Atharva Veda 13.2.36: Kanda 13, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 36

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

उ॒च्चा पत॑न्तमरु॒णं सु॑प॒र्णं मध्ये॑ दि॒वस्त॒रणिं॒ भ्राज॑मानम्। पश्या॑म त्वा सवि॒तारं॒ यमा॒हुरज॑स्रं॒ ज्योति॒र्यदवि॑न्द॒दत्त्रिः॑

Sanskrit recitationAtharva Veda 13.2.36

IAST Transliteration

uccā́ pátantam aruṇáṃ supárṇaṃ mádhye divás taraṇíṃ bhrā́jamānam | páśyām tvā savitā́raṃ yám āhúr ájasraṃ jyótir yád avíndad dáttriḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Aloft, flying, ruddy, fair-winged, in mid-heaven the shining Crosser—may I behold thee, Savitar, whom men call the unceasing Light, which Dattri found.

Translation

高く飛ぶ、赤き、善き翼の鳥――天のただ中にて輝く「渡り越える者」。願わくは汝を見ん、サヴィタールよ。人々は汝を絶えざる光と呼ぶ。その光を、ダットリは見いだし得た。

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उच्चा: aloft, on high
• उच्चा: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: उच्च (प्रातिपदिक) / उच्चै (अव्यय-प्रयोग)

• पतन्तम्: flying
• पतन्तम्: Karma
• Type: Participle
• Root: पत् (धातु) → पतन्त् (शतृ-कृदन्त)

• अरुणम्: ruddy, tawny
• अरुणम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अरुण (प्रातिपदिक)

• सुपर्णम्: the fair-winged one (bird)
• सुपर्णम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: सुपर्ण (प्रातिपदिक)

• मध्ये: in the middle
• मध्ये: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)

• दिवः: of heaven, of the sky
• दिवः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)

• तरणिम्: the crosser; the sun (as one who carries across)
• तरणिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: तरणि (प्रातिपदिक)

• भ्राजमानम्: shining, radiant
• भ्राजमानम्: Karma
• Type: Participle
• Root: भ्राज् (धातु) → भ्राजमान (शानच्-कृदन्त)

• पश्यामि: I see
• पश्यामि: Kartā
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु; पश्य-आदेश)

• त्वा: you (acc.)
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सवितारम्: Savitṛ (the impeller, Sun-god)
• सवितारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• यम्: whom
• यम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आहुः: they have said / they call
• आहुः: Kartā
• Type: Verb
• Root: अह्/ब्रू (धातु; परस्मैपद-प्रयोग)

• अजस्रम्: unceasing, continual
• अजस्रम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अजस्र (प्रातिपदिक)

• ज्योतिः: light
• ज्योतिः: Karma
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• यत्: which
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अविन्दत्: found, discovered
• अविन्दत्: Kartā
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु; अव-उपसर्ग)

• अत्त्रिः: Atri (the seer)
• अत्त्रिः: Kartā
• Type: Proper Noun
• Root: अत्रि (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Dattri/Dadhyanc tradition is invoked; formal r̥ṣi attribution should be checked in the AV anukramaṇī for 13.2.

Devata: Savitar (solar impeller).

Chandas: Triṣṭubh-like (verify).

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: shanta