Sukta 54

Mantra 1

इमं महे विदथ्याय शूषं शश्वत्कृत्व ईड्याय प्र जभ्रुः । शृणोतु नो दम्येभिरनीकैः शृणोत्वग्निर्दिव्यैरजस्रः ॥

ইয়াক আমি মহা বিদথ (যজ্ঞ-সভা)ৰ বাবে এই শূষ (বল, উদ্যম) শাশ্বতভাৱে পুনঃপুনঃ আদৰণীয়জনৰ (ঈড্য) উদ্দেশে আগবঢ়ালোঁ। অগ্নিয়ে আমাৰ কথা শুনক—দম্য (দমন-কৰা, বশীভূত-কৰা) শক্তিসমূহেৰে, অনীক (সম্মুখ-শ্ৰেণী)সমূহেৰে; অবিৰত অগ্নিয়ে দিৱ্য অনীকসমূহেৰে আমাৰ কথা শুনক।

Mantra 2

महि महे दिवे अर्चा पृथिव्यै कामो म इच्छञ्चरति प्रजानन् । ययोर्ह स्तोमे विदथेषु देवाः सपर्यवो मादयन्ते सचायोः ॥

মহা দ্যৌ (দিব) আৰু পৃথিৱীৰ উদ্দেশে এক বিস্তৃত স্তোত্ৰ গাওঁ। মোৰ ভিতৰত লক্ষ্য জানি বিচৰা কামনা চলি ফুৰে। কিয়নো ঋত-ব্যৱস্থাৰ বিদথসমূহত, তেওঁলোকৰ স্তোত্ৰত, সপৰ্য্য (সেৱা-কৰা) কৰা দেৱতাসকল দ্যৌ-পৃথিৱী এই দুয়োৰ সৈতে একেলগে আনন্দিত হয়।

Mantra 3

युवोॠतं रोदसी सत्यमस्तु महे षु णः सुविताय प्र भूतम् । इदं दिवे नमो अग्ने पृथिव्यै सपर्यामि प्रयसा यामि रत्नम् ॥

হে দ্যৌ আৰু পৃথিৱী, তোমালোকৰ ঋত (সত্য-নিয়ম) সত্যই হওক; তোমালোকৰ মহত্ত্বত আমাৰ বাবে সু-বিতায় (সুখময় পথ)লৈ আগবঢ়োৱা এক মুকলি দুৱাৰ হওক। হে অগ্নি, এই নমস্কাৰ দ্যৌলৈ আৰু পৃথিৱীলৈ; প্ৰয়সা (অৰ্পণ-শক্তি)ৰে মই সপৰ্য্যা কৰোঁ, মই ৰত্ন (ধন, অন্তৰ্জ্যোতিৰ ঐশ্বৰ্য)ৰ দিশে আগবাঢ়োঁ।

Mantra 4

उतो हि वां पूर्व्या आविविद्र ऋतावरी रोदसी सत्यवाचः । नरश्चिद्वां समिथे शूरसातौ ववन्दिरे पृथिवि वेविदानाः ॥

উতো হি তোমালোকক পূৰ্বৰ ঋষিসকলে আৱিষ্কাৰ কৰিছিল, হে ঋতাবৰী দ্যৌ-পৃথিৱী, সত্যবাক্‌! নৰসকলেও বীৰলাভৰ যুদ্ধসমিতিত তোমালোকক বন্দনা কৰিলে, হে পৃথিৱী—যেতিয়া তেওঁলোকে জ্ঞানলৈ জাগ্ৰত হ’ল।

Mantra 5

को अद्धा वेद क इह प्र वोचद्देवाँ अच्छा पथ्या का समेति । ददृश्र एषामवमा सदांसि परेषु या गुह्येषु व्रतेषु ॥

কোনে সত্যই জানে? কোনে ইয়াত ঘোষণা কৰিব পাৰে—দেৱতালৈ পোৱা সঠিক পথ কোনটো, কোন পথেদি গমন হয়? তেওঁলোকৰ নিম্ন আসনসমূহ দেখা যায়; কিন্তু যিবোৰ পৰৱৰ্তী—গুপ্ত বিধান-ৱ্ৰতসমূহত লুকাই থকা—সেইবোৰ দুষ্প্ৰাপ্য।

Mantra 6

कविर्नृचक्षा अभि षीमचष्ट ऋतस्य योना विघृते मदन्ती । नाना चक्राते सदनं यथा वेः समानेन क्रतुना संविदाने ॥

কবিয়ে—মানৱদৰ্শী দৃষ্টিৰে—তেওঁলোকক চালে: ঋতৰ যোনি, বিস্তৃত জগতত আনন্দিত হোৱা দুয়ো মাতৃ। তেওঁলোকে নানা ৰূপে নিজৰ নিবাস গঢ়ে, যেন তুমি জানো; তথাপি একে ক্ৰতু—একে চেতন-ইচ্ছাৰে—পৰস্পৰে সংবদ্ধ।

Mantra 7

समान्या वियुते दूरेअन्ते ध्रुवे पदे तस्थतुर्जागरूके । उत स्वसारा युवती भवन्ती आदु ब्रुवाते मिथुनानि नाम ॥

সাৰতে একে, তথাপি সিহঁত দূৰ-দূৰান্তলৈ বিচ্ছিন্ন; ধ্ৰুৱ পদত সিহঁত জাগ্ৰত হৈ থিয় দিছে। আৰু দুজনী ভগ্নীৰ দৰে—চিৰনৱীন শক্তিত যুবতী হৈ—সিহঁতে যুগল নামসমূহ (যুগ্ম-ব্যৱস্থা) উচ্চাৰে।

Mantra 8

विश्वेदेते जनिमा सं विविक्तो महो देवान्बिभ्रती न व्यथेते । एजद्ध्रुवं पत्यते विश्वमेकं चरत्पतत्रि विषुणं वि जातम् ॥

এই সকলো জন্ম নিজ নিজ ক্ৰমত পৃথককৈ বিন্যস্ত; মহাদেৱসকলক বহন কৰিও সেই দুয়ো ন কঁপে, ন ডৰে। চলমান বস্তু অচল ধ্ৰুৱৰ ওপৰত আশ্ৰয় লয়; সমগ্ৰ বিশ্ব একেই। পাখিধাৰী চলন্ত সত্তা বহুৰূপে জন্মি, বিস্তৃতভাৱে প্ৰকাশ পাই আগবাঢ়ে।

Mantra 9

सना पुराणमध्येम्यारान्महः पितुर्जनितुर्जामि तन्नः । देवासो यत्र पनितार एवैरुरौ पथि व्युते तस्थुरन्तः ॥

প্ৰাচীন কালৰ পৰা মই সেই প্ৰাচীন সত্যলৈ আগবাঢ়ো; ওচৰৰ পৰা মহাপিতৃ—জনক, জনয়িতা—তাঁৰ আত্মীয়তালৈ গমন কৰোঁ; সেয়া আমাৰ হৌক। য’ত দেবতাসকলে নিজৰ প্ৰেৰণা-অঙ্কুশে, উন্মুক্ত বিস্তৃত পথৰ ভিতৰত স্থিত হৈছিল।

Mantra 10

इमं स्तोमं रोदसी प्र ब्रवीम्यृदूदराः शृणवन्नग्निजिह्वाः । मित्रः सम्राजो वरुणो युवान आदित्यासः कवयः पप्रथानाः ॥

এই স্তোত্ৰখন মই দ্যাৱা-পৃথিৱীলৈ আগবঢ়াই ঘোষণা কৰোঁ; বিস্তৃত-বক্ষস্থলীযুক্তা ৰোদসী শুনক, অগ্নিজিহ্বা দেৱশক্তিসকল শুনক। সম্ৰাট মিত্ৰ আৰু সদা-যুৱান বৰুণ; বিস্তাৰিত মহিমাত প্ৰসাৰিত আদিত্যসকল—কবিস্বৰূপ ঋষিশক্তিসকল।

Mantra 11

हिरण्यपाणिः सविता सुजिह्वस्त्रिरा दिवो विदथे पत्यमानः । देवेषु च सवितः श्लोकमश्रेरादस्मभ्यमा सुव सर्वतातिम् ॥

সোনালী-হাতযুক্ত সৱিতা, সুজিহ্বা, স্বৰ্গৰ বিদথসমূহত ত্ৰিবাৰ প্ৰভুত্ব গ্ৰহণ কৰি অধিপতিৰূপে স্থিত। আৰু দেৱসকলৰ মাজত, হে সৱিতা, তুমি দীপ্তিময় শ্লোক স্থাপন কৰিছা—সেয়ে আমাৰ বাবে সকলো দিশে পূৰ্ণতা, সমৃদ্ধি উন্মোচন কৰি দিয়া।

Mantra 12

सुकृत्सुपाणिः स्ववाँ ऋतावा देवस्त्वष्टावसे तानि नो धात् । पूषण्वन्त ऋभवो मादयध्वमूर्ध्वग्रावाणो अध्वरमतष्ट ॥

সুকৃত-সুপাণি, স্বৱান, ঋতাবান—সত্যৰ ৰক্ষক—দেৱ ত্বষ্টা, সহায়ৰ বাবে সেই অনুগ্ৰহসমূহ আমাৰ বাবে স্থাপন কৰক। হে ঋভুসকল, পূষণক সঙ্গী কৰি আনন্দিত হওক; ঊৰ্ধ্বলৈ তোলা গ্ৰাৱাণধাৰী তোমালোকেই অধ্বৰ-যজ্ঞ গঢ়ি তুলিছা।

Mantra 13

विद्युद्रथा मरुत ऋष्टिमन्तो दिवो मर्या ऋतजाता अयासः । सरस्वती शृणवन्यज्ञियासो धाता रयिं सहवीरं तुरासः ॥

বিদ্যুৎ-ৰথা মৰুতগণ, ঋষ্টিধাৰী দ্যুলোকৰ যুৱ বীৰ, ঋতজাত আৰু অক্লান্ত—সিহঁতে শুনক। যজ্ঞাৰ্হা সৰস্বতীও শুনক; হে তুৰাস (দ্ৰুতগতি)গণ, ধাতৃ আমাৰ বাবে সহবীৰ ৰয়ি—আধ্যাত্মিক ঐশ্বৰ্য—স্থাপন কৰক।

Mantra 14

विष्णुं स्तोमासः पुरुदस्ममर्का भगस्येव कारिणो यामनि ग्मन् । उरुक्रमः ककुहो यस्य पूर्वीर्न मर्धन्ति युवतयो जनित्रीः ॥

বিষ্ণুৰ ওচৰলৈ স্তোম আৰু অৰ্কা পথ ধৰে—ভগৰ ভাগলৈ কৰ্মীৰ দৰে। উৰুক্রম, উচ্চ-শিখৰ তেওঁ; যাৰ বহু পূৰ্বজন্ম—সেই যুৱতী জনিত্ৰী শক্তিসমূহ—কেতিয়াও ক্ষীণ নহয়, ন ম্লান হয়।

Mantra 15

इन्द्रो विश्वैर्वीर्यैः पत्यमान उभे आ पप्रौ रोदसी महित्वा । पुरंदरो वृत्रहा धृष्णुषेणः संगृभ्या न आ भरा भूरि पश्वः ॥

ইন্দ্ৰ সকলো বীৰ্য্য-শক্তিৰে অধিপতি হৈ মহিমাৰে উভয় ৰোদসী—দ্যৌ আৰু পৃথিৱী—পূৰ্ণ কৰিলে। দুৰ্গভেদী, বৃত্ৰহা, ধৃষ্ণু-সেনাসহ—সমবেত কৰি আমাৰ ওচৰলৈ বহুল পশ্বঃ, দীপ্তি-শক্তিৰ গোহাল, আনক।

Mantra 16

नासत्या मे पितरा बन्धुपृच्छा सजात्यमश्विनोश्चारु नाम । युवं हि स्थो रयिदौ नो रयीणां दात्रं रक्षेथे अकवैरदब्धा ॥

হে নাসত্যদ্বয়, মোৰ দুই পিতৃসম, আত্মীয়ৰ দৰে স্নেহে সুধা—অশ্বিনীদ্বয়ৰ তোমালোকৰ মনোহৰ নাম একে বংশধাৰাৰ। কিয়নো তোমালোকেই ধনৰ দাতা; বক্র শক্তিৰ দ্বাৰা অপ্রতাৰিত, আমাৰ বাবে ঐশ্বৰ্যৰ দান ৰক্ষা কৰাঁ।

Mantra 17

महत्तद्वः कवयश्चारु नाम यद्ध देवा भवथ विश्व इन्द्रे । सख ऋभुभिः पुरुहूत प्रियेभिरिमां धियं सातये तक्षता नः ॥

হে কবিসকল, তোমালোকৰ সেই মনোহৰ নাম মহৎ—যেতিয়া হে দেবতা, তোমালোক ইন্দ্ৰত সৰ্বস্ব হৈ উঠা। হে বহুবাৰ আহ্বানিত, প্ৰিয় ঋভুসকলৰ সখা, জয়লাভৰ বাবে আমাৰ এই ধী (বুদ্ধি/প্ৰাৰ্থনা) গঢ়ি দিয়া।

Mantra 18

अर्यमा णो अदितिर्यज्ञियासोऽदब्धानि वरुणस्य व्रतानि । युयोत नो अनपत्यानि गन्तोः प्रजावान्नः पशुमाँ अस्तु गातुः ॥

যজ্ঞযোগ্য আৰ্যমান আৰু অদিতি, আৰু বৰুণৰ অদব্ধ (অব্যর্থ) বিধানসমূহে আমাক ৰক্ষা কৰক। বন্ধ্যাত্বলৈ লৈ যোৱা পথসমূহ আমাৰ পৰা দূৰ কৰাঁ; আমাৰ গতি প্ৰজাসম্পন্ন হওক, আৰু পশুধনসমৃদ্ধ হওক।

Mantra 19

देवानां दूतः पुरुध प्रसूतोऽनागान्नो वोचतु सर्वताता । शृणोतु नः पृथिवी द्यौरुतापः सूर्यो नक्षत्रैरुर्वन्तरिक्षम् ॥

দেৱতাসকলৰ দূত, বহুধা প্ৰেৰিত, আমাৰ বাবে সকলো দিশে নিৰ্দোষ পূৰ্ণতা উচ্চাৰণ কৰক। পৃথিৱী আমাৰ কথা শুনক, দ্যৌ (আকাশ) আৰু আপঃ (জল)ো শুনক; সূৰ্যই নক্ষত্ৰসমূহৰ সমূহসহ, আৰু বিস্তৃত অন্তৰিক্ষই আমাৰ প্ৰাৰ্থনা/আকাঙ্ক্ষা শুনক।

Mantra 20

शृण्वन्तु नो वृषणः पर्वतासो ध्रुवक्षेमास इळया मदन्तः । आदित्यैर्नो अदितिः शृणोतु यच्छन्तु नो मरुतः शर्म भद्रम् ॥

বলৱান পৰ্বতসমূহে আমাৰ কথা শুনক—ইळা (পোষণ-ধাৰা)ত আনন্দিত, স্থিৰ ক্ষেমত দৃঢ়। আদিত্যসকলৰ সৈতে অদিতিয়ে আমাৰ কথা শুনক; মৰুতসকলে আমাক ভদ্ৰ শর্ম—মঙ্গলময় আশ্ৰয়—দান কৰক।

Mantra 21

सदा सुगः पितुमाँ अस्तु पन्था मध्वा देवा ओषधीः सं पिपृक्त । भगो मे अग्ने सख्ये न मृध्या उद्रायो अश्यां सदनं पुरुक्षोः ॥

পথ সদায় সুগম হওক, সত্য পিতুমৎ (যথাৰ্থ পোষণসমৃদ্ধ) হওক; হে দেৱাসকল, মধুৰতাৰে আমাৰ ভিতৰত ঔষধীসমূহ একত্ৰ কৰি সুৰ মিলাওক। হে অগ্নি, মোৰ বাবে ভগৰূপে সখ্যত ব্যৰ্থ নহ’ব; মই উদ্ৰায়ো—উত্থান কৰি—পুৰুক্ষোঃ (বিস্তৃত) সদন, অস্তিত্বৰ পূৰ্ণতালৈ, লাভ কৰোঁ।

Mantra 22

स्वदस्व हव्या समिषो दिदीह्यस्मद्र्यक्सं मिमीहि श्रवांसि । विश्वाँ अग्ने पृत्सु ताञ्जेषि शत्रूनहा विश्वा सुमना दीदिही नः ॥

হে অগ্নি, আমাৰ হব্যসমূহ তোমাৰ বাবে সুমধুৰ কৰ; সমিধাৰ বলত দীপ্ত হৈ উঠা, আৰু আমাৰ শ্ৰৱণ-প্ৰেৰিত শক্তিসমূহ আমাৰ দিশে একত্ৰ কৰা। হে অগ্নি, যুদ্ধসমূহত সকলো শত্রুক জয় কৰা; প্ৰতিদিন, সকলো দিশে সুমনা হৈ দীপ্তিমান থাকি, আমাক আলোকিত কৰা।