रीयंते चैव ताः समाः

ក្នុងពួកគេ ដោយតែសេចក្តីសម្រេចចិត្តប៉ុណ្ណោះ ក៏អាចកើតកូនបាន ដោយមិនចាំបាច់មានការរួមគូ។ កំណើត និងរូបរាងស្មើគ្នា ហើយពួកគេស្រឡាញ់គ្នាទៅវិញទៅមកដោយស្មើភាព។

Verse 53

तदा सत्यमलोभश्च संतुष्टिश्च च सुखं दमः / निर्विशेषाश्च ताः सर्वा रूपायुःशिल्पचेष्टितैः

នៅពេលនោះ សេចក្តីពិត មិនលោភ សន្តោស សុខ និងការសំយម (ដមៈ) មានស្ថិត។ ក្នុងរូបរាង អាយុ ជំនាញសិល្បៈ និងអាកប្បកិរិយា ពួកគេទាំងអស់ស្មើគ្នា ដោយគ្មានភាពខុសគ្នា។

Verse 54

अबुद्धिपूर्विका पृत्तिः प्रजानां भवति स्वयम् / अप्रवृत्तिः कृतद्वारे कर्मणः शुभपापयोः

ក្នុងសត្វលោក ការប្រព្រឹត្តកើតឡើងដោយខ្លួនឯងដោយគ្មានប្រាជ្ញានាំមុខ; ហើយទោះទ្វារនៃកម្មល្អ‑អាក្រក់ត្រូវបានបើកក៏ដោយ ក៏នៅតែមានភាពមិនចូលរួមក្នុងការធ្វើកម្ម។

Verse 55

वर्णाश्रमव्यवस्थाश्च न तदासन्न तत्कराः / अनिच्छाद्वेषयुक्तास्ता वर्त्तयन्ति परस्परम्

នៅពេលនោះ មិនទាន់មានរបៀបវណ្ណៈ‑អាស្រាមទេ ហើយក៏គ្មានអ្នកអនុវត្ត; ពួកគេដែលពោរពេញដោយការមិនចង់ និងការស្អប់ បានប្រព្រឹត្តទៅរកគ្នាទៅវិញទៅមក។

Verse 56

तुल्यरूपायुषः सर्वा अधमोत्तमवर्जिताः / सुखप्राया विशोकाश्च उत्पद्यंते कृते युगे

ក្នុងក្រឹតយុគ សត្វលោកទាំងអស់មានរូបរាង និងអាយុកាលស្មើគ្នា គ្មានទាប‑ខ្ពស់; ពួកគេភាគច្រើនកើតមកដោយសុខ និងគ្មានទុក្ខសោក។

Verse 57

लाभालाभौ न वा स्यातां मित्रामित्रौ प्रियाप्रियौ / मनसा विषयस्तासां निरीहाणां प्रवर्तते

មិនមានចំណេញ‑ខាត មិនមានមិត្ត‑សត្រូវ មិនមានស្រឡាញ់‑មិនស្រឡាញ់; សម្រាប់អ្នកគ្មានបំណង វត្ថុទាំងឡាយដំណើរការតែនៅក្នុងចិត្តប៉ុណ្ណោះ។

Verse 58

नाति हिंसति वान्योन्यं नानुगृङ्णंति वै तदा

នៅពេលនោះ ពួកគេមិនធ្វើហិង្សាទៅលើគ្នាខ្លាំងពេកទេ ហើយក៏មិនប្រទានអនុគ្រោះពិសេសដល់គ្នាដែរ។

Verse 59

ज्ञानं परं कृतयुगे त्रेतायां यज्ञ उच्यते / पवृत्तं द्वापरे युद्धं स्तेयमेव कलौ युगे

នៅក្រឹតយុគៈ ចំណេះដឹងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ត្រូវបានសរសើរ; នៅត្រេតាយុគៈ ពិធីយជ្ញៈត្រូវបានគេថាជាសំខាន់។ នៅទ្វាបរយុគៈ សង្គ្រាមកើតមាន; នៅកលិយុគៈ ការលួចក្លាយជាអធិបតេយ្យ។

Verse 60

सत्त्वं कृतं रजस्त्रेता द्वापरं तु रजस्तमः / कलिस्तमस्तु विज्ञेयं गुणवृत्तं गुमेषु तत्

ក្រឹតយុគៈមានសត្តវៈជាអធិបតេយ្យ; ត្រេតាយុគៈមានរាជសៈជាលក្ខណៈ។ ទ្វាបរយុគៈជាការលាយរវាងរាជសៈ និងតមសៈ; កលិយុគៈគួរដឹងថាតមសៈលេចធ្លោ—នេះជាចលនានៃគុណៈតាមយុគៈ។

Verse 61

कालः कृतयुगे त्वेष तस्य सन्ध्यां निबोधत / चत्वारि तु सहस्राणि वर्षाणां तत्कृतं युगम्

នេះជាកាលនៃក្រឹតយុគៈ; ចូរយល់ដឹងអំពីសន្ធ្យា (រយៈពេលរវាង) របស់វាផង។ ក្រឹតយុគៈមានរយៈពេលបួនពាន់ឆ្នាំ។

Verse 62

साध्यांशौ तस्य दिव्यानि शतान्यष्टौ तु संख्यया / चत्वार्यैव सहस्राणि वर्षाणां मोनुषाणि तु

សន្ធ្យាអំសៈនៃយុគៈនោះ មានចំនួន៨០០ឆ្នាំទេវៈ។ តាមការរាប់ឆ្នាំមនុស្ស វាស្មើនឹង៤,០០០ឆ្នាំ។

Verse 63

तदा तासु भवंत्याशु नोत्क्रोशाच्च विपर्ययाः / ततः कृत्युगे तस्मिन् ससंध्यांशे गते तदा

នៅពេលនោះ ក្នុងកាលទាំងឡាយ មិនមានការប្រែប្រួល (viparyaya) កើតឡើងឆាប់រហ័សដោយសារតែ ‘សម្លេងអ៊ូអរ’ (utkrośa) ទេ។ បន្ទាប់មក ពេលក្រឹតយុគៈនោះកន្លងផុតទៅជាមួយសន្ធ្យាអំសៈរួចហើយ នោះ…

Verse 64

पादावशिष्टो भवति युगधर्मस्तु सर्वशः / सन्ध्यायास्तु व्यतीतायाः सांध्यः कालो युगस्य सः

ធម៌នៃយុគនៅគ្រប់ទីកន្លែងនៅសល់តែភាគមួយប៉ុណ្ណោះ។ ពេលសន្ធ្យា​កន្លងផុតទៅ កាលនោះហៅថា កាលសាន្ធ្យៈ នៃយុគនោះ។

Verse 65

पादमिश्रावशिष्टेन संध्याधर्मे पुनः पुनः / एवं कृतयुगे तस्मिन्निश्शेषेंतर्दधे तदा

ដោយសារអវសេសដែលលាយបញ្ចូលគ្នានៃភាគៗ សន្ធ្យាធម៌កើតឡើងម្តងហើយម្តងទៀត។ ដូច្នេះ ពេលក្រឹតយុគនោះសាបសូន្យអស់សព្វគ្រប់ វាក៏អន្តរធានទៅនៅពេលនោះ។

Verse 66

तस्यां च सन्धौ नष्टायां मानसी चाभवत्प्रजा / सिद्धिरन्ययुगे तस्मिंस्त्रेताख्ये ऽनंतरे कृतात्

ពេលសន្ធិនោះបាត់បង់ទៅ ប្រជាជនក៏ក្លាយជា “មានសី” គឺកើតពីចិត្ត។ នៅយុគបន្ទាប់ដែលហៅថា ត្រេតា បន្ទាប់ពីក្រឹត សិទ្ធិបានលេចឡើង។

Verse 67

सर्गादौ या मयाष्टौ तु मानस्यो वै प्रकीर्तिताः / अष्टौ ताः क्रमयोगेन सिद्धयो यांति संक्षयम्

នៅដើមសೃષ્ટិ ខ្ញុំបានប្រកាសអំពីសិទ្ធិមានសីចំនួនប្រាំបី។ សិទ្ធិទាំងប្រាំបីនោះ នឹងចុះខ្សោយទៅតាមលំដាប់។

Verse 68

कल्पादौ मानसी ह्येका सिद्धिर्भवति सा कृते / मन्वंतरेषु सर्वेषु चतुर्युगविभागशः

នៅដើមកល្បៈ ក្នុងក្រឹតយុគ មានសិទ្ធិមានសីតែមួយ។ ក្នុងមន្វន្តរ​ទាំងអស់ ការរៀបចំនេះប្រព្រឹត្តទៅតាមការបែងចែកចតុរយុគ។

Verse 69

वर्णाश्रमाचारकृतः कर्मसिद्ध्युद्भवः कृतः / संध्या कृतस्य पादेन संक्षेपेण वशात्ततः

ដោយកម្មដែលប្រព្រឹត្តតាមធម៌វណ្ណាអាស្រម បានកើតមានសិទ្ធិផល។ នៅសន្ធ្យានៃក្រឹតយុគ សិទ្ធិនោះបានសង្ខេបចុះនៅសល់តែ១ភាគ (មួយបាទ) ហើយស្ថិតក្រោមអំណាច។

Verse 70

कृतसंध्यांशका ह्येते त्रीनादाय परस्परम् / हीयंते युगधर्मास्ते तपःश्रुतबलायुषः

ទាំងបីនេះទទួលយកភាគសន្ធ្យានៃក្រឹតយុគ បន្តបន្ទាប់គ្នា។ ធម៌ប្រចាំយុគក៏ថយចុះ—តបៈ ស្រុតិ កម្លាំង និងអាយុកាលក៏ខ្សោយចុះ។

Verse 71

कृते कृताशे ऽतीते तु वभूव तदनन्तरम् / त्रेतायुगसमुत्पत्तिः सांशा च ऋषिसत्तमाः

ពេលភាគនៃក្រឹតយុគបានកន្លងផុតទៅ បន្ទាប់មកភ្លាមៗ ត្រេតាយុគក៏កើតឡើង; ឱ ឫសីដ៏ប្រសើរ វាក៏មានភាគបន្សំដែរ។

Verse 72

तस्मिन् क्षीणे कृतांशे वै तासु शिष्टासु सप्तसु / कल्पादौ संप्रवृत्तायास्त्रेतायाः प्रसुखे तदा

នៅពេលភាគនៃក្រឹតយុគបានស្រកស្រាល ហើយនៅសល់ក្នុងស្ថានភាព៧ដែលនៅសេសសល់នោះ នៅដើមកល្បៈ ត្រេតាយុគដែលចាប់ផ្តើមដំណើរការ កាលនោះមានសុខសាន្ត។

Verse 73

प्रणश्यति तदा सिद्धिः कालयोगेन नान्यथा / तस्यां सिद्धौ प्रनष्टायामन्या सिद्धिरजायत

នៅពេលនោះ សិទ្ធិរលាយទៅដោយអំណាចនៃកាលយោគតែប៉ុណ្ណោះ មិនមែនដោយហេតុផ្សេងទេ។ ពេលសិទ្ធិនោះបាត់ទៅ សិទ្ធិមួយទៀតក៏កើតឡើង។

Verse 74

अपांशौ तौ प्रतिगतौ तदा मेघात्माना तु वै / मेघेभ्यः स्तनयितृभ्यः प्रवृत्तं पृष्टिसर्जनम्

ពេលភាគនៃទឹកទាំងពីរនោះត្រឡប់មកវិញ នោះបានក្លាយជាសភាពមេឃ; ពីមេឃដែលរន្ទះគ្រហឹម បានចាប់ផ្តើមមានការហូរចេញនៃទឹកពីផ្នែកខ្នង។

Verse 75

सकृदेव तया वृष्ट्या संसिद्धे पृषिवीतले / प्रजा आसंस्ततस्तासां वृक्षश्च गृह संज्ञिताः

ដោយភ្លៀងតែម្តងនោះ ផ្ទៃផែនដីក៏សម្បូរបែប; បន្ទាប់មកសត្វលោកបានកើតឡើង ហើយសម្រាប់ពួកគេ ដើមឈើត្រូវបានហៅថា ‘ផ្ទះ’។

Verse 76

सर्वः प्रत्युपभोगस्तु तासां तेभ्यो व्यजायत / वर्त्तयंतेस्म तेभ्यस्तास्त्रेतायुगमुखे प्रजाः

អ្វីៗសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ទាំងអស់របស់ពួកគេ កើតចេញពីវានោះឯង; ហើយនៅដើមយុគត្រេតា ប្រជាសត្វទាំងនោះរស់នៅដោយពឹងផ្អែកលើវា។

Verse 77

ततः कालेन महता तासामेव विपर्ययात् / संगलोलात्मको भावस्तदा ह्याकस्मिको ऽभवत्

បន្ទាប់មក ពេលវេលាយូរណាស់កន្លងទៅ ដោយសារការប្រែប្រួលក្នុងពួកគេឯង សភាពចលាចលមួយបានកើតឡើងភ្លាមៗនៅពេលនោះ។

Verse 78

यत्तद्भवति नारीणां जीवितांते तदार्तवम् / तदा तद्वै न भवति पुनर्युगबलेन तु

អ្វីដែលកើតមានជា ‘អារតវ’ ចំពោះស្ត្រីនៅចុងជីវិត នោះនៅពេលនោះមិនកើតឡើងទេ; ដោយអំណាចនៃយុគ វាបានប្រែប្រួលឡើងវិញ។

Verse 79

तासां पुनः प्रवृत्तं तन्मासिमासि तदार्तवम् / ततस्तेनैव योगेन वर्त्तते मैथुनं तदा

បន្ទាប់មក រដូវរបស់នាងទាំងឡាយបានកើតឡើងវិញរៀងរាល់ខែ; ហើយដោយយោគដដែលនោះ នៅពេលនោះការរួមស្នេហា (មೈថុន) ក៏ប្រព្រឹត្តទៅ។

Verse 80

तेषां तत्का लभावित्वान्मासिमास्युपगच्छताम् / अकाले चार्तवोत्पत्त्या गर्भोत्पत्तिस्तदाभवत्

ដោយសារតែច្បាប់នៃកាលៈទេសៈនោះមកដល់ពួកនាងរៀងរាល់ខែ; ហើយព្រោះរដូវកើតឡើងទោះមិនទាន់ដល់ពេល ការកើតមានគភ៌ក៏បានកើតឡើងនៅពេលនោះ។

Verse 81

विपर्ययेण तेषां तु तेन तत्काल भाविता / प्रणश्यंति ततः सर्वे वृक्षास्ते गृहसंज्ञिताः

ប៉ុន្តែដោយការប្រែប្រួលទៅវិញទៅមក ព្រោះឥទ្ធិពលនៃកាលៈនោះដែរ ដើមឈើទាំងអស់ដែលហៅថា ‘គ្រឹហ’ ក៏វិនាសទៅនៅពេលនោះ។

Verse 82

ततस्तेषु प्रनष्टेषु विभ्रांता व्याकुलेन्द्रियाः / अभिध्यायंति ताः सिद्धिं सत्याभिध्यायिनस्तदा

ពេលវាទាំងនោះវិនាសទៅ អ្នកដែលសមាធិលើសច្ចៈក៏ស្រពិចស្រពិល និងអារម្មណ៍រំខាន; បន្ទាប់មកពួកគេបានសមាធិលើសិទ្ធិ (siddhi) នោះ។

Verse 83

प्रादुर्बभूवुस्तेषां तु वृक्षास्ते गृहसंज्ञिताः / वस्त्राणि च प्रसूयंते फलान्याभरणानि च

បន្ទាប់មក ដើមឈើដែលហៅថា ‘គ្រឹហ’ បានលេចឡើងវិញសម្រាប់ពួកគេ; ហើយវាបានបង្កើតសម្លៀកបំពាក់ ផ្លែឈើ និងគ្រឿងអលង្ការផងដែរ។

Verse 84

तथैव जायते तेषां गन्धर्वाणां रसान्वितम् / आन्वीक्षिकं महावीर्यं पुटके पुटके मधु

ដូច្នោះដែរ សម្រាប់ពួកគន្ធರ್ವៈ មានទឹកឃ្មុំពោរពេញដោយរសជាតិ កើតឡើង; ក្នុងបុតកៈនីមួយៗ បង្ហាញអានុភាពដ៏មហិមា និងសិទ្ធិអាន្វីក្សិកី។

Verse 85

तेन ता वर्त्तयन्ति स्ममुखे त्रेतायुगस्य वै / त्दृष्टपुष्टास्तया सिद्ध्या प्रजास्ता विगतज्वराः

ដោយអំណាចនោះ ពួកគេបានដំណើរការជីវិតនៅដើមយុគត្រេតា; ដោយសិទ្ធិនោះបានបំប៉ន ប្រជាជនក៏ក្លាយជាមិនមានជំងឺក្តៅខ្លួន។

Verse 86

ततः कालांतरेप्येवं पुनर्लोभावृताः प्रजाः / वृक्षांस्ताः पर्यगृह्णंत मधु वा माक्षिकं बलात्

បន្ទាប់មក កាលកន្លងទៅ ប្រជាជនត្រូវលោភគ្របដណ្តប់ម្តងទៀត; ពួកគេបានព័ទ្ធដើមឈើ ហើយយកទឹកឃ្មុំ ឬទឹកឃ្មុំពីឃ្មុំដោយបង្ខំ។

Verse 87

तासां तेनापचारेण पुनर्लोभकृतेन वै / प्रनष्टा प्रभुणा सार्द्धं कल्पवृक्षाः क्वचित्क्वचित्

ដោយសារអំពើល្មើសនោះ និងលោភដែលកើតឡើងម្តងទៀត នៅកន្លែងខ្លះៗ ដើមកល្បវೃក្សៈក៏វិនាសទៅជាមួយព្រះអម្ចាស់។

Verse 88

तस्यामेवाल्पशिष्टायां सिद्ध्यां कालवशात्तदा / वर्त्तंते चानया तासां द्वंद्वान्यत्युत्थितानि तु

ក្រោមអំណាចកាលៈ នៅពេលនោះ សិទ្ធិនោះនៅសល់តែបន្តិច; ដោយហេតុនោះ ទ្វន្ទ្វៈដ៏ខ្លាំងក្លាបានកើតឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងពួកគេ។

Verse 89

शीतवातातपास्तीव्रास्ततस्ता दुःखिता भृशम् / द्वंद्वैस्तैः पीड्यमानास्तु चुक्रुशुरावृणानि वा

ដោយរងការបង្ខិតបង្ខំពីភាពត្រជាក់ ខ្យល់ និងកម្ដៅដ៏ខ្លាំង ដែលជាគូប្រឆាំងគ្នា ពួកគេកើតទុក្ខយ៉ាងខ្លាំង។ ពួកគេបានយំស្រែកដោយសោកសៅ ហើយបង្ហាញរបួសរបស់ខ្លួនផងដែរ។

Verse 90

कृत्वा द्वन्द्वप्रतीयातं निकेतानि विचेतसः / पूर्व निकामचारास्ते ह्यनिकेता यथाभवन्

ដើម្បីទប់ទល់នឹងទុក្ខពីភាពជាគូប្រឆាំង ពួកគេបានសង់ទីលំនៅ ប៉ុន្តែចិត្តនៅតែរងការរំខាន។ អ្នកដែលមុននេះដើរតាមចិត្តប្រាថ្នា ក៏នៅតែដូចជាមនុស្សគ្មានទីពឹង។

Verse 91

यथायोगं यथाप्रीति निकेतेष्ववसन्पुरा / मधुधुन्वत्सु निष्ठेषु पर्वतेषु नदीषु च

កាលពីមុន ពួកគេរស់នៅតាមសមស្រប និងតាមចិត្តពេញចិត្ត—នៅទីកន្លែងសម្បូរទឹកឃ្មុំ លើភ្នំ និងតាមមាត់ទន្លេផងដែរ។

Verse 92

संश्रयंति च दुर्गाणि धन्वपावर्तमौदकम् / यथाजोषं यथाकामं समेषु विषमेषु च

ពួកគេក៏បានជ្រកកោននៅកន្លែងការពារដ៏លំបាក—ក្នុងដីរាបស្មៅស្ងួត ក្នុងវង់ទឹក និងក្នុងទីក្រុង/បន្ទាយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងទឹក—តាមចិត្តពេញចិត្ត និងតាមប្រាថ្នា ទាំងលើដីរាប និងដីលំបាក។

Verse 93

आरब्धास्तान्निकेतान्वै कर्तुं शीतोष्णवारणात् / ततस्तान्निर्मयामासुः खेटानि च पुराणि च

ដើម្បីទប់ស្កាត់ភាពត្រជាក់ និងកម្ដៅ ពួកគេបានចាប់ផ្តើមសង់ទីលំនៅទាំងនោះ។ បន្ទាប់មក ពួកគេក៏បានបង្កើតភូមិ និងទីក្រុងបុរាណផងដែរ។

Verse 94

ग्रामांश्चैव यथाभागं तथैव नगराणि च / तेषामायामविष्कंभाः सन्निवेशांतराणि च

ពួកគេបានរៀបចំភូមិទាំងឡាយតាមចំណែកដូចគួរ ហើយក៏រៀបចំទីក្រុងដែរ; ប្រវែង-ទទឹង និងបែបផែននៃការតាំងទីលំនៅផ្សេងៗក៏ត្រូវបានកំណត់។

Verse 95

चक्रुस्तदा यथाज्ञानं मीत्वामीत्वात्मनोगुलैः / मानार्थानि प्रमाणानि तदा प्रभृति चक्रिरे

នៅពេលនោះ ពួកគេតាមចំណេះដឹងរបស់ខ្លួន បានវាស់ដោយម្រាមដៃរបស់ខ្លួនម្តងហើយម្តងទៀត ហើយបង្កើតស្តង់ដារសម្រាប់ការវាស់; ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ស្តង់ដារទាំងនោះបានប្រើប្រាស់។

Verse 96

ययांगुलप्रदेशांस्त्रीन्हस्तः किष्कुं धनूंषि च / दश त्वंगुलपर्वाणि प्रादेश इति संज्ञितः

ដោយវិធីនេះ ពីបីផ្នែកម្រាមដៃ (អង្គុល-ប្រទេស) បានកំណត់ជាមាត្រដូចជា ‘ហស្ត’, ‘កិષ្កុ’ និង ‘ធនុษ’; ហើយដប់សន្លាក់ម្រាមដៃត្រូវហៅថា ‘ប្រាទេស’।

Verse 97

अंगुष्ठस्य प्रदेशिन्या व्यासप्रादेश उच्यते / तालः स्मृतो मध्यमया गोकर्णश्चाप्यनामया

មាត្រដែលបង្កើតដោយម្រាមមេដៃ និងម្រាមចង្អុល ត្រូវហៅថា ‘វ្យាស-ប្រាទេស’; ដោយម្រាមកណ្ដាលហៅថា ‘តាល’, និងដោយម្រាមនាងហៅថា ‘គោក័ណ៌’ ផងដែរ។

Verse 98

कनिष्ठया वितस्तिस्तु द्वादशांगुल उच्यते / रत्निरंगुलपर्वाणि संख्यया त्वेकविशतिः

‘វិតស្តិ’ ដែលវាស់ដោយម្រាមកូន ត្រូវបាននិយាយថាមានដប់ពីរ អង្គុល; ចំណែក ‘រត្និ’ មានចំនួនសន្លាក់ម្រាមដៃតាមការរាប់ស្មើម្ភៃមួយ។

Verse 99

चत्वारि विंशतिश्चैव हस्तः स्यादंगुलानि तु / किष्कुः स्मृतो द्विरत्निस्तु द्विचत्वारिंशदंगुलः

ហស្ត (hasta) ត្រូវបានចាត់ថា មាន ២៤ អង្គុល។ កិષ្កុ (kiṣku) ឬ ទ្វិរត្និ មាន ៤២ អង្គុល តាមស្ម្រឹតិ។

Verse 100

चतुर्हस्तो धनुर्द्दंडो नालिका युगमेव च / धनुःसहस्त्रे द्वे तत्र गव्यूतिस्तौः कृता तदा

ធ្នូរដណ្ឌ (dhanurdaṇḍa) មានប្រវែង ៤ ហស្ត; នាលិកា និង យុគ ក៏ជាឯកតាវាស់។ ក្នុង ១,០០០ ធ្នូ កំណត់ថា មាន ២ កវ្យូតិ (gavyūti)។

Verse 101

अष्टौ धनुःसहस्राणि योजनं तैर्विभावितम् / एतेन योजनेनेह सन्निवेशास्ततः कृताः

ធ្នូ ៨,០០០ ត្រូវបានកំណត់ជា ១ យោជនៈ។ ដោយមាត្រយោជនៈនេះហើយ ទីតាំងស្នាក់នៅ (សន្និវេស) ត្រូវបានរៀបចំ។

Verse 102

चतुर्णामथ दुर्गाणां स्वयमुत्थानि त्रीणि च / चतुर्थ कृतिमं दुग तस्य वक्ष्यामि निर्णयम्

ទុರ್ಗ (durga) មាន ៤ ប្រភេទ; ក្នុងនោះ ៣ ជាទុರ್ಗកើតឡើងដោយខ្លួនឯង (ធម្មជាតិ)។ ប្រភេទទី ៤ ជាទុರ್ಗសិប្បនិម្មិត—ខ្ញុំនឹងពោលការវិនិច្ឆ័យរបស់វា។

Verse 103

सोत्सेधरंध्रप्राकारं सर्वतः खातकावृतम् / रुचकः प्रतिकद्वारं कुमारीपुरमेव च

ទុರ್ಗដែលមានជញ្ជាំងព័ទ្ធជុំវិញមានកម្ពស់ទាបខ្ពស់ និងមានរន្ធ ហើយត្រូវបានព័ទ្ធដោយខណ្ឌក (parit) គ្រប់ទិស គេហៅថា ‘រុចក’ (Rucaka)។ ‘ប្រតិកទ្វារ’ និង ‘កុមារីបុរ’ ក៏ជាប្រភេទដែរ។

Verse 104

द्विहस्तः स्रोतसां श्रेष्ठं कुमारीपुरमञ्चतान् / हस्तस्रोतो दशश्रेष्ठो नवहस्तोष्ट एव च

ក្នុងចំណោមស្ទឹងសាយទាំងឡាយ ‘ទ្វិហស្ត’ ត្រូវបានសរសើរថាល្អឥតខ្ចោះ ហូរជិតកុមារីបុរៈ។ ក្នុង ‘ហស្តស្រូត’ ប្រភេទដប់ហស្តល្អបំផុត ហើយក៏មាននិយាយពីប្រាំបួនហស្ត និងប្រាំបីហស្តផងដែរ។

Verse 105

खेटानां च पुराणां च ग्रामाणां चैव सर्वशः / त्रिविधानां च दुर्गाणां पर्वतोदकधन्विनाम्

អំពីខេត្ត/ទីប្រជុំជន (ខេត) ទីក្រុង និងភូមិទាំងអស់; ហើយអំពីទ័ពក្រុងបីប្រភេទ គឺទ័ពក្រុងភ្នំ ទ័ពក្រុងទឹក និងទ័ពក្រុងធន្វ (ព្រៃ/ដីរាំង)។

Verse 106

कृत्रिमाणां च दुर्गाणां विष्कम्भायाममेव च / योजनादर्द्धविष्कम्भमष्टभागाधिकायतम्

សម្រាប់ទ័ពក្រុងសិប្បនិម្មិតផងដែរ កំណត់ទទឹងនិងបណ្តោយដូចនេះ៖ ទទឹងកន្លះយោជនៈ ហើយបណ្តោយលើសពីនោះមួយភាគប្រាំបី។

Verse 107

परमार्द्धार्द्धमायामं प्रागुदक्प्लवनं पुरम् / छिन्नकर्णविकर्णं च व्यजनाकृतिसंस्थितम्

ទីក្រុងនោះគួរមានបណ្តោយតាមមាត្រា ‘បរមារទ្ធារទ្ធ’ ហើយដីគួរលំអៀងទៅទិសកើត និងទិសជើង។ មុំខ្លះត្រូវកាត់ចេញ មុំខ្លះត្រូវពង្រីក ហើយរៀបចំដូចរាងកង្ហារ។

Verse 108

वृत्तं वज्रं च दीर्घ च नगरं न प्रशस्यते / चतुरस्रयुतं दिव्यं प्रशस्तं तैः पुरं कृतम्

ទីក្រុងរាងមូល រាងវជ្រៈ ឬរាងវែង មិនត្រូវបានសរសើរ។ ពួកគេបានសាងសង់ទីក្រុងរាងចតុកោណ ដែលទេវភាព និងប្រសើរជាមង្គល។

Verse 109

चतुर्विंशत्परं ह्रस्वं वास्तु वाष्टशतं परम् / अत्र मध्यं प्रशंसंति ह्रस्वं काष्ठविवर्ज्जितम्

ផ្ទះដែលមានទំហំតិចជាងម្ភៃបួន គេហៅថា ‘ហ្រស្វ’ ហើយរហូតដល់ប្រាំបីរយ គេចាត់ថា ‘វាស্তু’ ប្រសើរ។ នៅទីនេះគេសរសើរផ្នែកកណ្ដាល—តូច និងគ្មានឈើ។

Verse 110

अथ किष्कुशतान्यष्टौ प्राहुर्मुख्यं निवेशनम् / नगरादर्द्धविषकंभः खेटं पानं तदूर्द्धतः

បន្ទាប់មក គេនិយាយថា ទំហំប្រាំបីរយ កិષ្កុ គឺជាទីលំនៅសំខាន់។ ‘ខេត’ មានទំហំស្មើពាក់កណ្តាលអង្កត់ផ្ចិតនៃទីក្រុង ហើយលើសពីនោះហៅថា ‘បាន’។

Verse 111

नगराद्योजनं खेटं खेटाद्गामोर्द्धयोजनम् / द्विक्रोशः परमा सीमा क्षेत्रसीमा चतुर्द्धनुः

ពីទីក្រុងរហូតដល់មួយយោជនៈ គេហៅថា ‘ខេត’; ពីខេតរហូតដល់កន្លះយោជនៈ គេហៅថា ‘គាម’ (ភូមិ)។ ពីរក្រូសៈជាព្រំដែនខ្ពស់បំផុត ហើយព្រំដែនស្រែគឺបួនធនុ។

Verse 112

विंशद्धनूंषि विस्तीर्णो दिशां मार्गस्तु तैः कृतः / विंशद्धनुर्ग्राममार्गः सीमामार्गो दशैव तु

ពួកគេបានធ្វើផ្លូវតាមទិសទាំងឡាយឲ្យទទឹងម្ភៃធនុ។ ផ្លូវភូមិក៏ម្ភៃធនុដែរ ប៉ុន្តែផ្លូវព្រំដែនមានតែដប់ធនុ។

Verse 113

धनूंषि दश विस्तीर्णः श्रीमान् राजपथः कृतः / नृवाजिरथनागानामसंबाधस्तु संचरः

បានសាងសង់រាជផ្លូវដ៏រុងរឿង ទទឹងដប់ធនុ ដើម្បីឲ្យមនុស្ស សេះ រទេះ និងដំរី អាចធ្វើដំណើរបានដោយមិនចង្អៀត។

Verse 114

धनूंषि चापि चत्वारि शाखारथ्याश्च तैर्मिताः / त्रिका रथ्योपरथ्याः स्युर्द्विका श्चाप्युपरत्यकाः

ផ្លូវសាខា (śākhā-rathyā) ត្រូវបានកំណត់ដោយមាត្រា៤ធ្នូ។ ផ្លូវលើ (rathyoparathyā) ៣ធ្នូ និងផ្លូវលើតូច (uparatyakā) ២ធ្នូ។

Verse 115

जंघापथश्चतुष्पादस्त्रिपदं च गृहांतरम् / धृतिमार्गस्तूर्द्धषष्ठं क्रमशः पदिकः स्मृतः

ជំឃាបថ (jaṃghāpatha) មានទំហំ ៤ pāda ហើយចន្លោះរវាងផ្ទះ ៣ pāda។ ធ្រឹតិមារគ (dhṛtimārga) ត្រូវចាត់ថា ‘ūrdhva-ṣaṣṭha’ គឺលើកខ្ពស់តាមភាគមួយក្នុងប្រាំមួយ; តាមលំដាប់ហៅថា padika។

Verse 116

अवस्कारपरीवारः पादमात्रं समंततः / कृतेषु तेषु स्थानेषु पुनर्गेहगृहाणि वै

បរិវេណអវស្ការ (លាន/ទីធ្លា) ត្រូវទុកជុំវិញត្រឹម ១ pāda ប៉ុណ្ណោះ។ ពេលទីតាំងទាំងនោះរួចរាល់ហើយ ក៏សង់ផ្ទះនិងលំនៅឡើងវិញ។

Verse 117

यथा ते पूर्वमासंश्च वृक्षास्तु गृह संस्थिताः / तथा कर्तुं समारब्धाश्चिंतयित्वा पुनः पुनः

ដូចដែលមុននេះដើមឈើបានស្ថិតនៅជាមួយផ្ទះៗយ៉ាងណា ពួកគេក៏ចាប់ផ្តើមធ្វើឲ្យដូច្នោះវិញ ដោយគិតពិចារណាម្តងហើយម្តងទៀត។

Verse 118

वृक्षस्यार्वाग्गताः शाखा इतश्चैवापरा गताः / अत ऊर्द्ध गताश्चान्या एवं तिर्यग्गताः परा

សាខាខ្លះនៃដើមឈើលាតចុះក្រោម; ខ្លះលាតទៅខាងនេះ និងខ្លះទៅខាងនោះ។ ខ្លះលាតឡើងលើ; ហើយខ្លះទៀតលាតទៅទិសទ្រេតផងដែរ។

Verse 119

बुद्ध्यान्विष्य यथान्यायं वृक्षशाखा गता यथा / यथा कृतास्तु तैः शाखास्त स्माच्छालास्तु ताः स्मृताः

ដោយស្វែងរកដោយប្រាជ្ញាតាមគន្លងត្រឹមត្រូវ ដូចសាខាដើមឈើដែលលាតសន្ធឹង; ដូច្នេះអ្វីដែលពួកគេធ្វើឲ្យមានរាងដូចសាខា ត្រូវបានចងចាំថា ‘សាលា’។

Verse 120

एवं प्रसिद्धाः शाखाभ्यः शालोश्चैव गृहाणि च / तस्मात्ताश्च स्मृताः शालाः शालात्वं तासु तत्स्मृतम्

ដូច្នេះពីសាខាទាំងឡាយ ‘សាលា’ ក៏ល្បី ហើយពី ‘សាលា’ ក៏មានន័យថា ផ្ទះផងដែរ; ហេតុនេះវាត្រូវបានហៅថា ‘សាលា’ និងលក្ខណៈ ‘ភាពជាសាលា’ ត្រូវបានទទួលស្គាល់នៅក្នុងវា។

Verse 121

प्रसीदंति यतस्तेषु ततः प्रासादसंज्ञितः / तस्माद् गृहाणि शालाश्च प्रासादाश्चैव संज्ञिता

ព្រោះនៅក្នុងវា ចិត្តក៏ស្រស់ស្រាយសុខសាន្ត ដូច្នេះវាត្រូវបានហៅថា ‘ប្រាសាទ’; ហេតុនេះ ផ្ទះ សាលា និងប្រាសាទទាំងឡាយ ក៏ត្រូវបានដាក់នាមដូចគ្នា។

Verse 122

कृत्वा द्वंद्वाभिघातास्तान्त्वार्तोपायमचिंतयान् / नष्टेषु मधुना सार्द्धं कल्पवृक्षेषु वै तदा

នៅពេលនោះ ពេលដើមកល្បវೃក្សទាំងឡាយជាមួយទឹកឃ្មុំបានវិនាសអស់ ពួកគេបានទ្រាំទ្រការប៉ះទង្គិចនៃភាពទ្វេភាគ ហើយគិតរកវិធីបំបាត់ទុក្ខ។

Verse 123

विषादव्याकुलास्ता वै प्रजाः सृष्टास्तु दर्शिताः / ततः प्रादुर्बभौ तासां सिद्धिस्त्रेतायुगे तदा

ប្រជាជនទាំងនោះដែលរងភាពសោកសៅវឹកវរ ត្រូវបានបង្កើត និងបង្ហាញឲ្យឃើញ; បន្ទាប់មក នៅកាលនោះក្នុងយុគត្រេតា សិទ្ធិ (សមិទ្ធិ) របស់ពួកគេបានលេចឡើង។

Verse 124

सर्वार्थसाधका ह्यन्या वृष्टिस्तासां निकामतः / तासां वृष्ट्युदकानीह यानि मिष्टगतानि च

ក្នុងចំណោមពួកនោះ មានភ្លៀងមួយទៀតដែលសម្រេចគ្រប់ប្រយោជន៍ ហើយធ្លាក់តាមព្រះបំណងរបស់ពួកគេ។ នៅទីនេះ ទឹកភ្លៀងនោះ និងអ្វីដែលក្លាយជារសផ្អែមក៏បានបង្ហាញឡើង។

Verse 125

एवं नयः प्रवृत्तस्तु द्वितीये वृष्टिसर्जने / ये परस्तादपां स्तोकाः संपाताः पुथिवीतले

ដូច្នេះ លំដាប់នេះបានដំណើរក្នុងការបង្កើតភ្លៀងលើកទីពីរ។ បន្ទាប់មក ដំណក់ទឹកទាំងឡាយបានធ្លាក់ចុះមកលើផ្ទៃផែនដី។

Verse 126

अपां भूमेस्तु संयोगादोषध्यस्तास्तदाभवन् / पुष्पमूलफलिन्यस्तु ओषध्यस्ता हि जज्ञिरे

ដោយសារការរួមបញ្ចូលរវាងទឹក និងដី នៅពេលនោះ ឱសថជាតិទាំងឡាយបានកើតឡើង។ ហើយឱសថជាតិទាំងនោះកើតជាមួយផ្កា ឫស និងផ្លែ។

Verse 127

अफालकृष्टाश्चानुप्ता ग्राभ्यारम्याश्चतुर्द्दश / ऋतुपुष्पफलाश्चैव वृक्षा गुल्माश्च जज्ञिरे

វាមិនបានកាប់ដីដោយនង្គ័ល មិនបានសាបព្រោះទេ ប៉ុន្តែកើតជាប្រភេទដប់បួន ដែលជារុក្ខជាតិជនបទ និងស្រស់ស្អាត។ ហើយដើមឈើ និងព្រៃព្រឹក្សាដែលផ្កា-ផ្លែតាមរដូវក៏កើតឡើងដែរ។

Verse 128

प्रादुर्भूतास्तु त्रेतायां मायायामौषधस्य वा / तदौषधेन वर्तंते प्रजास्त्रेता मुखे तदा

នៅក្នុងយុគត្រេតា ពួកវាបានលេចឡើងដោយអំណាចមាយានៃឱសថជាតិ។ នៅពេលនោះ ក្នុងដើមយុគត្រេតា ប្រជាជនរស់នៅដោយឱសថជាតិនោះ។

Verse 129

ततः पुनरभूत्तासां रागो लोभस्तु सर्वदा / अवश्यभाविनार्थेन त्रेतायुगवशेन च

បន្ទាប់មក ក្នុងពួកគេបានកើតឡើងវិញជានិច្ចនូវសេចក្តីចងចិត្ត និងលោភលន់ ដោយហេតុដែលជៀសមិនរួច និងដោយអំណាចនៃយុគត្រេតា។

Verse 130

ततस्ते पर्यगृह्णंस्तु नदीक्षेत्राणि पर्वतान् / वृक्षगुल्मौषधीश्चैव प्रसह्य तु यथाबलम्

បន្ទាប់មក ពួកគេបានព័ទ្ធយកទន្លេ វាលស្រែ និងភ្នំទាំងឡាយ; ហើយបានបង្ខំយកដើមឈើ ព្រៃព្រឹក្ស និងឱសថ ដោយអំណាចតាមកម្លាំងរបស់ខ្លួន។

Verse 131

सिद्धात्मानस्तु ये पूर्वं व्याख्याता वः कृते मया / ब्रह्मणो मानसास्ते वै उत्पन्ना ये जनादिह

សិទ្ធាត្មាដែលខ្ញុំបានពន្យល់ជាមុនសម្រាប់អ្នកទាំងឡាយ នោះពិតជាកូនប្រសារចិត្ត (មនសបុត្រ) របស់ព្រះព្រហ្មា ដែលបានកើតឡើងនៅទីនេះតាំងពីដើមកាល។

Verse 132

शांता ये शुष्मिणश्चैव कर्मिणो दुःखितास्तथा / तत आवर्त्तमानास्ते त्रेतायां जज्ञिरे पुनः

អ្នកដែលស្ងប់ស្ងាត់ អ្នកដែលមានឥទ្ធិពល អ្នកដែលប្រកបកម្ម និងអ្នកដែលទុក្ខទ្រាំ—ពួកគេបានវិលត្រឡប់ពីទីនោះ ហើយកើតឡើងវិញក្នុងយុគត្រេតា។

Verse 133

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याःशूद्रा द्रोहजनास्तथा / भाविताः पूर्वजातीषु ख्यात्या ते शुभपापयोः

ទាំងព្រាហ្មណ៍ ក្សត្រីយ៍ វៃស្យៈ សូទ្រៈ និងមនុស្សក្បត់ផងដែរ—ពួកគេត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងជាតិមុនៗ តាមកេរ្តិ៍ឈ្មោះនៃកុសល និងបាប។

Verse 134

ततस्ते प्रबला ये तु सत्यशीला अहिंसकाः / वीतलोभा जितात्मानो निवसंति स्मृतेषु वै

បន្ទាប់មក អ្នកមានកម្លាំងទាំងឡាយ មានសីលធម៌សច្ចៈ មិនបៀតបៀន លះបង់លោភៈ និងឈ្នះខ្លួនឯង រស់នៅតាមបទបញ្ញត្តិស្ម្រឹតិ។

Verse 135

परिग्रहं न कुर्वंति वदंतस्तु उपस्थिताः / तेषां कर्माणि कुर्वंति तेभ्यश्चैवाबलाश्च ये

ពួកគេនៅជិតហើយបង្រៀន តែមិនប្រមូលកាន់កាប់ទ្រព្យ; អ្នកខ្សោយកម្លាំងបានធ្វើកិច្ចការរបស់ពួកគេជំនួសឲ្យ។

Verse 136

परिचर्यासु वर्त्तन्ते तेभ्यश्चान्ये ऽल्पतेजसः / एवं विप्रतिपन्नेषु प्रपन्नेषु परस्परम्

អ្នកដទៃដែលមានតេជៈតិច បានរស់នៅក្នុងការបម្រើពួកគេ; ដូច្នេះពេលពឹងផ្អែកគ្នាទៅវិញទៅមក ក៏ធ្លាក់ចូលស្ថានភាពច្របូកច្របល់រវាងគ្នា។

Verse 137

तेन दोषेण वै शांता ओषध्यो नितरां तदा / प्रनष्टा गृह्यमाणा वै मुष्टिभ्यां सिकता यथा

ដោយសារកំហុសនោះ នៅពេលនោះ ឱសថជាតិដែលស្ងប់ស្ងាត់បានស្រកស្រាលយ៉ាងខ្លាំង រហូតដូចជាបាត់បង់; ដូចខ្សាច់ដែលកាន់ក្នុងកណ្ដាប់ដៃហើយរអិលចេញ។

Verse 138

अथास्य तु युगबलाद्गाम्यारण्याश्चतुर्द्दश / फलैर्गृह्णंति पुष्पैश्च तथा मूलैश्च ताः पुनः

បន្ទាប់មក ដោយអំណាចនៃយុគនោះ ប្រភេទទាំងដប់បួន ដែលមានទាំងជាតិភូមិ និងជាតិព្រៃ បានត្រូវប្រមូលយកឡើងវិញដោយផ្លែ ដោយផ្កា និងដោយឫស។

Verse 139

ततस्तासु प्रनष्टासु विभ्रांतास्ताः प्रजास्तदा / क्षुधाविष्टास्तदा सर्वा जग्मुस्ता वै स्वयम्भुवम्

ពេលអស់វត្ថុទាំងនោះបាត់បង់ទៅ ប្រជាសត្វទាំងឡាយក៏វង្វេង និងរងទុក្ខដោយសេចក្តីឃ្លាន ហើយទាំងអស់បានទៅស្វែងរកព្រះព្រហ្មា ស្វយម្ភូ។

Verse 140

वृत्त्यर्थमभिलिप्संत्यो ह्यादौ त्रेतायुगस्य ताः / ब्रह्मा स्वयंभूर्भगवान् ज्ञात्वा तासां मनीषितम्

នៅដើមយុគត្រេតា ពួកគេចង់បានជីវភាព; ព្រះភគវាន ព្រហ្មា ស្វយម្ភូ បានដឹងចិត្តគំនិតរបស់ពួកគេ។

Verse 141

पुष्टिप्रत्यक्षदृष्टेन दर्शनेन विचार्य सः / ग्रस्ताः पृथिव्या त्वोषध्यो ज्ञात्वा प्रत्यरूहत्पुनः

ដោយការពិចារណាតាមទស្សនៈដែលឃើញច្បាស់អំពីការចិញ្ចឹមបំប៉ន ព្រះองค์បានដឹងថា ផែនដីបានលេបយកឱសថរុក្ខជាតិ; បន្ទាប់មកវាបានដុះឡើងវិញ។

Verse 142

कृत्वा वत्सं समेरुं तु दुदोह पृथिवीमिमाम् / दुग्धेयं गौस्तदा तेन बीजानि वसुधातले

ដោយធ្វើភ្នំសុមេរុជាកូនគោ ព្រះองค์បានដោះទឹកដោះពីផែនដីនេះ; ពេលផែនដីដែលមានរូបជាគោត្រូវបានដោះ ទើបគ្រាប់ពូជបានលេចឡើងលើផ្ទៃដី។

Verse 143

जज्ञिरे तानि बीजानि ग्रामारण्यास्तु ताः प्रभुः / ओषध्यः फलपाकाताः क्षणसप्तवशास्तु ताः

គ្រាប់ពូជទាំងនោះបានកើតឡើង; ព្រះអម្ចាស់បានបង្ហាញឱសថរុក្ខជាតិទាំងនៅភូមិ និងព្រៃ—វានៅរហូតដល់ផ្លែទុំ ប៉ុន្តែស្ថិតក្រោមកំណត់ប្រាំពីរខណៈ (អាយុខ្លី)។

Verse 144

व्रीहयश्च यवाश्चैव गोधूमाश्चणकास्तिलाः / प्रियंगव उदारास्ते कोरदुष्टाः सवामकाः

ក្នុងចំណោមធញ្ញជាតិ មានស្រូវ យវៈ សាលី ចណក និងល្ង; ហើយមាន ព្រីយង្គុ ឧទារ កោរទុષ્ટ និងសវាមក—ជាប្រភេទដែលបានពោល។

Verse 145

माषा मुद्गा मसूरास्तु नीवाराः सकुलत्थकाः / हरिकाश्चरकाश्चैव गमः सप्तदश स्मृताः

មાષ មុទ្គ មសូរ នីវារ និងកុលត្ថ; ហើយមាន ហរិកា និងចរកា—ទាំងនេះត្រូវបានចងចាំថា ជា ‘គម’ ចំនួនដប់ប្រាំពីរ។

Verse 146

इत्येता ओषधीनां तु ग्राम्याणां जातयः स्मृताः / श्यामाकाश्चैव नीवारा जर्तिलाः सगवेधुकाः

ដូច្នេះ ប្រភេទនៃរុក្ខជាតិអាហារបែបជនបទ (ក្រាម្យ) ត្រូវបានចងចាំ៖ ស្យាមាក នីវារ ជរតិលា និងរួមទាំង គវេធុក។

Verse 147

कुरुविंदो वेणुयवास्ता मातीर्काटकाः स्मृताः / ग्रामारण्याः स्मृता ह्येता ओषध्यस्तु चतुर्दश

កុរុវិន្ទ វេណុយវ និងមាទីរកាតក—ត្រូវបានរំលឹក; រុក្ខជាតិអាហារបែបភូមិ-ព្រៃទាំងនេះមានចំនួនដប់បួន។

Verse 148

उत्पन्नाः प्रथमस्यैता आदौ त्रेतायुगस्य ह / अफालकृष्टास्ताः सर्वा ग्राम्यारण्यश्चतुर्द्दश

ធញ្ញជាតិទាំងដប់បួន ប្រភេទភូមិ-ព្រៃទាំងនេះ បានកើតឡើងដំបូងនៅដើមយុគត្រេតា; ទាំងអស់លូតលាស់ដោយខ្លួនឯង មិនបានភ្ជួរដោយនង្គ័ល។

Verse 149

वृक्षगुल्मलतावल्ल्यो वीरुधस्तृणजातयः / मूलैः फलैश्च रोहैश्चगृह्णन्पुष्टाश्च यत्फलम्

ដើមឈើ ព្រៃព្រឹក្សា លតា និងវល្លិ រុក្ខជាតិលូន និងស្មៅទាំងឡាយ—ទទួលយកឫស ផ្លែ និងពន្លក ហើយរីកចម្រើនបរិបូរណ៍ ដើម្បីឲ្យផ្លែរបស់ខ្លួន។

Verse 150

पृथ्वी दुग्धा तु बीजानि यानि पूर्वं स्वयंभुवा / ऋतुपुष्पफलास्ता वै ओषध्यो जज्ञिरे त्विह

ព្រះស្វយಂಭូបានដោះទឹកដោះពីផែនដីសម្រាប់គ្រាប់ពូជកាលមុន; ពីគ្រាប់ពូជនោះហើយ នៅទីនេះបានកើតមានឱសថជាតិ ដែលមានផ្កា និងផ្លែតាមរដូវកាល។

Verse 151

यदा प्रसृष्टा ओषध्यो न प्रथंतीह याः पुनः / ततस्तासां च पृत्त्यर्थै वार्तोपायं चकार ह

ពេលឱសថជាតិដែលបានបង្កើតឡើងមិនបានរីករាលដាលនៅទីនេះទៀតទេ នោះព្រះองค์បានរៀបចំវិធីជីវិកា ‘វារតា’ ដើម្បីចិញ្ចឹមបំប៉នពួកវា។

Verse 152

तासां स्वयंभूर्भगवान् हस्तसिद्धिं स्वकर्मजाम् / ततः प्रभृति चौषध्यः कृष्टपच्यास्तु जज्ञिरे

សម្រាប់ពួកវា ព្រះស្វយಂಭូជាព្រះភគវាន បានបង្ហាញ ‘ហស្តសិទ្ធិ’ គឺជាជំនាញដៃដែលកើតពីកិច្ចកម្មរបស់ព្រះองค์; ចាប់តាំងពីពេលនោះ ឱសថជាតិបានកើតជារុក្ខជាតិដែលអាចដាំដុះ និងអាចចម្អិនបាន។

Verse 153

संसिद्धकायो वार्तायां ततस्तासां प्रजापतिः / मर्यादां स्थापयामास ययारक्षत्परस्परम्

ក្រោយពេលបានសម្រេចកាយក្នុង ‘វារតា’ ហើយ ព្រះប្រជាបតិបានស្ថាបនា ‘មર્યាទា’ ជាក្បួនខណ្ឌសម្រាប់ពួកគេ ដើម្បីឲ្យពួកគេការពារគ្នាទៅវិញទៅមក។

Verse 154

ये वै परिग्रहीतारस्तासामासन्बलीयसः / इतरेषां कृतत्राणान् स्थापयामास क्षत्रियान्

អ្នកដែលជាអ្នកទទួលអាណាព្យាបាល និងការពារពួកនោះ គឺមានកម្លាំងខ្លាំង; ហើយក្រោយពេលការពារអ្នកដទៃ គាត់បានស្ថាបនាពួកក្សត្រីយ៍។

Verse 155

उपतिष्ठंति तावंतो यावन्तो निर्मितास्तथा / सत्यं बूत यथाभूतं ध्रुवं वो ब्रह्मणास्तु ताः

ចំនួនប៉ុន្មានដែលត្រូវបានបង្កើតដូច្នោះ ក៏មានប៉ុន្មានដែលមកឈរជិត; ចូរនិយាយសេចក្តីពិតតាមដែលមាន—សូមឲ្យព្រះព្រហ្មធ្វើឲ្យវាមានភាពប្រាកដសម្រាប់អ្នក។

Verse 156

ये चान्ये ह्यबलास्तेषां संरक्षाकर्म्मणि स्थिताः / क्रीतानि नाशयंति स्म पृथिव्यां ते व्यवस्थिताः

ហើយអ្នកដទៃដែលខ្សោយ ត្រូវបានដាក់ឲ្យស្ថិតក្នុងកិច្ចការការពារ; ដោយឈរមាំលើផែនដី ពួកគេបានបំផ្លាញភាពជាទាសករដែលត្រូវបានទិញ។

Verse 157

वैश्यानित्येव तानाहुः कीनाशान्वृत्तिसाधकान् / सेवंतश्च द्रवंतश्च परिचर्यासु ये रताः

ពួកនោះតែងតែត្រូវហៅថា ‘វៃស្យៈ’—កសិករ អ្នកស្វែងរកជីវភាព; អ្នកបម្រើ រវល់រត់រៀបចំ និងរីករាយក្នុងការបម្រើបរិចារ្យា។

Verse 158

निस्तेजसो ऽल्पवीर्याश्च शूद्रांस्तानब्रवीच्च सः / तेषां कर्माणि धर्मांश्च ब्रह्मा तु व्यदधात्प्रभुः

អ្នកដែលគ្មានពន្លឺ និងមានកម្លាំងតិច គាត់ហៅថា ‘សូទ្រ’; ហើយកិច្ចការ និងធម៌របស់ពួកគេ ព្រះព្រហ្មាអម្ចាស់បានកំណត់។

Verse 159

संस्थित्यां तु कृतायां हि यातुर्वर्ण्यस्य तेन वै / पुनः प्रजास्तु ता मोहाद्धर्म्मं तं नान्वपालयन्

ទោះបីបានស្ថាបនារបៀបរបបត្រឹមត្រូវហើយ ក៏ប្រជាជនទាំងនោះដោយសារភាពលង្វែក មិនបានអនុវត្តធម្មៈនោះវិញទេ។

Verse 160

वर्णधर्मैश्च जीवंत्यो व्यरुद्ध्यंत परस्परम् / ब्रह्मा बुद्धा तु तत्सर्वं याथातथ्येन स प्रभुः

ទោះរស់នៅតាមធម៌នៃវណ្ណៈ ក៏ពួកគេវិវាទគ្នាទៅវិញទៅមក; ព្រះព្រហ្មជាព្រះអម្ចាស់បានដឹងទាំងអស់តាមពិត។

Verse 161

क्षत्रियाणां बलं दंडं युद्धमाजीव्यमादिशत् / याजनाध्यापने ब्रह्मा तथा दानप्रतिग्रहम्

ព្រះព្រហ្មបានកំណត់សម្រាប់ក្សត្រីយៈ៖ កម្លាំង ទណ្ឌកម្ម និងសង្គ្រាមជាមុខរបរ; ហើយក៏កំណត់ការធ្វើយញ្ញ ការបង្រៀន និងការទទួលទានទានផងដែរ។

Verse 162

ब्राह्मणानां विभुस्तेषां कर्माण्येता न्यथादिशत् / पाशुपाल्यं च वाणिज्यं कृषिं चैव विशां ददौ

ព្រះអម្ចាស់បានកំណត់កិច្ចការទាំងនេះសម្រាប់ព្រាហ្មណ៍; ហើយបានប្រទានដល់វៃស្យៈការចិញ្ចឹមសត្វ ពាណិជ្ជកម្ម និងកសិកម្ម។

Verse 163

शिल्पाजीवभृतां चैव शूद्राणां व्यदधात्पुनः / सामान्यानि च कर्माणि ब्रह्मक्षत्रविशां पुनः

បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់បានរៀបចំឱ្យសូទ្រ មានជីវភាពដោយសិប្បកម្ម និងវិជ្ជាជីវៈ; ហើយក៏កំណត់កិច្ចការសាមಾನ್ಯមួយចំនួនសម្រាប់ព្រាហ្មណ៍ ក្សត្រីយៈ និងវៃស្យៈម្តងទៀត។

Verse 164

यजनाध्यापने दानं सामान्यानीतरेषु च / कर्माजीवं तु वै दत्त्वा तेषामिह परस्परम्

ការធ្វើយញ្ញៈ ការបង្រៀនវេទ និងការធ្វើទាន គឺជាធម៌ទូទៅសម្រាប់ទាំងអស់។ ហើយដោយផ្តល់ជីវភាពតាមការងារ ពួកគេជួយគ្នាទៅវិញទៅមកនៅទីនេះ។

Verse 165

तेषां लोकांतरे मूर्ध्नि स्थानानि विदधे पुनः / प्राजापत्यं द्विजातीनां स्मृतं स्थानं क्रियावताम्

សម្រាប់ពួកគេ ព្រះองค์បានកំណត់ទីតាំងឡើងវិញនៅកំពូលនៃលោកក្រោយ។ សម្រាប់ទ្វិជៈដែលប្រកាន់កិច្ចពិធី ស្ថាននោះហៅថា ‘ប្រាជាបត្យៈ’।

Verse 166

स्थानमैद्रं क्षत्रियाणां संग्रामेष्वपलायिनाम् / वैश्यानां मारुतं स्थानं स्वस्वकर्मोपजीविनाम्

ស្ថានរបស់ក្សត្រិយៈដែលមិនរត់គេចពីសមរភូមិ គឺ ‘អൈន្រ្ទរៈ’។ ស្ថានរបស់វៃស្យៈដែលរស់ដោយការងាររបស់ខ្លួន គឺ ‘មារុតៈ’।

Verse 167

गांधर्वं शूद्रजातीनां परिचर्ये च तिष्ठताम् / स्थानान्येतानि वर्णानां योग्याचारवतां सताम्

ស្ថានរបស់ជនជាតិសូទ្រៈដែលឈរមាំក្នុងការបម្រើ គឺ ‘គន្ធර්វៈ’។ ស្ថានទាំងនេះសម្រាប់វර්ណៈដែលមានអាកប្បកិរិយាសមរម្យ និងជាសត។

Verse 168

संस्थित्यां सुकृतायां वै चातुर्वर्ण्यस्य तस्य तत् / वर्णास्तु दंडभयतः स्वेस्वे वर्ण्ये व्यवस्थिताः / ततः स्थितेषु वर्णेषु स्थापयामास ह्याश्रमान्

ពេលដែលរបបចាតុរវර්ណៈនោះបានតាំងមាំល្អហើយ ដោយខ្លាចទណ្ឌកម្ម វර්ណៈទាំងឡាយបានស្ថិតនៅក្នុងកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន។ បន្ទាប់ពីវර්ណៈទាំងឡាយបានស្ថិតមាំ ព្រះองค์បានស្ថាបនាអាស្រមទាំងឡាយ។

Verse 169

गृहस्थो ब्रह्मचारी च वानप्रस्थो यतिस्तथा / आश्रमाश्चतुरो ह्येतान्पूर्ववत्स्थापयन्प्रभुः

គ្រហស្ថ ព្រហ្មចារី វានប្រស្ថ និងយតិ—ជាអាស្រមទាំងបួន; ព្រះអម្ចាស់បានស្ថាបនាដូចមុន។

Verse 170

वर्णकर्माणि ये केचित्तेषामिह चतुर्भवः / कृतकर्म्म कृतावासा आश्रमादुपभुञ्जते

កិច្ចការតាមវណ្ណៈទាំងឡាយ នៅទីនេះមានផលបួនប្រការ; ពេលបំពេញកិច្ចការហើយ និងស្នាក់នៅក្នុងអាស្រម មនុស្សក៏ទទួលរង់ចាំផលនោះ។

Verse 171

ब्रह्मा तान्स्थापयामास आश्रमान् भ्रामतामतः / निर्द्दिदेश ततस्तेषां ब्रह्मा धर्मान्प्रभा षते

ព្រះព្រហ្មបានស្ថាបនាអាស្រមទាំងនោះ ដូចជាមគ្គុទេសក៍សម្រាប់ចិត្តដែលវង្វេង; បន្ទាប់មក ព្រះព្រហ្មបានបង្ហាញ និងកំណត់ធម៌របស់ពួកគេ។

Verse 172

प्रस्थानानि तु तेषां च यमान्सनियमांस्तथा / चतुर्वर्णात्मकः पूर्वं गृहस्थस्याश्रमः स्थितः

ផ្លូវប្រតិបត្តិ (ប្រស្ថាន) របស់ពួកគេ ព្រមទាំងយម និងនិយម ក៏ត្រូវបានកំណត់; ហើយដើមមក អាស្រមគ្រហស្ថរួមមានវណ្ណៈទាំងបួន។

Verse 173

त्रयाणा माश्रमाणां च वृत्तियोनीति चैव हि / यथाक्रमं च वक्ष्यामि व्रतैश्च नियमैस्तथा

ទាំងរបៀបរស់នៅ និងនីតិរបស់អាស្រមទាំងបី; ខ្ញុំនឹងពណ៌នាតាមលំដាប់ ដោយរួមទាំងវ្រត និងនិយម។

Verse 174

दाराग्नयश्चातिथय इष्टाः श्राद्धक्रियाः प्रजाः / इत्येष वै गृहस्थस्य समासाद्धर्मसंग्रहः

ភរិយា ការថែរក្សាភ្លើងបរិសុទ្ធ ការទទួលភ្ញៀវ យជ្ញៈ ពិធីស្រាទ្ធ និងការអភិបាលប្រជា—នេះជាសង្ខេបធម៌របស់គ្រឹហស្ថ។

Verse 175

ढंडी च मेखली चैव अधःशायी तथाजिनी / गुरुशुश्रूषणं भैक्ष्यंविद्यार्थी ब्रह्मचारिणः

កាន់ដំបង ពាក់ខ្សែមេខលា ដេកលើដី ពាក់ស្បែកសត្វ; បម្រើគ្រូ រស់ដោយបិណ្ឌបាត និងសិក្សាវិជ្ជា—ទាំងនេះជាធម៌របស់ព្រហ្មចារី។

Verse 176

चीरपत्राजिनानि स्युर्वनमूलफलौषधैः / उभे संध्ये वगाहश्च होमश्चारण्यवासिनाम्

ស្លៀកពាក់ចីរ ស្លឹក និងស្បែក; រស់ដោយឫស ផ្លែ និងឱសថព្រៃ។ នៅសន្ធ្យាទាំងពីរ ត្រូវងូតទឹកបរិសុទ្ធ និងធ្វើហោមៈ—នេះជាវិធីរបស់អ្នកស្នាក់នៅព្រៃ។

Verse 177

विपन्नमुसले भैक्ष्यमास्तेयं शौचमेव च / अप्रमादो ऽव्यवायश्च दया भूतेषु च क्षमा

ទោះនៅពេលលំបាកក៏រស់ដោយបិណ្ឌបាត មិនលួច រក្សាសុចរិត; មិនប្រមាទ ព្រហ្មចរិយៈ មេត្តាចំពោះសត្វទាំងឡាយ និងអត់ទោស—នេះជាធម៌។

Verse 178

श्रवणं गुरुशुश्रूषा सत्यं च दशमं स्मृतम् / दशलक्षणको ह्येष धर्मः प्रोक्तः स्वयंभूवा

ការស្តាប់ធម៌ ការបម្រើគ្រូ និងសច្ចៈ—នេះត្រូវបានចងចាំថាជាលក្ខណៈទីដប់។ ធម៌មានដប់លក្ខណៈនេះ ស្វយಂಭូបានប្រកាស។

Verse 179

भिक्षोर्व्रतानि पंचात्र भैक्ष्यवेदव्रतानि च / तेषां स्थानान्यशुष्मिं च संस्थिताना मचष्ट सः

នៅទីនេះ បានពោលអំពីវ្រតៈប្រាំរបស់ភិក្ខុ និងវ្រតៈភៃក្ស្យ-វេទផងដែរ; ហើយគាត់បានពណ៌នាអំពីទីតាំងទាំងឡាយ និងអ្នកដែលស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាព ‘អសុស្មិន’។

Verse 180

अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम् / स्मृतं तेषां तु यत् स्थानं तदेव गुरुवासिनाम्

ចំនួនឥសីអ្នករក្សាព្រហ្មចរិយៈ (ឧರ್ಧ្វរេតស) ត្រូវបាននិយាយថា មាន៨៨,០០០; ហើយទីតាំងដែលចងចាំសម្រាប់ពួកគេ នោះហើយជាទីតាំងរបស់អ្នកស្នាក់នៅជាមួយគ្រូ។

Verse 181

सप्तर्षीणा तु यत्स्थानं स्मृतं तद्वै वनौकसाम् / प्राजापत्यं गृहस्थानां न्यासिनां ब्रह्मणःक्षयम्

ទីតាំងរបស់សប្តឥសីដែលចងចាំក្នុងស្ម្រឹតិ នោះជាទីតាំងរបស់អ្នកស្នាក់នៅព្រៃ; សម្រាប់គ្រហស្ថ មានលោកប្រជាបត្យៈ ហើយសម្រាប់ន្យាសិន មានការលាយរលំ (ក្សយ) ទៅក្នុងព្រហ្ម។

Verse 182

योगिनामकृतं स्थानं तानाजित्बा न विद्यते / स्थानान्याश्रमिणस्तानि ब्रह्मस्थानस्थितानि तु

ទីតាំង ‘អក្រឹត’ (លើសធម្មជាតិ) របស់យោគី មិនអាចទទួលបានឡើយ ប្រសិនបើមិនបានឈ្នះវាតាមសាធនៈ; ទីតាំងរបស់អ្នកនៅក្នុងអាស្រាមទាំងនោះ ពិតប្រាកដស្ថិតនៅក្នុងព្រហ្មស្ថាន។

Verse 183

चत्वार एव पंथानो देवयानानि निर्मिताः / पंथानः पितृयानास्तु समृताश्चत्वार एव ते

ផ្លូវនៃទេវយាន ត្រូវបានកំណត់មានតែបួន; ហើយផ្លូវនៃបិត្រឹយាន ក៏ត្រូវបានចងចាំថាមានបួនដូចគ្នា។

Verse 184

ब्रह्मणां लोकतन्त्रेण आद्ये मन्वन्तरे पुरा / पंथानो देवयाना ये तेषां द्वारं रंविः स्मृतः / तथैव पितृयानानां चन्द्रमा द्वारमुच्यते

តាមរបៀបលោករបស់ព្រះព្រហ្ម ក្នុងមន្វន្តរ​ដំបូងកាលបុរាណ ទ្វារនៃផ្លូវទេវយាន ត្រូវបានចងចាំថាជាព្រះអាទិត្យ; ដូចគ្នានេះ ទ្វារនៃផ្លូវបិត្រឹយាន ត្រូវបានហៅថាព្រះចន្ទ។

Verse 185

एवं वर्णाश्रमाणां च प्रविभागे कृते तदा / यदा प्रजा ना वर्द्धंत वर्णधर्मसमासिकाः

ដូច្នេះ ការបែងចែកវර්ណៈ និង អាស្រម ត្រូវបានធ្វើឡើង; ប៉ុន្តែកាលនោះមានពេលដែលប្រជាជនដែលពឹងផ្អែកលើវර්ណធម្ម មិនបានរីកចម្រើនឡើយ។

Verse 186

ततो ऽन्यां मानसीं स्वां वै त्रेतामध्ये ऽसृजत्प्रजाः / आत्मनस्तु शरीरेभ्यस्तुल्याश्चैवात्मना तु ताः

បន្ទាប់មក នៅកណ្ដាលត្រេតាយុគ ព្រះองค์បានបង្កើតប្រជាជនមួយក្រុមទៀតដោយមនសិការ​របស់ព្រះองค์; ពួកគេកើតចេញពីកាយរបស់ព្រះองค์ ហើយមានសភាពស្រដៀងព្រះองค์ផងដែរ។

Verse 187

तस्मिस्त्रेतायुगे त्वाद्ये मध्यं प्राप्ते क्रमेण तु / ततो ऽन्यां मानसीं सो ऽथ प्रजाः स्रष्टुं प्रचक्रमे

ក្នុងត្រេតាយុគដំបូងនោះ ពេលកាលបានឈានដល់កណ្ដាលតាមលំដាប់ ព្រះองค์ក៏ចាប់ផ្តើមបង្កើតប្រជាជនមនសិការ​មួយក្រុមទៀត។

Verse 188

ततः सत्त्वरजोद्रिक्ताः प्रजाः सह्यसृजत्प्रभुः / धर्मार्थकाममोक्षाणां वार्त्तानां साधकाश्च याः

បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់បានបង្កើតប្រជាជនដែលពេញដោយសត្តវៈ និង រាជសៈ; ពួកគេជាអ្នកអនុវត្តធម៌ អត្ថ កាម និង មោក្សៈ ហើយជាអ្នកគាំទ្ររបៀបរស់នៅក្នុងលោក។

Verse 189

देवाश्च पितरश्चैव ऋषयो मनवस्तथा / युगानुरूपा धर्मेण यैरिमा वर्द्धिताः प्रजाः

ទេវតា បិត្រ (បុព្វបុរស) ឥសី និងមនុ—ដោយធម៌សមស្របតាមយុគ—ដោយពួកគេនេះ ប្រជាទាំងនេះត្រូវបានបង្កើន និងចិញ្ចឹម។

Verse 190

उपस्थिते तदा तस्मिन् सृष्टिवर्गे स्वयंभुवः / अभिध्याय प्रजा ब्रह्मा नानावीर्याः स्वमानसीः

ពេលក្រុមសೃષ્ટិ​នោះបានមកដល់ ស្វយಂಭូ ព្រះព្រហ្ម បានសមាធិគិតដល់ប្រជា ហើយបង្កើតកូនចៅមកពីមនសិការ ដែលមានកម្លាំងនានា។

Verse 191

पूर्वोक्ता या मया तुभ्यं जनानीकं समाश्रिताः / कल्पे ऽतीते पुराण्यासीद्देवाद्यास्तु प्रजा इह

ប្រជាដែលខ្ញុំបាននិយាយប្រាប់អ្នកពីមុន គឺស្ថិតនៅក្នុងក្រុមមនុស្ស; ក្នុងកល្បៈដែលកន្លងទៅ ពួកគេជាបុរាណ, តែទីនេះវិញ ទេវតាជាដើមគឺជាប្រជា។

Verse 192

ध्यायतस्तस्य तानीह संभूत्यर्थमुपस्तिताः / मन्वंतरक्रमेणेह कनिष्ठाः प्रथमेन ताः

ពេលព្រះองค์កំពុងសមាធិ គេបានមកបង្ហាញខ្លួននៅទីនេះ ដើម្បីការកើតមាន; តាមលំដាប់មន្វន្តរ ក្នុងមន្វន្តរដំបូង ពួកគេជាកនិષ્ઠ (តូច/ចុងក្រោយ)។

Verse 193

ख्यातास्तु वंश्यैरेतैस्तु पूर्वं यैरिह भाविताः / कुशलाकुशलैः कंदैरक्षीणैस्तैस्तदा युताः

ពួកវង្សជនទាំងនេះបានល្បីល្បាញពីមុនដោយអ្នកដែលបានបណ្តុះបណ្តាលពួកគេនៅទីនេះ; នៅពេលនោះ ពួកគេភ្ជាប់ជាមួយឫសមិនអស់—គ្រាប់ពូជកម្មល្អ និងអាក្រក់។

Verse 194

तत्कर्मफलदोषेण ह्युपबाधाः प्रजज्ञिरे / देवासुरपितॄंश्चैव यक्षैर्गन्धर्वमानुषैः

ដោយសារកំហុសនៃផលកម្មនោះ ការរំខានជាច្រើនបានកើតឡើង; ទាំងក្នុងពួកទេវៈ អសុរៈ បិត្រ យក្ស គន្ធព្វ និងមនុស្សផងដែរ។

Verse 195

राक्षसैस्तु पिशाचैस्तैः पशुपक्षिसरीसृपैः / वृक्षनारककीटाद्यैस्तैस्तैः सर्वैरुपस्थिताः / आहारार्थं प्रजानां वै विदात्मानो विनिर्ममे

រាក្សស ពិសាច សត្វ បក្សី សត្វលូន វృក្ស មហាជីវនរក និងសត្វល្អិតជាដើម ទាំងអស់បានមកប្រមូលផ្តុំ; ដើម្បីជាអាហារសម្រាប់សត្វលោក ព្រះវិធាតាបានបង្កើតវា។