Sukta 71

Mantra 1

उप प्र जिन्वन्नुशतीरुशन्तं पतिं न नित्यं जनयः सनीळाः । स्वसारः श्यावीमरुषीमजुष्रञ्चित्रमुच्छन्तीमुषसं न गावः ॥

Log apni ichcha se use jagate hain, jaise auratein apne pati ko jagati hain jo hamesha unke paas hai. Ek ghar ki behnein andhera aur laal rang dono mein khush rehti hain. Jaise gaayen subah ke roshni ke peeche chalti hain, waise woh bhi us chamakdar savere ke peeche chalti hain.

Mantra 2

वीळु चिद्दृळ्हा पितरो न उक्थैरद्रिं रुजन्नङ्गिरसो रवेण । चक्रुर्दिवो बृहतो गातुमस्मे अहः स्वर्विविदुः केतुमुस्राः ॥

Hamare purvajon ne jo bhi band tha use tod diya. Unhone apni awaaz se patthar ko phoda. Angiras rishiyon ne chillake us chattaan ko toda. Unhone hamare liye aasman ka raasta banaya. Unhone din aur suraj ki roshni dhundh li, aur woh chamakdar kiran bhi.

Mantra 3

दधन्नृतं धनयन्नस्य धीतिमादिदर्यो दिधिष्वो विभृत्राः । अतृष्यन्तीरपसो यन्त्यच्छा देवाञ्जन्म प्रयसा वर्धयन्तीः ॥

Koi bada aadami sach ko sthit karta hai aur uske vichhar ko badhata hai. Woh sthit karna chahta hai, isliye bahut saare sahare deta hai. Jo kaam thakte nahi woh seedhe devataon ki taraf jaate hain. Yeh kaam bhagwan ke janm ko apni puja se badhate hain.

Mantra 4

मथीद्यदीं विभृतो मातरिश्वा गृहेगृहे श्येतो जेन्यो भूत् । आदीं राज्ञे न सहीयसे सचा सन्ना दूत्यं भृगवाणो विवाय ॥

Jab Matarishvan ne use uthaya aur bahar nikala, tab woh chamakne wala aur jeetne wala har ghar mein paida hua. Phir Bhrigu log use le ke aaye, jaise kisi bade raja ke paas jaate hain. Woh uske saath reh ke devataon aur logon ke beech ka kaam karte hain.

Mantra 5

महे यत्पित्र ईं रसं दिवे करव त्सरत्पृशन्यश्चिकित्वान् । सृजदस्ता धृषता दिद्युमस्मै स्वायां देवो दुहितरि त्विषिं धात् ॥

Jab usne bade pita aur aasman ke liye woh ras banaya, tab Prishanya jo sab jaanta tha woh aage badha. Usne teer chalake himmat se woh chamakdar roshni nikali. Aur bhagwan ne apni beti mein woh chamak daal di, jahan uska sahi ghar tha.

Mantra 6

स्व आ यस्तुभ्यं दम आ विभाति नमो वा दाशादुशतो अनु द्यून् । वर्धो अग्ने वयो अस्य द्विबर्हा यासद्राया सरथं यं जुनासि ॥

Joh apne ghar mein Agni ke liye chamakta hai, woh din bhar jalta rehta hai. Woh Agni ko namaste kehta hai ya kuch gift deta hai. Agni, is aadmi ki life ko bada kar de. Do taraf se madad kar. Itni daulat de ki woh us raste tak pahunche jaise koi rath chal raha ho.

Mantra 7

अग्निं विश्वा अभि पृक्षः सचन्ते समुद्रं न स्रवतः सप्त यह्वीः । न जामिभिर्वि चिकिते वयो नो विदा देवेषु प्रमतिं चिकित्वान् ॥

Saari khana-pina cheezein Agni ke paas aati hain. Jaise saat nadiyan samundar mein girti hain, waise sab uske paas jaati hain. Woh rishte se nahi, balki sachche dil se jaanta hai ki humari life mein kya hai. Woh devta logon mein humein sahi raasta dikhata hai.

Mantra 8

आ यदिषे नृपतिं तेज आनट् छुचि रेतो निषिक्तं द्यौरभीके । अग्निः शर्धमनवद्यं युवानं स्वाध्यं जनयत्सूदयच्च ॥

Jab koi raja aadmi takat pahunjta hai, tab aasman usme ek chamakdaar bij daalta hai. Agni ek aisi jawan sena paida karta hai jismein koi galti nahi hoti. Woh khud ko sambhalta hai aur aage badhta hai.

Mantra 9

मनो न योऽध्वनः सद्य एत्येकः सत्रा सूरो वस्व ईशे । राजाना मित्रावरुणा सुपाणी गोषु प्रियममृतं रक्षमाणा ॥

Woh ek aadmi hai jo mann ki tarah tezi se chalta hai. Woh har jagah hai. Woh sooraj ki tarah daulat par raj karta hai. Mitra aur Varuna, yeh dono raja, apne haathon se hifazat karte hain. Woh amrit ki khazana bacha ke rakhte hain.

Mantra 10

मा नो अग्ने सख्या पित्र्याणि प्र मर्षिष्ठा अभि विदुष्कविः सन् । नभो न रूपं जरिमा मिनाति पुरा तस्या अभिशस्तेरधीहि ॥

Agni, humare purane rishton ko mat todo. Tum jo sab jaante ho, hum par dhyan do. Jaise aasman ki shakal kabhi purani nahi hoti, waise hum bhi kabhi kamzor na hon. Koi bura baat kare toh usse pehle tum hamare saath khade raho.