Sukta 71

Mantra 1

उप प्र जिन्वन्नुशतीरुशन्तं पतिं न नित्यं जनयः सनीळाः । स्वसारः श्यावीमरुषीमजुष्रञ्चित्रमुच्छन्तीमुषसं न गावः ॥

ସେମାନେ ଆଗକୁ ଧାଇ, ନିଜ ଆକାଙ୍କ୍ଷାରେ ଆକାଙ୍କ୍ଷିତଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତି—ଯେପରି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସଦା-ସନ୍ନିହିତ ପତିଙ୍କୁ ଜଗାନ୍ତି। ଏକେ ନିବାସର ଭଉଣୀମାନେ ଶ୍ୟାବୀ ଓ ଅରୁଷୀ (ରକ୍ତିମ) ରଙ୍ଗରେ ଆନନ୍ଦିତ; ଗାଈମାନଙ୍କ ପରି, ବହୁବର୍ଣ୍ଣ ଉଷା ଉଦିତ ହେଲେ ତାହାର ପଛେ ପଛେ ଚାଲନ୍ତି।

Mantra 2

वीळु चिद्दृळ्हा पितरो न उक्थैरद्रिं रुजन्नङ्गिरसो रवेण । चक्रुर्दिवो बृहतो गातुमस्मे अहः स्वर्विविदुः केतुमुस्राः ॥

ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବନ୍ଦ ଥିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଆମ ପିତୃମାନେ ଉକ୍ଥଦ୍ୱାରା ଖୋଲିଦେଲେ—ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ନାଦରେ ଅଦ୍ରି (ଶିଳା)କୁ ଭେଦିଦେଲେ। ସେମାନେ ଆମ ପାଇଁ ବିଶାଳ ଦ୍ୟୌରେ ପଥ କଲେ; ଅହଃ (ଦିନ) ଓ ସ୍ୱର (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ର ତେଜୋମୟ କେତୁ ଖୋଜି ପାଇଲେ, ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କିରଣମାନେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Mantra 3

दधन्नृतं धनयन्नस्य धीतिमादिदर्यो दिधिष्वो विभृत्राः । अतृष्यन्तीरपसो यन्त्यच्छा देवाञ्जन्म प्रयसा वर्धयन्तीः ॥

ଋତକୁ ସ୍ଥାପନ କରି ଏବଂ ତାହାର ଧୀତି (ଚିନ୍ତନ-ପ୍ରେରଣା)କୁ ବଢ଼ାଇ, ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଆର୍ୟ (ଉଦାତ୍ତ) ବହୁ ଆଧାରକୁ ଧାରଣ କରେ। ଅତୃପ୍ତ, ଅଶ୍ରାନ୍ତ ଅପସଃ (କର୍ମ-ଶକ୍ତି/କ୍ରିୟା) ସିଧା ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ; ଅର୍ପଣ-ପ୍ରୟାସର ପ୍ରେରଣାରେ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଜନ୍ମକୁ ପୋଷଣ କରେ।

Mantra 4

मथीद्यदीं विभृतो मातरिश्वा गृहेगृहे श्येतो जेन्यो भूत् । आदीं राज्ञे न सहीयसे सचा सन्ना दूत्यं भृगवाणो विवाय ॥

ମାତରିଶ୍ୱା ତାହାକୁ ଧାରଣ କରି ମଥନରେ ପ୍ରକଟ କରିଲେ, ଶ୍ୱେତ, ଜୟଶୀଳ, ତେଜସ୍ୱୀ ଅଗ୍ନି ଘରେଘରେ ଜନ୍ମିଲା। ପରେ, ବଳରେ ମହାନ ରାଜା ପରି, ଭୃଗୁ ତାହା ସହ ବସି ତାହାକୁ ଦୂତ୍ୟ-କର୍ମ (ମଧ୍ୟସ୍ଥତା) ପାଇଁ ନେଇଗଲା।

Mantra 5

महे यत्पित्र ईं रसं दिवे करव त्सरत्पृशन्यश्चिकित्वान् । सृजदस्ता धृषता दिद्युमस्मै स्वायां देवो दुहितरि त्विषिं धात् ॥

ଚିକିତ୍ୱାନ (ଜ୍ଞାନୀ) ମହା ପିତୃ ଏବଂ ଦ୍ୟୌ (ଆକାଶ) ପାଇଁ ରସ—ଅନ୍ତଃସାର—କୁ ଗଢ଼ିଲେ, ତେବେ ଜାଣକାର ପୃଶନ୍ୟ ଆଗେଇଲା। ଧନୁର୍ଧର ସେ ଧୃଷ୍ଟତାରେ ତାହା ପାଇଁ ଝଲମଲ କରୁଥିବା ଦ୍ୟୁତି (ପ୍ରକାଶ) ଛାଡ଼ିଲା; ଏବଂ ଦେବ ନିଜ ଦୁହିତରି—ତାହାର ନିଜ ସ୍ଥାନରେ—ତ୍ୱିଷି (କାନ୍ତି)କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Mantra 6

स्व आ यस्तुभ्यं दम आ विभाति नमो वा दाशादुशतो अनु द्यून् । वर्धो अग्ने वयो अस्य द्विबर्हा यासद्राया सरथं यं जुनासि ॥

ଯେ ନିଜ ଗୃହରେ ତୋ ପାଇଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ—ନମସ୍କାର ଅର୍ପେ କିମ୍ବା ଦାନ ଦେଉ—ସେ ଆକାଙ୍କ୍ଷାର ଶିଖା ସହ ଦିନକୁ ଦିନ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୋ ଦ୍ୱି-ଆଧାରରେ ଏହି ମନୁଷ୍ୟର ଜୀବନ-ବୟସର ସମୃଦ୍ଧି ବଢ଼ା; ଯେପରି ସତ୍ତାର ଧନରେ ସେ ସେଇ ରଥପଥକୁ ପହଞ୍ଚୁ, ଯାହାକୁ ତୁ ଯୋଗାଉଛୁ ଓ ପ୍ରେରିତ କରୁଛୁ।

Mantra 7

अग्निं विश्वा अभि पृक्षः सचन्ते समुद्रं न स्रवतः सप्त यह्वीः । न जामिभिर्वि चिकिते वयो नो विदा देवेषु प्रमतिं चिकित्वान् ॥

ସମସ୍ତ ପୋଷଣ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅଭିମୁଖୀ ହୋଇ ଧାଇ ଆସି ତାଙ୍କ ସହ ଲଗି ରହେ, ଯେପରି ସାତ ମହା ଧାରା ସମୁଦ୍ରକୁ ବହେ। ସେ ରୁଢ଼ିଗତ ସ୍ୱଜନତାରେ ଆମ ଜୀବଶକ୍ତିକୁ ଚିହ୍ନେ ନାହିଁ; ଜ୍ଞାନୀ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମ ପାଇଁ ମନର ଯଥାର୍ଥ ଦିଗ (ପ୍ରମତି) ଖୋଜି ଦେଉଛନ୍ତି।

Mantra 8

आ यदिषे नृपतिं तेज आनट् छुचि रेतो निषिक्तं द्यौरभीके । अग्निः शर्धमनवद्यं युवानं स्वाध्यं जनयत्सूदयच्च ॥

ଯେତେବେଳେ ନୃପତି ପ୍ରେରଣାର ତେଜକୁ ପହଞ୍ଚେ, ସେତେବେଳେ ସନ୍ନିହିତ ଦ୍ୟୌ (ଦିବ୍ୟ ଆକାଶ) ଶୁଚି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବୀଜକୁ ଢାଳି ଦିଏ। ଅଗ୍ନି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଯୁବ ଶର୍ଧ (ଯୁବ-ସମୂହ)କୁ ଜନ୍ମ ଦିଅନ୍ତି—ସ୍ୱାଧ୍ୟ, ନିଜ ଧର୍ମରେ ସ୍ୱ-ନିୟନ୍ତ୍ରିତ—ଏବଂ ତାହାକୁ ସିଦ୍ଧି ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର କରନ୍ତି।

Mantra 9

मनो न योऽध्वनः सद्य एत्येकः सत्रा सूरो वस्व ईशे । राजाना मित्रावरुणा सुपाणी गोषु प्रियममृतं रक्षमाणा ॥

ଯେ ମନ ପରି ପଥରେ ସଦ୍ୟ ଗତି କରେ—ଏକ, ସଦା ସର୍ବତ୍ର—ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ବସୁ (ଧନ) ଉପରେ ଅଧିକାର କରେ। ସୁହସ୍ତ ଦୁଇ ରାଜା ମିତ୍ର-ବରୁଣ ଗୋଷୁ (କିରଣ-ଗାଈମାନଙ୍କ) ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରିୟ ଅମୃତ ନିଧିକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Mantra 10

मा नो अग्ने सख्या पित्र्याणि प्र मर्षिष्ठा अभि विदुष्कविः सन् । नभो न रूपं जरिमा मिनाति पुरा तस्या अभिशस्तेरधीहि ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ପିତୃପାରମ୍ପରିକ ସଖ୍ୟକୁ ଅବହେଳା କରନି; ବିଦ୍ୱାନ କବି-ଦ୍ରଷ୍ଟା ହୋଇ ଆମ ପ୍ରତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଚେତନ ରୁହ। ଯେପରି ଜରା ଆକାଶର ରୂପକୁ ନ ମିନାଏ, ସେପରି କୌଣସି କ୍ଷୟ ଆମକୁ ନ ହ୍ରାସ କରୁ; ଶତ୍ରୁବାଣୀର ସେଇ ଆକ୍ରମଣ ପୂର୍ବରୁ ଆମ ଉପରେ ଦଢ଼ି ରହି ରକ୍ଷା କର।