Shloka 190
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
उपस्थिते तदा तस्मिन् सृष्टिवर्गे स्वयंभुवः / अभिध्याय प्रजा ब्रह्मा नानावीर्याः स्वमानसीः
Transliteration
upasthite tadā tasmin sṛṣṭivarge svayaṃbhuvaḥ / abhidhyāya prajā brahmā nānāvīryāḥ svamānasīḥ
Translation
ពេលក្រុមសೃષ્ટិនោះបានមកដល់ ស្វយಂಭូ ព្រះព្រហ្ម បានសមាធិគិតដល់ប្រជា ហើយបង្កើតកូនចៅមកពីមនសិការ ដែលមានកម្លាំងនានា។
Word by Word
upasthitewhen (it was) present/arrived
upasthite:
Adhikarana (अधिकरण/Locative absolute)
TypeVerb
Rootupa-sthā (धातु)
Formकृदन्त—भूतकृदन्त/क्त (past passive participle) from उप+स्था; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; लोके सप्तमी (locative absolute)
tadāthen
tadā:
Kāla (काल/Time)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
tasminin that
tasmin:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
sṛṣṭi-vargein the created group/creation-class
sṛṣṭi-varge:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootsṛṣṭi (प्रातिपदिक) + varga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (sṛṣṭeḥ vargaḥ)
svayaṃbhuvaḥof Svayambhū (the Self-born)
svayaṃbhuvaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootsvayaṃbhū (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
abhidhyāyahaving contemplated
abhidhyāya:
Kriya (क्रिया/Converb)
TypeVerb
Rootabhi-dhyai (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया (having meditated)
prajāḥcreatures/offspring
prajāḥ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
nānā-vīryāḥof various powers/energies
nānā-vīryāḥ:
Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootnānā (अव्यय/प्रातिपदिक) + vīrya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying स्वमानसीः/प्रजाः)
sva-mānasīḥborn of his own mind
sva-mānasīḥ:
Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootsva (प्रातिपदिक) + mānasī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण; षष्ठी-तत्पुरुष (svasya mānasyaḥ)