Rig Veda 2.41.4: Mandala 2, Sukta 41, Mantra 4
Sukta 2.41
Rishi: Gṛtsamada (traditional attribution for RV 2.41)
Devata: Mitra–Varuṇa (dual Ādityas)
Chandas: Trishtubh (11-syllable pādas; hymn section predominantly triṣṭubh)
Samhita Patha (Devanagari)
अयं वां मित्रावरुणा सुतः सोम ऋतावृधा । ममेदिह श्रुतं हवम् ॥
Transliteration
ayáṃ vā́ṃ mitrā́varuṇā sutáḥ sóma ṛtāvṛ́dhā | máméd ihá śrútaṃ hávam ||
Translation
これは汝らのために搾りしソーマ、ミトラよ、ヴァルナよ、ṛta（真理の秩序）を増し広げる者たちよ。ここに、いま、わが呼びかけを聞け。わが祈願が受け取られんことを。
Word by Word
अयम्this (here)
अयम्:
कर्तृ (वाक्ये विषय-निर्देशः) / विशेष्य-निर्देशः
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अयम्
वाम्for you two / of you two
वाम्:
सम्प्रदान (युष्मभ्यां) / सम्बन्ध (युवयोः) — संदर्भानुसार
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → वाम्
मित्रावरुणाO Mitra and Varuṇa
मित्रावरुणा:
सम्बोधन (आह्वानम्)
TypeNoun
Rootमित्र + वरुण (देवनाम-प्रातिपदिक; द्वन्द्व-समासः)
सुतःpressed, expressed
सुतः:
विशेषणम् (सोमस्य)
TypeAdjective/Participle
Root√सु (सुनोति ‘to press/express’) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; भूतकृत्/कृत-प्रत्ययः)
सोमःSoma (the pressed ritual drink)
सोमः:
कर्तृ (श्रुतम् इति क्रियायाः विषयः) / वाक्य-विषयः
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
ऋतावृधाO you two who grow/strengthen through Ṛta (cosmic order)
ऋतावृधा:
सम्बोधन-विशेषणम् (मित्रावरुणयोः)
TypeAdjective (dual epithet)
Rootऋत + √वृध् (वर्धते ‘to grow/increase’) → वृध (कृदन्त) ; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासः ‘ऋतेन आवृधौ’
ममmy
मम:
सम्बन्ध (मे/मम) — ‘my’
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → मम
इहhere
इह:
अधिकरण (स्थान-निर्देशः)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
श्रुतम्heard; heeded
श्रुतम्:
कर्मणि-भावः/विधेयः — ‘(let it be) heard’
TypeVerb-form (past passive participle used predicatively)
Root√श्रु (शृणोति ‘to hear’) → श्रुत (कृदन्त; भूतकृत्)
हवम्invocation, call
हवम्:
कर्म (श्रुतम्—किं? हवम्)
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक; ‘invocation/call’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.