Atharva Veda 13.2.41: Kanda 13, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 41

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

सर्वा॒ दिशः॒ सम॑चर॒द् रोहि॒तोऽधि॑पतिर्दि॒वः । दिवं॑ समु॒द्रमाद् भूमिं॒ सर्वं॑ भू॒तं वि र॑क्षति

Sanskrit recitationAtharva Veda 13.2.41

IAST Transliteration

sárvāḥ díśaḥ sám acarat róhito’dhípatir diváḥ | dívam samudrám ā́t bhū́miṃ sárvaṃ bhūtáṃ ví rakṣati

English Translation (Griffith/Whitney)

Through all the quarters Rohita moved, the overlord of heaven. Heaven, ocean, and earth—yea, all that is—he guards abroad on every side.

Translation

ローヒタはあらゆる方角を巡り、天の主として在る。天と海と地—すなわち一切の存在—を、彼は四方にわたり守護する。

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सर्वाः: all
• सर्वाः: कर्म (दिशः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• दिशः: directions, quarters
• दिशः: कर्म
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक: दिश्/दिशा)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: सम्

• अचरत्: moved about, traversed
• अचरत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: चर्

• रोहितः: Rohita (the Red one; a solar/royal figure)
• रोहितः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: रोहित (प्रातिपदिक)

• अधिपतिः: lord, overlord
• अधिपतिः: कर्तृ (रोहितः इत्यस्य समानाधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: अधिपति (प्रातिपदिक)

• दिवः: of heaven, of the sky
• दिवः: सम्बन्ध (अधिपतिः कस्य? दिवः)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक)

• दिवम्: heaven, the sky
• दिवम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक)

• समुद्रम्: ocean
• समुद्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)

• आत्: from
• आत्: अपादान (भूमिम् इत्यस्य)
• Type: Indeclinable
• Root: आत्

• भूमिम्: earth
• भूमिम्: कर्म (वि रक्षति इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)

• सर्वम्: all, the whole
• सर्वम्: कर्म
• Type: Adjective (substantive use)
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• भूतम्: that which exists; beings
• भूतम्: कर्म (सर्वम् इत्यस्य विशेषण/अपपद-समासार्थः)
• Type: Noun/Adjective
• Root: भूत (प्रातिपदिक; √भू क्त)

• वि: apart, widely, in all directions
• वि: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: वि

• रक्षति: protects, guards
• रक्षति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रक्ष्

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (Rohita complex)

Devata: Rohita (solar-red) as universal guardian

Chandas: Anuṣṭubh (largely)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: vira