Rig Veda 1.94.5: Mandala 1, Sukta 94, Mantra 5
Sukta 1.94
Rishi: Gopavana Ātreya (traditionally for RV 1.94)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
विशां गोपा अस्य चरन्ति जन्तवो द्विपच्च यदुत चतुष्पदक्तुभिः । चित्रः प्रकेत उषसो महाँ अस्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
Transliteration
viśā́ṃ gopā́ asya caranti jántavo dvipác ca yád utá cátuṣpad aktúbhiḥ | citráḥ prakéta uṣáso mahā́m asi ágne sakhyé mā́ riṣāmā vayáṃ táva ||
Translation
諸民の牧者にして守護者として、すべての生きものはその護りのもとに歩む――二足も四足も、夜々をわたって。彼の光は輝き、識別のしるしは明らかである。暁のうちに汝は大いなる者、アグニよ。汝の友誼において我らが損なわれず、汝の力のうちに安らかならんことを。
Word by Word
वि॒शाम्of the clans/peoples
वि॒शाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootवि॒श् (प्रातिपदिक: विश् ‘जन/कुल/प्रजा’)
गो॒पाःprotectors/guardians
गो॒पाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगोपा (प्रातिपदिक; गो- + पा ‘पालक’)
अस्यof him/this (Agni)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चरन्तिthey move/roam
चरन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootचर्
जन्तवःcreatures/living beings
जन्तवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजन्तु (प्रातिपदिक) < √जन्
द्वि॒पात्the two-footed (bipeds)
द्वि॒पात्:
कर्तृ (जन्तवः इत्यस्य विशेषण-समूहः)
TypeAdjective (used substantively)
Rootद्विपाद् (प्रातिपदिक; द्वि- + पाद)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच
यत्as/when/that which
यत्:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable/Relative
Rootयद् (सर्वनाम) / यत् (सम्बन्ध-प्रत्यय)
उतand also
उत:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootउत
चतुष्पात्the four-footed (quadrupeds)
चतुष्पात्:
कर्तृ (जन्तवः इत्यस्य विशेषण-समूहः)
TypeAdjective (used substantively)
Rootचतुष्पाद् (प्रातिपदिक; चतुर्- + पाद)
अक्तुभिःby nights / in the nights
अक्तुभिः:
अधिकरण/काल (काल-तृतीया)
TypeNoun
Rootअक्तु (प्रातिपदिक; ‘रात्रि/अन्धकार/सन्ध्या’)
चित्रःbright, wondrous
चित्रः:
कर्तृ-विशेषण (प्रकेतः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
प्रकेतःthe conspicuous one / the one of clear sign
प्रकेतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootप्रकेत (प्रातिपदिक; प्र- + केत ‘चिह्न/प्रकाश/बुद्धि’)
उषसःof Dawn
उषसः:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
महान्great
महान्:
कर्तृ-विशेषण (प्रकेतः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस्
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सख्येin friendship / in alliance
सख्ये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक; सखि-भाव)
माdo not
मा:
निषेध
TypeIndeclinable (prohibitive particle)
Rootमा
रिषामmay we be harmed / may we suffer
रिषाम:
क्रिया
TypeVerb
Rootरिष्
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तवyour
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.