Sarga 18

Verse 1

निर्वृत्ते तु क्रतौ तस्मिन्हयमेधे महात्मन:।प्रतिगृह्य सुरा भागान्प्रतिजग्मुर्यथागतम्।।।।

大いなる王のそのアシュヴァメーダの祭儀が成就すると、神々は定められた分け前を受け取り、それぞれ来たところへと帰っていった。

Verse 2

समाप्तदीक्षानियम: पत्नीगणसमन्वित:।प्रविवेश पुरीं राजा सभृत्यबलवाहन:।।।।

灌頂の誓戒と作法をすべて終えたのち、王は后たちを伴い、家臣と軍勢、そして車乗を従えて都へと入城した。

Verse 3

यथार्हं पूजितास्तेन राज्ञा वै पृथिवीश्वरा:।मुदिता: प्रययुर्देशान्प्रणम्य मुनिपुङ्गवम्।।।।

王にふさわしく供養され、地の諸王は喜びつつ、それぞれの国へと旅立った。最上の聖仙（ヴァシシュタ）に礼拝してからである。

Verse 4

श्रीमतां गच्छतां तेषां स्वपुराणि पुरात्तत:।बलानि राज्ञां शुभ्राणि प्रहृष्टानि चकाशिरे।।।।

かの輝かしき諸王がその都を発ち、それぞれの都城へと向かうとき、白く明るい軍勢は—歓喜に満ちて—ひときわ光り輝いた。

Verse 5

गतेषु पृथिवीशेषु राजा दशरथस्तदा।प्रविवेश पुरीं श्रीमान् पुरस्कृत्य द्विजोत्तमान्।।।।

諸王が去ったのち、栄光あるダシャラタ王は都城へ入った。先には、敬意をもって最上のバラモンたちが導き進んだ。

Verse 6

शान्तया प्रययौ सार्धमृश्यशृङ्गस्सुपूजित:।अन्वीयमानो राज्ञाऽथ सानुयात्रेण धीमता।।।।

手厚く供養されてのち、聖者リシャシュリンガはシャンターとともに出立し、賢明なる王ローマパーダが供回りを率いて随行した。

Verse 7

एवं विसृज्य तान्सर्वान्राजा सम्पूर्णमानस:।उवास सुखितस्तत्र पुत्रोत्पत्तिं विचिन्तयन्।।।।

かくして皆を送り出すと、王は心が満ちて安らぎ、そこで喜びつつ、男子を授かる望みを思い巡らした。

Verse 8

ततो यज्ञे समाप्ते तु ऋतूनां षट्समत्ययु:।ततश्च द्वादशे मासे चैत्रे नावमिके तिथौ।।।।नक्षत्रेऽदितिदैवत्ये स्वोच्चसंस्थेषु पञ्चसु।ग्रहेषु कर्कटे लग्ने वाक्पताविन्दुना सह।।।।प्रोद्यमाने जगन्नाथं सर्वलोकनमस्कृतम्।कौसल्याऽजनयद्रामं सर्वलक्षणसंयुतम्।।।।विष्णोरर्धं महाभागं पुत्रमैक्ष्वाकुवर्धनम्।

祭祀（ヤジュニャ）が成就し、六つの季節が過ぎ去ったのち、十二番目の月チャイトラの白分第九ティティ、アディティを主神とする宿（プナルヴァス）において、五惑星がそれぞれ高揚の位にあり、蟹宮がラグナとなり、ブリハスパティが月と相会する時、カウサリヤーはラーマをお産みになった。万界に礼拝される世の主、あらゆる吉祥相を具え、ヴィシュヌの神聖なる分身たる、イークシュヴァーク族を栄えさせる大いなる御子である。

Verse 9

ततो यज्ञे समाप्ते तु ऋतूनां षट्समत्ययु:। ततश्च द्वादशे मासे चैत्रे नावमिके तिथौ।।1.18.8।। नक्षत्रेऽदितिदैवत्ये स्वोच्चसंस्थेषु पञ्चसु। ग्रहेषु कर्कटे लग्ने वाक्पताविन्दुना सह।।1.18.9।। प्रोद्यमाने जगन्नाथं सर्वलोकनमस्कृतम्। कौसल्याऽजनयद्रामं सर्वलक्षणसंयुतम्।।1.18.10।। विष्णोरर्धं महाभागं पुत्रमैक्ष्वाकुवर्धनम्।

祭祀（ヤジュニャ）が成就し、六つの季節が過ぎ去ったのち、十二番目の月チャイトラの白分第九ティティ、アディティを主神とする宿（プナルヴァス）において、五惑星がそれぞれ高揚の位にあり、蟹宮がラグナとなり、ブリハスパティが月と相会する時、カウサリヤーはラーマをお産みになった。万界に礼拝される世の主、あらゆる吉祥相を具え、ヴィシュヌの神聖なる分身たる、イークシュヴァーク族を栄えさせる大いなる御子である。

Verse 10

ततो यज्ञे समाप्ते तु ऋतूनां षट्समत्ययु:। ततश्च द्वादशे मासे चैत्रे नावमिके तिथौ।।1.18.8।। नक्षत्रेऽदितिदैवत्ये स्वोच्चसंस्थेषु पञ्चसु। ग्रहेषु कर्कटे लग्ने वाक्पताविन्दुना सह।।1.18.9।। प्रोद्यमाने जगन्नाथं सर्वलोकनमस्कृतम्। कौसल्याऽजनयद्रामं सर्वलक्षणसंयुतम्।।1.18.10।। विष्णोरर्धं महाभागं पुत्रमैक्ष्वाकुवर्धनम्।

その吉祥なる時の昇りに、カウサリヤーはラーマをお産みになった――万界の主、あらゆる衆生に礼拝され、すべての尊き相を具えた御子。偉大なる幸運の子にして、ヴィシュヌの分身の一分、イクシュヴァーク族を栄えさせるお方である。

Verse 11

कौसल्या शुशुभे तेन पुत्रेणामिततेजसा।।।।यथा वरेण देवानामदितिर्वज्रपाणिना।

カウサリヤーは、その量り知れぬ光輝をもつ御子によっていよいよ輝いた。まるでアディティが、神々の中の第一にして金剛の雷を執るインドラによって輝いたように。

Verse 12

भरतो नाम कैकेय्यां जज्ञे सत्यपराक्रम:।।।।साक्षाद्विष्णोश्चतुर्भागस्सर्वैस्समुदितो गुणै:।

カイケーイーには、バラタという名の御子が生まれた。真実に根ざした武勇を備え、明らかにヴィシュヌの四分の一の分霊として、あらゆる徳を円満に具えていた。

Verse 13

अथ लक्ष्मणशत्रुघ्नौ सुमित्राऽजनयत्सुतौ।।।।वीरौ सर्वास्त्रकुशलौ विष्णोरर्धसमन्वितौ।

ついでスミトラーは二人の御子、ラクシュマナとシャトルグナをお産みになった。二人はともに勇猛で、あらゆる武器に通じ、ヴィシュヌの神徳の分を授かっていた。

Verse 14

पुष्ये जातस्तु भरतो मीनलग्ने प्रसन्नधी:।।।।सार्पे जातौ च सौमित्री कुलीरेऽभ्युदिते रवौ।

澄みわたり安らかな智慧をもつバラタは、プシュヤが昇り、ラグナがミーナ（魚宮）にある時に生まれた。さらにスミトラーの御子らは、アーシュレーシャのもと、ラグナがクリーラ（カルカタ＝蟹宮）にあり、日の出の刻に誕生した。

Verse 15

राज्ञ: पुत्रा महात्मानश्चत्वारो जज्ञिरे पृथक्।।।।गुणवन्तोऽनुरूपाश्च रुच्या प्रोष्ठपदोपमा:।

かくして王には、定められた順に、四人の大いなる魂の御子がそれぞれ生まれた。徳に満ち、あらゆる点でふさわしく、プローシュタパダーの星々のように輝いていた。

Verse 16

जगु: कलं च गन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणा:।।।।देवदुन्दुभयो नेदु: पुष्पवृष्टिश्च खाच्च्युता।उत्सवश्च महानासीदयोध्यायां जनाकुल:।।।।

ガンダルヴァたちは甘美な調べで歌い、アプサラスの群れは舞い踊った。天上の神鼓は鳴り響き、虚空より花の雨が降り注いだ。

Verse 17

जगु: कलं च गन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणा:।।1.18.16।।देवदुन्दुभयो नेदु: पुष्पवृष्टिश्च खाच्च्युता। उत्सवश्च महानासीदयोध्यायां जनाकुल:।।1.18.17।।

そしてアヨーディヤーには大いなる祝祭が起こり、人々の群れで満ちあふれた。

Verse 18

रथ्याश्च जनसम्बाधा नटनर्तकसङ्कुला: ।गायनैश्च विराविण्यो वादनैश्च तथाऽपरै:।।।।

大路は人々でひしめき、役者や舞人で満ち、歌い手の声と器楽の響き、そしてさまざまな芸の音が鳴り渡った。

Verse 19

प्रदेयांश्च ददौ राजा सूतमागधवन्दिनाम्।ब्राह्मणेभ्यो ददौ वित्तं गोधनानि सहस्रश:।।।।

王はスータ、マーガダ、讃歌の詠み手たちにふさわしい施しを与え、さらにブラーフマナたちには財宝と幾千もの牛を授けた。

Verse 20

अतीत्यैकादशाहं तु नामकर्म तथाऽकरोत्।ज्येष्ठं रामं महात्मानं भरतं कैकयीसुतम्।।।।सौमित्रिं लक्ष्मणमिति शत्रुघ्नमपरं तथा।वसिष्ठ: परमप्रीतो नामानि कृतवान् तदा ।।।।

十一日が過ぎると、しかるべく命名の儀が執り行われた。そのとき大いに喜んだヴァシシュタは名を授けた。長子で大いなる魂の者をラーマ、カイケーイーの子をバラタ、そしてスミトラーの子らをラクシュマナ、またもう一人をシャトルグナとした。

Verse 21

अतीत्यैकादशाहं तु नामकर्म तथाऽकरोत्।ज्येष्ठं रामं महात्मानं भरतं कैकयीसुतम्।।1.18.20।।सौमित्रिं लक्ष्मणमिति शत्रुघ्नमपरं तथा।वसिष्ठ: परमप्रीतो नामानि कृतवान् तदा ।।1.18.21।।

十一日が過ぎると、定めのとおり命名の儀が行われた。長子にして大いなる魂の者はラーマと名づけられ、カイケーイーの子はバラタ、スミトラーの子はラクシュマナ、そしてもう一人はシャトルグナと名づけられた。かくして大いに喜んだヴァシシュタが、その名を授けたのである。

Verse 22

ब्राह्मणान्भोजयामास पौराञ्जानपदानपि।अददाद्ब्रह्मणानां च रत्नौघममितं बहु।।।।तेषां जन्मक्रियादीनि सर्वकर्माण्यकारयत्।

彼はブラーフマナたちに饗宴を施し、また都の人々や村里の民にも振る舞った。さらにブラーフマナたちには、量り知れぬほど豊かな宝玉の山を布施として与え、誕生の儀礼をはじめ新生児に定められたすべての作法を滞りなく行わせた。

Verse 23

तेषां केतुरिव ज्येष्ठो रामो रतिकर: पितु:।।।।बभूव भूयो भूतानां स्वयम्भूरिव सम्मत:।

その子らのうち、長子ラーマは旗印のように際立ち、父にひときわの喜びをもたらした。さらに自生者スヴァヤンブー（梵天）のごとく、あらゆる生きとし生けるものから深く尊ばれるようになった。

Verse 24

सर्वे वेदविदश्शूरास्सर्वे लोकहिते रता:।।।।सर्वे ज्ञानोपसम्पन्नास्सर्वे समुदिता गुणै:।

彼らは皆ヴェーダに通じ、皆が勇武であり、皆が世の安寧を願って励み、皆が智慧に満ち、皆が徳に富んでいた。

Verse 25

तेषामपि महातेजा रामस्सत्यपराक्रम:।।।।इष्टस्सर्वस्य लोकस्य शशाङ्क इव निर्मल:।

彼らの中にあっても、偉大なる光輝を備え、真実の武勇をもつラーマは、世のすべてに愛され、清らかで汚れなく、月のごとく輝いていた。

Verse 26

गजस्कन्धेऽश्वपृष्ठे च रथचर्यासु सम्मत:।।।।धनुर्वेदे च निरत: पितृशुश्रूषणे रत:।

象に乗ること、馬にまたがること、戦車の操縦と機動においても名高く、弓術の学に励み、父母への孝養に心を尽くしていた。

Verse 27

बाल्यात्प्रभृति सुस्निग्धो लक्ष्मणो लक्ष्मिवर्धन:।।।।रामस्य लोकरामस्य भ्रातुर्ज्येष्ठस्य नित्यश:।

幼き頃より、繁栄を増し育てるラクシュマナは、世の喜びである兄ラーマに、常に深い情愛をもって寄り添い仕えた。

Verse 28

सर्वप्रियकरस्तस्य रामस्यापि शरीरत:।।।।लक्ष्मणो लक्ष्मिसम्पन्नो बहि:प्राण इवापर:।

吉祥の福徳を備えたラクシュマナは、ラーマの喜ぶことをことごとく行い、それは自らの身体のため以上であった。まるで外に現れたもう一つの命の息のようであった。

Verse 29

न च तेन विना निद्रां लभते पुरुषोत्तम:।।।।मृष्टमन्नमुपानीतमश्नाति न हि तं विना।

そして彼なくしては、最上の人ラーマは眠りさえ得られず、供された最上の食も、ラクシュマナがいなければ口にしなかった。

Verse 30

यदा हि हयमारूढो मृगयां याति राघव:।।।।तदैनं पृष्ठतोऽन्वेति सधनु: परिपालयन्।

ラ―ガヴァ（ラーマ）が馬に乗って狩りに出るたび、ラクシュマナは弓を携え、後ろから付き従って守護した。

Verse 31

भरतस्यापि शत्रुघ्नो लक्ष्मणावरजो हि स:।।।।प्राणै: प्रियतरो नित्यं तस्य चासीत्तथा प्रिय:।

同じく、ラクシュマナの弟であるシャトルグナは、バラタにとって常に命にも勝るほど愛しい存在であり、また同様にバラタもシャトルグナにとって愛しい者であった。

Verse 32

स चतुर्भिर्महाभागै:पुत्रैर्दशरथ: प्रियै:।।।।बभूव परमप्रीतो देवैरिव पितामह:।

ダシャラタは、愛する四人の大いなる幸運の子らに恵まれ、至上の歓喜に満たされた。まるで祖父神ブラフマーが神々を喜ぶように。

Verse 33

ते यदा ज्ञानसम्पन्नास्सर्वैस्समुदिता गुणै:।।।।ह्रीमन्त: कीर्तिमन्तश्च सर्वज्ञा दीर्घदर्शिन:।तेषामेवं प्रभावानां सर्वेषां दीप्ततेजसाम्।।।।पिता दशरथो हृष्टो ब्रह्मा लोकाधिपो यथा।

彼らが知恵に満ち、あらゆる徳を備え—慎み深く、名声高く、洞察に富み、遠くを見通す者となったとき—父ダシャラタは、その光輝く威光を放つ子らを喜んだ。まるで世界の主ブラフマーが喜ぶように。

Verse 34

ते यदा ज्ञानसम्पन्नास्सर्वैस्समुदिता गुणै:।।1.18.33।।ह्रीमन्त: कीर्तिमन्तश्च सर्वज्ञा दीर्घदर्शिन:।तेषामेवं प्रभावानां सर्वेषां दीप्ततेजसाम्।।1.18.34।।पिता दशरथो हृष्टो ब्रह्मा लोकाधिपो यथा।

彼らが知恵に満ち、あらゆる徳を備え—慎み深く、名声高く、洞察に富み、遠くを見通す者となったとき—父ダシャラタは、その光輝く威光を放つ子らを喜んだ。まるで世界の主ブラフマーが喜ぶように。

Verse 35

ते चापि मनुजव्याघ्रा वैदिकाध्ययने रता:।।।।पितृशुश्रूषणरता धनुर्वेदे च निष्ठिता:।

また彼らは人中の虎のごとき勇士で、ヴェーダの学習に励み、父への奉仕に心を尽くし、弓術の学にも堅く通暁していた。

Verse 36

अथ राजा दशरथस्तेषां दारक्रियां प्रति।।।।चिन्तयामास धर्मात्मा सोपाध्यायस्सबान्धव:।

そのとき法にかなう王ダシャラタは、祭司たちと親族を伴い、彼らの婚儀を整えることについて思案し始めた。

Verse 37

तस्य चिन्तयमानस्य मन्त्रिमध्ये महात्मन:।।।।अभ्यगच्छन्महातेजा विश्वामित्रो महामुनि:।

その大王が大臣たちの中で思案していると、威光あふれる大聖仙ヴィシュヴァーミトラが到来した。

Verse 38

स राज्ञो दर्शनाकाङ्क्षी द्वाराध्यक्षानुवाच ह।।।।शीघ्रमाख्यात मां प्राप्तं कौशिकं गाधिनस्सुतम्।

王に拝謁せんと望み、彼は門番に告げた。「急いで取り次げ、我が来たりしことを――ガーディの子、カウシカである。」

Verse 39

तच्छ्रुत्वा वचनं त्रासाद्राज्ञो वेश्म प्रदुद्रुवु:।।।।सम्भ्रान्तमनसस्सर्वे तेन वाक्येन चोदिता:।

その言葉を聞くや、皆は恐れに駆られて王の御殿へと駆け出し、心は騒ぎ、あの知らせに促されていた。

Verse 40

ते गत्वा राजभवनं विश्वामित्रमृषिं तदा।।।।प्राप्तमावेदयामासुर्नृपायैक्ष्वाकवे तदा।

彼らは王宮へ赴き、イクシュヴァーク王ダシャラタに、聖仙ヴィシュヴァーミトラが到着したことを奏上した。

Verse 41

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सपुरोधास्समाहित:।।।।प्रत्युज्जगाम तं हृष्टो ब्रह्माणमिव वासव:।

その報告を聞くと、ダシャラタは—祭司たちを伴い心を整えて—歓びに満ちて迎えに出た。まるでヴァーサヴァ（インドラ）がブラフマーを迎えに赴くように。

Verse 42

तं दृष्ट्वा ज्वलितं दीप्त्या तापसं संशितव्रतम्।।।।प्रहृष्टवदनो राजा ततोऽर्घ्यमुपहारयत्।

王は、霊妙の光に燃え立ち、誓戒堅固なる苦行者を見て、喜びに輝く顔で、敬意のアルギャ（供水）を捧げた。

Verse 43

स राज्ञ: प्रतिगृह्यार्घ्यं शास्त्रदृष्टेन कर्मणा।।।।कुशलं चाव्ययं चैव पर्यपृच्छन्नराधिपम्।2

ヴィシュヴァーミトラは、シャーストラに示された作法のとおり王のアルギャを受け取り、ついで君主に国の安寧と揺るぎない繁栄とを問いかけた。

Verse 44

पुरे कोशे जनपदे बान्धवेषु सुहृत्सु च ।।।।कुशलं कौशिको राज्ञ: पर्यपृच्छत्सुधार्मिक:।

至って法に篤きカウシカ（ヴィシュヴァーミトラ）は王に、都においても、宝蔵においても、国土の諸郡においても、また親族と友人の間においても、すべて安寧であるかと問うた。

Verse 45

अपि ते सन्नतास्सर्वे सामन्ता रिपवो जिता:।।।।दैवं च मानुषं चापि कर्म ते साध्वनुष्ठितम्।

近隣の従属王たちは皆、しかるべく恭順であろうか。敵は討ち平らげられたか。さらに、天の祭儀も人の務めも、汝は正しく遂行しているか。

Verse 46

वसिष्ठं च समागम्य कुशलं मुनिपुङ्गव:।।।।ऋषींश्च तान्यथान्यायं महाभागानुवाच ह।

賢者の中の第一人者はヴァシシュタにも近づき、しかるべき作法に従って、あの栄えあるリシたちに言葉をかけ、その安否を問うた。

Verse 47

ते सर्वे हृष्टमनसस्तस्य राज्ञो निवेशनम्।।।।विविशु: पूजितास्तत्र निषेदुश्च यथार्हत:।

一同は心喜び、王の御殿へと入った。そこで礼をもって迎えられ、それぞれの位と徳にふさわしく着座した。

Verse 48

अथ हृष्टमना राजा विश्वामित्रं महामुनिम्।।।।उवाच परमोदारो हृष्टस्तमभिपूजयन्।

そのとき王は心より喜び、並外れて寛大にして、大牟尼ヴィシュヴァーミトラに語りかけた。なおも敬虔なるもてなしをもって彼を礼拝しつつ。

Verse 49

यथाऽमृतस्य सम्प्राप्तिर्यथावर्षमनूदके।यथा सदृशदारेषु पुत्रजन्माऽप्रजस्य च ।।।।प्रणष्टस्य यथालाभो यथा हर्षो महोदये।तथैवागमनं मन्ये स्वागतं ते महामुने।।।।

大いなる聖仙よ、ようこそ。あなたの来臨は、甘露（アムリタ）を得るがごとく、旱魃の地に雨が降るがごとく、ふさわしい妻によって子なき者に子が授かるがごとく、失ったものを取り戻すがごとく、そして大いなる成就の歓喜のごとしと、私は思います。

Verse 50

यथाऽमृतस्य सम्प्राप्तिर्यथावर्षमनूदके।यथा सदृशदारेषु पुत्रजन्माऽप्रजस्य च ।।1.18.49।।प्रणष्टस्य यथालाभो यथा हर्षो महोदये।तथैवागमनं मन्ये स्वागतं ते महामुने।।1.18.50।।

大いなる聖仙よ、ようこそ。あなたの来臨は、甘露（アムリタ）を得るがごとく、旱魃の地に雨が降るがごとく、ふさわしい妻によって子なき者に子が授かるがごとく、失ったものを取り戻すがごとく、そして大いなる成就の歓喜のごとしと、私は思います。

Verse 51

कं च ते परमं कामं करोमि किमु हर्षित: ।।।।पात्रभूतोऽसि मे ब्रह्मन्दिष्टया प्राप्ताऽसि कौशिक ।अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम्।।।।

あなたの至上の願いは何でしょうか。いかにしてそれを成し、あなたに真にお喜びいただけましょうか。

Verse 52

कं च ते परमं कामं करोमि किमु हर्षित: ।।1.18.51।। पात्रभूतोऽसि मे ब्रह्मन्दिष्टया प्राप्ताऽसि कौशिक । अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम्।।1.18.52।।

婆羅門よ、あなたは我が敬礼を受けるにふさわしい。幸いにもあなたが来てくださった、カウシカよ。今日、我が生は実りを得、我が命はまことに善く生きられたものとなりました。

Verse 53

पूर्वं राजर्षिशब्देन तपसा द्योतितप्रभः।ब्रह्मर्षित्वमनुप्राप्त: पूज्योऽसि बहुधा मया।।।।

かつてあなたはラージャリシ（王仙）として名高く、苦行の力によりその光輝はますます照り映えました。いまやブラフマリシ（梵仙）の位に到達され、ゆえにあなたは私がさまざまに礼拝し敬うべきお方です。

Verse 54

तदद्भुतमिदं ब्रह्मन्पवित्रं परमं मम।शुभक्षेत्रगतश्चाहं तव सन्दर्शनात्प्रभो।।।।

ブラーフマナよ、これは私にとって驚くべきことであり、最上の浄めです。主よ、ただあなたを拝するだけで、聖地を巡礼した功徳を得たかのように感じます。

Verse 55

ब्रूहि यत्प्रार्थितं तुभ्यं कार्यमागमनं प्रति।इच्छाम्यनुगृहीतोऽहं त्वदर्थपरिवृद्धये।।।।

ここへお越しになった願いの趣旨をお告げください。私は恩寵を受けた者として、あなたの意図する目的が成就するようお助けしたいのです。

Verse 56

कार्यस्य न विमर्शं च गन्तुमर्हसि कौशिक।कर्ता चाहमशेषेण दैवतं हि भवान्मम।।।।

カウシカよ、その務めを述べるのにためらうことはありません。私は余すところなく成し遂げましょう。まことにあなたは私にとって神格のごときお方なのです。

Verse 57

मम चायमनुप्राप्तो महानभ्युदयो द्विज।तवागमनज: कृत्स्नो धर्मश्चानुत्तमो मम।।।।

ブラーフマナよ、私には大いなる吉祥が訪れました。あなたの来臨によって、私の無上の功徳とダルマの全てが、まるで一斉に立ち現れたかのようです。

Verse 58

इति हृदयसुखं निशम्य वाक्यंश्रुतिसुखमात्मवता विनीतमुक्तम्।प्रथितगुणयशा गुणैर्विशिष्ट:परमऋषि: परमं जगाम हर्षम्।।।।

慎み深く自制に満ち、心に甘く耳に麗しいその言葉を、思慮ある王が述べたのを聞いて、徳と名声に名高く諸徳に秀でた至上の聖仙は、深い歓喜に満たされた。

Verse 59

For Yuddhakanda and Uttarakanda, the Data was being entered. For Remaining the Data doesn't exist for the selected values!!

提示された入力には 1.18.59 の偈文本文がなく、代わりに選択条件に対するデータ未存在の通知が表示されています。

Verse 60

1.18.60 の原文が提示されていません。正確に訳すため、デーヴァナーガリー表記の偈文をご提示ください（推測はいたしません）。

Verse 61

父ダシャラタは、かくも力に満ち、光輝あふれるすべての息子たちを見て歓喜した。それは、世界の主ブラフマーが（神々を）喜ぶがごとくであった。