Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 38
Devanagari script
इति व्यवस्य दुर्धर्षा नानाशस्त्रास्त्रपाणयः । युयुत्सवस्तथा यक्षा मुकुटं परिवार्य ते
Transliteration
iti vyavasya durdharṣā nānāśastrāstrapāṇayaḥ | yuyutsavastathā yakṣā mukuṭaṃ parivārya te
Translation
かく決して、さまざまな武器と飛び道具を手にし戦いを望む不屈のヤクシャたちは、落ちた冠を取り囲んだ。
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उक्त्यर्थ/इत्यादि) = quotative particle
व्यवस्यhaving decided
व्यवस्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootवि + अव + सो (धातु √सो/√सि ‘to resolve’)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund) = having resolved/decided
दुर्धर्षाःhard to assail; formidable
दुर्धर्षाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर्धर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम् यक्षाः
नानाशस्त्रास्त्रपाणयःhaving hands (armed) with various weapons
नानाशस्त्रास्त्रपाणयः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootनाना + शस्त्र + अस्त्र + पाणि (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समासः (नानानि शस्त्राणि अस्त्राणि च पाणौ येषाम् = those whose hands hold various weapons); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; यक्षाणां विशेषणम्
युयुत्सवःeager to fight
युयुत्सवः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुयुत्सु (कृदन्त/प्रातिपदिक; √युध्)
Formइच्छार्थक कृदन्त (सन्/उणादि-प्रत्यय) ‘युयुत्सु’ = wishing to fight; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम् यक्षाः
तथाlikewise; also
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = in that manner/also
यक्षाःthe Yakṣas
यक्षाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (nominative plural)
मुकुटम्the crown
मुकुटम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुकुट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (accusative singular)
परिवार्यhaving surrounded
परिवार्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootपरि + वृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund) = having surrounded/encircled
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (nominative plural)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Unassailable Yakṣas with varied weapons form a tight ring around the radiant crown on the ground, poised to fight; blades, maces, spears, and missiles glint.
Characters & Entities
Y
YakṣasM
Mukuṭa (crown)FAQs
Dharma is upheld through collective resolve and protection of what is entrusted—guardianship is itself a sacred duty.
No specific tīrtha is mentioned in this verse.
None.