Rig Veda 2.1.7: Mandala 2, Sukta 1, Mantra 7
Sukta 2.1
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Agni (as Draviṇodā, Savitṛ, Bhaga, Protector)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
त्वमग्ने द्रविणोदा अरंकृते त्वं देवः सविता रत्नधा असि । त्वं भगो नृपते वस्व ईशिषे त्वं पायुर्दमे यस्तेऽविधत् ॥
Transliteration
tvám agne draviṇodā́ araṃkṛté tváṃ deváḥ savitā́ ratnadhā́ asi | tváṃ bhágo nṛ́pate vásva īśiṣe tváṃ pāyúr dámē yás te ávidhat ||
Translation
汝は、アグニよ、備え整えられた者に満ち足りた財を与える「富の授与者」（draviṇodā）。汝は宝を据える神サヴィトリ（Savitṛ）である。汝はバガ（Bhaga）、人々の主よ、富を統べる者。汝は守護者として、汝に仕えた者の家に在って護り給う。
Word by Word
त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
द्रविणोदाःgiver of wealth
द्रविणोदाः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण त्वम्-सम्बन्धी)
TypeNoun (agent epithet)
Rootद्रविणोदस् (प्रातिपदिक; द्रविण + दा ‘to give’)
अरम्properly, fittingly
अरम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअरम् (अव्यय)
कृतेwhen done; in the accomplished (rite)
कृते:
अधिकरण (काल/अवस्था)
TypeParticiple (past passive)
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
देवःthe god
देवः:
समनाधिकरण (त्वम्-इति)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सविताSavitar
सविता:
समनाधिकरण (त्वम्-इति)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
रत्नधाbestowing/placing treasures
रत्नधा:
समनाधिकरण/विशेषण (त्वम्-इति)
TypeAdjective (epithet)
Rootरत्नधा (प्रातिपदिक; रत्न + धा ‘to place’)
असिart, are
असि:
(अस्ति-क्रिया; समनाधिकरण-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
भगःBhaga (the distributor of fortune)
भगः:
समनाधिकरण (त्वम्-इति)
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
नृपतेO lord of men
नृपते:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootनृपति (प्रातिपदिक)
वस्वःof wealth; of goods
वस्वः:
सम्बन्ध (ईशिषे-क्रियायाः विषयः)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
ईशिषेthou rulest/possessest
ईशिषे:
कर्तृ (त्वम्)
TypeVerb
Rootईश् (धातु)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
पायुःprotector
पायुः:
समनाधिकरण (त्वम्-इति)
TypeNoun
Rootपायुः (प्रातिपदिक; ‘protector/guardian’)
दमेin the house; at home
दमे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदम (प्रातिपदिक; ‘house, household’)
यःwho
यः:
कर्तृ (अविधत्-क्रियायाः)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto/for thee; of thee
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अविधत्has served/worshipped; has arranged (for)
अविधत्:
कर्तृ (यः)
TypeVerb
Rootवि + धा (धातु)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.