Adhyaya 18

Verse 1

नारद उवाच । धनाधिपस्य जंभेन सायकैर्मर्मभेदिभिः । दिशोपरुद्धाः क्रुद्धेन सैन्यं चाभ्यर्दितं भृशम्

ナーラダは言った。「急所を貫くジャンバの矢によって四方は塞がれ、怒りに燃える彼は財主天（クベーラ）たるダナーディパの軍勢を激しく痛めつけた。」

Verse 2

तद्दृष्ट्वा कर्म दैत्यस्य धनाध्यक्षः प्रतापवान् । आकर्णाकृष्टचापस्तु जंभमाजौ महाबलम्

そのダイティヤの所業を見て、威光あるダナーディヤクシャは弓を耳まで引き絞り、戦場にて大力のジャンバに対峙した。

Verse 3

हृदि विव्याध बाणानां सहस्रेणाग्निवर्चसाम् । स प्रहस्य ततो वीरो बाणानामयुतत्रयम्

彼は火のごとく輝く千の矢でその胸心を射抜いた。するとその勇士は笑い、さらに三万の矢を放った。

Verse 4

नियुतं च तथा कोटिमर्बुदं चाक्षिपत्क्षणात् । तस्य तल्लाघ्रवं दृषट्वा क्रुद्धो गृह्य महागदाम्

ただ一瞬にして、ニユタ、コーティ、さらにはアルブダに数えられるほどの大軍勢を投げ放った。その驚くべき迅速さを見て、彼は憤り、巨大なガダー（棍棒）を掴み取った。

Verse 5

धनाध्यक्षः प्रचिक्षेप स्वर्गेप्सुः स्वधनं यथा । मुक्तायां वै नादोऽभूत्प्रलये यथा

財宝の主（ヴァイシュラヴァナ）はそれを投げ放った。天界を希う者が自らの財を施すがごとく。放たれるや、轟然たる咆哮が起こり—宇宙の大壊滅（プララヤ）の時の響きのようであった。

Verse 6

भूतानां बहुधा रावा जज्ञिरे खे महाभयाः । वायुश्च सुमहाञ्जज्ञे खमायान्मेघसंकुलम्

虚空には、衆生の群れより種々の恐るべき叫びが起こった。大いなる風が生じ、天は雲に満ちて覆われ、暗くなった。

Verse 7

सा हि वैश्रवणस्यास्ते त्रैलोक्याभ्यर्चिता गदा । आयांतीं तां समालोक्य तडित्संघातदुर्द्दशाम्

その棍棒は、三界にて崇敬されるヴァイシュラヴァナのものであった。それが突進して来るのを見れば—稲妻の群れのごとく凄絶で—（敵は身を固めて受け止めんとした）。

Verse 8

दैत्यो गदाविघातार्थं शस्त्रवृष्टिं मुमोच ह । चक्राणि कुणपान्प्रासाञ्छतघ्नीः पट्टिशांस्तथा

棍棒の一撃を防がんとして、ダイティヤは武器の雨を放った—チャクラの刃、重き棍棒、槍、シャタグニー、そして斧までも。

Verse 9

परिघान्मुशलान्वृक्षान्गिरींश्चातुलविक्रमः । कदर्थीकृत्य शस्त्राणि तानि सर्वाणि सा गदा

比類なき威力をもつその棍棒は、それら一切の武器を打ち砕き無力とした—鉄の棒、杵、樹木、さらには山々さえも。

Verse 10

कल्पांतभास्करो यद्वन्न्यपतद्दैत्यवक्षसि । स तया गाढभिन्नः सन्सफेनरुधिरं वमन्

劫の終わりの太陽のごとく、それは魔族の胸を打ち砕いた。深く裂かれた彼は、泡を交えた血を吐き出した。

Verse 11

निःपपात रथाज्जंभो वसुधां गतचेतनः । जंभं निपतितं दृष्ट्वा कुजंभो घोरनिश्चयः

ジャンバは戦車から地に落ち、気を失った。ジャンバの倒れ伏すのを見て、恐るべき決意のクジャンバは立ち上がり、行動に移った。

Verse 12

धनाधिपस्य संक्रुद्धो नादेनापूरयन्दिशः । चक्रे बाणमयं जालं शकुंतस्येव पंजरम्

財宝の主に憤り、彼は咆哮で四方を満たした。さらに矢で網を編み、鳥を閉じ込める檻のように作り上げた。

Verse 13

विच्छिद्य बाणजालं च मायाजालमिवोत्कटम् । मुमोच बाणानपरांस्तस्य यक्षाधिपो बली

力あるヤクシャの主は、その矢の網を、猛き幻網を断つがごとく打ち砕いた。そして彼に向け、さらに一斉の矢を放った。

Verse 14

चिच्छेद लीलया तांश्च दैत्यः क्रोधीव सद्वचः । निष्फलांस्तांस्ततो दृष्ट्वा बाणान्क्रुद्धो धनाधिपः

怒れるダイティヤは、それらの矢をたやすく断ち砕いた。まるで憤る者が、良き忠言を荒き言葉で切り捨てるように。矢が無駄となったのを見て、財宝の主クベーラは憤激した。

Verse 15

शक्तिं जग्राह दुर्धर्षां शतघंटामहास्वनाम् । प्रेषिता सा तदा शक्तिर्दारयामास तं हृति

彼は百の鈴のごとく轟く、恐るべく抗し難い槍を取り、投げ放った。その槍はたちまち彼の胸の心臓を貫いた。

Verse 16

यथाल्पबोधं पुरुषं दुःखं संसारसंभवम् । तथास्य हृदयं भित्त्वा जगाम धरणीतलम्

サンサーラより生じる世の苦が浅き理解の人を圧するように、彼もまた心臓を裂かれて、地の面へと倒れ落ちた。

Verse 17

निमेषात्सोभिसंस्तम्भ्य दानवो दारुणाकृतिः । जग्राह पट्टिशं दैत्यो गिरीणामपि भेदनम्

瞬く間に、凄絶な姿のダーナヴァは身を立て直し、山さえも断ち割るというパッティシャ（戦斧）を掴み取った。

Verse 18

स तेन पट्टिसेनाजौ धनदस्य स्तनांतरम् । वाक्येन तीक्ष्णरूपेण मर्माक्षरविसर्पिणा

戦場にて、そのパッティシャで彼は財宝の主クベーラの胸の間を打った。まるで鋭き言葉が、音節となって急所へ忍び入るかのように。

Verse 19

निर्बिभेदाभिजातस्य हृदयं दुर्जनो यथा । तेन पट्टिश घातेन धनेशः ।परिमूर्छितः

そのパッティシャの一撃により、財宝の主ダネーシャは気を失った。さながら悪人が高貴なる者の心を刺し貫くように。

Verse 20

निषसाद रथोपस्थे दुर्वाचा सुजनो यथा । तथागतं तु तं दृष्ट्वा धनेशं वै मृतं यथा

彼は戦車の座に崩れ落ちた――酷い言葉に打ちひしがれる善人のように。そうなった彼を見て、人々は財宝の主ダネーシャがまるで死したかのようだと思った。

Verse 21

राक्षसो निरृतिर्देवो निशाचरबलानुगः । अभिदुद्राव वेगेन कुजंभं भीमविक्रमम्

羅刹の中の主ニルリティは、夜に彷徨う者どもの軍勢を従え、恐るべき武勇のクジャṃバへと疾く突進した。

Verse 22

अथ दृष्ट्वातिदुर्धर्षं कुजंभो राक्षसेश्वरम् । नोदयामास दैत्यान्स राक्षसेशरथं प्रति

そのときクジャṃバは、抗し難いほど強大な羅刹の主を見て、ダイティヤたちを駆り立て、あの羅刹王の戦車へと向かわせた。

Verse 23

स दृष्ट्वा नोदितां सेनां प्रबलास्त्रां सुभीषणाम् । रथादाप्लुत्य वेगेन निरृती राक्षसेश्वरम्

武器に強く、ことさらに恐るべき、駆り立てられて迫る軍勢を見て、羅刹の主ニルリティは戦車から素早く跳び降りた。

Verse 24

खड्गेन तीक्ष्णधारेण चर्मपाणिरधावत । प्रविश्य दानवानीकं गजः पद्मसरो यथा

鋭い刃の剣と盾を手にしたチャルマパーニは突進し、蓮池に象が入るように、ダーナヴァの軍勢へと分け入った。

Verse 25

लोडयामास बहुधा विनिष्कृत्य सहस्रशः । चिच्छेद कांश्चिच्छतशो बिभेदान्यान्वरासिना

彼はさまざまに彼らを投げ散らし、幾千をも引きずり出した。ある者は百々と斬り伏せ、またある者はその卓越した剣で貫き通した。

Verse 26

संदष्टौष्ठमुखैः पृथ्वीं दैत्यानां सोऽभ्यपूरयत् । ततो निःशेषितप्रायां विलोक्य स्वां चमूं तदा

憤怒に唇と顔を噛みしめるダイティヤたちで大地は満ちた。ついで自軍がほとんど滅びかけているのを見て、その時彼は状況を見渡した。

Verse 27

मुक्त्वा धनपतिं दैत्यः कुजंभो निरृतिं ययौ । लब्धसंज्ञस्तु जंभोऽपि धनाध्यक्षपदानुगान्

財主天（クベーラ、ダナパティ）を解き放つと、ダイティヤのクジャムバはニルリティの方角へ赴いた。さらにジャンバも意識を取り戻し、財宝の主の命に従う従者たちへと向き直った。

Verse 28

जीवग्राहं स जग्राह बद्धा पाशैः सहस्रधा । मूर्तिमंति च रत्ननि पद्मादींश्च निधींस्तथा

彼は「ジーヴァグラーハ」—命を奪われる捕虜—を、千重の投げ縄で縛られたまま捕らえた。さらに形を具えた宝珠と、パドマ等のニディ（宝蔵）をも奪い取った。

Verse 29

वाहनानि च दिव्यानि विमानानि च सर्वशः । धनेशो लब्धसंज्ञस्तु तामवस्थां विलोक्य सः

また、あらゆる神妙なる乗り物と、種々のヴィマーナ（空中宮車）もことごとく奪われた。そのとき財宝の主ダネーシャ（クベーラ）は意識を取り戻し、その有様を見つめた。

Verse 30

निःश्वसन्दीर्घमुष्णं च रोषात्ताम्रविलोचनः । ध्यात्वास्त्रं गारुडं दिव्यं बाणं संधाय कार्मुके

長く熱い息を吐き、怒りに目を赤くして、彼は神なるガルダの武器を観想し、矢を弓につがえた。

Verse 31

मुमोच दानवानीके तं बाणं शत्रुदारणम् । प्रथमं कार्मुकं तस्य वह्निज्वालमदृश्यत

彼は敵を裂くその矢を、ダーナヴァの軍勢へ放った。まず、その弓より火焔の閃きが現れた。

Verse 32

निश्चेरुर्विस्फुलिंगानां कोटयो धनुषस्तथा । ततो ज्वालाकुलं व्योम चक्रे चास्त्रं समंततः

弓からは無数の火花が噴き出し、ついでその武器は四方の空を炎の塊と化した。

Verse 33

तदस्त्रं सहसा दृष्ट्वा जंभो भीमपराक्रमः । संवर्तं मुमुचे तेन प्रशांतं गारुडं तदा

その武器を忽ち見た、凄まじき武勇のジャンバは、対抗の武器サンヴァルタを放った。これにより、ガルダの武器はその時鎮められた。

Verse 34

ततस्तं दानवो दृष्ट्वा कुबेरं रोषविह्वलः । अभिदुद्राव वेगेन पदातिर्धनदं नदन्

その後、ダーナヴァはクベーラを見て怒りに我を忘れ、徒歩のまま大いなる速さで財宝の主ダナダへ突進し、轟と叫んだ。

Verse 35

अथाभिमुखमायांतं दैत्यं दृष्ट्वा धनाधिपः । बभूव संभ्रमाविष्टः पलायनपरायणः

ダイティヤが真正面から迫り来るのを見て、財宝の主クベーラは恐慌にとらわれ、ただ逃走へと心を向けた。

Verse 36

ततः पलायतस्तस्य मुकुटो रत्नमंडितः । पपात भूतले दीप्तो रविबिंबमिवांबरात्

逃げるその折、宝石をちりばめた冠が地に落ち、天より日輪が落ちるかのように燦然と輝いた。

Verse 37

यक्षणामभिजातानां भग्नं प्रववृते रणात् । मर्तुं संग्राम शिरसि युक्तं नो भूषणाय तत्

「高貴に生まれたヤクシャが、砕けて戦場から退くなど相応しくない。戦の先頭で死ぬことこそ然るべき—飾りではなく、それが我らの真の誉れである。」

Verse 38

इति व्यवस्य दुर्धर्षा नानाशस्त्रास्त्रपाणयः । युयुत्सवस्तथा यक्षा मुकुटं परिवार्य ते

かく決して、さまざまな武器と飛び道具を手にし戦いを望む不屈のヤクシャたちは、落ちた冠を取り囲んだ。

Verse 39

अभिमान धना वीरा धनस्य पदानुगाः । तानमर्षाच्च संप्रेक्ष्य दानवश्चंडपौरुषः

その勇士たちは誇りと富に満ち、クベーラの足跡に従う従者であった。彼らを見たダーナヴァは、猛き武勇をもって、堪え難い憤怒に燃え上がった。

Verse 40

भुशुण्डीं भीषणाकारां गृहीत्वा शैलगौरवाम् । रक्षिणो मुकुटस्याथ निष्पिपेष निशाचरान्

山のごとく重く、恐るべき姿のブシュンディーを掴み、彼は冠を守る夜行の衛兵どもをたちまち粉砕した。

Verse 41

तान्प्रमथ्याथ नियुतं मुकुटं तं स्वके रथे । समारोप्यामररिपुर्जित्वा धनदमाहवे

彼らを打ち砕いたのち、神々の敵はその無価の冠を自らの戦車に載せ、戦いにおいて財宝神クベーラ（ダナダ）を打ち破った。

Verse 42

धनानि च निधीन्गृह्य स्वसैन्येन समावृतः । नादेन महता देवान्द्रावयामास सर्वशः

財宝と宝蔵を奪い、自軍に囲まれた彼は、轟く大咆哮によって諸天を四方へと追い散らした。

Verse 43

धनदोऽपि धनं सर्वं गृहीतो मुक्तमूर्धजः । पदातिरेकः सन्त्रस्तः प्राप्यैवं दीनवत्स्थितः

財を授けるクベーラでさえ、すべての富を奪われ、髪は乱れほどけ、徒歩でただ一人取り残されて恐怖に震え、哀れな姿で立ち尽くした。

Verse 44

कुजंभेनाथ संसक्तो रजनीचरनंदनः । मायाममोघामाश्रित्य तामसीं राक्षसेश्वरः

クジャṃバと戦いに絡み合うや、夜行の種族の子たる羅刹王は、闇より生まれ決して外れぬマーヤー（幻力）に依り頼んだ。

Verse 45

मोहयामास दैत्येन्द्रो जगत्कृत्वा तमोमयम् । ततो विफलनेत्राणि दानवानां बलानि च

ダイティヤの主は一切を惑わし、世界を闇そのもののようにした。するとダーナヴァの軍勢は視力が役立たぬものとなった。

Verse 46

न शेकुश्चलितुं तत्र पदादपि पदं तदा । ततो नानास्त्रवर्षेण दानवानां महाचमूः

その時、彼らはそこでは一歩たりとも動けなかった。やがて種々の武器の雨の下、ダーナヴァの大軍は打ち伏せられ、圧倒された。

Verse 47

जघान निरृतिर्देवस्तमसा संवृता भृशम् । हन्यमानेषु दैत्येषु कुजंभे मूढचेतसि

神威ニルリティは、濃き闇に覆われた中で激しく打ち倒した。ダイティヤが討たれるさなか、クジャṃバの心はなお迷妄に沈んでいた。

Verse 48

महिषो दानवेन्द्रस्तु कल्पांतां भोदसन्निभः । अस्त्रं चकार सावित्रमुल्कासंघातमंडितम्

しかしダーナヴァの王マヒシャは、劫末の火のごとく恐るべく、隕火の群れに飾られたサーヴィトラの武器を作り出した。

Verse 49

विजृंभत्यथ सावित्रे परमास्त्रे प्रातपिनि । प्रणासमगमत्तीव्रं तमो घोरमनंतरम्

その至上のサーヴィトラの武器が燃え輝くと、猛々しく恐ろしい闇はただちに滅びへと追い立てられた。

Verse 50

ततोऽस्त्रविस्फुलिंगांकं तमः शुक्लं व्यजायत । प्रोत्फुल्लारुणपद्मौघं शरदीवामलं सरः

そのとき、武器の火花に印された闇は白く変じた。まるで秋の澄みきった汚れなき湖が、紅蓮の花で満ちているかのように。

Verse 51

ततस्तमसि संशांते दैत्येन्द्राः प्राप्तचक्षुषः । चक्रुः क्रुरेण तमसा देवानीकं महाद्भुतम्

その闇が鎮まると、ダイティヤの王たちは視力を取り戻した。しかも彼らは残酷な闇をもって、神々の軍勢の前に驚異の幻景を現した。

Verse 52

अथादाय धनुर्घोरमिषुं चाशीविषोपमम् । कुजंभोऽधावत क्षिप्रं रक्षोदेवबलं प्रति

そのときクジャṃバは、恐るべき弓と、毒蛇にも似た矢を手に取り、羅刹と神々の合軍に向かって疾く突進した。

Verse 53

राक्षसेन्द्रस्तथायांतं दृषट्वा तं स पदानुगः । विव्याध निशितैर्बाणैः कालाशनिसमस्वनैः

そのように進み来るのを見て、羅刹の王は足取りにぴたりと従い、時（カーラ）の金剛雷のごとき響きを放つ鋭い矢で彼を射貫いた。

Verse 54

नादानं न च सन्धानं न मोक्षो वास्य लक्ष्यते । चिच्छेदोग्रैः शरव्रातैस्ताञ्छरानतिलाघवात्

彼には引き戻しも、弦の掛け直しも、放つための間も見えなかった。恐るべき矢の連射をもって、ただその迅速さゆえに、飛来する矢をことごとく断ち落とした。

Verse 55

ध्वजं शरेण तीक्ष्णेन निचकर्तामरद्विषः । सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपाहरत्

彼は鋭い矢で神々の敵の旗を切り落とし、三日月形の矢尻で御者を戦車の座席から打ち払った。

Verse 56

कालकल्पेन बाणेन तं च वक्षस्याताडयत् । स तु तेन प्रहारेण चकम्पे पीडितो भृशम्

時の定めのような矢で、彼はその胸を射抜いた。その一撃に苦しみ、彼は激しく震えた。

Verse 57

दैत्येंद्रो राक्षसेन्द्रेण क्षितिकंपेनगो यथा । स सुहूर्तात्समाश्वास्य मत्वा तं दुर्जयं रणे

羅刹の王によって地震に見舞われた山のように揺さぶられたダイティヤの王は、一瞬の後息を吹き返し、彼を戦いで征服するのは困難だと判断した。

Verse 58

पदातिरासाद्य रथं रक्षो वामकरेण च । केशेषु निरृतिं गृह्य जानुनाक्रम्य च स्थितः

そこで羅刹は徒歩で戦車に近づき、左手でニルリティの髪をつかみ、膝で彼を押さえつけて、その上に立ちはだかった。

Verse 59

ततः खड्गेन च शिरश्छेत्तुमैच्छदमर्षणः । ततः कलकलो जज्ञे देवानां सुमहांस्तदा । कुजंभस्य वशं प्राप्तं दृष्ट्वा निरृतिमाहवे

そこで激怒した者は剣で彼の首を切り落とそうとした。その瞬間、戦場でニルリティがクジャンバの支配下に落ちたのを見て、神々の間に大きな叫び声が上がった。

Verse 60

एतस्मिन्नन्तरे देवो वरुणः पाशभृद्धृतः । पाशेन दानवेंद्रस्य बबन्धाशु भुजद्वयम्

そのとき、縄（パーシャ）を携える神ヴァルナが介入し、パーシャによってダーナヴァの王の両腕をたちまち縛り上げた。

Verse 61

ततो बद्धभुजं दैत्यं विफलीकृतपौरुषम् । ताडयामास गदया दयामुत्सृज्य पाशभृत्

ついで縄の担い手は慈悲を捨て、両腕を縛られ力を失ったダイティヤを、ガダー（棍棒）で打ち据えた。

Verse 62

स तु तेन प्रहारेण स्रोतोभिः क्षतजं स्रवन् । दधार कालमेघस्य रूपं विद्युल्लताभृतम्

その一撃を受けて彼は血を流れのように噴き、稲妻をまとったカーラの黒雲のごとき暗い嵐雲の姿となった。

Verse 63

तदवस्थागतं दृष्ट्वा कुजंभं महिषासुरः । व्यावृत्तवदनारावो भोक्तुमैच्छत्सुरावुभौ

クジャンバがその有様となったのを見て、マヒシャースラは顔をめぐらし咆哮し、あの二柱の神々を喰らおうと欲した。

Verse 64

निरृति वरुणं चैव तीक्ष्णदंष्ट्रोत्कटाननः । तावभिप्रायमा लोक्य तस्य दैत्यस्य दूषितम्

その猛き者は、恐るべき面貌と鋭い牙をもって、ニルリティとヴァルナの二神を見やり、その意図を察し、かのダイティヤの穢れた邪悪な企てを見抜いた。

Verse 65

त्यक्त्वा रथावुभौ भीतौ पदाती प्रद्रुतौ द्रुतम् । जग्मतुर्महिषाद्भीतौ शरणं पाकशासनम्

二人は戦車を捨て、恐怖に駆られて徒歩で素早く逃げ出した。マヒシャを恐れ、彼らはパーカシャーサナ（インドラ）に助けを求めた。

Verse 66

क्रुद्धोऽथ महिषो दैत्यो वरुणं समुपाद्रवत् । तमंतकमुखासन्नमालोक्य हिमदीधितिः

その時、激怒した悪魔マヒシャがヴァルナに襲いかかった。死が目の前に迫るかのように彼が近づくのを見て、ヒマディーディティ（月）はそれに気づいた。

Verse 67

चक्रे शस्त्रं विसृष्टं हि हिमसंघातमुल्बणम् । वायव्यं चास्त्र मतुलं चंद्रश्चक्रे द्वितीयकम्

彼は確かに武器を放った。それは圧倒的な氷の塊であった。そして月は二つ目の比類なき飛び道具、ヴァーヤヴィヤ（風）の武器を準備した。

Verse 68

वायुना तेन चंडंन संशुष्केण हिमेन च । महाहिमनिपातेन शस्त्रैश्चंद्रप्रणोदितैः

その激しい風によって、乾燥した霜によって、大量の氷の落下によって、そして月によって放たれた武器によって――

Verse 69

गात्राण्यसुरसैन्यानामदह्यंत समंततः । व्यथिता दानवाः सर्वे सीतच्छादितपौरुषाः

アスラ軍の手足は至る所で（冷気により）焼かれた。すべてのダーナヴァたちは苦しめられ、その勇気は凍てつく寒さの下で窒息した。

Verse 70

न शेकुश्चलिंतुं तत्र नास्त्राण्यादातुमेव च । महिषो निष्प्रयत्नश्च शीतेनाकंपिताननः

その場で彼らは動くこともできず、武器を取ることさえかなわなかった。マヒシャもまた力を失い、寒さに顔を震わせた。

Verse 71

अंसमालिंग्य पाणिभ्यामुपविष्टो ह्यधोमुखः । सर्वे ते निष्प्रतीकारा दैत्याश्चंद्रमसा जिताः

両手で肩を抱きしめるようにして、うつむいたまま座り込んだ。対抗の術を失った魔族は皆、月神に征服された。

Verse 72

रणेच्छां दूरतस्त्यक्त्वा तस्थुस्ते जीवितार्थिनः । तत्राब्रवीत्कालनेमिर्दैत्यान्क्रोधविदीपितः

戦おうとする望みを遠く捨て、彼らはただ命乞いの心で立ち尽くした。そのとき怒りに燃えるカーラネーミが魔族に告げた。

Verse 73

भोभोः श्रृंगारिणः क्रूराः सर्वशस्त्रास्त्रपारगाः । एकैकोऽपि जगत्कृस्नं शक्तस्तुलयितुं भुजैः

「ホー、ホー！　驕り高ぶり残忍なる者ども、あらゆる武器とアストラに通じた者どもよ。お前たちは一人ひとりが、この全世界を腕で量れるほどの力を持つではないか！」

Verse 74

एकैकोऽपि क्षमो ग्रस्तुं जगत्सर्वं चराचरम् । एकैकस्यापि पर्याप्ता न सर्वेऽपि दिवौकसः

お前たちは一人ひとりが、動くものも動かぬものも含む全宇宙を呑み尽くすに足る。たった一人でも余りあるほどで、神々が皆そろっても、その一人にすら及ばぬのだ。

Verse 75

किं त्रस्तनयनाश्चैव समरे परिनिर्जिताः । न युक्तमेतच्छूराणां विशेषाद्दैत्यजन्मनाम्

なぜ汝らは怯えた眼で逃げ惑うのか、戦に敗れし者よ。これは勇士にふさわしからず、ましてダイティヤの血に生まれた者にはなおさらである。

Verse 76

राज्ञश्च तारकस्यापि दर्शयिष्यथ किं मुखम् । विरतानां रणाच्चासौ क्रुद्धः प्राणान्हरिष्यति

そして汝らは、いかなる面をもってターラカ王の前に出るのか。戦場より退けば、彼は憤怒して汝らの命そのものを奪うであろう。

Verse 77

इति ते प्रोच्यमानापि नोचुः किंचिन्महासुराः । शीतेन नष्टश्रुतयो भ्रष्टवाक्याश्च ते तथा

かく諭されても、大アスラたちは一言も発しなかった。寒気に圧されて聴覚は失われ、言葉もまた途切れたのである。

Verse 78

मूकास्तथाभवन्दैत्या मृतकल्पा महारणे । तान्दृष्ट्वा नष्टचेतस्कान्दैत्याञ्छीतेन पीडितान्

かくしてダイティヤたちは大合戦のただ中で、死人のごとく口を閉ざした。寒さに苦しめられ、正気を失った彼らを見て、（彼は動いた）。

Verse 79

मत्वा कालक्षमं कार्यं कालनेमिर्महासुरः । आश्रित्य मानवीं मायां वितत्य च महावपुः

これぞ事を起こすにふさわしき時と見て、大アスラ・カーラネーミは人の姿のマーヤーに依り、さらにその身を広げて巨躯となった。

Verse 80

पूरयामास गगनं विदिश एव च । निर्ममे दानवेन्द्रोऽसौ शरीरेभास्करायुतम्

彼は天空と、方角の間なる諸方位をも満たした。かのダーナヴァの主は、自らの身を万の太陽の光にも似て赫々と輝くものとして造り上げた。

Verse 81

दिशश्च विदिशश्चैव पूरयामास पावकैः । ततो ज्वालाकुलं सर्वं त्रैलोक्यमभवत्क्षणात्

彼は四方とその間の方位を火で満たした。すると刹那にして、三界のすべては炎で満ちあふれた。

Verse 82

तेन ज्वालासमूहेन हिमां शुरगमद्द्रुतम् । ततः क्रमेण विभ्रष्टं शीतदुर्दिनमाबभौ

その炎の群れによって、氷のごとき寒さはたちまち去った。やがて次第に、陰鬱で厳しい寒冷の時節も払い除けられ、終息した。

Verse 83

तद्बलं दानवेंद्राणां मायया कालनेमिनः । तद्दृष्ट्वा दानवानीकं लब्धसंज्ञं दिवाकरः । उवाचारुणमत्यर्थं कोपरक्तांतलोचनः

これぞカラネーミの幻力（マーヤー）より生じた、ダーナヴァの諸王の勢いであった。ダーナヴァの軍勢が正気を取り戻したのを見て、太陽神ディヴァーカラは、怒りにより目尻を赤く染め、深紅に燃え立つ激しさをもって語った。

Verse 84

दिवाकर उवाच । नयारुण रथं शीघ्रं कालनेमिरथो यतः

ディヴァーカラは言った。「アルナよ、急ぎて車を駆れ——カラネーミの車のある方へ。」

Verse 85

विमर्दे तत्र विषमे भविता भूतसंक्षयः । जित एषशशांकोऽथ वयं यद्बलमाश्रिताः

その凄まじい激突の中では、衆生の大いなる滅びが起こるであろう。されど「月の旗を掲げる者」もまた征せられる。われらは主のその御力に帰依しているがゆえに。

Verse 86

इत्युक्तश्चोदयामास रथं गरुडपूर्वजः । रथे स्थितोऽपि तैरश्वैः सितचामरधारिभिः

そう告げられると、ガルダの兄は戦車を駆り立てた。車上に立ちながらも、彼はその馬たちと白きチャーマラ（払子）を捧げ持つ者らに侍されていた。

Verse 87

जगद्दीपोऽथ भगवाञ्जग्राह विततं धनुः । शरौघो वै पांडुपुत्र क्षिप्रमासीद्विषद्युतिः

そのとき、世界の灯である福徳の主は、弦を張りきった弓を取り上げられた。おおパーンドゥの子よ、たちまち無数の矢が現れ、死をもたらす輝きに燃え立った。

Verse 88

शंबरास्त्रेण संधाय बाणमेकं ससर्ज ह । द्वितीयं चेन्द्रजालेनायोजितं प्रमुमोच ह

彼はシャンバラの武器を一矢に結びて放ち、さらにインドラの網（幻術）を帯びた第二の矢を続けて放った。

Verse 89

शंबरास्त्रं क्षणाच्चक्रे तेषांरूपविपर्ययम् । देवानां दानवं रूपं दानवानां च दैविकम्

シャンバラの武器は瞬く間に彼らの姿を逆転させた。神々は魔の相となり、魔族は神々しい姿となって現れた。

Verse 90

मत्वा सुरान्स्वकानेव जघ्ने घोरास्त्रलाघवात् । कालनेमी रुषाविष्टः कृतांत इव संक्षये

神々を味方と思い誤り、彼は恐るべき武器を迅速に繰り出して彼らを打ち倒した。怒りに取り憑かれたカーラネーミは、滅びの時の死そのもののように荒れ狂った。

Verse 91

कांश्चित्खड्गेन तीक्ष्णेन कांश्चिन्नाराचवृष्टिभिः । कांश्चिद्गदाभिर्घोराभिः कांश्चिद्धोरैः परश्वधैः

ある者は鋭い剣で斬り、ある者は鉄の矢の雨で射抜き、ある者は恐るべき棍棒で打ち、ある者は凄まじい戦斧で切り裂いた。

Verse 92

शिरांसि केषाचिदपातयद्रथाद्भुजांस्तथा सारथींस्चोग्रवेगान् । कांश्चित्पिपेषाथरथस्य वेगात्कांश्चित्तथात्यद्भुतमुष्टिपातैः

ある者の首は戦車から落とされ、またある者の腕も同様に断たれ、俊敏な御者さえ倒された。ある者は彼の戦車の突進に踏み砕かれ、ある者は驚くべき拳打によって打ち伏せられた。