Rig Veda 4.18.13: Mandala 4, Sukta 18, Mantra 13
Sukta 4.18
Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for Mandala 4; continuation of 4.18 narrative)
Devata: Indra (narrative context) with śyena/madhu motif (delight/essence brought by a swift power)
Chandas: Trishtubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अवर्त्या शुन आन्त्राणि पेचे न देवेषु विविदे मर्डितारम् । अपश्यं जायाममहीयमानामधा मे श्येनो मध्वा जभार ॥
Transliteration
ávartyā śúna ā́ntrāṇi pece ná devéṣu vivide marḍitā́ram | ápaśyaṁ jāyā́m ámahīyamānām ádhā me śyenó mádhvā ā́ jabhāra ||
Translation
苦難のうちに、わたしは犬の腸を煮た。神々の中に、わたしを癒し正しく立て直す者を見いだせなかった。わたしは、わが妻が貶められ、その偉大さを奪われてゆくのを見た。そのとき、わたしのために、隼が蜜なる甘味を運んで来た。
Word by Word
अवर्त्याby/with (a state of) not-turning back; unyieldingly
अवर्त्या:
करण
TypeAdjective
Rootअ-वर्त्य (वर्त् ‘वर्तने’ + यत्/य प्रत्यय; नञ्-पूर्वक) अथवा अवर्त्य- (प्रातिपदिक)
शुनःof the dog
शुनः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootशुन् (प्रातिपदिक; ‘कुक्कुर/श्वन्’)
आन्त्राणिentrails, intestines
आन्त्राणि:
कर्म
TypeNoun
Rootआन्त्र (प्रातिपदिक)
पेचेI cooked
पेचे:
—
TypeVerb
Rootपच् (पचति)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
विविदेI found; I obtained
विविदे:
—
TypeVerb
Rootविद् (विद् ‘ज्ञाने/लाभे’; वि-उपसर्ग)
मर्डितारम्the afflicter/crusher (protector who wards off by crushing)
मर्डितारम्:
कर्म
TypeNoun (agent) / Epithet
Rootमर्डितृ (कृदन्त-प्रातिपदिक; मृद्/मर्द् ‘मर्दने’ → मर्डितृ ‘one who crushes/afflicts’)
अपश्यम्I saw
अपश्यम्:
—
TypeVerb
Rootदृश् (पश्यति) + अप-उपसर्ग
जायाम्(my) wife
जायाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजाया (प्रातिपदिक)
अमहीयमानाम्not being honored; being neglected
अमहीयमानाम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple (adjectival)
Rootमहि (धातु ‘पूजायाम्/महत्त्वे’) + यमान (शानच्) ; नञ्-पूर्वक: अ-महीयमान-
अधाthen; thereafter
अधा:
—
TypeIndeclinable
Rootअधा (अव्यय)
मेto me / for me
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रसङ्गानुसार)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
श्येनःthe falcon
श्येनः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootश्येन (प्रातिपदिक)
मध्वाwith honey/sweetness; with mead
मध्वा:
करण
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
जभारbrought; bore
जभार:
—
TypeVerb
Rootभृ (भरणे) + ज- (रेडुप्लिकेशन)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.